Kara umowna
Zryczałtowane odszkodowanie zastrzeżone w umowie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.
Opracowanie redakcyjne
Hasło przygotował zespół analityczny Atlas Przetargów. Definicja ma charakter informacyjny i służy szybszemu zrozumieniu terminów występujących w rynku zamówień publicznych.
Aktualizacja i weryfikacja
Ostatnia redakcja: 21 marca 2026. Jeśli zauważysz nieścisłość albo chcesz zgłosić korektę, napisz na kontakt@atlasprzetargow.pl.
Kara umowna w zamówieniach publicznych to z góry określona suma pieniężna, którą dłużnik (zazwyczaj wykonawca) zobowiązuje się zapłacić wierzycielowi (zamawiającemu) w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Kara umowna może być zastrzeżona wyłącznie w stosunku do zobowiązań niepieniężnych.
Kary umowne w PZP muszą być proporcjonalne do wartości i charakteru zamówienia. Przykładowe kary: za opóźnienie w realizacji – 0,1–0,5% wynagrodzenia za każdy dzień, za opóźnienie w usunięciu wad – 0,05–0,2% za każdy dzień zwłoki, za odstąpienie od umowy z winy wykonawcy – 5–20% wynagrodzenia całkowitego. Zamawiający nie może zastrzegać kar rażąco wygórowanych – są one miarkowane przez sądy. PZP wymaga, aby kary umowne zastrzeżone na rzecz zamawiającego miały swoje lustrzane odpowiedniki na rzecz wykonawcy (symetria kar). Wykonawca może żądać miarkowania kary umownej przez sąd, jeśli zobowiązanie zostało częściowo wykonane lub kara jest rażąco wygórowana.
Powiązane strony
FAQ
Czy zamawiający może dochodzić odszkodowania powyżej wysokości kary umownej?
Zasadniczo nie – kara umowna zastępuje odszkodowanie. Zamawiający może jednak zastrzec w umowie możliwość dochodzenia odszkodowania uzupełniającego, jeśli kara umowna nie pokrywa całej szkody. Wymaga to wyraźnego zapisu w umowie.
Kiedy wykonawca może żądać miarkowania kary umownej?
Wykonawca może wnioskować do sądu o miarkowanie (zmniejszenie) kary, gdy: kara jest rażąco wygórowana w stosunku do poniesionej szkody, zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane. Miarkowanie jest sądowym prawem, nie automatycznym uprawnieniem.