Wyroki KIO: wyszukiwarka orzecznictwa połączona z przetargami

Szukaj po sygnaturze, zamawiającym, przepisie PZP albo problemie z oferty. Atlas łączy orzeczenia KIO z konkretnymi ogłoszeniami BZP, więc analizujesz spór razem z przetargiem, którego dotyczył.

Nie wiesz czym jest KIO? Przeczytaj poradnik: jak działa Krajowa Izba Odwoławcza.

30 377
orzeczeń w bazie
7169
uwzględnionych odwołań
10 891
powiązanych z przetargiem
Wyczyść
Filtry zaawansowane: przepis PZP, rozstrzygnięcie, strona, koszty, branża, daty

Obejmuje orzeczenia powiązane z przetargiem (ok. 1/3 bazy)

Wyroki pogrupowane problemami, o które naprawdę toczą się spory (od wadium po rażąco niską cenę), oraz przepisami PZP, na które najczęściej powołuje się Izba.

Statystyki orzecznictwa →
WadiumOrzeczenia KIO dotyczące wniesienia, zwrotu, zatrzymania i skuteczności wadium w przetargach publicznych.Odrzucenie ofertyWyroki KIO o odrzuceniu oferty z powodu niezgodności z SWZ, błędów formalnych, rażąco niskiej ceny, wadium i braków dokumentów.RNCOrzeczenia KIO o wyjaśnieniach ceny, dowodach kosztowych i odrzuceniu ofert jako rażąco niskich.Warunki udziałuSpory KIO o doświadczenie, zdolność techniczną, zasoby podmiotów trzecich i proporcjonalność wymagań zamawiającego.Tajemnica przedsiębiorstwaOrzeczenia KIO o zasadności zastrzegania informacji, kalkulacji, wyjaśnień ceny i dokumentów oferty jako tajemnicy przedsiębiorstwa.PodwykonawstwoWyroki KIO o podwykonawcach, udostępnianiu zasobów, referencjach i zmianach w strukturze realizacji zamówienia.KonsorcjumOrzeczenia KIO dotyczące konsorcjów, wspólnego spełniania warunków, pełnomocnictw i odpowiedzialności wykonawców.Kryteria oceny ofertWyroki KIO o kryteriach pozacenowych, punktacji, opisach jakości, referencjach i zasadach wyboru najkorzystniejszej oferty.Postanowienia KIOPostanowienia KIO dotyczące umorzeń, odrzucenia odwołania, cofnięcia odwołania, kosztów i kwestii proceduralnych.Terminy odwołaniaOrzeczenia i postanowienia KIO dotyczące terminów wniesienia odwołania, czynności zamawiającego i skutków spóźnienia.Wykluczenie wykonawcyOrzeczenia KIO o obligatoryjnych i fakultatywnych przesłankach wykluczenia, wprowadzeniu zamawiającego w błąd i skuteczności self-cleaningu.Unieważnienie postępowaniaOrzeczenia KIO o unieważnieniu postępowania: cena przewyższająca budżet zamawiającego, wada niemożliwa do usunięcia, brak ofert niepodlegających odrzuceniu.Uzupełnianie dokumentówOrzeczenia KIO o wezwaniach z art. 128 i 107 PZP: jednokrotność wezwania, granice uzupełnienia oraz różnica między podmiotowymi a przedmiotowymi środkami dowodowymi.OPZOrzeczenia KIO o opisie przedmiotu zamówienia: wymagania ograniczające konkurencję, znaki towarowe i równoważność, niejednoznaczność dokumentów zamówienia.Poprawianie omyłekOrzeczenia KIO o poprawianiu omyłek pisarskich, rachunkowych i innych omyłek z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP oraz o granicy między poprawieniem a zmianą treści oferty.Podpis elektronicznyOrzeczenia KIO o formie oferty i podpisie elektronicznym: kwalifikowany podpis, podpis zaufany i osobisty, błędy walidacji oraz skan podpisanego dokumentu.

Monitoruj przetargi zanim problem trafi do KIO

Orzeczenia pokazują ryzyka, ale pieniądz jest w nowych postępowaniach. Ustaw alert na przetargi z podobnym zakresem i sprawdzaj sporne warunki wcześniej.

Znaleziono ponad 5000 orzeczeńSortuj: od najnowszych
  • KIO 1054/12oddalonowyrok

    Budowa wiatrowych w miejscowości Paproć

    Odwołujący: Aldesa Nowa Energia Sp. z o.o.
    Zamawiający: „ISTRA” Sp. z o.o., Paproć 111, 64-300 Nowy Tomyśl
    …Sygn. akt KIO 1054/12 WYROK z dnia 05 czerwca 2012 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Ryszard Tetzlaff Protokolant: Paweł Nowosielski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2012 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 24 maja 2012 r. przez wykonawcę Aldesa Nowa Energia Sp. z o.o., ul. Dekreta 24, 30-703……
  • KIO 616/15uwzględnionowyrok

    Dostawa przewoźnego wyciągu ratowniczego

    Zamawiający: Centralną Stację Ratownictwa Górniczego S.A.
    …Sygn. akt: KIO 616/15 WYROK z dnia 8 kwietnia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący : Ryszard Tetzlaff Protokolant: Paweł Puchalski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 marca 2015 r. przez MWM Elektro Sp. z o.o., ul. Słowackiego 49, 32-540 Trzebinia w postępowaniu p……
  • KIO 63/15uwzględnionowyrok

    Wykonywanie usług leśnych i rolnych w Nadleśnictwie Borki w latach 2015 - 2016

    Odwołujący: M. C., Budziska Leśne 4, 19-520 Banie Mazurskie, J. G., Wyłudy 49, 11-610 Pozezdrze, R. U., Wolisko 3/1, 11-612 Kuklanki prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą: Zakład Usług Leśnych „Jawor" s.c. M. C., J. G., R. U.,…
    Zamawiający: Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe reprezentowane przez Nadleśnictwo Borki
    …Sygn. akt: KIO 63/15 Sygn. akt: KIO 74/15 Sygn. akt: KIO 75/15 WYROK z dnia 27 stycznia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ryszard Tetzlaff Protokolant: Marta Polkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. w Warszawie, odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 12 stycznia 2015 r. przez wy……
  • KIO 2704/14oddalonowyrok

    Zarządzanie nieruchomościami Gminy Tarnowskie Góry w okresie 2015-2018 r.

    Odwołujący: Zarząd Budynków Komunalnych Spółka Akcyjna
    Zamawiający: Gmina Tarnowskie Góry, Rynek 4, 42-600 Tarnowskie Góry
    …Sygn. akt: KIO 2704/14 WYROK z dnia 09 stycznia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ryszard Tetzlaff Protokolant: Paweł Puchalski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 stycznia 2015 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 grudnia 2014 r. przez wykonawcę Zarząd Budynków Komunalnych Spółka Akcyjna, ul. Legionów 37c, ……
  • KIO 1444/16oddalonowyrok

    Dostawa środków do odladzania sztucznych nawierzchni lotniskowych

    Odwołujący: Boryszew S.A. Oddział Boryszew ERG
    Zamawiający: 3 Regionalna Baza Logistyczna
    …Sygn. akt: KIO 1444/16 WYROK z dnia 19 sierpnia 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Jolanta Markowska Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2016 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 sierpnia 2016 r. przez wykonawcę : Boryszew S.A. Oddział Boryszew ERG, ul. 15 Sierpn……
  • KIO 1444/24umorzonopostanowienie
    Odwołujący: MPO sp. z o.o.
    Zamawiający: Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku
    …Sygn. akt: KIO 1444/24 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 17 maja 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Aleksandra Kot Protokolantka:Aldona Karpińska po rozpoznaniu na posiedzeniu z udziałem stron oraz uczestników postępowania odwoławczego odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 25 kwietnia 2024 r. przez wykonawców wspólnie ubie……
  • KIO 1444/23umorzonopostanowienie
    Odwołujący: Netia Spółka Akcyjna
    Zamawiający: Pocztę Polską Spółka Akcyjna
    …Sygn. akt KIO 1444/23 POSTANOWIENIE z dnia 5 czerwca 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Anna Osiecka-Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 5 czerwca 2023 r. Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu w 2 2 maja 2023 r. przez wykonawcę Netia Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie……
  • KIO 1444/14uwzględnionowyrok

    Budowa drogi leśnej przeciwpożarowej 38 z tłucznia kamiennego w Nadleśnictwie Lubniewice, fragment drogi nazywany w projekcie

    Odwołujący: W……….. W……….. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Zakład Wyrobów i Prefabrykatów Betonowych W……….. W………..”
    Zamawiający: Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Lubniewice
    …Sygn. akt: KIO 1444/14 WYROK z dnia 28 lipca 2014 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agata Mikołajczyk Aneta Mlącka Andrzej Niwicki Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2014 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 14 lipca 2014 r. przez wykonawcę W……….. W……….. prowadząc……
  • KIO 1444/25uwzględnionowyrok
    Odwołujący: SPRINT S.A. Olsztyn
    Zamawiający: Skarb Państwa - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Olsztynie
    …Sygnatura akt: KIO 1444/25 WYROK z 7 maja 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:J.G. Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie 14 kwietnia 2025 r. przez wykonawcę ubiegającego się o udzielenie zamówienia: SPRINT S.A. Olsztyn (KRS: 0000372363), w postępo……
  • KIO 1444/19oddalonowyrok

    Dostawę spodni letnich dla kierowców

    Odwołujący: „Telimena Corp.” Sp. z o.o. ul. Sterlinga 27/29, 90-212 Łódź, „Modus” Przedsiębiorstwo Odzieżowe S.A. ul. Św. Trójcy 2, 85-224 Bydgoszcz
    Zamawiający: Miejskie Zakłady Autobusowe Sp. z o.o.
    …Sygn. akt: KIO 1444/19 WYROK z dnia 8 sierpnia 2019 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Robert Skrzeszewski Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 26 lipca 2019 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia……
  • KIO 1077/23uwzględnionowyrok
    Odwołujący: M. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Ecozet M. Z.
    Zamawiający: Gdańskie Nieruchomości
    …Sygn. akt: KIO 1077/23 WYROK z dnia 28 kwietnia 2023 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Danuta Dziubińska Protokolant: Oskar Oksiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2023 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 17 kwietnia 2023 r. przez wykonawcę M. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Prze……
  • KIO 602/17oddalonowyrok
    Zamawiający: U. Ś. w K.
    …Sygn. akt: KIO 602/17 WYROK z dnia 11 kwietnia 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ewa Sikorska Protokolant: Sylwia Muniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2017 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 marca 2017 r. przez M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. w postępowaniu prow……
  • KIO 1382/13uwzględnionowyrok

    Budowa obwodnicy w miejscowości Głubczyce w ciągu drogi wojewódzkiej nr 416

    Odwołujący: Konsorcjum: 1. Przedsiębiorstwo Robót Drogowych i Mostowych Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, 47-200 Kędzierzyn Koźle
    Zamawiający: Zarząd Dróg Wojewódzkich w Opolu, 45-231 Opole
    …Sygn. akt KIO 1382/13 WYROK z dnia 27 czerwca 2013 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Lubomira Matczuk-Mazuś Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2013 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 10 czerwca 2013 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia ……
  • KIO 543/17uwzględnionowyrok
    Zamawiający: P. A. R. P., (…)
    …Sygn. akt: KIO 543/17 WYROK z dnia 29 marca 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Barbara Bettman Członkowie: Agnieszka Trojanowska Paweł Trojan Protokolant: Mateusz Zientak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. w (…) odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 20 marca 2017 r. przez konsorcjum firm: 1. Przystępujący Sp. z o.……
  • KIO 1127/11uwzględnionowyrok
    Odwołujący: MAZ Polsko-Szwedzka Sp. z o.o., 70-110 Szczecin
    Zamawiający: Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Gdańsku, 80-221 Gdańsk
    …Sygn. akt: KIO 1127/11 WYROK z dnia 13 czerwca 2011 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Emil Kawa Protokolant: Przemysław Łaciński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2011 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30 maja 2011 r. przez wykonawcę MAZ Polsko-Szwedzka Sp. z o.o., 70-110 Szczecin, ul. Powstańców Wielkop……
  • KIO 2125/15uwzględnionowyrok
    Zamawiający: Sinevia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie
    …Sygn. akt: KIO 2125/15 WYROK z dnia 15 października 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ewa Sikorska Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 1 października 2015 r. przez „PREFABET EŁK” Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Ełku ……
  • KIO 1079/24oddalonowyrok
    Odwołujący: Strabag spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Wielkopolski Zarząd Dróg Wojewódzkich
    …Sygn. akt: KIO 1079/24 WYROK Warszawa, dnia 16 kwietnia 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Agnieszka Trojanowska Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 2 kwietnia 2024 r przez wykonawcę Strabag spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Pru……
  • KIO 2518/10innewyrok
    Zamawiający: Koleje Dolnośląskie Spółka Akcyjna, 59 – 220 Legnica
    …Sygn. akt: KIO/ 2518/10 KIO/ 2534/10 WYROK z dnia 30 listopada 2010 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ewa Rzońca Członkowie: Katarzyna Ronikier - Dolańska Ewa Sikorska Protokolant: Patrycja Kaczmarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2010 r. w Warszawie odwołań skierowanych w drodze zarządzenia Prezesa Krajow……
  • KIO 2299/21oddalonowyrok

    Rozporządzenie w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji

    Odwołujący: Konsorcjum: IZOSTAL S.A.
    Zamawiający: Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A.
    …Sygn. akt: KIO 2299/21 WYROK z dnia 31 sierpnia 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Anna Wojciechowska PrzewodniczącyProtokolant: Członkowie: Ernest Klauziński Katarzyna Poprawa Rafał Komoń, Konrad Wyrzykowski po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 27 sierpnia 2021 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30 lipca 2021 r. przez wykona……
  • KIO 1345/17oddalonowyrok

    zaprojektowanie i wykonanie robót w ramach projektu pn.: Prace na linii kolejowej nr 219 na odcinku Szczytno – Ełk

    Zamawiający: PKP Polskie Linie Kolejowe Centrum Realizacji Inwestycji
    …Sygn. akt: KIO 1345/17 WYROK z dnia 14 lipca 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Izabela Kuciak Protokolant: Agata Dziuban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 3 lipca 2017 r. przez wykonawcę: NDI S.A., ul. Powstańców Warszawy 19, 81-718 Sopot w postępowaniu prowadzon……
  • KIO 2187/15uwzględnionowyrok
    Odwołujący: VIAS Y CONSTRUCCIONES S.A.
    Zamawiający: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
    …Sygn. akt: KIO 2187/15 KIO 2204/15 WYROK z dnia 26 października 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Daniel Konicz Protokolant: Paweł Puchalski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: 1. w dniu 9 października 2015 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się ……
  • KIO 481/24uwzględnionowyrok
    Odwołujący: M.J., W.S.
    Zamawiający: Miasto Łódź – Urząd Miasta Łodzi w Łodzi
    …Sygn. akt: KIO 481/24 WYROK Warszawa, dnia 4 marca 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Ewa Sikorska Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 12 lutego 2024 roku przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: M.J., W.S., w postępowaniu prowadzonym przez zama……
  • KIO 1999/21oddalonowyrok
    Odwołujący: MMT IDEA sp. z o.o. sp. k.
    Zamawiający: Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne sp. z o.o.
    …Sygn. akt: KIO 1999/21 WYROK z dnia 18 sierpnia 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Anna Wojciechowska Protokolant: Konrad Wyrzykowski po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 18 sierpnia 2021 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 5 lipca 2021 r. przez wykonawcę MMT IDEA sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Tczewiew postępowaniu ……
  • KIO 604/23oddalonowyrok

    Kompleksowe czyszczenie i dezynfekcja układów klimatyzacyjno -wentylacyjnych w obiektach w Bydgoszczy oraz we Włocławku

    Zamawiający: Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy
    …Sygn. akt: KIO 604/23 WYROK z dnia 21 marca 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Jolanta Markowska Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 6 marca 2023 r. przez wykonawcę: K. N. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Biuro Handlowe Eksp……
  • KIO 2994/20uwzględnionowyrok
    Zamawiający: Miasto Zabrze
    …WYROK z dnia 22 grudnia 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski Ernest Klauziński Jolanta Markowska Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie 17 grudnia 2020 r. w Warszawie odwołań wniesionych 16 listopada 2020 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej przez wykonawców: A.Sygnity S.A. z siedzibą w Warszawie (sygn. akt KIO 2994/20) B.……

O bazie wyroków KIO

Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpatruje odwołania wykonawców od decyzji zamawiających w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wyroki są dokumentami publicznymi, wydawanymi na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych. Zobacz też nasz poradnik: jak się odwołać do KIO.

Źródło danych: orzeczenia.uzp.gov.pl. Baza jest aktualizowana automatycznie. Gdy rozpoznamy powiązanie z ogłoszeniem dostępnym w Atlasie, na stronie orzeczenia pokazujemy link do przetargu.

Nowe orzeczenia możesz śledzić przez kanał RSS nowych wyroków KIO albo przeglądać statystyki orzecznictwa i archiwum rocznikowe powyżej.