Wyroki KIO: wyszukiwarka orzecznictwa połączona z przetargami

Szukaj po sygnaturze, zamawiającym, przepisie PZP albo problemie z oferty. Atlas łączy orzeczenia KIO z konkretnymi ogłoszeniami BZP, więc analizujesz spór razem z przetargiem, którego dotyczył.

Nie wiesz czym jest KIO? Przeczytaj poradnik: jak działa Krajowa Izba Odwoławcza.

30 377

orzeczeń w bazie

7169

uwzględnionych odwołań

10 891

powiązanych z przetargiem

Problem, sygnatura, przepis albo strona postępowania

Wyczyść

Filtry zaawansowane: przepis PZP, rozstrzygnięcie, strona, koszty, branża, daty

Przepis PZP

Rozstrzygnięcie

Typ orzeczenia

Przewodniczący składu

Od daty

Do daty

Strona postępowania (odwołujący lub zamawiający)

Koszty od / do (zł)

Branża (CPV)

Obejmuje orzeczenia powiązane z przetargiem (ok. 1/3 bazy)

Tylko z tezą

Orzecznictwo według tematów i przepisów

Wyroki pogrupowane problemami, o które naprawdę toczą się spory (od wadium po rażąco niską cenę), oraz przepisami PZP, na które najczęściej powołuje się Izba.

Statystyki orzecznictwa →

WadiumOrzeczenia KIO dotyczące wniesienia, zwrotu, zatrzymania i skuteczności wadium w przetargach publicznych.Odrzucenie ofertyWyroki KIO o odrzuceniu oferty z powodu niezgodności z SWZ, błędów formalnych, rażąco niskiej ceny, wadium i braków dokumentów.RNCOrzeczenia KIO o wyjaśnieniach ceny, dowodach kosztowych i odrzuceniu ofert jako rażąco niskich.Warunki udziałuSpory KIO o doświadczenie, zdolność techniczną, zasoby podmiotów trzecich i proporcjonalność wymagań zamawiającego.Tajemnica przedsiębiorstwaOrzeczenia KIO o zasadności zastrzegania informacji, kalkulacji, wyjaśnień ceny i dokumentów oferty jako tajemnicy przedsiębiorstwa.PodwykonawstwoWyroki KIO o podwykonawcach, udostępnianiu zasobów, referencjach i zmianach w strukturze realizacji zamówienia.KonsorcjumOrzeczenia KIO dotyczące konsorcjów, wspólnego spełniania warunków, pełnomocnictw i odpowiedzialności wykonawców.Kryteria oceny ofertWyroki KIO o kryteriach pozacenowych, punktacji, opisach jakości, referencjach i zasadach wyboru najkorzystniejszej oferty.Postanowienia KIOPostanowienia KIO dotyczące umorzeń, odrzucenia odwołania, cofnięcia odwołania, kosztów i kwestii proceduralnych.Terminy odwołaniaOrzeczenia i postanowienia KIO dotyczące terminów wniesienia odwołania, czynności zamawiającego i skutków spóźnienia.Wykluczenie wykonawcyOrzeczenia KIO o obligatoryjnych i fakultatywnych przesłankach wykluczenia, wprowadzeniu zamawiającego w błąd i skuteczności self-cleaningu.Unieważnienie postępowaniaOrzeczenia KIO o unieważnieniu postępowania: cena przewyższająca budżet zamawiającego, wada niemożliwa do usunięcia, brak ofert niepodlegających odrzuceniu.Uzupełnianie dokumentówOrzeczenia KIO o wezwaniach z art. 128 i 107 PZP: jednokrotność wezwania, granice uzupełnienia oraz różnica między podmiotowymi a przedmiotowymi środkami dowodowymi.OPZOrzeczenia KIO o opisie przedmiotu zamówienia: wymagania ograniczające konkurencję, znaki towarowe i równoważność, niejednoznaczność dokumentów zamówienia.Poprawianie omyłekOrzeczenia KIO o poprawianiu omyłek pisarskich, rachunkowych i innych omyłek z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP oraz o granicy między poprawieniem a zmianą treści oferty.Podpis elektronicznyOrzeczenia KIO o formie oferty i podpisie elektronicznym: kwalifikowany podpis, podpis zaufany i osobisty, błędy walidacji oraz skan podpisanego dokumentu.

Art. 226 PZPOrzeczenia KIO dotyczące podstaw odrzucenia oferty, w tym niezgodności z warunkami zamówienia, wadium i rażąco niskiej ceny.Art. 224 PZPOrzeczenia KIO dotyczące wezwania do wyjaśnień ceny, ciężaru dowodu i oceny rażąco niskiej ceny.Art. 128 PZPOrzeczenia KIO dotyczące wezwania do uzupełnienia lub wyjaśnienia dokumentów i granic poprawiania braków.Art. 18 PZPOrzeczenia KIO dotyczące jawności postępowania, tajemnicy przedsiębiorstwa i dostępu do dokumentów oferty.Art. 239 PZPOrzeczenia KIO dotyczące wyboru oferty najkorzystniejszej, rankingu ofert i stosowania kryteriów oceny.Art. 515 PZPPostanowienia i wyroki KIO dotyczące terminu wniesienia odwołania oraz początku biegu terminu.

Archiwum według lat

20264092 20254964 20244267 20233265 20222717 20211531 20202273 20191530 2018271 20171006 2016884 20151089 2014481 2013547 2012662 2011537 2010180 20049

Monitoruj przetargi zanim problem trafi do KIO

Orzeczenia pokazują ryzyka, ale pieniądz jest w nowych postępowaniach. Ustaw alert na przetargi z podobnym zakresem i sprawdzaj sporne warunki wcześniej.

Monitoruj przetargi Szukaj w KIO

Znaleziono ponad 5000 orzeczeńSortuj: od najnowszych

KIO 1556/22uwzględnionowyrok8 lipca 2022
Odwołujący: Konsorcjum: „GNOM” Sp. z o.o.
Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi ul. Irysowa 2, 91-857 Łódź
art. 224 ust. 1 Pzp art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp art. 441 ust. 1 Pzp art. 90 ust. 1 Pzp
KIO 401/12uwzględnionowyrok13 marca 2012
Odwołujący: „Lider Trading” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, 01-100 Warszawa
Zamawiający: Miasto Siedlce, 08-110 Siedlce, Skwer Niepodległości 2
art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp art. 26 ust. 3 Pzp art. 24 ust. 2 pkt 2 Pzp art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp
KIO 519/17oddalonowyrok3 kwietnia 2017
Odwołujący: S. A. Strony Sp. z o.o.
Zamawiający: 2 W. O. G. we (…)
art. 90 ust. 1 Pzp art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp art. 179 ust. 1 Pzp art. 90 ust. 2 Pzp
KIO 2694/24oddalonowyrok11 września 2024
Zamawiający: ch: 1. Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad ul. Wronia 53, 00 – 874 Warszawa 2. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. w Warszawie Spółka Akcyjna Plac Starynkiewicza 5, 02-015 Warszawa reprezentowani…
art. 239 ust. 1 Pzp art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp art. 128 ust. 1 Pzp art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp
KIO 3629/21oddalonowyrok4 stycznia 2022
Odwołujący: Wrocławskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania ALBA S.A. we Wrocławiu
Zamawiający: 2. Wojskowy Oddział Gospodarczy we Wrocławiu
art. 256 Pzp art. 223 ust. 2 pkt 2 Pzp art. 255 pkt 6 Pzp art. 137 ust. 7 Pzp
KIO 502/25umorzonopostanowienie24 lutego 2025
Odwołujący: ERBUD INTERNATIONAL Sp. z o.o. w z siedzibą w Jasionce
Zamawiający: Kliniczny Szpital Wojewódzki r 2 im. Św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie N
…Sygn. akt: KIO 502/25 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 24 lutego 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Adriana Urbanik na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 24 lutego 2025 r. w Warszawie obec wniesionego odwołania przez wykonawcę ERBUD INTERNATIONAL Sp. z o.o. w z siedzibą w Jasionce w postępowaniu prowadzonym przez Kliniczny Szpital Wojewódzki r 2 im……
art. 528 Pzp art. 568 pkt 2 Pzp
KIO 2498/18uwzględnionowyrok17 grudnia 2018
Odwołujący: INERGIS S.A.
Zamawiający: Gmina i Miasto Koziegłowy
art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp art. 87 ust. 1 Pzp art. 26 ust. 3 Pzp art. 8 ust. 3 Pzp
KIO 599/16oddalonowyrok4 maja 2016
Odwołujący: INST-EL J.A. C. s.j.
Zamawiający: Gmina Sędziszów
art. 180 ust. 2 Pzp art. 26 ust. 4 Pzp art. 38 ust. 1 Pzp art. 7 ust. 1 Pzp
KIO 793/14uwzględnionowyrok8 maja 2014
Odwołujący: KABE Systemy Alarmowe Sp. z o.o.
Zamawiający: Wojewódzki Ośrodek Lecznictwa Odwykowego i Zakład Opiekuńczo-Leczniczy w Gorzycach
art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp art. 89 ust. 2 pkt 3 Pzp art. 139 ust. 1 Pzp
KIO 863/24umorzonopostanowienie1 kwietnia 2025
Świadczenie usług ochrony fizycznej i mienia dla W SSE w Warszawie
Zamawiający: Wojewódzka Stacja Sanitarno — Epidemiologiczna w Warszawie
Przetarg: 2025/BZP 00093451 art. 350 pkt 2 Pzp art. 568 pkt 1 Pzp
KIO 3861/24umorzonopostanowienie4 listopada 2024
Odwołujący: BCODERS Spółka Akcyjna
Zamawiający: Naukową i Akademicką Sieć Komputerową – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie
Przetarg: TED-605185-2024 art. 515 ust. 2 pkt 2 Pzp art. 520 Pzp art. 568 pkt 1 Pzp
KIO 3700/24umorzonopostanowienie29 października 2024
Rozwój infrastruktury transportowej w południowych dzielnicach Gdańska
Odwołujący: Konsorcjum: Infra - Centrum Doradztwa Sp. z o.o., MOSTY GDAŃSK Sp. z o.o., Biuro Projektów Komunikacyjnych w Poznaniu Sp. z o.o.
Zamawiający: Pomorska Kolej Metropolitalna S.A. oraz Gmina Miasta Gdańska
Przetarg: TED-98156-2024 art. 17 ust. 2 Pzp art. 525 ust. 1 Pzp art. 568 pkt 1 Pzp
KIO 2890/21uwzględnionowyrok2 listopada 2021
Odwołujący: Kancelaria Radców Prawnych Ć. i Partnerzy spółka partnerska
Zamawiający: Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli w Lublinie
…Sygn. akt: KIO 2890/21 WYROK z dnia 2 listopada 2021 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Katarzyna Prowadzisz Przewodniczący: Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie, w Warszawie, w dniu 26 października 2021 roku odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 29 września 2021 roku przez wykonawcę Kancelaria Radców Prawnych Ć. i Partnerzy ……
art. 112 ust. 1 Pzp art. 112 ust. 2 Pzp art. 241 ust. 3 Pzp art. 57 Pzp
KIO 330/21oddalonowyrok2 marca 2021
dostawa w latach 2021 - 2022 śpiworów wzór 729A/MON
Odwołujący: Konsorcjum: A. K. - zarządca sukcesyjny P.P.H.U. „K." M. K. w spadku, Trawena Sp. z o.o. Sp. k.
Zamawiający: 3 Regionalną Bazę Logistyczną
…Sygn. akt: KIO 330/21 WYROK z dnia 2 marca 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Jolanta Markowska Protokolant: Szymon Grzybowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2021 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 1 lutego 2021 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Konsorcjum w skł……
art. 7 ust. 1 Pzp art. 139 ust. 2 Pzp art. 30 Pzp art. 131h Pzp
KIO 2856/20oddalonowyrok19 listopada 2020
Prace na alternatywnym ciągu transportowym Bydgoszcz - Trójmiasto
Odwołujący: Konsorcjum: Roverpol Sp. z o.o., Rover Infraestructuras S.A.
Zamawiający: Pomorska Kolej Metropolitalna S.A.
…Sygn. akt: KIO 2856/20 Wyrok z dnia 19 listopada 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Andrzej Niwicki Protokolant:Łukasz Listkiewicz Mikołaj Kraska po rozpatrzeniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2020 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 2 listopada 2020 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie za……
art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp art. 90 ust. 3 Pzp art. 179 ust. 1 Pzp art. 192 ust. 1 Pzp
KIO 2470/20uwzględnionowyrok2 listopada 2020
Odwołujący: Apator S.A.
Zamawiający: Tauron Dystrybucja S.A.
…Sygn. akt:KIO 2470/20 WYROK z dnia 2 listopada 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Anna Chudzik Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 28 września 2020 r. przez wykonawcę Apator S.A. z siedzibą w Toruniu, w postępowaniu prowadzonym p……
art. 8 ust. 3 Pzp art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp art. 24 ust. 5 pkt 1 Pzp art. 24 ust. 5 pkt 8 Pzp
KIO 2483/20uwzględnionowyrok2 listopada 2020
Budowa kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej w ul. Niemieckiej i Duńskiej oraz sieci wodociągowej w ul. Francuskiej, Luksemburskiej i Włoskiej w Oleśnicy. Zgodnie z rozdziałem III specyfikacji istotnych warunków zamówienia, dalej
Zamawiający: Miasto Oleśnica
…Sygn. akt KIO 2483/20 WYROK z dnia 2 listopada 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Anna Osiecka Protokolant:Konrad Wyrzykowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 29 września 2020 r. p rzez wykonawcę Przedsiębiorstwo Inżynierii Wodnej i Ochrony Środowiska Spółk……
art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp art. 7 ust. 1 Pzp art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp
KIO 1679/20oddalonowyrok2 września 2020
Modernizacja pokrycia dachu i jego izolacji termicznej w budynku pływalni Ośrodka Sportu i Rekreacji m. St. Warszawy w Dzielnicy Żoliborz
Zamawiający: Ośrodek Sportu i Rekreacji "Żoliborz" m.st. Warszawy w Dzielnicy Żoliborz
…Sygn. akt: KIO 1679/20 WYROK z dnia 2 września 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Magdalena Rams Protokolant: Piotr Kur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w 20 lipca 2020 r. wykonawcę TMB MAAT Sp. z o.o. Sp. k., z siedzibą w Józefowie, w postępowaniu prowadzonym p……
art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp art. 93 ust. 1 pkt 7 Pzp art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp art. 90 ust. 1 Pzp
KIO 670/20oddalonowyrok2 lipca 2020
Świadczenie usług polegających na szacowaniu szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, jelenie, daniele, sarny i łosie na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich oraz szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez zwierzęta łowne objęte całoroczną ochroną na obszarach obwodów łowieckich polnych
Zamawiający: Województwo Zachodniopomorskie - Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego
…Sygn. akt KIO 670/20 WYROK z dnia 2 lipca 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Lubomira Matczuk-Mazuś Protokolant: Piotr Kur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30 marca 2020 r. przez wykonawcę: N. S., Szacowanie szkód w uprawach rolnych, szkolenia, usługi ogóln……
art. 90 ust. 1 Pzp art. 90 ust. 3 Pzp art. 11 ust. 8 Pzp art. 179 ust. 1 Pzp
KIO 2647/17uwzględnionowyrok2 stycznia 2018
Odwołujący: Integrated Solutions Sp. z o.o.
Zamawiający: Gmina Miasta Gdańska
…Sygn. akt: KIO 2647/17 WYROK z dnia 2 stycznia 2018 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Anna Osiecka Katarzyna Odrzywolska Andrzej Niwicki Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 14 grudnia 2017 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udziel……
art. 91 ust. 1 Pzp art. 24 ust. 1 pkt 16 Pzp art. 26 ust. 3 Pzp art. 23 ust. 3 Pzp
KIO 812/16uwzględnionowyrok2 czerwca 2016
Dostawa sprzętu medycznego jednorazowego użytku - 11 zadań
Odwołujący: PPU GROVIS B.G.
Zamawiający: Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. Św. Jana z Dukli
…Sygn. akt: KIO 812/16 WYROK z dnia 2 czerwca 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Robert Skrzeszewski Protokolant: Paulina Zielenkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 16 maja 2016r. przez wykonawcę PPU GROVIS B.G., ul. Projektowa 1, 20-209 Lublin w……
art. 146 ust. 6 Pzp art. 93 ust. 1 pkt 7 Pzp art. 146 ust. 1 Pzp art. 192 ust. 2 Pzp
KIO 630/13uwzględnionowyrok2 kwietnia 2013
Zamawiający dokona analizy treści złożonych dokumentów i oświadczeń. Sprawdzi zawarte w nich informacje i oceni, czy Wykonawca spełnia warunek udziału w postępowaniu. Klasyfikacja do grupy 5 wykonawców zapraszanych do kolejnego etapu postępowania odbywała się na następujących zasadach: 1)
Zamawiający: Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie
…Sygn. akt: KIO 630/13 WYROK z dnia 2 kwietnia 2013 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Sylwester Kuchnio Andrzej Niwicki Anna Packo Protokolant: Agata Dziuban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2013 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 18 marca 2013 r. przez Newind Sp. z o.o. we Wrocławiu w postę……
art. 50 ust. 1 Pzp art. 51 ust. 2 Pzp art. 179 ust. 1 Pzp art. 190 ust. 1 Pzp
KIO 1033/11uwzględnionowyrok2 czerwca 2011
Odwołujący: ZESZUTA Sp. z o.o.
Zamawiający: Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia
…Sygn. akt: KIO 1033/11 WYROK z dnia 2 czerwca 2011 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agnieszka Bartczak-śuraw Protokolant: Małgorzata Wilim po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2011 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 18 maja 2011 r. przez wykonawcę ZESZUTA Sp. z o.o., ul. Tużycka 8, 03-683 Warszawa, w postępowaniu prowadzo……
art. 146 ust. 6 Pzp art. 93 ust. 1 pkt 7 Pzp art. 146 ust. 1 Pzp art. 29 ust. 2 Pzp
KIO 1076/11uwzględnionowyrok2 czerwca 2011
z terminem realizacji do 30.11.2011 r. - w trybie przetargu nieograniczonego
Odwołujący: Remontex Firma Prywatna Marek Gajewski, 40-200 Rybnik
Zamawiający: SPZOZ Państwowy Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Rybniku, 44- 201 Rybnik
…Sygn. akt: KIO 1076/11 WYROK z dnia 2 czerwca 2011 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Emil Kawa Protokolant: Paweł Nowosielski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 maja 2011 r. przez wykonawcę Remontex Firma Prywatna Marek Gajewski, 40-200 Rybnik, ul. Larysza 11 w po……
art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp art. 87 ust. 1 Pzp art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp art. 93 ust. 1 Pzp
KIO 2164/10oddalonowyrok20 października 2010
Odwołujący: Revenga Ingenieros S.A.
Zamawiający: PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście sp. z o.o.
art. 87 ust. 2 Pzp art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp art. 11 ust. 8 Pzp art. 179 ust. 1 Pzp

O bazie wyroków KIO

Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpatruje odwołania wykonawców od decyzji zamawiających w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wyroki są dokumentami publicznymi, wydawanymi na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych. Zobacz też nasz poradnik: jak się odwołać do KIO.

Źródło danych: orzeczenia.uzp.gov.pl. Baza jest aktualizowana automatycznie. Gdy rozpoznamy powiązanie z ogłoszeniem dostępnym w Atlasie, na stronie orzeczenia pokazujemy link do przetargu.

Nowe orzeczenia możesz śledzić przez kanał RSS nowych wyroków KIO albo przeglądać statystyki orzecznictwa i archiwum rocznikowe powyżej.