Nie encyklopedia, a narzędzie pracy
Każde hasło mówi nie tylko co dane pojęcie oznacza, ale kiedy się z nim spotkasz, na co uważać i jak wygląda to w praktyce postępowań.
Powiązane z danymi i przewodnikami
Tam gdzie to możliwe, hasło linkuje do przewodnika (JEDZ, wadium, oferta), kalkulatora lub odpowiedniej sekcji analityki rynkowej.
Oparte na PZP i praktyce rynkowej
Hasła odwołują się do ustawy Prawo zamówień publicznych, rozporządzeń wykonawczych i rzeczywistej praktyki zamawiających.
Jak korzystać ze słownika
- Zacznij od definicji — każde hasło wyjaśnia pojęcie w kontekście realnych postępowań.
- Jeśli temat wymaga więcej, przejdź do powiązanego przewodnika lub kalkulatora (np. wadium, JEDZ, progi unijne).
- W sprawach formalnych zawsze weryfikuj szczegóły z dokumentacją postępowania i ustawą PZP.
Główne obszary
Dokumenty i obowiązki
Instytucje i rejestry
Role i podmioty
Środki ochrony i procedura
A
Hasła na literę A
Analiza potrzeb i wymagań
Obowiązkowy dokument sporządzany przed wszczęciem postępowania powyżej progów UE, opisujący potrzeby zamawiającego i sposób ich zaspokojenia.
Aukcja elektroniczna
Etap postępowania, w którym wykonawcy składają kolejne, lepsze oferty cenowe lub parametryczne za pośrednictwem narzędzia elektronicznego.
B
Hasła na literę B
C
Hasła na literę C
Centralizacja zamówień
Koncentrowanie zakupów publicznych przez centralnego zamawiającego lub jednostkę zakupową działającą na rzecz wielu podmiotów.
Centralny Rejestr Umów
Publiczny rejestr umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych, prowadzony przez Ministra Finansów.
CPV
Wspólny Słownik Zamówień (ang. Common Procurement Vocabulary) – system klasyfikacji produktów i usług w zamówieniach publicznych UE.
D
Hasła na literę D
Dialog konkurencyjny
Tryb postępowania stosowany przy szczególnie złożonych zamówieniach – zamawiający prowadzi dialog z wykonawcami w celu znalezienia optymalnego rozwiązania.
Dynamiczny system zakupów (DSZ)
W pełni elektroniczny, otwarty przez cały okres ważności system zakupów dla powszechnie dostępnych dostaw i usług.
E
Hasła na literę E
e-Zamówienia
Oficjalna platforma zamówień publicznych prowadzona przez UZP – dostępna pod adresem ezamowienia.gov.pl – obowiązkowa do składania ofert.
Elektroniczna platforma zakupowa
System informatyczny zamawiającego lub dostawcy zewnętrznego, za pośrednictwem którego prowadzone są postępowania o zamówienie publiczne.
ePUAP w zamówieniach
Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej – używana w zamówieniach do uwierzytelniania i podpisu zaufanego przy postępowaniach krajowych.
F
Hasła na literę F
G
Hasła na literę G
H
Hasła na literę H
J
Hasła na literę J
K
Hasła na literę K
Kara umowna
Zryczałtowane odszkodowanie zastrzeżone w umowie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.
KIO
Krajowa Izba Odwoławcza – niezależny organ orzekający w sprawach odwołań od decyzji zamawiających w postępowaniach o zamówienie publiczne.
Klauzule ekologiczne (środowiskowe)
Wymagania w zamówieniu dotyczące ochrony środowiska, niskiej emisji, efektywności energetycznej lub stosowania ekologicznych materiałów.
Klauzule społeczne
Wymagania w zamówieniu dotyczące zatrudnienia osób z grup defaworyzowanych lub spełnienia określonych standardów społecznych.
Komisja przetargowa
Zespół powoływany przez zamawiającego do przeprowadzenia postępowania o zamówienie publiczne.
Konkurs
Przyrzeczenie publiczne, w którym zamawiający wybiera najlepszą pracę konkursową, szczególnie w architekturze i urbanistyce.
Konsorcjum
Porozumienie kilku wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie publiczne – pozwala łączyć zasoby i kompetencje.
Kosztorys ofertowy
Szczegółowy wykaz pozycji robót lub usług z cenami jednostkowymi składający się na cenę oferty – wymagany głównie przy robotach budowlanych.
Kryteria oceny ofert
Zasady i wagi procentowe, według których zamawiający porównuje i wybiera najkorzystniejszą ofertę spośród złożonych.
M
Hasła na literę M
N
Hasła na literę N
O
Hasła na literę O
Odrzucenie oferty
Decyzja zamawiającego o nieuwzględnieniu oferty w postępowaniu z powodu niespełnienia wymagań formalnych lub merytorycznych.
Odstąpienie od umowy
Jednostronne rozwiązanie umowy o zamówienie publiczne przez zamawiającego lub wykonawcę z powodu rażącego naruszenia jej postanowień.
Oferta
Formalne oświadczenie wykonawcy zawierające propozycję realizacji zamówienia na określonych warunkach cenowych i technicznych.
Oferta równoważna
Oferta proponująca rozwiązanie inne niż wskazane w OPZ, lecz spełniające te same funkcje i parametry techniczne.
Opis przedmiotu zamówienia (OPZ)
Część SWZ szczegółowo definiująca zakres i wymagania dotyczące zamówienia – kluczowa dla przygotowania oferty.
Oświadczenie wstępne
Oświadczenie wykonawcy składane razem z ofertą, potwierdzające spełnienie warunków udziału i brak podstaw wykluczenia – substytut JEDZ przy zamówieniach krajowych.
P
Hasła na literę P
Partnerstwo innowacyjne
Tryb postępowania umożliwiający wspólne opracowanie innowacyjnego produktu lub usługi z ich późniejszym zakupem przez zamawiającego.
Plan postępowań
Dokument publikowany przez zamawiającego na początku roku, zawierający wykaz planowanych zamówień – ważne narzędzie prospectingu dla wykonawców.
Płatności zaliczkowe
Wypłata części wynagrodzenia wykonawcy przed wykonaniem zamówienia – stosowana w celu finansowania kosztów realizacji.
Płatność częściowa
Wypłata wynagrodzenia wykonawcy w ratach, powiązana z odbiorem kolejnych etapów realizacji zamówienia.
Podmiot trzeci
Zewnętrzna firma udostępniająca wykonawcy swoje zasoby (wiedza, doświadczenie, sprzęt, kadry) w celu spełnienia warunków udziału.
Podpis elektroniczny
Kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany lub podpis osobisty wymagany do składania ofert i dokumentów w zamówieniach publicznych.
Podwykonawca
Podmiot, któremu wykonawca powierza realizację części zamówienia publicznego na podstawie umowy o podwykonawstwo.
Postępowanie odwoławcze
Postępowanie przed KIO wszczynane przez wykonawcę kwestionującego czynności lub zaniechania zamawiającego.
Prawo opcji
Klauzula umowna pozwalająca zamawiającemu na rozszerzenie zamówienia o dodatkowy zakres bez nowego postępowania.
Progi unijne
Wartości zamówień powyżej których zamawiający musi stosować pełne procedury UE i publikować ogłoszenia w TED.
Protokół postępowania
Obowiązkowy dokument sporządzany przez zamawiającego, dokumentujący przebieg postępowania od wszczęcia do udzielenia zamówienia.
Próg bagatelny
Kwota 130 000 zł netto – minimalna wartość zamówienia, od której obowiązują przepisy PZP.
Przetarg nieograniczony
Podstawowy tryb udzielania zamówień powyżej progów UE – otwarty dla wszystkich wykonawców, z publikacją ogłoszenia w TED.
PZP
Prawo Zamówień Publicznych – ustawa z 11 września 2019 r. regulująca zasady udzielania zamówień publicznych w Polsce.
PZU (podmiot zamawiający ubezpieczenie)
Podmiot publiczny organizujący przetarg na usługi ubezpieczeniowe, objęty uproszczonymi przepisami PZP dla usług finansowych.
R
Hasła na literę R
Raport z postępowania
Dokument sporządzany przez zamawiającego po zakończeniu postępowania, analizujący jego przebieg i wyniki.
Rażąco niska cena
Cena oferty budząca wątpliwości co do możliwości realizacji zamówienia za podaną kwotę – zamawiający może wyjaśniać lub odrzucić taką ofertę.
Referencje
Dokumenty potwierdzające doświadczenie wykonawcy w realizacji podobnych zamówień – wymagane jako dowód zdolności zawodowej.
RODO w zamówieniach publicznych
Obowiązki przetwarzania danych osobowych w postępowaniach o zamówienie publiczne wynikające z rozporządzenia RODO.
S
Hasła na literę S
Ś
Hasła na literę Ś
T
Hasła na literę T
Tajemnica przedsiębiorstwa
Informacje stanowiące wartość handlową, które wykonawca może zastrzec w ofercie, wyłączając je z jawności postępowania.
TED
Tenders Electronic Daily – europejski dziennik zamówień publicznych publikujący ogłoszenia o przetargach powyżej progów UE.
Tryb podstawowy
Uproszczony tryb udzielania zamówień poniżej progów UE – trzy warianty: bez negocjacji, z negocjacjami fakultatywnymi i z obowiązkowymi negocjacjami.
U
Hasła na literę U
Ubezpieczenie OC wykonawcy
Polisa odpowiedzialności cywilnej wykonawcy potwierdzająca jego zdolność ekonomiczną do pokrycia szkód wynikłych z realizacji zamówienia.
Umowa ramowa
Porozumienie ustalające warunki przyszłych zamówień z jednym lub kilkoma wykonawcami na czas określony (max. 4 lata).
UZP
Urząd Zamówień Publicznych – centralny organ administracji rządowej nadzorujący system zamówień publicznych w Polsce.
W
Hasła na literę W
Wadium
Zabezpieczenie finansowe składane przez wykonawcę przed terminem złożenia oferty – gwarancja poważnego traktowania postępowania.
Waloryzacja
Mechanizm dostosowania wynagrodzenia wykonawcy do zmian kosztów realizacji zamówienia (inflacja, ceny materiałów, kurs walut).
Warianty ofertowe
Możliwość złożenia przez wykonawcę oferty proponującej alternatywne rozwiązanie techniczne lub organizacyjne.
Wstępne konsultacje rynkowe
Dialog zamawiającego z rynkiem przed wszczęciem postępowania, służący poznaniu dostępnych rozwiązań i oszacowaniu kosztów.
Wykaz robót budowlanych
Dokument potwierdzający doświadczenie wykonawcy w realizacji robót budowlanych podobnych do przedmiotu zamówienia.
Wykaz usług
Dokument potwierdzający doświadczenie wykonawcy w realizacji usług podobnych do przedmiotu zamówienia.
Wykluczenie wykonawcy
Decyzja zamawiającego o niedopuszczeniu wykonawcy do udziału w postępowaniu z powodu zaistnienia podstaw wykluczenia.
Wykonawca
Podmiot (firma, osoba fizyczna lub konsorcjum) ubiegający się o zamówienie publiczne lub realizujący zawartą umowę.
Wynagrodzenie kosztorysowe
Forma wynagrodzenia, w której końcowa kwota wynika z rzeczywiście wykonanych ilości robót pomnożonych przez ceny jednostkowe z kosztorysu ofertowego.
Wynagrodzenie ryczałtowe
Stała, z góry ustalona cena za wykonanie całości zamówienia, niezależna od rzeczywistych kosztów i ilości wykonanych prac.
Z
Hasła na literę Z
Zabezpieczenie należytego wykonania (ZNWK)
Skrócona nazwa zabezpieczenia należytego wykonania kontraktu – instrument finansowy chroniący zamawiającego przed niewykonaniem umowy.
Zabezpieczenie należytego wykonania umowy
Kwota lub gwarancja złożona przez wykonawcę po wyborze oferty – chroni zamawiającego na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zamówienia.
Zamawiający
Podmiot publiczny zobowiązany do stosowania PZP przy udzielaniu zamówień – urząd, szpital, szkoła, spółka komunalna itp.
Zamówienia in-house
Zamówienia udzielane przez zamawiającego podmiotowi, nad którym sprawuje kontrolę analogiczną do kontroli nad własnymi jednostkami.
Zamówienia innowacyjne
Zamówienia publiczne ukierunkowane na zakup innowacyjnych rozwiązań lub wspierające ich opracowanie przez sektor publiczny.
Zamówienia mieszane
Zamówienia obejmujące różne rodzaje świadczeń (dostawy + usługi + roboty) lub podlegające różnym reżimom prawnym.
Zamówienia na usługi społeczne
Uproszczona procedura dla zamówień na usługi zdrowotne, edukacyjne, socjalne, hotelarskie i inne szczególne.
Zamówienia obronne
Zamówienia dotyczące obronności i bezpieczeństwa państwa, objęte odrębnymi przepisami PZP i wyłączeniami.
Zamówienia sektorowe
Zamówienia udzielane przez podmioty działające w sektorach wodnym, energetycznym, transportowym i pocztowym, objęte odrębnymi przepisami PZP.
Zamówienie na usługi społeczne
Kategoria zamówień na usługi zdrowotne, edukacyjne, socjalne i kulturalne objęta uproszczoną procedurą w PZP.
Zamówienie uzupełniające (podobne)
Zamówienie udzielane dotychczasowemu wykonawcy na powtórzenie podobnych usług lub robót, przewidziane w pierwotnym postępowaniu.
Zamówienie wspólne
Postępowanie prowadzone przez dwóch lub więcej zamawiających łącznie w celu udzielenia jednego zamówienia na wspólne potrzeby.
Zamówienie z wolnej ręki
Tryb niekonkurencyjny, w którym zamawiający negocjuje i udziela zamówienia bezpośrednio jednemu wykonawcy bez ogłoszenia przetargu.
Zapytanie ofertowe
Uproszczony tryb udzielania zamówień publicznych poniżej progu stosowania ustawy PZP (130 000 zł netto).
Zasada równego traktowania
Fundamentalna zasada PZP nakazująca zamawiającemu jednakowe traktowanie wszystkich wykonawców bez dyskryminacji.
Zdolność ekonomiczna i finansowa
Warunek udziału wymagający wykazania stabilności finansowej wykonawcy – przychodów, płynności lub posiadania ubezpieczenia OC.
Zdolność techniczna i zawodowa
Warunek udziału wymagający wykazania doświadczenia, kwalifikacji personelu i posiadanego wyposażenia niezbędnego do realizacji zamówienia.
Zlecenia publiczne
Potoczne określenie zamówień i zleceń udzielanych przez instytucje publiczne, obejmujące zarówno przetargi PZP, jak i zamówienia podprogowe.
Zmiana umowy
Modyfikacja zawartej umowy o zamówienie publiczne dopuszczalna wyłącznie w przypadkach przewidzianych w PZP lub w umowie.
FAQ
Czy słownik zastępuje ustawę PZP?
Nie. Słownik wyjaśnia pojęcia przystępnym językiem i podaje kontekst praktyczny, ale w sprawach formalnych obowiązuje ustawa Prawo zamówień publicznych i dokumentacja konkretnego postępowania.
Jakie pojęcia są w słowniku?
Dokumenty (JEDZ, SWZ, OPZ), instytucje (BZP, TED, KIO, UZP), procedury (tryb podstawowy, przetarg nieograniczony), obowiązki (wadium, gwarancja należytego wykonania), kody klasyfikacyjne (CPV) i inne pojęcia spotykane w codziennej pracy z zamówieniami.
Jak zgłosić brakujące lub nieaktualne pojęcie?
Napisz na redakcja@atlasprzetargow.pl — weryfikujemy zgłoszenie z aktualnymi przepisami i dodajemy lub aktualizujemy hasło.
Powiązane przewodniki
Od definicji do praktyki
Sprawdź przewodniki tematyczne (jak złożyć ofertę, progi unijne, kalkulator wadium), przejdź do bazy przetargów albo zobacz analitykę rynku.