Wyroki KIO połączone z przetargami

Szukaj po sygnaturze, zamawiającym, przepisie PZP albo problemie z oferty. Atlas łączy orzeczenia KIO z konkretnymi ogłoszeniami BZP, więc analizujesz spór razem z przetargiem, którego dotyczył.

Nie wiesz czym jest KIO? Przeczytaj poradnik: jak działa Krajowa Izba Odwoławcza.

28 047

orzeczeń w bazie

6836

uwzględnionych odwołań

8589

powiązanych z przetargiem

Orzecznictwo według tematów i przepisów

Wyroki pogrupowane problemami, o które naprawdę toczą się spory (od wadium po rażąco niską cenę), oraz przepisami PZP, na które najczęściej powołuje się Izba.

Statystyki orzecznictwa →

WadiumOrzeczenia KIO dotyczące wniesienia, zwrotu, zatrzymania i skuteczności wadium w przetargach publicznych.Odrzucenie ofertyWyroki KIO o odrzuceniu oferty z powodu niezgodności z SWZ, błędów formalnych, rażąco niskiej ceny, wadium i braków dokumentów.RNCOrzeczenia KIO o wyjaśnieniach ceny, dowodach kosztowych i odrzuceniu ofert jako rażąco niskich.Warunki udziałuSpory KIO o doświadczenie, zdolność techniczną, zasoby podmiotów trzecich i proporcjonalność wymagań zamawiającego.Tajemnica przedsiębiorstwaOrzeczenia KIO o zasadności zastrzegania informacji, kalkulacji, wyjaśnień ceny i dokumentów oferty jako tajemnicy przedsiębiorstwa.PodwykonawstwoWyroki KIO o podwykonawcach, udostępnianiu zasobów, referencjach i zmianach w strukturze realizacji zamówienia.KonsorcjumOrzeczenia KIO dotyczące konsorcjów, wspólnego spełniania warunków, pełnomocnictw i odpowiedzialności wykonawców.Kryteria oceny ofertWyroki KIO o kryteriach pozacenowych, punktacji, opisach jakości, referencjach i zasadach wyboru najkorzystniejszej oferty.Postanowienia KIOPostanowienia KIO dotyczące umorzeń, odrzucenia odwołania, cofnięcia odwołania, kosztów i kwestii proceduralnych.Terminy odwołaniaOrzeczenia i postanowienia KIO dotyczące terminów wniesienia odwołania, czynności zamawiającego i skutków spóźnienia.Wykluczenie wykonawcyOrzeczenia KIO o obligatoryjnych i fakultatywnych przesłankach wykluczenia, wprowadzeniu zamawiającego w błąd i skuteczności self-cleaningu.Unieważnienie postępowaniaOrzeczenia KIO o unieważnieniu postępowania: cena przewyższająca budżet zamawiającego, wada niemożliwa do usunięcia, brak ofert niepodlegających odrzuceniu.Uzupełnianie dokumentówOrzeczenia KIO o wezwaniach z art. 128 i 107 PZP: jednokrotność wezwania, granice uzupełnienia oraz różnica między podmiotowymi a przedmiotowymi środkami dowodowymi.OPZOrzeczenia KIO o opisie przedmiotu zamówienia: wymagania ograniczające konkurencję, znaki towarowe i równoważność, niejednoznaczność dokumentów zamówienia.Poprawianie omyłekOrzeczenia KIO o poprawianiu omyłek pisarskich, rachunkowych i innych omyłek z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP oraz o granicy między poprawieniem a zmianą treści oferty.Podpis elektronicznyOrzeczenia KIO o formie oferty i podpisie elektronicznym: kwalifikowany podpis, podpis zaufany i osobisty, błędy walidacji oraz skan podpisanego dokumentu.

Art. 226 PZPOrzeczenia KIO dotyczące podstaw odrzucenia oferty, w tym niezgodności z warunkami zamówienia, wadium i rażąco niskiej ceny.Art. 224 PZPOrzeczenia KIO dotyczące wezwania do wyjaśnień ceny, ciężaru dowodu i oceny rażąco niskiej ceny.Art. 128 PZPOrzeczenia KIO dotyczące wezwania do uzupełnienia lub wyjaśnienia dokumentów i granic poprawiania braków.Art. 18 PZPOrzeczenia KIO dotyczące jawności postępowania, tajemnicy przedsiębiorstwa i dostępu do dokumentów oferty.Art. 239 PZPOrzeczenia KIO dotyczące wyboru oferty najkorzystniejszej, rankingu ofert i stosowania kryteriów oceny.Art. 515 PZPPostanowienia i wyroki KIO dotyczące terminu wniesienia odwołania oraz początku biegu terminu.

Archiwum według lat

20261880 20254851 20244266 20233264 20222717 20211531 20202274 20191531 2018271 20171006 2016884 20151089 2014481 2013547 2012662 2011537 2010180 200410

Monitoruj przetargi zanim problem trafi do KIO

Orzeczenia pokazują ryzyka, ale pieniądz jest w nowych postępowaniach. Ustaw alert na przetargi z podobnym zakresem i sprawdzaj sporne warunki wcześniej.

Monitoruj przetargi Szukaj w KIO

Znaleziono 5000 orzeczeńSortuj: od najnowszych

KIO 1020/23uwzględnionowyrok2 maja 2023
Odwołujący: ART FM Sp. z o.o., Rynek Główny 6, 31-042 Kraków
Zamawiający: Muzeum Wojska Polskiego
…Sygn. akt KIO 1020/23 WYROK z dnia 2 maja 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca: Małgorzata Jodłowska Joanna Gawdzik – Zawalska Monika Kawa – Ogorzałek Protokolant: Wiktoria Ceyrowska po rozpoznaniu na rozprawie dnia 25 kwietnia 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 11 kwietnia 2023 r. przez wykonawcę ART FM Sp. ……
art. 337 Pzp art. 16 ust. 1 Pzp art. 345 ust. 2 Pzp art. 347 ust. 1 Pzp
KIO 3855/23umorzonopostanowienie9 stycznia 2024
Odwołujący: –
Zamawiający: Miasto Rybnik
art. 337 Pzp art. 505 ust. 1 Pzp art. 568 pkt 3 Pzp art. 325 ust. 4 Pzp
KIO 1656/23oddalonowyrok26 czerwca 2023
Jednoetapowy realizacyjny konkurs na koncepcję plastyczno – przestrzenną ekspozycji stałej oddziału Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie – Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku
Odwołujący: ART FM Sp. z o.o.
Zamawiający: Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
art. 337 Pzp art. 345 ust. 2 Pzp art. 355 ust. 1 pkt 4 Pzp art. 347 ust. 1 Pzp
KIO 3958/25uwzględnionowyrok1 grudnia 2025
Odwołujący: Palmett spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa
Zamawiający: Miasto stołeczne Warszawa
Przetarg: 2025/BZP 00169428 art. 345 ust. 2 Pzp art. 328 ust. 2 Pzp art. 337 pkt 2 Pzp art. 16 Pzp
KIO 2827/23umorzonopostanowienie9 października 2023
Zamawiający: Wielkopolskie Muzeum Niepodległości w Poznaniu z udziałem TRIAS AVI Sp. z o.o.
…Sygn. akt: KIO 2827/23 POSTANOWIENIE z dnia 9 października 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Andrzej Niwicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 9 października 2023 r. Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu w dniu 7 sierpnia 2023 r. przez w ART FM sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, w postęp……
art. 328 ust. 2 Pzp art. 337 Pzp
KIO 823/26oddalonowyrok1 kwietnia 2026
Odwołujący: YLE Inżynierowie spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością
Główna teza. Obowiązki zamawiającego w zakresie kontroli formalnej prac konkursowych i zatwierdzania rozstrzygnięcia konkursu ograniczają się do weryfikacji zgodności z regulaminem i przepisami prawa, nie obejmują merytorycznej oceny ich…
Przetarg: TED-403806-2025 art. 345 ust. 2 Pzp art. 505 ust. 1 Pzp art. 16 pkt 1 Pzp art. 351 Pzp
KIO 301/26uwzględnionowyrok13 marca 2026
Odwołujący: Palmett Sp. z o.o. Sp. k.
Zamawiający: Miasto Stołeczne Warszawa – Zarząd Zieleni m. st. Warszawy
Główna teza. Unieważnienie konkursu na podstawie art. 355 ust. 1 pkt 4 Pzp z powodu wady mogącą mieć wpływ na jego rozstrzygnięcie jest niedopuszczalne, jeżeli wada ta wynika z błędnej interpretacji obowiązku pominięcia prac konkursowych…
Przetarg: 2025/BZP 00169428 art. 345 ust. 2 Pzp art. 355 ust. 1 pkt 4 Pzp art. 350 ust. 1 Pzp art. 16 pkt 1 Pzp
KIO 132/24uwzględnionowyrok5 lutego 2024
Odwołujący: Graph’It Sp. z o.o.
Zamawiający: Mazowiecki Szpital Wojewódzki im. św. Jana Pawła II w Siedlcach Sp. z o.o.
art. 345 ust. 2 Pzp art. 347 ust. 1 Pzp art. 325 ust. 4 Pzp art. 337 pkt 2 Pzp
KIO 5713/25oddalonowyrok9 lutego 2026
Odwołujący: HRA Architekci sp. z o.o. z/s w Warszawie
Zamawiający: Powiat Piaseczyński Starostwo Powiatowe z/s w Piasecznie (ul. Chyliczkowska 14, 05500 Piaseczno) - Uczestnik po stronie Zamawiającego: Atelier Tektura Sp. z o.o. z/s w Warszawie (ul. Jarosława Dąbrowskiego 30, 02-561 Warszawa)
Główna teza. Niewłaściwy skład sądu konkursowego (5 zamiast 6 członków) oraz brak wyjaśnień od uczestników w trybie art. 348 ust. 1 Pzp unieważniają rozstrzygnięcie konkursu, jeśli wpłynęło to na wynik. Obligatoryjne wytyczne z załącznika…
Przetarg: TED-571280-2025 art. 350 ust. 1 Pzp art. 347 ust. 1 Pzp art. 348 ust. 1 Pzp art. 335 ust. 3 Pzp
KIO 337/22uwzględnionowyrok21 lutego 2022
Usługa ochrony Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy w Pruszkowie
Odwołujący: wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Agencja Ochrony K. Sp. z o.o.
Zamawiający: Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy
…Sygn. akt: KIO 337/22 WYROK z 21 lutego 2022 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ernest Klauziński Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie 18 lutego 2022 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 8 lutego 2022 roku przez odwołującego: wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Agencja Ochrony……
Przetarg: 2021/BZP 00323261 art. 16 Pzp art. 18 Pzp art. 224 Pzp art. 224 ust. 1 Pzp
KIO 337/25umorzonopostanowienie3 marca 2025
Odwołujący: Budimex S.A. ul. Siedmiogrodzka 9, 01-204 Warszawa
Zamawiający: Skarb Państwa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. ul. Targowa 74, 03734 Warszawa z udziałem przystępujących: 1.STRABAG Sp. z o.o. ul. Parzniewska 10, 05-800 Pruszków, 2.TORPOL S.A. ul. św. Michała 43, 61-119 Poznań, po stronie odwołującego
…Sygn. akt KIO 337/25 POSTANOWIENIE Warszawa dnia 3 marca 2025 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca: Renata Tubisz Członkinie: Agnieszka Trojanowska A.K. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron i uczestników w dniu 03.03.2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30.01.2025 r. przez odwołującego: Budimex S.A. ul. Si……
Przetarg: TED-36445-2025 art. 568 pkt 2 Pzp
KIO 337/26oddalonowyrok9 marca 2026
Odwołujący: Megger spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością
Zamawiający: TAURON Dystrybucja spółka akcyjna Oddział w Opolu, uczestnik postępowania po stronie Zamawiającego – J.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą HV Technologies J.G.
…Sygn. akt: KIO 337/26 WYROK Warszawa, dnia 9 marca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Beata Konik Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 stycznia 2026 r. przez wykonawcę Megger spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Starej Iwicznej, w postępowaniu prowadzonym prz……
Przetarg: TED-19887-2026 art. 99 ust. 4 Pzp art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp art. 3 ust. 3 Pzp art. 505 Pzp
KIO 337/24oddalonowyrok23 lutego 2024
Odwołujący: Przedsiębiorstwo Budowy i Utrzymania Dróg „M-BUD” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Wola Węgierska 1, 37-560 Pruchnik
Zamawiający: Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe -Nadleśnictwo Kańczuga ul. Węgierska 22, 37-220 Kańczuga
…Sygn. akt: KIO 337/24 WYROK Warszawa z dnia 23 lutego 2024 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie Przewodniczący: Renata Tubisz Protokolant: Patryk Pazura po rozpoznaniu na posiedzeniu/rozprawie w dniu 19 lutego 2024 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30 stycznia 2024 r. przez odwołującego: Przedsiębiorstwo Budowy i Utrzymania Dróg „M-B……
Przetarg: 2023/BZP 00504540 art. 223 ust. 1 Pzp art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp art. 218 ust. 2 Pzp art. 253 ust. 1 Pzp
KIO 337/23umorzonopostanowienie20 lutego 2023
Odwołujący: Arteria Customer Services Arteria Management sp. z o.o. sp. k.
Zamawiający: PKP Intercity S.A.
…Sygn. akt: KIO 337/23 POSTANOWIENIE z dnia 20 lutego 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Robert Skrzeszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron i uczestnika w dniu 20 lutego 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 6 lutego 2023 r. przez wykonawcę Arteria Customer Services Arteria Management ……
art. 522 ust. 2 Pzp art. 112 ust. 1 Pzp
KIO 337/20umorzonopostanowienie28 lutego 2020
Zamawiający: Miejski Zakład Zieleni i Usług Komunalnych we Włocławku
…Sygn. akt: KIO 337/20 POSTANOWIENIE z dnia 28 lutego 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Dagmara Gałczewska - Romek wobec cofnięcia w dniu 24 lutego 2020 roku, przed otwarciem rozprawy, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 17 lutego 2020 r. przez Zieleń Miejską we Włocławku Sp. z o.o. w postępowaniu prowadzonym przez Miejski Z……
art. 187 ust. 8 Pzp
KIO 337/16innewyrok4 kwietnia 2016
Zamawiający: Zakład Ubezpieczeń Społecznych
…Sygn. akt: KIO 337/16 Sygn. akt: KIO 342/16 WYROK z dnia 4 kwietnia 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Katarzyna Brzeska Barbara Bettman Anna Chudzik Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniach: 24 marca 2016 r., 30 kwietnia 2016 r. w Warszawie odwołań wniesionych w dniu 7 marca 2016 r. przez Asseco Poland S. A. z siedzibą w Rzeszowi……
art. 29 ust. 1 Pzp art. 7 ust. 1 Pzp art. 139 ust. 1 Pzp art. 29 Pzp
KIO 337/15oddalonowyrok4 marca 2015
przegląd, konserwację, usługi naprawy awaryjnej, montaż i demontaż elementów systemów Sygnalizacji Włamania i Napadu (SSWIN), Systemów Kontroli Dostępu (SKD) oraz Systemów Telewizji Przemysłowej (STVP) zwanych technicznymi urządzeniami wspomagającymi ochronę (TUWO) w obiektach administrowanych przez Jednostkę Wojskową 4809 Zegrze, nr sprawy ZP/120/2014
Odwołujący: Tytan Systemy Bezpieczeństwa Sp. z o.o.
Zamawiający: Jednostkę Wojskową 4809
…Sygn. akt: KIO 337/15 WYROK z dnia 4 marca 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Andrzej Niwicki Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpatrzeniu na rozprawie dnia 4 marca 2015 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 20 lutego 2015 r. przez wykonawcę Tytan Systemy Bezpieczeństwa Sp. z o.o., ul. I Armii Wojska Polskiego 7……
art. 93 ust. 1 pkt 7 Pzp art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp art. 146 ust. 1 Pzp art. 14 Pzp
KIO 337/13uwzględnionowyrok5 marca 2013
Świadczenie usług utrzymania czystości obiektów, utrzymania terenów zielonych oraz czyszczenie terenów utwardzonych w kompleksach administrowanych przez JW 4213 w 2013 roku
Odwołujący: W……….. B…………
Zamawiający: Jednostkę Wojskową 4213
…Sygn. akt: KIO 337/13 WYROK z dnia 5 marca 2013 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agnieszka Bartczak-śuraw Protokolant: Paulina Nowicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2013 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 15 lutego 2013 r. przez Odwołującego – W……….. B………… prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą……
art. 90 ust. 1 Pzp art. 90 ust. 3 Pzp art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp art. 90 Pzp
KIO 3280/24umorzonopostanowienie23 września 2024
Rewitalizacja zabytkowego parku w Stubnie - etap I
Odwołujący: TREEBUD Sp. z o.o. ul. Jawornik 337, 32-400 Myślenice
Zamawiający: Gmina Stubno ul. Stubno 69A, 37-723 Stubno z udziałem przystępującego: M. P. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U SAN-SPEED M. P., Nehrybka 144, 37-733 Nehrybka, po stronie zamawiającego
…Sygn. akt KIO 3280/24 POSTANOWIENIE Warszawa dnia 23 września 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Renata Tubisz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron i uczestnika w dniu 23 września 2024r., odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 9 września 2024r. przez odwołującego: TREEBUD Sp. z o.o. ul. Jawornik 337, 32-400 Myś……
Przetarg: 2024/BZP 00402289 art. 568 pkt 2 Pzp art. 253 ust. 1 pkt 2 Pzp
KIO 1270/11odrzuconopostanowienie24 czerwca 2011
Odwołujący: Fujitsu Technology Solutions Sp. z o.o., 02-337 Warszawa
Zamawiający: Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, 00-175 Warszawa
art. 180 ust. 2 Pzp
KIO 11/17oddalonowyrok26 stycznia 2017
ustawą" lub "Pzp" – postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego p.n.
Zamawiający: PKP Polskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna
art. 91b ust. 1 Pzp art. 196 ust. 4 Pzp art. 7 Pzp art. 82 ust. 3 Pzp
KIO 1957/13uwzględnionowyrok23 sierpnia 2013
ustawą" lub "Pzp" – postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.
Zamawiający: Skarb Państwa - Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Poznaniu
art. 7 ust. 1 Pzp art. 144 Pzp art. 29 ust. 2 Pzp art. 144 ust. 1 Pzp
KIO 337/21umorzonopostanowienie15 lutego 2021
Dostawa materiałów ogólnobudowlanych
Odwołujący: Metalzbyt – Hurt spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Zamawiający: Skarb Państwa – 31 Bazę Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu
…Sygn. akt KIO 337/21 POSTANOWIENIE z dnia 15 lutego 2021 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Katarzyna Prowadzisz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2021 roku w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym b ez udziału Stron, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej dniu 1 lutego 2021 roku przez wykonawcę Metalzbyt – Hurt spółka z ograniczoną odpowiedzia……
KIO 1573/20oddalonowyrok4 sierpnia 2020
Odwołujący: tytułem kwoty wpisu od odwołania b) Zasądza od odwołującego konsorcjum na rzecz zamawiającego GAZ-SYSTEM S.A. kwotę 3 600,00
Zamawiający: Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. 02-337 Warszawa ul. Mszczonowska 4
art. 24 ust. 8 Pzp art. 24 ust. 5 pkt 4 Pzp art. 24 ust. 4 Pzp art. 24 ust. 9 Pzp
KIO 2277/16uwzględnionowyrok21 grudnia 2016
Zgodnie z pkt XIII.21 SIWZ-PW:
Zamawiający: Operatora Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A. w Warszawie (02-337)
art. 101 ust. 4 Pzp art. 179 ust. 1 Pzp art. 189 ust. 2 Pzp art. 192 ust. 1 Pzp

O bazie wyroków KIO

Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpatruje odwołania wykonawców od decyzji zamawiających w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wyroki są dokumentami publicznymi, wydawanymi na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych. Zobacz też nasz poradnik: jak się odwołać do KIO.

Źródło danych: orzeczenia.uzp.gov.pl. Baza jest aktualizowana automatycznie — co dzień pojawiają się nowe wyroki. Każde orzeczenie łączymy z ogłoszeniem BZP, którego dotyczyło — to jedyna baza w Polsce która pokazuje spór razem z przetargiem, zamiast w oderwaniu.

Nowe orzeczenia możesz śledzić przez kanał RSS nowych wyroków KIO albo przeglądać statystyki orzecznictwa i archiwum rocznikowe powyżej.