Wyroki KIO: wyszukiwarka orzecznictwa połączona z przetargami

Szukaj po sygnaturze, zamawiającym, przepisie PZP albo problemie z oferty. Atlas łączy orzeczenia KIO z konkretnymi ogłoszeniami BZP, więc analizujesz spór razem z przetargiem, którego dotyczył.

Nie wiesz czym jest KIO? Przeczytaj poradnik: jak działa Krajowa Izba Odwoławcza.

29 606
orzeczeń w bazie
7068
uwzględnionych odwołań
10 144
powiązanych z przetargiem
Wyczyść
Filtry zaawansowane: przepis PZP, rozstrzygnięcie, strona, koszty, branża, daty

Obejmuje orzeczenia powiązane z przetargiem (ok. 1/3 bazy)

Wyroki pogrupowane problemami, o które naprawdę toczą się spory (od wadium po rażąco niską cenę), oraz przepisami PZP, na które najczęściej powołuje się Izba.

Statystyki orzecznictwa →
WadiumOrzeczenia KIO dotyczące wniesienia, zwrotu, zatrzymania i skuteczności wadium w przetargach publicznych.Odrzucenie ofertyWyroki KIO o odrzuceniu oferty z powodu niezgodności z SWZ, błędów formalnych, rażąco niskiej ceny, wadium i braków dokumentów.RNCOrzeczenia KIO o wyjaśnieniach ceny, dowodach kosztowych i odrzuceniu ofert jako rażąco niskich.Warunki udziałuSpory KIO o doświadczenie, zdolność techniczną, zasoby podmiotów trzecich i proporcjonalność wymagań zamawiającego.Tajemnica przedsiębiorstwaOrzeczenia KIO o zasadności zastrzegania informacji, kalkulacji, wyjaśnień ceny i dokumentów oferty jako tajemnicy przedsiębiorstwa.PodwykonawstwoWyroki KIO o podwykonawcach, udostępnianiu zasobów, referencjach i zmianach w strukturze realizacji zamówienia.KonsorcjumOrzeczenia KIO dotyczące konsorcjów, wspólnego spełniania warunków, pełnomocnictw i odpowiedzialności wykonawców.Kryteria oceny ofertWyroki KIO o kryteriach pozacenowych, punktacji, opisach jakości, referencjach i zasadach wyboru najkorzystniejszej oferty.Postanowienia KIOPostanowienia KIO dotyczące umorzeń, odrzucenia odwołania, cofnięcia odwołania, kosztów i kwestii proceduralnych.Terminy odwołaniaOrzeczenia i postanowienia KIO dotyczące terminów wniesienia odwołania, czynności zamawiającego i skutków spóźnienia.Wykluczenie wykonawcyOrzeczenia KIO o obligatoryjnych i fakultatywnych przesłankach wykluczenia, wprowadzeniu zamawiającego w błąd i skuteczności self-cleaningu.Unieważnienie postępowaniaOrzeczenia KIO o unieważnieniu postępowania: cena przewyższająca budżet zamawiającego, wada niemożliwa do usunięcia, brak ofert niepodlegających odrzuceniu.Uzupełnianie dokumentówOrzeczenia KIO o wezwaniach z art. 128 i 107 PZP: jednokrotność wezwania, granice uzupełnienia oraz różnica między podmiotowymi a przedmiotowymi środkami dowodowymi.OPZOrzeczenia KIO o opisie przedmiotu zamówienia: wymagania ograniczające konkurencję, znaki towarowe i równoważność, niejednoznaczność dokumentów zamówienia.Poprawianie omyłekOrzeczenia KIO o poprawianiu omyłek pisarskich, rachunkowych i innych omyłek z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP oraz o granicy między poprawieniem a zmianą treści oferty.Podpis elektronicznyOrzeczenia KIO o formie oferty i podpisie elektronicznym: kwalifikowany podpis, podpis zaufany i osobisty, błędy walidacji oraz skan podpisanego dokumentu.

Monitoruj przetargi zanim problem trafi do KIO

Orzeczenia pokazują ryzyka, ale pieniądz jest w nowych postępowaniach. Ustaw alert na przetargi z podobnym zakresem i sprawdzaj sporne warunki wcześniej.

Znaleziono 5000 orzeczeńSortuj: od najnowszych
  • KIO 325/22uwzględnionowyrok
    Odwołujący: Climamedic Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w Michałowicach
    Zamawiający: Narodowy Instytut Kardiologii Stefana Kardynała Wyszyńskiego - Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie
    …Sygn. akt: KIO 325/22 WYROK z dnia 23 lutego 2022 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ewa Sikorska Protokolant: Konrad Wyrzykowski po rozpoznaniu na rozprawie, w Warszawie, w dniu 21 lutego 2022 roku, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 7 lutego 2022 roku przez wykonawcę Climamedic Spółka z ograniczoną……
  • KIO 325/26umorzonopostanowienie

    Dostawa materiałów opatrunkowych, w tym opatrunków specjalistycznych i zestawów do podciśnieniowego leczenia ran warunkach ujemnego ciśnienia oraz różnych wyrobów medycznych

    Odwołujący: BECTON DICKINSON POLSKA spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: COPERNICUS Podmiot Leczniczy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    …Sygn. akt: KIO 325/26 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 13 marca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Katarzyna Poprawa na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz uczestników postpowania odwoławczego dniu 13 marca 2026 roku w Warszawie w sprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w w dniu 22 stycznia 2026 roku……
  • KIO 325/25umorzonopostanowienie
    Odwołujący: Agrobex Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Uniwersytet Medyczny im. K.M. w Poznaniu
    …Sygn. akt KIO 325/25 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 14 lutego 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca: Anna Osiecka-Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz uczestników postępowania odwoławczego w Warszawie w dniu 14 lutego 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 29 stycznia 2025 r. przez ……
  • KIO 594/22umorzonopostanowienie
    Odwołujący: Praxima Krakpol Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w Cieszynie
    …Sygn. akt: KIO 594/22 POSTANOWIENIE z dnia 8 marca 2022 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Małgorzata Matecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 8 marca 2022 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 1 marca 2022 r. przez odwołującego: wykonawcę Praxima Krakpol Spółka z ograniczoną odpowi……
  • KIO 325/17oddalonowyrok

    Rozbudowa oczyszczalni ścieków w U.

    Odwołujący: B. – H. Sp. z o.o.
    Zamawiający: Gmina Ujazd (…).
    …Sygn. akt: KIO 325/17 WYROK z dnia 13 marca 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca: Renata Tubisz Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2017r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 20 lutego 2017 r. przez odwołującego: B. – H. Sp. z o.o. (…) w postępowaniu prowadzonym przez za……
  • KIO 992/22innewyrok
    Zamawiający: Związek Celowy Gmin MG-6
    …Sygn. akt: KIO 992/22 Sygn. akt: KIO 1016/22 WYROK z dnia 23 maja 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Agata Mikołajczyk Przewodniczący:Małgorzata Matecka Michał Pawłowski Członkowie: Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia i w dniu 17 maja 2022 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej……
  • KIO 325/15oddalonowyrok
    Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad ul. Wronia 53; 00 - 874 Warszawa Oddział w Gdańsku ul. Subisława 5; 80-354 Gdańsk
    …Sygn. akt KIO 325/15 Sygn. akt: KIO 325/15 WYROK z dnia 4 marca 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Renata Tubisz Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2015 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 lutego 2015 r. przez wykonawcę: URS Polska ……
  • KIO 2426/20oddalonowyrok

    Projekt i budowa drogi ekspresowej S-61 Obwodnica Augustowa granica państwa, odcinek: koniec obw. Suwałk - Budzisko z obw. Szypliszek

    Odwołujący: MGGP S.A.
    Zamawiający: Skarb Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie w imieniu i na rzecz którego działa Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Białymstoku
    …Sygn. akt: KIO 2426/20 WYROK z dnia 9 października 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Beata Pakulska-Banach Protokolant:Klaudia Ceyrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 25 września 2020 r. przez wykonawcę MGGP S.A. z siedzibą w Tarnowiew postępowaniu pro……
  • KIO 35/21oddalonowyrok
    Odwołujący: TPF Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, w imieniu którego postępowanie prowadzi Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Białymstoku
    …Sygn. akt: KIO 35/21 ........ WYROK z dnia 2 lutego 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Izabela Niedziałek-Bujak Członkowie: Agata Mikołajczyk Aneta Mlącka Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2021 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 stycznia 2021 r. przez Odwołującego – TPF Spółka z og……
  • KIO 1777/17uwzględnionowyrok

    lub "Pzp" – postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na budowę boiska do piłki nożnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości D. Szacunkowa wartość przedmiotowego zamówienia jest niższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 21 sierpnia 2017 r. pod…

    Odwołujący: G. Sp. z o. o.
    Zamawiający: Gminę Długosiodło
    …Sygn. akt: KIO 1777/17 WYROK z dnia 7 września 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ewa Kisiel Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 25 sierpnia 2017 r. przez wykonawcę G. Sp. z o. o. z siedzibą w D.(2), w postępowaniu prowadzonym przez za……
  • KIO 3439/20uwzględnionowyrok

    Rewitalizacja linii kolejowej nr 356 na odcinku Wągrowiec - Gołańcz - granica województwa

    Zamawiający: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
    …Sygn. akt: KIO 3439/20 WYROK z dnia 22 stycznia 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Katarzyna Odrzywolska Protokolant:Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2021 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 grudnia 2020 r. przez: Związek Ogólnopolski Projektantów i Inżynierów z siedzibą……
  • KIO 370/15oddalonowyrok
    Odwołujący: SKAMEX spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa
    Zamawiający: Centrum Onkologii im. Prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy
    …Sygn. akt: KIO 370/15 WYROK z dnia 10 marca 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agnieszka Trojanowska Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 10 marca 2015 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 25 lutego 2015 r. przez wykonawcę SKAMEX spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandy……
  • KIO 371/17uwzględnionowyrok
    Odwołujący: M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Z.G.K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    …Sygn. akt: KIO 371/17 WYROK z dnia 14 marca 2017 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Katarzyna Prowadzisz Protokolant: Aneta Górniak po rozpoznaniu na rozprawie, w W., w dniu 14 marca 2017 roku odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 lutego 2017 roku przez wykonawcę M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.G. w postę……
  • KIO 1104/12oddalonowyrok

    Modernizacja centrów kształcenia zawodowego na Dolnym Śląsku

    Zamawiający: Województwo Dolnośląskie – Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego we Wrocławiu
    …Sygn. akt: KIO 1104/12 WYROK z dnia 12 czerwca 2012 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agnieszka Trojanowska Członkowie: Renata Tubisz Katarzyna Brzeska Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 28 maja 2012 r. przez Gildię spółkę z ograniczoną odpo……
  • KIO 1886/22uwzględnionowyrok

    Przebudowa drogi gminnej nr 373021T Polanów - Samborzecki na odcinku od km 0+325 do km 1+320

    Odwołujący: Przedsiębiorstwo Drogowe sp. z o.o. Dylmex-Inwestycje sp. k. w Staszowie
    Zamawiający: Gminę Samborzec
    …Sygn. akt: KIO 1886/22 WYROK z dnia 28 lipca 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 18 lipca 2022 r. przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Drogowe sp. z o.o. Dylmex-Inwestyc……
  • KIO 2254/24umorzonopostanowienie

    odbiór i unieszkodliwianie odpadów pokonsumpcyjnych WZZ Granica.

    Odwołujący: Zbiornica Skórzec sp. z o.o.
    Zamawiający: 25 Wojskowy Oddział Gospodarzy w Białymstoku (ul. Kawaleryjska 70, 15-325 Białystok)
    …Sygn. akt: KIO 2254/24 Warszawa, 16 lipca 2024 roku POSTANOWIENIE Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Aneta Mlącka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 16 lipca 2024 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczejw dniu 27 czerwca 2024 r. przez Odwołującego Zbiornica Skórzec sp. z o.o. (ul. Armii K……
  • KIO 1763/22uwzględnionowyrok
    Zamawiający: Instytut Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra Jana Sehna
    …Sygn. akt: KIO 1763/22 WYROK z 25 lipca 2022 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ernest Klauziński Aleksandra Kot Piotr Kozłowski Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie 22 lipca 2022 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 4 lipca 2022 r. przez wykonawcę: Meritum Grupa Budowlana s……
  • KIO 2452/22uwzględnionowyrok

    Zimowe utrzymanie dróg na terenie 9-u Rejonów Dróg Wojewódzkich

    Zamawiający: Wielkopolski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Poznaniu
    …Sygn. akt: KIO 2452/22 Sygn. akt: KIO 2453/22 WYROK z dnia 3 października 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Emilia Garbala Protokolant: Aldona Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2022 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 września 2022 r. przez odwoł……
  • KIO 814/22umorzonopostanowienie

    Wawel Podziemny - udostępnienie rezerwatów archeologicznych w obrębie międzymurza

    Odwołujący: J. W. Autorska Pracownia Projektowa
    Zamawiający: Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
    …Sygn. akt: KIO 814/22 POSTANOWIENIE z dnia 8 kwietnia 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Robert Skrzeszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 8 kwietnia 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 21 marca 2022 r. przez wykonawcę J. W. Autorska Pracownia Projektowa z s……
  • KIO 2292/22oddalonowyrok
    Zamawiający: Skarb Państwa, w imieniu którego postępowanie prowadzi Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
    …Sygn. akt: KIO 2292/22, KIO 2320/22 WYROK z dnia 23 września 2022 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Justyna Tomkowska Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2022 roku w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 2 i 5 września 2022 roku p……
  • KIO 2203/22oddalonowyrok
    Zamawiający: Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (ul. Wronia 53, 00-874 Warszawa)
    …Sygn. akt: KIO 2203/22 WYROK z dnia 8 września 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Joanna Gawdzik-Zawalska Protokolant: Oskar Oksiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22 sierpnia 2022 r. przez wykonawców: Polimex Infrastr……
  • KIO 2105/22oddalonowyrok

    Całoroczne utrzymanie autostrady Al odc. węzeł Toruń Południe (z węzłem) - węzeł Kutno Północ (bez węzła) od km 151 +900 do km 244+300 zarządzanej przez GDDKiA Oddział w Bydgoszczy Rejon we Włocławku

    Odwołujący: Intertoll Construction Sp. z o.o.
    Zamawiający: Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, Warszawa
    …Sygn. akt: KIO 2105/22 WYROK z dnia 25 sierpnia 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Magdalena Rams Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie z udziałem stron w dniu 25 sierpnia 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 11 sierpnia 2022 r. przez wykonawcę Intertoll Construction Sp. z o……
  • KIO 1640/22uwzględnionowyrok
    Zamawiający: Gminę Piaseczno Urząd Miasta i Gminy Piaseczno
    …Sygn. akt: KIO 1640/22 WYROK z dnia 11 lipca 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agnieszka Trojanowska Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 7 lipca 2022 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 20 czerwca 2022 r. przez: wykonawcę AGComplex spółka z ograniczoną odpowiedzialnośc……
  • KIO 1484/22oddalonowyrok
    Odwołujący: ZBM S.A.
    Zamawiający: Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, Warszawa
    …Sygn. akt: KIO 1484/22 WYROK z dnia 27 czerwca 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Magdalena Rams Michał Pawłowski Małgorzata Rakowska Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie z udziałem stron w dniu 23 czerwca 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 2 czerwca 2022 r. przez wykon……
  • KIO 1471/22oddalonowyrok
    Odwołujący: D. M.
    Zamawiający: Spółka Restrukturyzacji Kopalń Spółka Akcyjna
    …Sygn. akt: KIO 1471/22 WYROK z dnia 20 czerwca 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Izabela Niedziałek-Bujak Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2022 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 31 maja 2022 r. przez Odwołującego - D. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą U.……

O bazie wyroków KIO

Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpatruje odwołania wykonawców od decyzji zamawiających w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wyroki są dokumentami publicznymi, wydawanymi na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych. Zobacz też nasz poradnik: jak się odwołać do KIO.

Źródło danych: orzeczenia.uzp.gov.pl. Baza jest aktualizowana automatycznie. Gdy rozpoznamy powiązanie z ogłoszeniem dostępnym w Atlasie, na stronie orzeczenia pokazujemy link do przetargu.

Nowe orzeczenia możesz śledzić przez kanał RSS nowych wyroków KIO albo przeglądać statystyki orzecznictwa i archiwum rocznikowe powyżej.