Wyroki KIO: wyszukiwarka orzecznictwa połączona z przetargami

Szukaj po sygnaturze, zamawiającym, przepisie PZP albo problemie z oferty. Atlas łączy orzeczenia KIO z konkretnymi ogłoszeniami BZP, więc analizujesz spór razem z przetargiem, którego dotyczył.

Nie wiesz czym jest KIO? Przeczytaj poradnik: jak działa Krajowa Izba Odwoławcza.

30 319
orzeczeń w bazie
7161
uwzględnionych odwołań
10 857
powiązanych z przetargiem
Wyczyść
Filtry zaawansowane: przepis PZP, rozstrzygnięcie, strona, koszty, branża, daty

Obejmuje orzeczenia powiązane z przetargiem (ok. 1/3 bazy)

Wyroki pogrupowane problemami, o które naprawdę toczą się spory (od wadium po rażąco niską cenę), oraz przepisami PZP, na które najczęściej powołuje się Izba.

Statystyki orzecznictwa →
WadiumOrzeczenia KIO dotyczące wniesienia, zwrotu, zatrzymania i skuteczności wadium w przetargach publicznych.Odrzucenie ofertyWyroki KIO o odrzuceniu oferty z powodu niezgodności z SWZ, błędów formalnych, rażąco niskiej ceny, wadium i braków dokumentów.RNCOrzeczenia KIO o wyjaśnieniach ceny, dowodach kosztowych i odrzuceniu ofert jako rażąco niskich.Warunki udziałuSpory KIO o doświadczenie, zdolność techniczną, zasoby podmiotów trzecich i proporcjonalność wymagań zamawiającego.Tajemnica przedsiębiorstwaOrzeczenia KIO o zasadności zastrzegania informacji, kalkulacji, wyjaśnień ceny i dokumentów oferty jako tajemnicy przedsiębiorstwa.PodwykonawstwoWyroki KIO o podwykonawcach, udostępnianiu zasobów, referencjach i zmianach w strukturze realizacji zamówienia.KonsorcjumOrzeczenia KIO dotyczące konsorcjów, wspólnego spełniania warunków, pełnomocnictw i odpowiedzialności wykonawców.Kryteria oceny ofertWyroki KIO o kryteriach pozacenowych, punktacji, opisach jakości, referencjach i zasadach wyboru najkorzystniejszej oferty.Postanowienia KIOPostanowienia KIO dotyczące umorzeń, odrzucenia odwołania, cofnięcia odwołania, kosztów i kwestii proceduralnych.Terminy odwołaniaOrzeczenia i postanowienia KIO dotyczące terminów wniesienia odwołania, czynności zamawiającego i skutków spóźnienia.Wykluczenie wykonawcyOrzeczenia KIO o obligatoryjnych i fakultatywnych przesłankach wykluczenia, wprowadzeniu zamawiającego w błąd i skuteczności self-cleaningu.Unieważnienie postępowaniaOrzeczenia KIO o unieważnieniu postępowania: cena przewyższająca budżet zamawiającego, wada niemożliwa do usunięcia, brak ofert niepodlegających odrzuceniu.Uzupełnianie dokumentówOrzeczenia KIO o wezwaniach z art. 128 i 107 PZP: jednokrotność wezwania, granice uzupełnienia oraz różnica między podmiotowymi a przedmiotowymi środkami dowodowymi.OPZOrzeczenia KIO o opisie przedmiotu zamówienia: wymagania ograniczające konkurencję, znaki towarowe i równoważność, niejednoznaczność dokumentów zamówienia.Poprawianie omyłekOrzeczenia KIO o poprawianiu omyłek pisarskich, rachunkowych i innych omyłek z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP oraz o granicy między poprawieniem a zmianą treści oferty.Podpis elektronicznyOrzeczenia KIO o formie oferty i podpisie elektronicznym: kwalifikowany podpis, podpis zaufany i osobisty, błędy walidacji oraz skan podpisanego dokumentu.

Monitoruj przetargi zanim problem trafi do KIO

Orzeczenia pokazują ryzyka, ale pieniądz jest w nowych postępowaniach. Ustaw alert na przetargi z podobnym zakresem i sprawdzaj sporne warunki wcześniej.

Znaleziono ponad 5000 orzeczeńSortuj: od najnowszych
  • KIO 1764/24odrzuconopostanowienie
    Odwołujący: FUDEKO Spółka Akcyjna
    Zamawiający: Centrum Wsparcia Społecznego „Na Przedwiośniu”
    …Sygn. akt: KIO 1764/24 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 4 czerwca 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Izabela Niedziałek-Bujak Po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz uczestników postępowania odwoławczego w dniu 4 czerwca 2024 r. w Warszawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 20 maja 2024 r. prze……
  • KIO 5356/25uwzględnionowyrok
    Odwołujący: Grin Budownictwo Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Białymstoku
    Zamawiający: Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa KZN - Podlaskie Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Łapach
    …Sygn. akt: KIO 5356/25 WYROK Warszawa, dnia 26 stycznia 2026 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Ewa Sikorska Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 1 grudnia 2025 r . przez wykonawcę Grin Budownictwo Spółka z ograniczoną odpowiedzialności……
  • KIO 1092/26umorzonopostanowienie
    Odwołujący: Konsorcjum
    Zamawiający: Skarb Państwa – Centrum e – Zdrowia
    …Sygn. akt: KIO 1092/26 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 01 kwietnia 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodnicząca: Natalia Kurek na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 01 kwietnia 2026 r. w Warszawie w sprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 09 marca 2026 r. przez Odwołującego – wykonawców wspólnie ubiegających się ……
  • KIO 1092/25uwzględnionowyrok

    Poprawa infrastruktury oświetleniowej na terenie Gminy Sanok

    Odwołujący: Light On spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie
    Zamawiający: Gmina Sanok z siedzibą w Sanoku
    …Sygn. akt: KIO 1092/25 WYROK Warszawa, 11 kwietnia 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ernest Klauziński Protokolant: Tomasz Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 2 4 marca 2025 r. przez odwołującego: Light On spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w……
  • KIO 1092/23umorzonopostanowienie
    Odwołujący: Pentacomp Systemy Informatyczne spółka akcyjna
    Zamawiający: Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych
    …Sygn. akt: KIO 1092/23 POSTANOWIENIE z dnia 28 kwietnia 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Maksym Smorczewski Magdalena Rams Bartosz Stankiewicz Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym z udziałem stron postępowania odwoławczego w dniu 28 kwietnia 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odw……
  • KIO 1092/17oddalonowyrok
    Zamawiający: P.P.L.K. S. A.
    …Sygn. akt: KIO 1092/17 WYROK z dnia 19 czerwca 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Katarzyna Brzeska Protokolant: Edyta Paziewska po rozP. na rozprawie w dniach: 12 oraz 14 czerwca 2017 r. w W. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 29 maja 2017 r. przez wykonawcę: T.P. S.A. z siedzibą w W. w postępowaniu prowadzonym pr……
  • KIO 1092/12uwzględnionowyrok

    Świadczenie usług doradztwa prawnego przy realizacji programu budowy elektrowni jądrowych w Polsce w latach 2011-2015

    Odwołujący: Radzikowski, Szubielska i Wspólnicy Sp. K.
    Zamawiający: PGE EJ1 Sp. z .o.o. w Warszawie ul. Mysia 2, 00-496 Warszawa działające w imieniu i na rzecz: PGE EJ1 Sp. z o.o. oraz PGE Energia Jądrowa SA, ul Mysia 2, 00-496 Warszawa, adres do korespondencji: PGE EJ1 Sp. z o.o.
    …Sygn. akt: KIO 1092/12 Sygn. akt: KIO 1103/12 WYROK z dnia 12.06.2012 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ryszard Tetzlaff Protokolant: Mateusz Michalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11.06.2012 r. odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 28.05.2012 r. przez wykonawcę Radzikowski, Szubielska i Wspólnicy Sp.……
  • KIO 2414/26umorzonopostanowienie

    Zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu gminy Żnin

    Zamawiający: Gmina Żnin post anawi a: 1.Umorzyć postępowanie odwoławcze. 2.Znieść wzajemnie między stronami koszty postępowania. 3.Nakazać zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz odwołującego Novago Złotów sp. z o.o. w Złotowie kwoty 15…
    …Sygn. akt: KIO 2414/26 POSTANOWIENIE Warszawa, 2 czerwca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron 2 czerwca 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 19 maja 2026 r. przez wykonawcę Novago Złotów sp. z o.o. w Złotowie w postępowaniu prowadzonym prze……
  • KIO 2049/16innewyrok

    Zakup obudowy i serwerów typu blade, macierzy dyskowej oraz infrastruktury Ethernet i Fiber Channel

    Odwołujący: A.G. Sp. z o.o.
    Zamawiający: U.D.T.
    …Sygn. akt: KIO 2049/16 Sygn. akt: KIO 2052/16 WYROK z dnia 15 listopada 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ryszard Tetzlaff Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 28 października 2016 r. przez wykonawcę A.G. Sp. z o.o……
  • KIO 1456/19umorzonopostanowienie
    Zamawiający: Gmina Boguty-Pianki
    …Sygn. akt KIO 1456/19 POSTANOWIENIE z dnia 8 sierpnia 2019 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym z udziałem stron postępowania odwoławczego 8 sierpnia 2019 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 29 lipca 2019 r. przez wykonawcę: MPO sp. z o.……
  • KIO 2081/26oddalonowyrok
    Zamawiający: Gmina Dolsk
    …Sygn. akt: KIO 2081/26 WYROK Warszawa, 13 lipca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski Protokolanci: Aldona Karpińska, Tomasz Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie 8 lipca 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 4 maja 2026 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: P.M. i A.Ł. w postę……
  • KIO 2623/22oddalonowyrok
    Odwołujący: Zakład Gospodarki Komunalnej w Jezierzycach sp. z o.o.
    Zamawiający: Gmina Damnica
    …Sygn. akt: KIO 2623/22 WYROK z dnia 24 października 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Aleksandra Kot Protokolant: Tomasz Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 października 2022 r. przez wykonawcę Zakład Gospodarki Komunalnej w Je……
  • KIO 2819/26umorzonopostanowienie
    Zamawiający: Agencja Badań Medycznych w Warszawie post anawi a: 1.Umorzyć postępowanie odwoławcze. 2.Znieść wzajemnie między stronami koszty postępowania. 3.Nakazać zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz odwołującego S., R., C. –…
    …Sygn. akt: KIO 2819/26 POSTANOWIENIE Warszawa, 24 czerwca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron 24 czerwca 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 10 czerwca 2026 r. przez wykonawcę S., R., C. – adwokaci i radcowie prawni spółka p……
  • KIO 2246/26oddalonowyrok
    Zamawiający: Małopolski Szpital Ortopedyczno-Rehabilitacyjny im. prof. B.F. w Krakowie
    …Sygn. akt: KIO 2246/26 WYROK Warszawa, 29 czerwca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski Protokolantka:Klaudia Kwadrans po rozpoznaniu na rozprawie 24 czerwca 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 11 maja 2026 r. przez wykonawcę Praxima Krakpol sp. z o.o. w Trzebini w postępowaniu prowadzonym przez za……
  • KIO 99/16uwzględnionowyrok

    Zakwaterowanie i wyżywienie cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej

    Zamawiający: Urząd do Spraw Cudzoziemców
    …Sygn. akt KIO 99/16 Sygn. akt KIO 110/16 WYROK z dnia 12 lutego 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Lubomira Matczuk-Mazuś Członkowie: Daniel Konicz Piotr Kozłowski Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniach: A. 27 stycznia 2016 r. prze……
  • KIO 1898/26oddalonowyrok
    Zamawiający: Wielkopolskie Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii im. Eugenii i J.Z. w Poznaniu
    …Sygn. akt: KIO 1898/26 WYROK Warszawa, 2 czerwca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski Protokolant: Krzysztof Chmielewski po rozpoznaniu na rozprawie 28 maja 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 23 kwietnia 2026 r. przez wykonawcę Emtel System spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. w Poznaniu w postępo……
  • KIO 2201/26umorzonopostanowienie
    Zamawiający: Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie post anawi a: 1.Umorzyć postępowanie odwoławcze. 2.Nakazać zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz odwołującego Zarys International sp. z o.o. w Zabrzu kwoty 15 000 zł (słownie:…
    …Sygn. akt: KIO 2201/26 POSTANOWIENIE Warszawa, 20 maja 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron 20 maja 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 8 maja 2026 r. przez wykonawcę Zarys International sp. z o.o. w Zabrzu w postępowaniu prowadzonym przez zamawiająceg……
  • KIO 2599/26umorzonopostanowienie
    Zamawiający: Miasto Łódź – Zarząd Inwestycji Miejskich, w imieniu i na rzecz którego działają Łódzkie Inwestycje sp. z o.o. w Łodzi
    …Sygn. akt: KIO 2599/26 POSTANOWIENIE Warszawa, 8 lipca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski Członkowie:Robert Siwik Krzysztof Sroczyński Protokolant: Tomasz Skowroński po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym z udziałem stron i uczestników postępowania 8 lipca 2026 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej29 ma……
  • KIO 2268/26umorzonopostanowienie
    Zamawiający: Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w M. St. Warszawie sp. z o.o. w Warszawie
    …Sygn. akt: KIO 2268/26 POSTANOWIENIE Warszawa, 28 maja 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron i uczestników postępowania 28 maja 2026 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej11 maja 2026 r. przez wykonawcę Eneris Ekologiczne Centrum Utylizacji sp. z o……
  • KIO 2170/26umorzonopostanowienie
    Zamawiający: Szpitale Pomorskie sp. z o.o. w Gdyni post anawi a: 1.Umorzyć postępowanie odwoławcze. 2.Nakazać zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz odwołującego Arkan sp. z o.o. w Gdańsku kwoty 7 500 zł (słownie: siedem tysięcy pięćset…
    …Sygn. akt: KIO 2170/26 POSTANOWIENIE Warszawa, 20 maja 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron 20 maja 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 5 maja 2026 r. przez wykonawcę Arkan sp. z o.o. w Gdańsku w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Szpitale P……
  • KIO 1835/26umorzonopostanowienie
    Zamawiający: Miejskie Zakłady Autobusowe sp. z o.o. w Warszawie post anawi a: 1.Umorzyć postępowanie odwoławcze. 2.Nakazać zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz odwołującego Arinea sp. z o.o. w Borku kwoty 15 000 zł (słownie: piętnaście…
    …Sygn. akt: KIO 1835/26 POSTANOWIENIE Warszawa, 15 maja 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Rozbiewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron 15 maja 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 20 kwietnia 2026 r. przez wykonawcę Arinea sp. z o.o. w Borku w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Miejsk……
  • KIO 4/26uwzględnionowyrok

    ŚW IADCZENIE USŁUGI SPRZEDAŻY BILETÓW W KD ZA POŚREDNICTW EM STACJONARNYCH AUTOMATÓW BILETOW YCH

    Odwołujący: Mera-Serwis SGL Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjna
    Zamawiający: Warszawska Kolej Dojazdowa Sp. z o.o.
    …Sygn. akt: KIO 4/26 WYROK Warszawa, dnia 18 lutego 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Ryszard Tetzlaff Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie 13 lutego 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu1 stycznia 2026 r. przez wykonawcę Mera-Serwis SGL Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjna, ul. M. Langiewicza 16, 05-825 Grod……
  • KIO 38/23uwzględnionowyrok

    Odbiór i transport odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych z terenu Gminy Dominowo

    Zamawiający: Gmina Dominowo
    …Sygn. akt: KIO 38/23 WYROK z dnia 31 stycznia 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ryszard Tetzlaff Protokolant: Adam Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 i 27 stycznia 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 stycznia 2023 r. przez wykonawcę: PreZero Dolny Śląsk Sp. z o.o., ul. Jerzmanowska 13, 54-……
  • KIO 1656/20umorzonopostanowienie

    Prace na linii kolejowej E30 na odcinku Kędzierzyn Koźle-Opole Zachodnie

    Odwołujący: EFL Polaris sp. z o.o.
    Zamawiający: Miasto Radzyń Podlaski
    …Sygn. akt KIO 1656/20 POSTANOWIENIE z dnia 11 sierpnia 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski Protokolant: Klaudia Ceyrowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym z udziałem stron postępowania odwoławczego 11 sierpnia 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 17 lipca 2020 r. przez wykonawców wspólnie ub……
  • KIO 857/20umorzonopostanowienie
    Zamawiający: Miasto Limanowa
    …Sygn. akt KIO 857/20 POSTANOWIENIE z dnia 3 lipca 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski Protokolant: Aldona Karpińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron i uczestników postępowania odwoławczego 30 lipca 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 21 kwietnia 2020 r. przez wykonawcę: AL……

O bazie wyroków KIO

Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpatruje odwołania wykonawców od decyzji zamawiających w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wyroki są dokumentami publicznymi, wydawanymi na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych. Zobacz też nasz poradnik: jak się odwołać do KIO.

Źródło danych: orzeczenia.uzp.gov.pl. Baza jest aktualizowana automatycznie. Gdy rozpoznamy powiązanie z ogłoszeniem dostępnym w Atlasie, na stronie orzeczenia pokazujemy link do przetargu.

Nowe orzeczenia możesz śledzić przez kanał RSS nowych wyroków KIO albo przeglądać statystyki orzecznictwa i archiwum rocznikowe powyżej.