Słownik zamówień publicznych

Obowiązkowy dokument sporządzany przed wszczęciem postępowania powyżej progów UE, opisujący potrzeby zamawiającego i sposób ich zaspokojenia.

Etap postępowania, w którym wykonawcy składają kolejne, lepsze oferty cenowe lub parametryczne za pośrednictwem narzędzia elektronicznego.

Rządowy portal, w którym beneficjenci funduszy UE publikują zapytania ofertowe prowadzone według zasady konkurencyjności.

BZP, czyli Biuletyn Zamówień Publicznych (art. 267 PZP), to udostępniany na portalu internetowym Urzędu Zamówień Publicznych biuletyn, w którym zamawiający zamieszczają ogłoszenia o zamówieniach poniżej progów unijnych, objętych ustawą od 170 000 zł (art. 2 ust. 1 pkt 1); ustawa wymienia 9 rodzajów takich ogłoszeń (art. 267 ust. 2).

Koncentrowanie zakupów publicznych przez centralnego zamawiającego lub jednostkę zakupową działającą na rzecz wielu podmiotów.

Publiczny rejestr umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych (pełna nazwa: Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych, w skrócie CRU lub CRU JSFP), prowadzony przez Ministra Finansów.

Wspólny Słownik Zamówień (ang. Common Procurement Vocabulary) – system klasyfikacji produktów i usług w zamówieniach publicznych UE.

Tryb postępowania stosowany przy szczególnie złożonych zamówieniach – zamawiający prowadzi dialog z wykonawcami w celu znalezienia optymalnego rozwiązania.

W pełni elektroniczny, otwarty przez cały okres ważności system zakupów dla powszechnie dostępnych dostaw i usług.

Platforma zamówień publicznych prowadzona przez UZP pod adresem ezamowienia.gov.pl. Działa w niej BZP; postępowanie zamawiający może prowadzić w niej albo na innej platformie.

System informatyczny zamawiającego lub dostawcy zewnętrznego, za pośrednictwem którego prowadzone są postępowania o zamówienie publiczne.

Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej – używana w zamówieniach do uwierzytelniania i podpisu zaufanego przy postępowaniach krajowych.

Dokument potwierdzający wykonanie zamówienia i stanowiący podstawę do wypłaty wynagrodzenia wykonawcy.

Standardowy wzór dokumentu przygotowany przez zamawiającego, który wykonawca wypełnia podając cenę i inne warunki oferty.

Instrument finansowy wystawiany przez bank, zabezpieczający wadium lub należyte wykonanie umowy na żądanie beneficjenta.

Plan czasowy realizacji zamówienia określający terminy wykonania poszczególnych etapów lub całości prac.

JEDZ, czyli jednolity europejski dokument zamówienia (art. 125 ust. 2 PZP), to formularz złożony z 6 części, na którym wykonawca w zamówieniach od progów unijnych składa razem z ofertą oświadczenie, że nie podlega wykluczeniu i spełnia warunki udziału; wzór określa rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/7.

Zryczałtowane odszkodowanie zastrzeżone w umowie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.

Krajowa Izba Odwoławcza – niezależny organ orzekający w sprawach odwołań od decyzji zamawiających w postępowaniach o zamówienie publiczne.

Wymagania w zamówieniu dotyczące ochrony środowiska, niskiej emisji, efektywności energetycznej lub stosowania ekologicznych materiałów.

Wymagania w zamówieniu dotyczące zatrudnienia osób z grup defaworyzowanych lub spełnienia określonych standardów społecznych.

Zespół powoływany przez zamawiającego do przeprowadzenia postępowania o zamówienie publiczne.

Przyrzeczenie publiczne, w którym zamawiający wybiera najlepszą pracę konkursową, szczególnie w architekturze i urbanistyce.

Porozumienie kilku wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie publiczne – pozwala łączyć zasoby i kompetencje.

Szczegółowy wykaz pozycji robót lub usług z cenami jednostkowymi składający się na cenę oferty – wymagany głównie przy robotach budowlanych.

Kryteria oceny ofert (art. 239 PZP) to podane w dokumentach zamówienia zasady wyboru najkorzystniejszej oferty; zamawiający publiczni z art. 4 pkt 1 i 2 PZP, m.in. jednostki sektora finansów publicznych, mogą stosować samą cenę albo dać jej wagę powyżej 60% tylko wtedy, gdy w opisie przedmiotu zamówienia określą wymagania jakościowe (art. 246).

Poprzedni system do elektronicznego składania ofert w zamówieniach publicznych, zastąpiony przez platformę e-Zamówienia od 1 stycznia 2023 r.

Tryb zamówienia, w którym zamawiający negocjuje z wybranymi wykonawcami bez uprzedniej publikacji ogłoszenia.

Tryb udzielania zamówień, w którym zamawiający negocjuje warunki zamówienia z zaproszonymi wykonawcami po wstępnej kwalifikacji.

Odrzucenie oferty (art. 226 PZP) to czynność zamawiającego, która wyłącza ofertę z oceny; art. 226 ust. 1 wymienia 20 podstaw (pkt 1–19 i 5a), m.in. złożenie oferty po terminie, niezgodność z warunkami zamówienia, rażąco niską cenę i brak wadium.

Jednostronne rozwiązanie umowy o zamówienie publiczne przez zamawiającego lub wykonawcę z powodu rażącego naruszenia jej postanowień.

Formalne oświadczenie wykonawcy zawierające propozycję realizacji zamówienia na określonych warunkach cenowych i technicznych.

Oferta proponująca rozwiązanie inne niż wskazane w OPZ, lecz spełniające te same funkcje i parametry techniczne.

Opis przedmiotu zamówienia, OPZ (art. 99 PZP), to część SWZ, w której zamawiający jednoznacznie i wyczerpująco opisuje, co kupuje, z kodami CPV i jednym z 4 sposobów opisu z art. 101 ust. 1; znaki towarowe i patenty wolno wskazać tylko wtedy, gdy nie da się inaczej opisać przedmiotu, z wyrazami „lub równoważny” (art. 99 ust. 4 i 5).

Oświadczenie wykonawcy składane razem z ofertą, potwierdzające spełnienie warunków udziału i brak podstaw wykluczenia – substytut JEDZ przy zamówieniach krajowych.

Tryb postępowania umożliwiający wspólne opracowanie innowacyjnego produktu lub usługi z ich późniejszym zakupem przez zamawiającego.

Plan postępowań o udzielenie zamówień (art. 23 PZP) to roczny wykaz zamówień, które zamawiający publiczny przewiduje przeprowadzić; trzeba go zamieścić w Biuletynie Zamówień Publicznych i na stronie zamawiającego najpóźniej 30 dni od przyjęcia budżetu lub planu finansowego.

Wypłata części wynagrodzenia wykonawcy przed wykonaniem zamówienia – stosowana w celu finansowania kosztów realizacji.

Wypłata wynagrodzenia wykonawcy w ratach, powiązana z odbiorem kolejnych etapów realizacji zamówienia.

Zewnętrzna firma udostępniająca wykonawcy swoje zasoby (wiedza, doświadczenie, sprzęt, kadry) w celu spełnienia warunków udziału.

Kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany lub podpis osobisty wymagany do składania ofert i dokumentów w zamówieniach publicznych.

Podwykonawca (art. 462 PZP) to podmiot, któremu wykonawca powierza wykonanie części zamówienia publicznego; przy robotach budowlanych termin zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy nie może przekroczyć 30 dni od doręczenia faktury lub rachunku (art. 464 ust. 2).

Postępowanie przed KIO wszczynane przez wykonawcę kwestionującego czynności lub zaniechania zamawiającego.

Klauzula umowna pozwalająca zamawiającemu na rozszerzenie zamówienia o dodatkowy zakres bez nowego postępowania.

Wartości zamówień powyżej których zamawiający musi stosować pełne procedury UE i publikować ogłoszenia w TED.

Obowiązkowy dokument sporządzany przez zamawiającego, dokumentujący przebieg postępowania od wszczęcia do udzielenia zamówienia.

Kwota 170 000 zł netto – od 2026 r. podstawowy próg stosowania ustawy PZP.

Przetarg nieograniczony (art. 132 PZP) to tryb, w którym w odpowiedzi na ogłoszenie ofertę może złożyć każdy zainteresowany wykonawca; stosuje się go do zamówień od progów unijnych, a termin składania ofert wynosi co najmniej 35 dni od przekazania ogłoszenia do publikacji w Dzienniku Urzędowym UE (art. 138 ust. 1).

Prawo Zamówień Publicznych – ustawa z 11 września 2019 r. regulująca zasady udzielania zamówień publicznych w Polsce.

Raport z realizacji zamówienia (art. 446 PZP) sporządzany przez zamawiającego po wykonaniu umowy w określonych okolicznościach, np. przy znacznych opóźnieniach, karach umownych czy odstąpieniu od umowy.

Rażąco niska cena (art. 224 PZP) to cena lub koszt oferty, które wydają się nierealne w stosunku do przedmiotu zamówienia; zamawiający musi żądać wyjaśnień, gdy cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o VAT albo od średniej cen złożonych ofert (art. 224 ust. 2 pkt 1).

Dokumenty potwierdzające doświadczenie wykonawcy w realizacji podobnych zamówień – wymagane jako dowód zdolności zawodowej.

Obowiązki przetwarzania danych osobowych w postępowaniach o zamówienie publiczne wynikające z rozporządzenia RODO.

Uproszczone udokumentowanie rynkowości ceny dla tańszych zakupów w projektach UE; w perspektywie 2021-2027 nie jest już odrębną procedurą z wytycznych.

Część OPZ opisująca wymagania techniczne dotyczące przedmiotu zamówienia – parametry, normy, standardy.

SWZ, czyli specyfikacja warunków zamówienia (art. 134 PZP), to dokument z warunkami postępowania; od progów unijnych musi zawierać co najmniej 21 elementów (art. 134 ust. 1), a w trybie podstawowym 19 (art. 281 ust. 1), m.in. opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny ofert z wagami i termin związania ofertą.

Instrumenty prawne przysługujące wykonawcom w celu zaskarżenia czynności lub zaniechań zamawiającego – odwołanie do KIO i skarga do sądu.

Informacje stanowiące wartość handlową, które wykonawca może zastrzec w ofercie, wyłączając je z jawności postępowania.

Tenders Electronic Daily – europejski dziennik zamówień publicznych publikujący ogłoszenia o przetargach powyżej progów UE.

Termin związania ofertą (art. 220 PZP) to okres, w którym oferta wiąże wykonawcę, a zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę; od progów unijnych wynosi najwyżej 90 dni (120 dni przy największych zamówieniach), a poniżej tych progów najwyżej 30 dni (art. 307), licząc od dnia upływu terminu składania ofert.

Tryb podstawowy (art. 275 PZP) to tryb dla zamówień od 170 000 zł do progów unijnych, w którym ofertę może złożyć każdy zainteresowany wykonawca; ma 3 warianty, a termin składania ofert wynosi co najmniej 7 dni dla dostaw i usług oraz 14 dni dla robót budowlanych od zamieszczenia ogłoszenia w BZP (art. 283).

Polisa odpowiedzialności cywilnej wykonawcy potwierdzająca jego zdolność ekonomiczną do pokrycia szkód wynikłych z realizacji zamówienia.

Porozumienie ustalające warunki przyszłych zamówień z jednym lub kilkoma wykonawcami na czas określony (max. 4 lata).

Unieważnienie postępowania (art. 255 PZP) kończy postępowanie o udzielenie zamówienia bez zawarcia umowy; zamawiający musi je unieważnić w 8 sytuacjach z art. 255, m.in. gdy nie złożono żadnej oferty, wszystkie oferty podlegały odrzuceniu albo cena najkorzystniejszej oferty przewyższa kwotę przeznaczoną na zamówienie.

Urząd Zamówień Publicznych – centralny organ administracji rządowej nadzorujący system zamówień publicznych w Polsce.

Wadium (art. 97 PZP) to zabezpieczenie oferty, które wykonawca wnosi przed upływem terminu składania ofert, jeżeli zamawiający tego żąda; może wynosić najwyżej 3% wartości zamówienia od progów unijnych (art. 97 ust. 2) i 1,5% w trybie podstawowym poniżej tych progów (art. 281 ust. 4).

Waloryzacja (art. 439 PZP) to zmiana wynagrodzenia wykonawcy po zmianie cen materiałów lub kosztów realizacji zamówienia; umowa na roboty budowlane, dostawy lub usługi zawarta na dłużej niż 6 miesięcy musi zawierać takie postanowienia, w tym maksymalną wartość zmiany wynagrodzenia.

Możliwość złożenia przez wykonawcę oferty proponującej alternatywne rozwiązanie techniczne lub organizacyjne.

Dialog zamawiającego z rynkiem przed wszczęciem postępowania, służący poznaniu dostępnych rozwiązań i oszacowaniu kosztów.

Dokument potwierdzający doświadczenie wykonawcy w realizacji robót budowlanych podobnych do przedmiotu zamówienia.

Dokument potwierdzający doświadczenie wykonawcy w realizacji usług podobnych do przedmiotu zamówienia.

Decyzja zamawiającego o niedopuszczeniu wykonawcy do udziału w postępowaniu z powodu zaistnienia podstaw wykluczenia.

Podmiot (firma, osoba fizyczna lub konsorcjum) ubiegający się o zamówienie publiczne lub realizujący zawartą umowę.

Forma wynagrodzenia, w której końcowa kwota wynika z rzeczywiście wykonanych ilości robót pomnożonych przez ceny jednostkowe z kosztorysu ofertowego.

Wynagrodzenie (cena) ryczałtowe to stała, z góry ustalona kwota za wykonanie całości zamówienia, niezależna od rzeczywistych kosztów i ilości prac (art. 632 Kodeksu cywilnego). Przeciwieństwo ceny kosztorysowej.

Zabezpieczenie należytego wykonania umowy (art. 449 PZP) to kwota albo gwarancja, którą wybrany wykonawca wnosi przed zawarciem umowy, jeżeli zamawiający przewidział je w dokumentach zamówienia; wynosi najwyżej 5% ceny całkowitej z oferty, a w uzasadnionych przypadkach do 10% (art. 452 ust. 2 i 3).

Podmiot publiczny zobowiązany do stosowania PZP przy udzielaniu zamówień – urząd, szpital, szkoła, spółka komunalna itp.

Zamówienia udzielane przez zamawiającego podmiotowi, nad którym sprawuje kontrolę analogiczną do kontroli nad własnymi jednostkami.

Zamówienia publiczne ukierunkowane na zakup innowacyjnych rozwiązań lub wspierające ich opracowanie przez sektor publiczny.

Zamówienia obejmujące różne rodzaje świadczeń (dostawy + usługi + roboty) lub podlegające różnym reżimom prawnym.

Uproszczona procedura dla zamówień na usługi zdrowotne, edukacyjne, socjalne, hotelarskie i inne szczególne.

Postępowania prowadzone przez podmioty publiczne na usługi ubezpieczeniowe, zaliczane do usług społecznych i szczególnych objętych uproszczonym reżimem PZP.

Zamówienia dotyczące obronności i bezpieczeństwa państwa, objęte odrębnymi przepisami PZP i wyłączeniami.

Zamówienia udzielane przez podmioty działające w sektorach wodnym, energetycznym, transportowym i pocztowym, objęte odrębnymi przepisami PZP.

Kategoria zamówień na usługi zdrowotne, edukacyjne, socjalne i kulturalne objęta uproszczoną procedurą w PZP.

Zamówienie udzielane dotychczasowemu wykonawcy na powtórzenie podobnych usług lub robót, przewidziane w pierwotnym postępowaniu.

Postępowanie prowadzone przez dwóch lub więcej zamawiających łącznie w celu udzielenia jednego zamówienia na wspólne potrzeby.

Zamówienie z wolnej ręki (art. 213 PZP) to tryb, w którym zamawiający udziela zamówienia po negocjacjach tylko z jednym wykonawcą; od progów unijnych może go użyć wyłącznie w jednej z 14 sytuacji wymienionych w art. 214 ust. 1, a poniżej tych progów w sytuacjach z art. 305.

Uproszczony tryb udzielania zamówień publicznych poniżej progu stosowania ustawy PZP (170 000 zł netto od 2026 r.).

Tryb wyboru wykonawcy obowiązujący beneficjentów funduszy UE: zamówienia od 80 tys. zł netto trzeba upublicznić jako zapytanie ofertowe w Bazie Konkurencyjności.

Fundamentalna zasada PZP nakazująca zamawiającemu jednakowe traktowanie wszystkich wykonawców bez dyskryminacji.

Warunek udziału wymagający wykazania stabilności finansowej wykonawcy – przychodów, płynności lub posiadania ubezpieczenia OC.

Warunek udziału wymagający wykazania doświadczenia, kwalifikacji personelu i posiadanego wyposażenia niezbędnego do realizacji zamówienia.

Potoczne określenie zamówień i zleceń udzielanych przez instytucje publiczne, obejmujące zarówno przetargi PZP, jak i zamówienia podprogowe.

Modyfikacja zawartej umowy o zamówienie publiczne dopuszczalna wyłącznie w przypadkach przewidzianych w PZP lub w umowie.