Wyroki KIO: wyszukiwarka orzecznictwa połączona z przetargami

Szukaj po sygnaturze, zamawiającym, przepisie PZP albo problemie z oferty. Atlas łączy orzeczenia KIO z konkretnymi ogłoszeniami BZP, więc analizujesz spór razem z przetargiem, którego dotyczył.

Nie wiesz czym jest KIO? Przeczytaj poradnik: jak działa Krajowa Izba Odwoławcza.

30 503
orzeczeń w bazie
7188
uwzględnionych odwołań
10 982
powiązanych z przetargiem
Wyczyść
Filtry zaawansowane: przepis PZP, rozstrzygnięcie, strona, koszty, branża, daty

Obejmuje orzeczenia powiązane z przetargiem (ok. 1/3 bazy)

Wyroki pogrupowane problemami, o które naprawdę toczą się spory (od wadium po rażąco niską cenę), oraz przepisami PZP, na które najczęściej powołuje się Izba.

Statystyki orzecznictwa →
WadiumOrzeczenia KIO dotyczące wniesienia, zwrotu, zatrzymania i skuteczności wadium w przetargach publicznych.Odrzucenie ofertyWyroki KIO o odrzuceniu oferty z powodu niezgodności z SWZ, błędów formalnych, rażąco niskiej ceny, wadium i braków dokumentów.RNCOrzeczenia KIO o wyjaśnieniach ceny, dowodach kosztowych i odrzuceniu ofert jako rażąco niskich.Warunki udziałuSpory KIO o doświadczenie, zdolność techniczną, zasoby podmiotów trzecich i proporcjonalność wymagań zamawiającego.Tajemnica przedsiębiorstwaOrzeczenia KIO o zasadności zastrzegania informacji, kalkulacji, wyjaśnień ceny i dokumentów oferty jako tajemnicy przedsiębiorstwa.PodwykonawstwoWyroki KIO o podwykonawcach, udostępnianiu zasobów, referencjach i zmianach w strukturze realizacji zamówienia.KonsorcjumOrzeczenia KIO dotyczące konsorcjów, wspólnego spełniania warunków, pełnomocnictw i odpowiedzialności wykonawców.Kryteria oceny ofertWyroki KIO o kryteriach pozacenowych, punktacji, opisach jakości, referencjach i zasadach wyboru najkorzystniejszej oferty.Postanowienia KIOPostanowienia KIO dotyczące umorzeń, odrzucenia odwołania, cofnięcia odwołania, kosztów i kwestii proceduralnych.Terminy odwołaniaOrzeczenia i postanowienia KIO dotyczące terminów wniesienia odwołania, czynności zamawiającego i skutków spóźnienia.Wykluczenie wykonawcyOrzeczenia KIO o obligatoryjnych i fakultatywnych przesłankach wykluczenia, wprowadzeniu zamawiającego w błąd i skuteczności self-cleaningu.Unieważnienie postępowaniaOrzeczenia KIO o unieważnieniu postępowania: cena przewyższająca budżet zamawiającego, wada niemożliwa do usunięcia, brak ofert niepodlegających odrzuceniu.Uzupełnianie dokumentówOrzeczenia KIO o wezwaniach z art. 128 i 107 PZP: jednokrotność wezwania, granice uzupełnienia oraz różnica między podmiotowymi a przedmiotowymi środkami dowodowymi.OPZOrzeczenia KIO o opisie przedmiotu zamówienia: wymagania ograniczające konkurencję, znaki towarowe i równoważność, niejednoznaczność dokumentów zamówienia.Poprawianie omyłekOrzeczenia KIO o poprawianiu omyłek pisarskich, rachunkowych i innych omyłek z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP oraz o granicy między poprawieniem a zmianą treści oferty.Podpis elektronicznyOrzeczenia KIO o formie oferty i podpisie elektronicznym: kwalifikowany podpis, podpis zaufany i osobisty, błędy walidacji oraz skan podpisanego dokumentu.

Monitoruj przetargi zanim problem trafi do KIO

Orzeczenia pokazują ryzyka, ale pieniądz jest w nowych postępowaniach. Ustaw alert na przetargi z podobnym zakresem i sprawdzaj sporne warunki wcześniej.

Znaleziono ponad 5000 orzeczeńSortuj: od najnowszych
  • KIO 2603/18oddalonowyrok
    Odwołujący: Elektro - Spark Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna
    …Sygn. akt: KIO 2603/18 WYROK z dnia 3 stycznia 2019 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Irmina Pawlik Protokolant: Klaudia Ceyrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 stycznia 2019 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 grudnia 2018 r. przez wykonawcę Elektro - Spark Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedz……
  • KIO 2728/25umorzonopostanowienie
    Odwołujący: KCP spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Gmina Ożarów Mazowiecki
    …Sygn. akt: KIO 2728/25 POSTANOWIENIE Warszawa, 1 sierpnia 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Bartosz Stankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron i uczestnika postępowania odwoławczego 1 sierpnia 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 3 lipca 2025 r. przez wykonawcę KCP spółkę z ograniczoną odpowiedzia……
  • KIO 2728/26umorzonopostanowienie
    Odwołujący: Grupa AMB Budownictwo p. z o. o.
    Zamawiający: Gmina i Miasto Olsztyn, S
    …Sygn. akt: KIO 2728/26 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 9 lipca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca: Martyna Mieszkowska Protokolant: Wiktoria Ceyrowska po rozpoznaniu na posiedzeniu z udziałem stron oraz uczestnika postępowania odwoławczego wnoszącego sprzeciw w dniu 9 lipca 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu……
  • KIO 2728/24oddalonowyrok
    Odwołujący: Przedsiębiorstwo Inwestycyjno-Handlowe PROSERW IS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Jastrzębską Spółkę Węglową S.A.
    …Sygn. akt: KIO 2728/24 WYROK Warszawa, dnia 28 sierpnia 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Monika Banaszkiewicz Protokolant: Adam Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 31 lipca 2024 r. przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Inwestycyjno-Handlowe PROSERW IS Spółka z ograniczoną odpowied……
  • KIO 2728/23oddalonowyrok
    Zamawiający: Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczną w Łodzi
    …Sygn. akt: KIO 2728/23 Sygn. akt: KIO 2729/23 WYROK z dnia 2 października 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodnicząca:Beata Pakulska-Banach Protokolant:Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2023 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 15 września 2023 r. przez: A.wykona……
  • KIO 2728/21oddalonowyrok
    Odwołujący: S. Sz. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Sz. S. Usługi Transportowe - Przewóz Osób w Marklowicach
    Zamawiający: Zespół Placówek Szkolno - Wychowawczo -Rewalidacyjnych w Wodzisławiu Śląskim
    …Sygn. akt: KIO 2728/21 WYROK z dnia 15 października 2021 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Irmina Pawlik Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2021 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 13 września 2021 r. przez wykonawcę S. Sz. prowadzącego działalność gospodarczą ……
  • KIO 2728/22uwzględnionowyrok
    Zamawiający: Skarb Państwa - Ministra Finansów - Centrum Informatyzacji Resortu Finansów
    …Sygn. akt: KIO 2728/22 KIO 2743/22 KIO 2744/22 WYROK z dnia 10 listopada 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agnieszka Trojanowska Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 28 i 31 października 2022 r. i 8 listopada 2022 r. odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 17……
  • KIO 2722/15uwzględnionowyrok

    Zimowe utrzymanie dróg na terenie Miasta Gliwice

    Odwołujący: Remondis Gliwice Sp. z o.o.
    Zamawiający: Zarząd Dróg Miejskich w Gliwicach
    …Sygn. akt: KIO 2722/15 KIO 2728/15 WYROK z dnia 15 stycznia 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Emil Kuriata Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 29 grudnia 2015 r. i 11 stycznia 2016 r. odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 14 grudnia 2015 r. pr……
  • KIO 4064/24oddalonowyrok

    Wynajem wielofunkcyjnych urządzeń drukujących, oprogramowania do zarządzania wydrukiem oraz serwis i materiały eksploatacyjne dla RZGW Wrocław przez 36 miesięcy

    Odwołujący: Comtegra S.A. z/s w Warszawie
    Zamawiający: Gmina Miejska Kraków (Urząd Miasta Krakowa
    …Sygn. akt: KIO 4064/24 WYROK Warszawa, dnia 26.11. 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Agata Mikołajczyk Protokolant: Patryk Pazura po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2024 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 listopada 2024 r. przez Odwołującego: Comtegra S.A. z/s w Warszawie (ul. Puławska 474, 02 88……
  • KIO 2721/10uwzględnionowyrok
    Zamawiający: Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Warszawie, 01-797 Warszawa
    …Sygn. akt: KIO 2721/10 KIO 2728/10 WYROK z dnia 30 grudnia 2010 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Aneta Mlącka Członkowie: Bogdan Artymowicz Agnieszka Bartczak - śuraw Protokolant: Paweł Nowosielski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2010r. w Warszawie odwołań z dnia 17 grudnia 2010 r. i 20 grudnia 2010 r., skier……
  • KIO 3333/20oddalonowyrok

    Modernizacja oświetlenia ulicznego na terenie Gminy Pruchnik wraz ze świadczeniem usługi konserwacji i obsługi urządzeń oświetlenia ulic, placów, dróg i miejsc publicznych

    Odwołujący: B. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Instalatorstwo Elektryczne B. K.
    Zamawiający: Gmina Pruchnik
    …sygn. akt: KIO 3333/20 WYROK z dnia 8 stycznia 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Emil Kuriata Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2021 r., w Warszawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 14 grudnia 2020 r. przez wykonawcę B. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Ins……
  • KIO 91/24oddalonowyrok

    Wykonanie systemu świetlnych pomocy nawigacyjnych CAT II na Lotnisku Szczecin-Goleniów wraz z infrastrukturą towarzyszącą

    Odwołujący: Konsorcjum wykonawców: Przedsiębiorstwo „AGAT” S.A. - Lider ul. Paderewskiego 1, 95-040 Koluszki, ADB SAFEGATE Germany Gmbh - Partner, Konrad -Zuse - Ring 6,68163 Mannheim
    …Sygn. akt: KIO 91/24 WYROK z dnia 2 lutego 2024 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie Przewodniczący: Renata Tubisz Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu/rozprawie w dniu 29 stycznia 2024 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 stycznia 2024r. przez odwołującego: Konsorcjum wykonawców: Przedsiębiorstwo „AGAT” S.A. -……
  • KIO 1013/23oddalonowyrok
    Zamawiający: Centralny Port Komunikacyjny Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    …Sygn. akt: KIO 1013/23 WYROK z dnia 26 kwietnia 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agnieszka Trojanowska Członkowie: Justyna Tomkowska Ryszard Tetzlaff Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 24 kwietnia 2023 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 11 kwietnia 2023 r. przez: wykonawcę Multicon……
  • KIO 512/26uwzględnionowyrok
    Odwołujący: wspólnie ubiegających się o zamówienie: NEWATER Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Gdańsk, KRS 0001147474, Firma Ogólnobudowlana MAS-BUD Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Wrocław, KRS 0.
    Zamawiający: Gmina Zbąszyń
    …KIO 512/26 WYROK Warszawa, 4 marca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Izabela Niedziałek-Bujak Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie 2 marca 2026 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 3 lutego 2026 r. przez odwołującego – wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie: NEWATER Spółka z ograniczoną odpowie……
  • KIO 5751/25uwzględnionowyrok
    Odwołujący: 1.3.Powtórzenie czynności badania i oceny ofert, 1.4.Uznanie za bezskuteczne zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa informacji znajdujących się w wykazie osób złożonym przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:…
    Zamawiający: Lubelski Urząd Wojewódzki w Lublinie orze ka: 1.Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: 1.1.Unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, 1.2.Unieważnienie czynności odrzucenia oferty złożonej przez odwołującego, 1.3.Powtórzenie…
    …Sygn. akt: KIO 5751/25 WYROK Warszawa, 10 lutego 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski Protokolant: Tomasz Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie 5 lutego 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 22 grudnia 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1)Ekspert Security Duo 1 sp. z ……
  • KIO 296/25uwzględnionowyrok

    Wymiana opraw oświetleniowych na terenie Miasta Leszna

    Odwołujący: Light On spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Miasto Leszno
    …Sygn. akt: KIO 296/25 WYROK Warszawa, dnia 20 lutego 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Irmina Pawlik Protokolantka: Wiktoria Ceyrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 stycznia 2025 r. przez wykonawcę Light On spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzi……
  • KIO 2444/24oddalonowyrok
    Odwołujący: Saferoad Services spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Skarb Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad
    …Sygn. aktKIO 2444/24 KIO 2450/24 WYROK Warszawa, dnia 9 sierpnia 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: PrzewodniczącyMaksym Smorczewski Protokolant:Tomasz Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: -w dniu 12 lipca 2024 r. przez wykonawcę Saferoad Services spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Włocławku (w ……
  • KIO 2798/14innewyrok
    Odwołujący: G. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą G. H. Usługi Leśne
    Zamawiający: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ustroń
    …Sygn. akt: KIO 2798/14 Sygn. akt: KIO 2799/14 Sygn. akt: KIO 2803/14 WYROK z dnia 21 stycznia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Marzena Teresa Ordysińska Protokolant: Natalia Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r., w Warszawie, odwołań wniesionych do Prez……
  • KIO 2768/14oddalonowyrok
    Odwołujący: D. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ADZ D. G. w Niechcicach, B. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Usług Leśnych B. B. w Kaliskach, Ł. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Leśne Ł. A. w…
    Zamawiający: Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Tuczno w Tucznie
    …Sygn. akt KIO 2768/14 WYROK z dnia 16 stycznia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Magdalena Grabarczyk Protokolant: Natalia Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 grudnia 2014 r. przez wykonawców wspólnie ubiegający……
  • KIO 2782/14oddalonowyrok
    Odwołujący: COMBIDATA Poland Sp. z o. o.
    Zamawiający: Województwo Kujawsko-Pomorskie
    …Sygn. akt: KIO 2782/14 WYROK z dnia 16 stycznia 2015 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Katarzyna Prowadzisz Protokolant: Paweł Puchalski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 roku, w Warszawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 24 grudnia 2014 roku przez wykonawcę COMBIDATA Poland Sp. z o.……
  • KIO 2738/14oddalonowyrok

    Budowie budynku szkoleniowo - administracyjnego

    Odwołujący: Skanska S.A.
    Zamawiający: Polska Agencja Żeglugi Powietrznej
    …Sygn. akt: KIO 2738/14 WYROK z dnia 12 stycznia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agata Mikołajczyk Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22 grudnia 2014 r. przez wykonawcę Skanska S.A., ul. Gen. J. Zajączk……
  • KIO 2721/14odrzuconopostanowienie
    Odwołujący: Ł. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ł. B., PHU PAL GAZ Ł. B. w Kruklankach
    Zamawiający: Zarząd Dróg Powiatowych w Ogonkach
    …Sygn. akt: KIO 2721/14 POSTANOWIENIE z dnia 30 grudnia 2014 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz uczestników postępowania odwoławczego w dniu 30 grudnia 2014 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 grudnia 2014 ……
  • KIO 2778/20umorzonopostanowienie
    Odwołujący: A. S., P.P.H.U A. S., Niziny 62, 28-142 Tuczępy
    Zamawiający: Jednostka Wojskowa nr 6021
    …Sygn. akt: KIO 2778/20 POSTANOWIENIE z dnia 16 listopada 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Robert Skrzeszewski Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym z udziałem stron i uczestnika w dniu 16 listopada 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 26 października 2020 r. przez w……
  • KIO 2828/15innewyrok
    Zamawiający: Zarząd Dróg, Zieleni i Transportu w Olsztynie
    …Sygn. akt: KIO 2828/15 Sygn. akt: KIO 2835/15 WYROK z dnia 15 stycznia 2016 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Justyna Tomkowska Protokolant: Paweł Puchalski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 roku odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu w dniu 28 grudnia 2015 roku przez wykonawców: A. Swarco Tr……
  • KIO 2928/23umorzonopostanowienie
    Odwołujący: M.S. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wytwórczo - Handlowe „WIP” M.S. w Rybniku
    Zamawiający: Powiat Wschowski
    …Sygn. akt: KIO 2928/23 POSTANOWIENIE z dnia 16 października 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Aleksandra Patyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz uczestników postępowania odwoławczego w dniu 16 października 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 3 października 2023 r. prz……

O bazie wyroków KIO

Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpatruje odwołania wykonawców od decyzji zamawiających w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wyroki są dokumentami publicznymi, wydawanymi na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych. Zobacz też nasz poradnik: jak się odwołać do KIO.

Źródło danych: orzeczenia.uzp.gov.pl. Baza jest aktualizowana automatycznie. Gdy rozpoznamy powiązanie z ogłoszeniem dostępnym w Atlasie, na stronie orzeczenia pokazujemy link do przetargu.

Nowe orzeczenia możesz śledzić przez kanał RSS nowych wyroków KIO albo przeglądać statystyki orzecznictwa i archiwum rocznikowe powyżej.