Wyroki KIO: wyszukiwarka orzecznictwa połączona z przetargami

Szukaj po sygnaturze, zamawiającym, przepisie PZP albo problemie z oferty. Atlas łączy orzeczenia KIO z konkretnymi ogłoszeniami BZP, więc analizujesz spór razem z przetargiem, którego dotyczył.

Nie wiesz czym jest KIO? Przeczytaj poradnik: jak działa Krajowa Izba Odwoławcza.

30 427
orzeczeń w bazie
7176
uwzględnionych odwołań
10 923
powiązanych z przetargiem
Wyczyść
Filtry zaawansowane: przepis PZP, rozstrzygnięcie, strona, koszty, branża, daty

Obejmuje orzeczenia powiązane z przetargiem (ok. 1/3 bazy)

Wyroki pogrupowane problemami, o które naprawdę toczą się spory (od wadium po rażąco niską cenę), oraz przepisami PZP, na które najczęściej powołuje się Izba.

Statystyki orzecznictwa →
WadiumOrzeczenia KIO dotyczące wniesienia, zwrotu, zatrzymania i skuteczności wadium w przetargach publicznych.Odrzucenie ofertyWyroki KIO o odrzuceniu oferty z powodu niezgodności z SWZ, błędów formalnych, rażąco niskiej ceny, wadium i braków dokumentów.RNCOrzeczenia KIO o wyjaśnieniach ceny, dowodach kosztowych i odrzuceniu ofert jako rażąco niskich.Warunki udziałuSpory KIO o doświadczenie, zdolność techniczną, zasoby podmiotów trzecich i proporcjonalność wymagań zamawiającego.Tajemnica przedsiębiorstwaOrzeczenia KIO o zasadności zastrzegania informacji, kalkulacji, wyjaśnień ceny i dokumentów oferty jako tajemnicy przedsiębiorstwa.PodwykonawstwoWyroki KIO o podwykonawcach, udostępnianiu zasobów, referencjach i zmianach w strukturze realizacji zamówienia.KonsorcjumOrzeczenia KIO dotyczące konsorcjów, wspólnego spełniania warunków, pełnomocnictw i odpowiedzialności wykonawców.Kryteria oceny ofertWyroki KIO o kryteriach pozacenowych, punktacji, opisach jakości, referencjach i zasadach wyboru najkorzystniejszej oferty.Postanowienia KIOPostanowienia KIO dotyczące umorzeń, odrzucenia odwołania, cofnięcia odwołania, kosztów i kwestii proceduralnych.Terminy odwołaniaOrzeczenia i postanowienia KIO dotyczące terminów wniesienia odwołania, czynności zamawiającego i skutków spóźnienia.Wykluczenie wykonawcyOrzeczenia KIO o obligatoryjnych i fakultatywnych przesłankach wykluczenia, wprowadzeniu zamawiającego w błąd i skuteczności self-cleaningu.Unieważnienie postępowaniaOrzeczenia KIO o unieważnieniu postępowania: cena przewyższająca budżet zamawiającego, wada niemożliwa do usunięcia, brak ofert niepodlegających odrzuceniu.Uzupełnianie dokumentówOrzeczenia KIO o wezwaniach z art. 128 i 107 PZP: jednokrotność wezwania, granice uzupełnienia oraz różnica między podmiotowymi a przedmiotowymi środkami dowodowymi.OPZOrzeczenia KIO o opisie przedmiotu zamówienia: wymagania ograniczające konkurencję, znaki towarowe i równoważność, niejednoznaczność dokumentów zamówienia.Poprawianie omyłekOrzeczenia KIO o poprawianiu omyłek pisarskich, rachunkowych i innych omyłek z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP oraz o granicy między poprawieniem a zmianą treści oferty.Podpis elektronicznyOrzeczenia KIO o formie oferty i podpisie elektronicznym: kwalifikowany podpis, podpis zaufany i osobisty, błędy walidacji oraz skan podpisanego dokumentu.

Monitoruj przetargi zanim problem trafi do KIO

Orzeczenia pokazują ryzyka, ale pieniądz jest w nowych postępowaniach. Ustaw alert na przetargi z podobnym zakresem i sprawdzaj sporne warunki wcześniej.

Znaleziono ponad 5000 orzeczeńSortuj: od najnowszych
  • KIO 858/16oddalonowyrok
    Zamawiający: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
    …Sygn. akt: KIO 858/16, KIO 871/16, KIO 872/16, KIO 873/16, KIO 874/16, KIO 876/16 WYROK z dnia 10 czerwca 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Katarzyna Brzeska Przemysław Dzierzędzki Dagmara Gałczewska-Rom……
  • KIO 874/26umorzonopostanowienie

    Usługa sporządzania i dostawy całodziennych posiłków szpitalnych oraz odbioru odpadów pokonsumpcyjnych

    Odwołujący: Powiatowy Zakład Aktywności Zawodowej
    Zamawiający: Białostockie Centrum Onkologii im. M. Skłodowskiej- Curie w Białymstoku
    …Sygn. akt: KIO 874/26 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 10 kwietnia 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Marek Bienias na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 10 kwietnia 2026 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 24 lutego 2026 r. przez wykonawcę Powiatowy Zakład Aktywności Zawodowej z siedzibą w So……
  • KIO 874/25umorzonopostanowienie
    Zamawiający: Skarb Państwa - Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie
    …Sygn. akt: KIO 874/25 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 24 marca 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Ryszard Tetzlaff Justyna Tomkowska Joanna Stankiewicz-Baraniak na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 24 marca 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 10 marca 2025 r. przez wykonawcę: Netia S.A.……
  • KIO 874/24umorzonopostanowienie
    Odwołujący: Pixel Technology Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi
    Zamawiający: Szpital Wojewódzki w Poznaniu
    …Sygn. akt KIO 874/24 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 28 marca 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Pawłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 28 marca 2024 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczejw dniu 18 marca 2024 r. przez wykonawcę Pixel Technology Spółka z ograniczoną odpowi……
  • KIO 874/23umorzonopostanowienie
    Odwołujący: TDZ Technika dla Zdrowa Sp. z o.o.
    Zamawiający: Wojewódzki Szpital Obserwacyjno – Zakaźny im. T.B., Bydgoszcz
    …Sygn. akt: KIO 874/23 POSTANOWIENIE z dnia 6 kwietnia 2023 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Magdalena Rams po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawny, bez udziału stron, w dniu 6 kwietnia 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczejw dniu 23 marca 2023 r. przez wykonawcę TDZ Technika dla Zdrowa Sp. z o.o., z siedzibą……
  • KIO 1579/16oddalonowyrok

    Zaprojektowanie, dostarczenie, wykonanie i uruchomienie do działania w ruchu ulicznym miasta Bielsko - Biała Systemu ITS, w ramach zadania inwestycyjnego pn.:

    Zamawiający: Miasto Bielsko-Biała, Miejski Zarząd Dróg w Bielsku-Białej
    …Sygn. akt: KIO 1579/16 KIO 1580/16 KIO 1581/16 WYROK z dnia 19 września 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Emil Kuriata Członkowie: Izabela Kuciak Piotr Kozłowski Protokolant: Agata Dziuban po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 5 i 12 września 2016 r., w Warszawie, odwołań wniesionych do Prezes……
  • KIO 874/15uwzględnionowyrok
    Odwołujący: Konsalnet Holding S.A.
    Zamawiający: Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa - Modlin Sp. z o. o.
    …Sygn. akt: KIO 874/15 KIO 888/15 WYROK z dnia 13 maja 2015 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Justyna Tomkowska Protokolant: Marta Polkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2015 roku odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 27 kwietnia 2015 roku przez wykonawcę Konsalnet Holding S.A. z siedzibą w……
  • KIO 874/11uwzględnionowyrok

    Wykonanie przebudowy pomieszczeń po przychodni lekarskiej mieszczących się w obiektach Centrali NBP przy ul. Świętokrzyskiej 11/21 i ul. Siedmiogrodzkiej 5A,

    Zamawiający: Narodowy Bank Polski ul. Jasna 8, 00-013 Warszawa.
    …Sygn. akt: KIO 874/11 WYROK z dnia 6 maja 2011 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Barbara Bettman członkowie: Katarzyna Brzeska Agnieszka Bartczak - śuraw Protokolant: Paulina Zalewska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej dnia 22 kwietnia 2011 r. przez wykonawcę: Zbig……
  • KIO 1241/17oddalonowyrok

    Operatora Zintegrowanego Systemu Zarządzania Ruchem wraz z systemami Tunelu Zagłębienia Wisłostrady w Warszawie

    Odwołujący: Dynniq Poland Sp. z o.o.
    Zamawiający: Miasto Stołeczne Warszawa – Zarząd Dróg Miejskich
    …sygn. akt: KIO 1241/17 sygn. akt: KIO 1242/17 WYROK z dnia 26 lipca 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Emil Kuriata Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawach w dniach 10 i 20 lipca 2017 r. odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 16 czerwca 2017 r. przez wykonawcę Dynniq Poland Sp. z o.o., ul……
  • KIO 3281/20uwzględnionowyrok

    w latach 2016 – 2017

    Odwołujący: Przedsiębiorstwo Robót Drogowych „Drobud” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Województwo Kujawsko-Pomorskie – Zarząd Dróg Wojewódzkich w Bydgoszczy
    …Sygn. akt: KIO 3281/20 WYROK z dnia 28 grudnia 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Agnieszka Trojanowska Protokolant: Aldona Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 22 grudnia 2020 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 10 grudnia 2020r. przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Robót Drogowych „Drobud” spółka z ograniczo……
  • KIO 1922/17oddalonowyrok
    Odwołujący: S. Sp. z o.o.
    Zamawiający: 31 Wojskowy Oddział Gospodarczy
    …Sygn. akt: KIO 1922 / 17 WYROK z dnia 29 września 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Danuta Dziubińska Protokolant: Edyta Paziewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 14 września 2017 r. przez wykonawcę S. Sp. z o.o. (...) w postępowaniu prowadzonym przez 31 Wojskowy Oddzi……
  • KIO 770/20oddalonowyrok
    Odwołujący: Asseco Poland Spółka Akcyjna
    Zamawiający: Zakład Ubezpieczeń Społecznych
    …Sygn. akt: KIO 770/20 KIO 793/20 WYROK z dnia 22 czerwca 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Izabela Niedziałek-Bujak Protokolant: Adam Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2020 r. odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A) w dniu 9 kwietnia 2020 r. przez Wykonawcę - Asseco Poland Spółka Akcyjna z siedzibą w……
  • KIO 1897/15oddalonowyrok
    Odwołujący: Konsalnet Ochrona spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie i Konsalnet Security spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie
    Zamawiający: Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa Modlin spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Nowym Dworze Mazowieckim
    …Sygn. akt KIO 1897/15, KIO 1902/15, KIO 1981/15, KIO 2008/15 WYROK z dnia 28 września 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Marzena Teresa Ordysińska Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 31 sierpnia 20……
  • KIO 1044/23oddalonowyrok

    Ocena wpływu działań podejmowanych w ramach IX Osi Priorytetowej P IiŚ 2014-2020 na poprawę stanu zdrowia społeczeństwa –etap II

    Zamawiający: Skarb Państwa - Ministerstwo Zdrowia
    …Sygn. akt: KIO 1044/23 WYROK z dnia 28 kwietnia 2023 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Justyna Tomkowska Protokolant: Adam Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2023 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 12 kwietnia 2023 roku przez wykonawcy IBC Advisory Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie (O……
  • KIO 3768/24uwzględnionowyrok

    Tajemnice początków Polski – Ostrów Lednicki

    Odwołujący: Group AV Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy
    …Sygn. akt: KIO 3768/24 WYROK Warszawa, dnia 31 października 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Irmina Pawlik Protokolantka: Aldona Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2024 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 14 października 2024 r. przez wykonawcę Group AV Spółka z ograniczoną odpowiedzi……
  • KIO 569/25oddalonowyrok

    Przegląd i aktualizacja planu przeciwdziałania skutkom suszy

    Odwołujący: Arcadis spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
    …Sygn. akt KIO 569/25 WYROK Warszawa, dnia 24 marca 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: PrzewodniczącyMaksym Smorczewski Protokolant:Adam Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 17 lutego 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Arcadis spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z……
  • KIO 1081/14uwzględnionowyrok
    Odwołujący: K. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą K. S. Firma Handlowo-Usługowa „SEWRENA”
    Zamawiający: Instytut Metali Nieżelaznych w Gliwicach Oddział w Legnicy
    …Sygn. akt KIO 1081/14 WYROK z dnia 12 czerwca 2014 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Lubomira Matczuk-Mazuś Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 29 maja 2014 r. przez wykonawcę K. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą K. S. Fir……
  • KIO 3571/21oddalonowyrok
    Odwołujący: CCIG Group Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Narodowy Fundusz Zdrowia Centrala
    …Sygn. akt: KIO 3571/21 WYROK z dnia 23 grudnia 2021 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Irmina Pawlik Katarzyna Poprawa Małgorzata Rakowska Protokolant: Aldona Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2021 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 9 grudnia 2021 r. przez wykonawcę CCIG Group Spółka z ogranicz……
  • KIO 1016/12uwzględnionowyrok
    Odwołujący: (1) Astaldi S.p.A.
    Zamawiający: Miejski Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Sp. z o.o.
    …Sygn. akt: KIO 1016/12 WYROK z dnia 4 czerwca 2012 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agata Mikołajczyk Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2012 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 18 maja 2012 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: (1) Astaldi S.p.A. (pełnomocnik……
  • KIO 884/25oddalonowyrok
    Zamawiający: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w Warszawie
    …Sygn. akt: KIO 884/25 WYROK Warszawa, dnia 4 kwietnia 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca: Danuta Dziubińska Protokolant: Patryk Pazura po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 10 marca 2025 r. przez wykonawców: J.K., B.N., J.W. prowadzący w Białymstoku działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod……
  • KIO 1902/24uwzględnionowyrok

    Opracowanie dokumentacji projektowo – kosztorysowych na przebudowę lub budowę 64 magazynów, dostosowanie 6 magazynów do przechowywania środków materiałowych, budowę 10 magazynów środków materiałowych, budowę dróg i infrastruktury towarzyszącej magazynów oraz kanalizacji technicznej, systemu alarmowego i telewizyjnego systemu nadzoru na terenie kompleksu w woj. Lubelskim wraz z pełnieniem nadzoru a…

    Odwołujący: ”HIGHWAY” SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ
    Zamawiający: Rejonowy Zarząd Infrastruktury w Lublinie
    …Sygn. akt KIO 1902/24 WYROK Warszawa, dnia 24 czerwca 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Małgorzata Jodłowska Protokolant:Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2024 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 31 maja 2024 r. przez wykonawcę ”HIGHWAY” SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Gdańsk……
  • KIO 2214/17oddalonowyrok

    Prace na obwodnicy towarowej Poznania

    Odwołujący: T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W., T. G. E. S.L. w M.
    Zamawiający: PKP Polskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna w W.
    …Sygn. akt: KIO 2214/17 WYROK z dnia 9 listopada 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ewa Sikorska Protokolant: Marcin Jakóbczyk po rozP. na rozprawie w dniu 6 listopada 2017 roku w W. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 października 2017 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: T. Spółka z ogranicz……
  • KIO 745/17uwzględnionowyrok

    Wykonywanie usług przewozowych w komunikacji miejskiej w Kielcach

    Zamawiający: Miasto Kielce - Zarząd Transportu Miejskiego, (...) Kielce
    …Sygn. akt: KIO 745/17 Sygn. akt: KIO 760/17 WYROK z dnia 26 kwietnia 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: członek Krajowej Izby Odwoławczej - Barbara Bettman Protokolant: Aneta Górniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniach 14 i 18 kwietnia 2017 r. przez ……
  • KIO 2124/11uwzględnionowyrok

    Zakup usług telekomunikacyjnych, przesyłu danych z usługami dodatkowymi oraz zestawienie łączy teletransmisyjnych,

    Zamawiający: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Al. Jana Pawła II nr 70, 00-175 Warszawa
    …Sygn. akt: KIO 2124/11 WYROK z dnia 13 października 2011 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący – członek Krajowej Izby Odwoławczej: Barbara Bettman Protokolant: Rafał Komoń Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2011 r. w Warszawie odwołania wniesionego w dniu 30 września 2011 r. przez wykonawcę: Netia S.A. ul. Poleczki 13, 02-822 Warszawa, w postępowaniu……
  • KIO 2287/10uwzględnionowyrok
    Zamawiający: Zakład Ubezpieczeń Społecznych
    …Sygn. akt KIO 2287/10 Sygn. akt KIO 2307/10 WYROK z dnia 5 listopada 2010 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Magdalena Grabarczyk Członkowie: Emil Kawa Marek Koleśników Protokolant: Mateusz Michalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. w Warszawie odwołań skierowanych w drodze zarządzenia Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 8 w……

O bazie wyroków KIO

Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpatruje odwołania wykonawców od decyzji zamawiających w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wyroki są dokumentami publicznymi, wydawanymi na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych. Zobacz też nasz poradnik: jak się odwołać do KIO.

Źródło danych: orzeczenia.uzp.gov.pl. Baza jest aktualizowana automatycznie. Gdy rozpoznamy powiązanie z ogłoszeniem dostępnym w Atlasie, na stronie orzeczenia pokazujemy link do przetargu.

Nowe orzeczenia możesz śledzić przez kanał RSS nowych wyroków KIO albo przeglądać statystyki orzecznictwa i archiwum rocznikowe powyżej.