Wyroki KIO połączone z przetargami

Główna teza. Obowiązek osiągnięcia przez wykonawcę określonych poziomów recyklingu odpadów komunalnych w ramach zamówienia publicznego, sankcjonowany karami umownymi, stanowi żądanie świadczenia niemożliwego do spełnienia w świetle realnych uwarunkowań technologicznych, rynkowych i legislacyjnych. Ustalenia Izby. Izba uznała, że obowiązki nakładane na wykonawcę w zakresie poziomów recyklingu (56–59% wagowo w latach 2026–2029) są nierealne do osiągnięcia, zwłaszcza wobec prognozowanego odpływu frakcji nadających się do recyklingu do systemu kaucyjnego oraz niskiego dotychczasowego poziomu recyklingu w gminie (ok. 30%). Wymagania te, obwarowane karami umownymi, przerzucają na wykonawcę ryzyko kontraktowe, którego nie jest on w stanie zniwelować, co narusza zasadę proporcjonalności i równego traktowania wykonawców (art. 99 ust. 1, art. 16 Pzp). Podstawa prawna. Art. 99 ust. 1 i ust. 4 Pzp (opis przedmiotu zamówienia), art. 16 Pzp (zasada proporcjonalności), art. 134 ust. 1 pkt 4 i 20 Pzp (niedozwolone wymagania), art. 3b ust. 1 Ucpg (poziomy recyklingu). Izba nie dopatrzyła się natomiast naruszeń w zmienionej klauzuli waloryzacyjnej (art. 439 Pzp) ani w postanowieniach dotyczących adaptacji umowy do zmian legislacyjnych (art. 455 Pzp). Znaczenie praktyczne. Zamawiający powinien unikać wprowadzania do dokumentacji postępowania obowiązków dotyczących osiągnięcia poziomów recyklingu, które wykraczają poza realne możliwości wykonawców, zwłaszcza w kontekście systemu kaucyjnego. W przypadku kontraktów długoterminowych konieczne jest precyzyjne określenie mechanizmów waloryzacji i adaptacji umowy do zmian zewnętrznych.

Główna teza. Obowiązek posiadania uprawnień do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu odpadami nie stanowi warunku udziału w postępowaniu, jeśli zamawiający nie określił go w SWZ, a jego ewentualna konieczność wynika z prawa materialnego, a nie z dokumentów postępowania. Ustalenia Izby. Izba uznała, że SWZ w pkt 9.2.1 pkt 2 nie ustanowiła warunku udziału dotyczącego posiadania decyzji zezwalającej na zbieranie, przetwarzanie lub transport odpadów, gdyż Zamawiający jednoznacznie wskazał, iż nie precyzuje wymagań w tym zakresie. Kwestie te regulują przepisy prawa materialnego, których spełnienie będzie badane na etapie realizacji umowy, a nie podczas oceny warunków udziału. Ponadto oferta wykonawcy nie budziła wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia, co wyklucza konieczność wezwania do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Podstawa prawna. Art. 112 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 224 ust. 1, art. 226 ust. 1 pkt 8, art. 239 ust. 1 Pzp. Izba podkreśliła, że warunki udziału muszą być określone w dokumentach postępowania w sposób jasny i precyzyjny (art. 112 ust. 1 Pzp), a ocena rażąco niskiej ceny należy do Zamawiającego i nie jest obligatoryjna w każdym przypadku. Znaczenie praktyczne. Zamawiający nie musi wprowadzać do SWZ warunków udziału wynikających z przepisów prawa materialnego, jeśli nie są one bezpośrednio związane z oceną zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. Izba nie uznała naruszenia art. 224 ust. 1 Pzp w przypadku braku wezwania do wyjaśnień, ponieważ oferta nie budziła uzasadnionych wątpliwości.

Cofnięcie odwołania przez wykonawcę przed wyznaczonym terminem posiedzenia skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego i zwrotem 90% wniesionego wpisu.

Odwołanie zostało wniesione przez wykonawców mających siedzibę w państwach trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych gwarantujących równy i wzajemny dostęp do rynku zamówień publicznych, co zgodnie z orzecznictwem TSUE i nowelizacją ustawy PZP pozbawiło ich uprawnienia do wniesienia odwołania jako podmiotów nieuprawnionych.

Odwołanie wpłynęło do KIO po upływie terminu 5-dniowego, gdyż informacja o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia została doręczona wykonawcy 24 lutego 2026 r., a termin upływał 2 marca 2026 r.

Główna teza. Projektowane postanowienia umowy naruszają art. 439 ust. 1–5 Pzp, jeśli klauzula waloryzacji zawęża koszyk waloryzacyjny wyłącznie do dwóch materiałów (stali i betonu) oraz uzależnia waloryzację od warunku nieosiągalnego w realiach rynkowych. Ustalenia Izby. Izba uznała, że § 10 ust. 6 pkt 2 PPU (ograniczenie waloryzacji do stali i betonu) oraz pkt 5 (wymóg wykazania, iż ceny w kosztorysie ofertowym są niższe od wskaźników GUS) uniemożliwiają realną ochronę wykonawcy przed wzrostem kosztów, co jest sprzeczne z art. 439 ust. 1–5 Pzp. Warunek z pkt 5 uznano za metodologicznie niewykonalny, gdyż kosztorys ofertowy zawiera ceny, a nie wskaźniki GUS. Izba nie dopatrzyła się natomiast naruszenia art. 433 ust. 3 Pzp w § 16 ust. 1 pkt 3 PPU (brak możliwości zmiany wynagrodzenia przy zmianie terminu z przyczyn po stronie zamawiającego), gdyż postanowienie to dotyczy wyłącznie przesunięcia terminu, a nie odpowiedzialności wykonawcy. Podstawa prawna. Art. 439 ust. 1–5 Pzp (obowiązek waloryzacji), art. 433 ust. 3–4 Pzp (zakaz klauzul abuzywnych), art. 8 ust. 1 Pzp (zasady współżycia społecznego), art. 554 ust. 3 pkt 1 Pzp (uprawnienia Izby do nakazania zmiany lub usunięcia postanowienia umownego). Izba odniosła się również do art. 643, 647, 654 KC w kontekście odbioru robót i rękojmi. Znaczenie praktyczne. Zamawiający projektując mechanizmy waloryzacji musi zapewnić, że ich konstrukcja gwarantuje realne dostosowanie wynagrodzenia do zmian kosztów (np. poprzez szerszy koszyk waloryzacyjny i realne progi aktywacji). Niedopuszczalne jest uzależnianie waloryzacji od warunków, których spełnienie jest niemożliwe w praktyce. Izba nie narzuciła jednak konkretnego brzmienia klauzuli, pozostawiając swobodę zamawiającemu w ukształtowaniu jej treści.

Główna teza. Ocena zgodności oferty z warunkami zamówienia wymaga analizy systemu jako całości, a nie wyłącznie pojedynczych komponentów, przy uwzględnieniu możliwości modyfikacji, rozbudowy lub konfiguracji przez wykonawcę w ramach wdrożenia. Ustalenia Izby. Izba uznała, że wykonawcy Integral i Suntar nie naruszyli przepisów Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia ich ofert. Integral wykazał posiadanie statusu partnerskiego Sangoma Technologies i możliwość oferowania bezterminowych licencji FreePBX INTEGRAL appliance, zaś Suntar przedstawił dokumentację dotyczącą własnego systemu SwitchVoIP. Zamawiający nie był zobowiązany do odrzucenia ofert na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp (czyn nieuczciwej konkurencji) ani pkt 5 (niezgodność z warunkami zamówienia), gdyż nie wykazano spełnienia przesłanek takich czynności. Podstawa prawna. Art. 16 pkt 1-3 Pzp (uczciwa konkurencja, równe traktowanie), art. 226 ust. 1 pkt 5 i 7 Pzp (odrzucenie oferty), art. 239 ust. 1-2 Pzp (wybór najkorzystniejszej oferty), art. 505 ust. 1 Pzp (interes w uzyskaniu zamówienia), art. 513 Pzp (przedmiot odwołania), art. 520 Pzp (cofnięcie odwołania), art. 523 ust. 3 Pzp (sprzeciw uczestnika postępowania), art. 525 Pzp (skuteczność przystąpienia), art. 554 ust. 1 pkt 1 Pzp (wpływ naruszenia na wynik postępowania), art. 568 pkt 1 Pzp (umorzenie postępowania), art. 575 Pzp (koszt postępowania odwoławczego). Znaczenie praktyczne. Zamawiający powinien dokonywać oceny oferty w kontekście całego systemu, a nie wyłącznie poszczególnych komponentów, dopuszczając możliwość konfiguracji lub rozbudowy w ramach wdrożenia. Odrzucenie oferty wymaga niepodważalnego dowodu jej niezgodności z warunkami zamówienia lub spełnienia przesłanek czynu nieuczciwej konkurencji. Izba nie jest związana kwalifikacją prawną podniesionych zarzutów, lecz bada ich zasadność w świetle przepisów Pzp.

Główna teza. Udział w rynku konkretnego oprogramowania przez poprzednie zamówienie nie stanowi samoistnej przesłanki do zastosowania trybu z wolnej ręki w kolejnym postępowaniu, jeśli rynek oferuje rozsądne alternatywy — Zamawiający musi wykazać, że cel zamówienia nie może być zrealizowany przy użyciu innych produktów. Ustalenia Izby. Zamawiający (Biblioteka Narodowa) udzielił zamówienia na usługi wsparcia systemu Alma i Primo w trybie z wolnej ręki, powołując się na wyłączność Ex Libris wynikającą z praw własności intelektualnej. Izba ustaliła, że Zamawiający nie przeprowadził analizy rynku alternatywnych systemów (np. open source KOHA, FOLIO) ani nie wykazał braku możliwości realizacji celów zamówienia przy ich użyciu. Skutkiem było naruszenie zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania i prymatu trybów przetargowych (art. 16, 17, 129 ust. 2 Pzp). Podstawa prawna. Art. 214 ust. 1 pkt 1 lit. b Pzp (przesłanka trybu z wolnej ręki — ochrona praw wyłącznych), art. 16, 17 Pzp (zasady udzielania zamówień), art. 129 ust. 2 Pzp (prymat trybów konkurencyjnych), art. 457 ust. 1 pkt 1 Pzp (obligatoryjne unieważnienie umowy przy naruszeniu przepisów dotyczących ogłoszeń). Izba uznała, że brak uprzedniego ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy (art. 306 ust. 1 Pzp) oraz zawarcie umowy w trybie z naruszeniem ustawy obligowało do unieważnienia umowy w zakresie zobowiązań niewykonanych z nałożeniem kary finansowej. Znaczenie praktyczne. Zamawiający nie może powoływać się na wcześniejsze zakupy w celu uzasadnienia trybu z wolnej ręki w kolejnym postępowaniu — musi przeprowadzić rzetelną analizę rynku alternatywnych rozwiązań. W przypadku naruszeń proceduralnych (brak ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy) Izba obligatoryjnie unieważnia umowę w zakresie niewykonanych zobowiązań, nakładając karę finansową.

Główna teza. Obowiązek wyjaśnienia rażąco niskiej ceny oferty (art. 224 ust. 1 Pzp) nie rodzi dla zamawiającego obowiązku dowodzenia braku realności oferty — wystarcza, że badanie oferty i udzielonych wyjaśnień zostało przeprowadzone prawidłowo. Ustalenia Izby. Zamawiający wezwał obu czeskich wykonawców do złożenia wyjaśnień dotyczących rażąco niskich cen (art. 224 ust. 1–5 Pzp) oraz udostępnił im termin na ich przedstawienie. Wykonawcy PD PROFI i TDS ZAMPRA złożyli kalkulacje cen wraz z dowodami, które nie zostały podważone przez odwołującego w postępowaniu odwoławczym. Podstawa prawna. Art. 224 ust. 1 i 2 pkt 1 Pzp (obowiązek wezwania do wyjaśnień przy podejrzeniu rażąco niskiej ceny), art. 224 ust. 6 Pzp (odrzucenie oferty przy braku wyjaśnień lub ich niedostateczności), art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 Pzp (odrzucenie oferty przy czynach nieuczciwej konkurencji lub rażąco niskiej cenie), art. 239 ust. 1 i 2 Pzp (wybór najkorzystniejszej oferty). Izba uznała, że zarzuty odwołającego nie zostały poparte dowodami wystarczającymi do podważenia wyjaśnień wykonawców. Znaczenie praktyczne. Zamawiający może uznać ofertę za realną, jeśli wykonawca przedstawi wiarygodne wyjaśnienia i dowody, nawet jeśli cena istotnie odbiega od cen rynkowych — ciężar dowodu spoczywa na wykonawcy składającym ofertę, a uczestnik postępowania odwoławczego musi wykazać, że wyjaśnienia są nierzetelne.

Główna teza. Odtajnienie informacji zastrzeżonych przez wykonawcę jako tajemnica przedsiębiorstwa (art. 11 ust. 2 Uznk) wymaga indywidualnej oceny spełnienia wszystkich przesłanek tej ochrony, przy czym ciężar dowodu spoczywa na wykonawcy — nie zaś na zamawiającym, który podejmuje decyzję o odtajnieniu na podstawie obiektywnej weryfikacji zastrzeżeń. Ustalenia Izby. Izba uznała, że odwołanie jest zasadne co do legitymacji procesowej odwołującego (art. 505 ust. 1 Pzp), gdyż może on ponieść szkodę w postaci utraty przewagi konkurencyjnej w wyniku ujawnienia kalkulacji ceny oferty, metodologii kalkulacji oraz informacji o strukturze kosztowej. Stwierdzono, że w postępowaniu wpłynęło 7 ofert w części 1 i 5 w części 2, a oferta odwołującego nie była najkorzystniejsza cenowo, jednak postępowanie pozostawało na etapie badania ofert, co uzasadniało interes prawny w zaskarżeniu. Podstawa prawna. Art. 18 ust. 1 i 3 Pzp (zasada jawności i ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa), art. 11 ust. 2 Uznk (definicja tajemnicy przedsiębiorstwa — wartość gospodarcza, niejawność, podjęcie działań ochronnych), art. 16 Pzp (zasada uczciwej konkurencji) oraz art. 223 ust. 1 Pzp (tryb postępowania odwoławczego). Izba wskazała, że art. 18 ust. 3 Pzp nie nakłada na zamawiającego obowiązku wykazywania braku spełnienia przesłanek tajemnicy, lecz na wykonawcę — obowiązek wykazania, że zastrzegane informacje spełniają przesłanki art. 11 ust. 2 Uznk. Znaczenie praktyczne. Zamawiający powinien dokonywać indywidualnej oceny każdej zastrzeżonej informacji pod kątem spełnienia wszystkich przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa, nie zaś przyjmować ogólnych stwierdzeń wykonawcy. Wykonawca musi wykazać konkretną, obiektywną wartość gospodarczą zastrzeganej informacji, a nie jedynie jej potencjalne znaczenie dla konkurencji. Ujawnienie kalkulacji cenowej może stanowić tajemnicę jedynie wówczas, gdy zawiera unikalne, autorskie rozwiązania lub know-how, które nie są powszechnie znane i których ujawnienie doprowadzi do realnej szkody konkurencyjnej.

Główna teza. Odwołanie podlega oddaleniu, jeśli zarzuty nie precyzują konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych naruszenia przepisów Pzp, a wykonawca nie wykazuje błędów w ocenie wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny. Ustalenia Izby. Izba umorzyła postępowanie w zakresie czwartych zarzutów dotyczących art. 16, 18, 28, 31 i pkt 16.4, 18.2 oraz 18.3 SWZ z uwagi na ich wycofanie przez Odwołującego. W pozostałym zakresie Izba stwierdziła, że Odwołujący nie wykazał naruszeń art. 224 ust. 2, art. 226 ust. 1 pkt 8 oraz art. 239 ust. 1 i 2 Pzp, gdyż nie skonkretyzował w odwołaniu zarzutów wobec czynności Zamawiającego. Izba uznała, że wyjaśnienia Odwołującego nie obaliły domniemania istnienia rażąco niskiej ceny, gdyż nie odniósł się do konkretnych uchybień wskazanych przez Zamawiającego. Podstawa prawna. Art. 516 ust. 1 pkt 8–10, art. 520 ust. 1–2, art. 528, art. 541, art. 555, art. 568 pkt 1 oraz art. 575 Pzp. Izba zastosowała również orzecznictwo Sądu Okręgowego w Warszawie (wyrok z 3 września 2024 r., sygn. akt XXIII Zs 77/24) oraz Sądu Okręgowego w Gliwicach (wyrok z 29 czerwca 2009 r., sygn. akt X Ga 110/09) dotyczące konstrukcji zarzutów odwołania. Znaczenie praktyczne. Wykonawca powinien precyzyjnie formułować zarzuty w odwołaniu, wskazując konkretne okoliczności faktyczne i prawne, które uzasadniają zakwestionowanie czynności Zamawiającego. Niedostateczna konkretyzacja zarzutów może skutkować oddaleniem odwołania, nawet jeśli faktycznie doszło do naruszenia przepisów Pzp.

Główna teza. Naruszenie terminu do wniesienia odwołania od czynności wyboru oferty najkorzystniejszej nie zachodzi, gdy podniesione zarzuty opierają się na okolicznościach ujawnionych dopiero po upływie tego terminu, np. w wyniku późniejszego udostępnienia dokumentów przez Zamawiającego. Ustalenia Izby. Izba uznała, że odwołanie wniesione przez Alba Dolny Śląsk w dniu 13 lutego 2026 r. (10 dni od przekazania opinii bankowej 3 lutego 2026 r.) było terminowe, gdyż bieg terminu rozpoczął się dopiero od dnia, w którym Odwołujący zapoznał się z opinią bankową Przystępującego. Izba odrzuciła argumentację Zamawiającego i Przystępującego, iż termin biegł od dnia publikacji wyboru oferty najkorzystniejszej (23 stycznia 2026 r.), uznając, że zarzuty Odwołującego zostały sformułowane na podstawie treści opinii bankowej, która została udostępniona po terminie. Podstawa prawna. Art. 515 ust. 1 pkt 1 Pzp (termin na wniesienie odwołania od wyboru oferty), art. 515 ust. 3 pkt 1 Pzp (tryb liczenia terminu), art. 528 pkt 3 Pzp (odrzucenie odwołania z powodu uchybienia terminu), art. 126 ust. 1 i 3 Pzp (wezwanie do złożenia aktualnych podmiotowych środków dowodowych), art. 125 ust. 3 Pzp (oświadczenie JEDZ jako wstępny dowód spełnienia warunków udziału). Znaczenie praktyczne. W postępowaniach, w których Zamawiający udostępnia dokumentację w częściach, wykonawca może liczyć się z tym, że bieg terminu do wniesienia odwołania może rozpocząć się od dnia udostępnienia kluczowych dla sformułowania zarzutów dokumentów, a nie wyłącznie od daty publikacji wyboru oferty. Izba nie uznała za naruszenie zaniechania wezwania wykonawcy do uzupełnienia dokumentów, gdyż złożona opinia bankowa była aktualna na dzień jej złożenia i potwierdzała spełnienie warunków udziału.

Główna teza. Wykazanie przez wykonawcę spełnienia warunku udziału w postępowaniu poprzez zdolności podmiotu trzeciego wymaga złożenia wraz z ofertą zarówno zobowiązania tego podmiotu, jak i stosownych oświadczeń – ich brak uniemożliwia późniejsze powoływanie się na te zasoby, nawet w trybie uzupełnienia dokumentów na podstawie art. 128 ust. 1 Pzp. Ustalenia Izby. Odwołujący (CRIST S.A.) złożył ofertę, w której wskazał Seatech Engineering sp. z o.o. jako podwykonawcę, jednak nie dołączył ani zobowiązania tego podmiotu, ani oświadczenia JEDZ potwierdzającego brak wykluczeń i spełnienie warunku doświadczenia. W odpowiedzi na JEDZ Odwołujący wskazał, że nie polega na zasobach innych podmiotów. Zamawiający uznał zatem, że Odwołujący wykazuje doświadczenie samodzielnie, a wprowadzone później referencje dotyczące Seatech Engineering nie mogą stanowić podstawy do zmiany oświadczenia, co skutkowało odrzuceniem oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) Pzp. Przystępujący (Remontowa Shipbuilding S.A.) natomiast przedstawił dokumentację potwierdzającą wykonanie dwóch wymaganych projektów technicznych, a zarzuty dotyczące braku referencji dotyczących jednego z nich zostały uznane za spóźnione, gdyż nie zostały podniesione w odwołaniu. Podstawa prawna. Art. 118 ust. 1–3, art. 123, art. 125 ust. 1 i 5, art. 128 ust. 1, art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) i c) Pzp. Izba zwróciła uwagę na rozróżnienie między podwykonawcą a podmiotem udostępniającym zasoby („podmiotem trzecim”), którego zdolności muszą być potwierdzone odrębnymi dokumentami złożonymi wraz z ofertą. Stwierdzono ponadto, że art. 123 Pzp wyłącza możliwość powoływania się na zdolności podmiotów trzecich po upływie terminu składania ofert, co uniemożliwia późniejsze uzupełnienie oświadczeń. Znaczenie praktyczne. Zamawiający nie ma obowiązku domniemywać intencji wykonawcy dotyczących korzystania z zasobów podmiotów trzecich – to na wykonawcy spoczywa obowiązek wyraźnego wskazania takiego zamiaru poprzez złożenie kompletnych dokumentów. W przypadku wątpliwości co do spełnienia warunków udziału, pierwszeństwo ma jednoznaczny zapis w oświadczeniu JEDZ, a nie późniejsze wyjaśnienia lub referencje.

Główna teza. Treść oferty podlega ocenie wyłącznie w jej literalnym brzmieniu; jakiekolwiek późniejsze interpretacje lub odwołania do norm technicznych nie mogą prowadzić do modyfikacji złożonego oświadczenia woli wykonawcy, nawet jeśli parametry techniczne są korzystniejsze dla zamawiającego. Ustalenia Izby. Zamawiający wymagał w OPZ parametru „zużycie energii (PSU) — w zakresie 2–3 W” dla telefonu stacjonarnego podstawowego, co stanowiło przedział graniczny obejmujący zarówno dolną (2 W), jak i górną (3 W) granicę. Odwołujący zadeklarował w ofercie zakres „1,6–2,6 W”, który obejmował wartości poniżej wymaganego minimum (1,6–1,9 W). Wyjaśnienia odwołującego, odwołujące się do norm pomiarowych (IEC 62301, IEC 63474, ETSI EN 303 423) i argumentacji o „korzystniejszych parametrach”, nie usuwały niezgodności oferty z OPZ. Izba uznała, że przyjęcie stanowiska odwołującego oznaczałoby zmianę zakresu parametru technicznego, co jest niedopuszczalne po terminie składania ofert. Podstawa prawna. - art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp – odrzucenie oferty niezgodnej z warunkami zamówienia. - art. 223 ust. 1 Pzp – zakaz modyfikacji treści oferty po terminie jej złożenia. - art. 16 Pzp – zasada równego traktowania wykonawców. - art. 505 ust. 1 Pzp – interes prawny odwołującego do złożenia odwołania. Izba podkreśliła, że ocena zgodności oferty z OPZ następuje na podstawie dosłownej treści oświadczenia woli wykonawcy, a nie późniejszych interpretacji ani norm technicznych dotyczących metody pomiarowej. Normy pomiarowe nie mogą być podstawą do „zaokrąglania” zadeklarowanego zakresu, gdyż służą jedynie precyzyjnemu raportowaniu wyniku, a nie modyfikacji treści oferty. Ponadto, odwołujący nie wykazał, że zaoferował rozwiązanie równoważne wymaganemu przedziałowi. Znaczenie praktyczne. Jeśli zamawiający określa parametr techniczny w sposób przedziałowy (np. „w zakresie X–Y”), wykonawca musi dopełnić go literalnie; jakiekolwiek odstępstwa, nawet korzystniejsze, skutkują odrzuceniem oferty. Wykonawcy nie mogą liczyć na uznanie ich oferty za zgodną na podstawie późniejszych wyjaśnień lub argumentacji o „lepszych parametrach”, jeśli treść oferty nie spełnia wymagań OPZ. Składanie oferty z parametrami na granicy wymaganego przedziału (np. bliskimi dolnemu pułapowi) wymaga szczególnej staranności, gdyż Izba nie uzna ich za spełniające wymagania, nawet jeśli są korzystniejsze. Konieczne jest precyzyjne określenie parametrów w ofercie, gdyż późniejsze odwołania do norm technicznych nie będą uznawane za podstawę do modyfikacji treści oferty.

Główna teza. Zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa wobec wyjaśnień cenowych wymaga konkretnego i udokumentowanego uzasadnienia wykraczającego poza ogólnikowe deklaracje, w przeciwnym razie informacje te podlegają ujawnieniu na podstawie art. 18 ust. 3 Pzp. Ustalenia Izby. Izba uznała, że wykonawca nie wykazał łącznie przesłanek art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdyż jego uzasadnienie ograniczało się do stwierdzeń o poufności i potencjalnych szkodach, bez wskazania wartości gospodarczej chronionych danych, sposobów ich ochrony ani okoliczności przemawiających za ich niepowszechnioną znajomością. Tym samym Zamawiający powinien był ujawnić wyjaśnienia cenowe, a zaniechanie to stanowiło naruszenie art. 18 ust. 1–3 Pzp. Podstawa prawna. Art. 18 Pzp (zasada jawności i ograniczenia dostępu do informacji), art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (definicja tajemnicy przedsiębiorstwa). Izba badała jedynie prawidłowość oceny przez Zamawiającego zasadności zastrzeżenia, nie zaś obiektywną wartość chronionych informacji. Znaczenie praktyczne. Wykonawcy muszą w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa precyzyjnie wykazać każdą z przesłanek ustawowej definicji, w przeciwnym razie Zamawiający zobowiązany jest do ujawnienia takich danych. Uogólnione oświadczenia nie są wystarczające. --- Główna teza. Warunek udziału w postępowaniu dotyczący posiadania aktualnej decyzji Inspektora Sanitarnego dopuszczającej pojazdy do przewożenia żywności nie może być spełniony przez decyzję wydaną na rzecz podmiotu udostępniającego pojazdy, jeśli ten podmiot nie uczestniczy w realizacji zamówienia. Ustalenia Izby. Izba uznała, że decyzja Inspektora Sanitarnego dotyczy konkretnego zakładu określonego w art. 61 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywieniu, a jej przekazanie poprzez udostępnienie pojazdów nie przenosi uprawnień z niej wynikających. Przedstawiona przez wykonawcę decyzja dotyczyła podmiotu P.D. Fast Rental, który jedynie udostępniał pojazdy, nie zaś prowadził działalność transportową żywności w ramach realizacji zamówienia. W związku z tym Zamawiający powinien był wezwać wykonawcę do uzupełnienia dowodu na podstawie art. 128 ust. 1 Pzp. Podstawa prawna. Art. 128 ust. 1 Pzp (obowiązek wezwania do uzupełnienia dokumentów), art. 61, 62 i 63 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywieniu (zakres decyzji Inspektora Sanitarnego). Znaczenie praktyczne. Wykonawca musi posiadać własną decyzję Inspektora Sanitarnego dopuszczającą pojazdy do przewożenia żywności, jeśli samodzielnie realizuje transport w ramach zamówienia. Decyzja podmiotu trzeciego, udostępniającego zasoby, nie spełnia warunku udziału. --- Główna teza. Zarzut dotyczący niedostosowania opisu przedmiotu zamówienia do nowego rozporządzenia może być podniesiony jedynie w terminie liczonym od wszczęcia postępowania, a nie po wyborze oferty, gdyż informacje niezbędne do sformułowania zarzutu były znane od daty ogłoszenia rozporządzenia. Ustalenia Izby. Izba uznała, że odwołujący mógł wnieść zarzuty wobec opisu przedmiotu zamówienia już po wszczęciu postępowania (23 grudnia 2025 r.), gdyż rozporządzenie Ministra Zdrowia weszło w życie 1 stycznia 2026 r., a jego treść była znana od ogłoszenia 15 grudnia 2025 r. Dopiero po wyborze oferty (22 stycznia 2026 r.) odwołujący podniósł zarzut zaniechania unieważnienia postępowania, co stanowiło naruszenie terminu określonego w art. 528 pkt 3 Pzp. Podstawa prawna. Art. 528 pkt 3 Pzp (odrzucenie odwołania spóźnionego), art. 16 Pzp (opóźnione zarzuty nie mogą dotyczyć uchybień znanych w trakcie postępowania). Znaczenie praktyczne. Zarzuty dotyczące op

Główna teza. Wykluczenie wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c Pzp jest uzasadnione, jeżeli wobec niego wydano ostateczną decyzję administracyjną nakładającą karę pieniężną za naruszenie obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, niezależnie od tego, czy naruszenie miało charakter materialny czy proceduralny, oraz nawet wówczas, gdy okres wykluczenia nie upłynął. Ustalenia Izby. Izba uznała, że wobec lidera konsorcjum (MIRBUD S.A.) została wydana ostateczna decyzja administracyjna (GIOŚ z 28.10.2022 r.) nakładająca karę pieniężną za naruszenie warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co stanowi podstawę wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c Pzp. Izba odrzuciła argument wykonawcy, iż naruszenie dotyczyło jedynie warunków realizacji inwestycji, a nie przepisów materialnego prawa ochrony środowiska, uznając, że pojęcie „naruszenia obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska” obejmuje także naruszenia warunków decyzji administracyjnych w tej dziedzinie. Dodatkowo, Izba stwierdziła, że okres wykluczenia nie upłynął w dniu oceny ofert (16.07.2025 r.), gdyż liczy się on od daty ostateczności decyzji, a nie od jej wydania. Podstawa prawna. Art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c, 8 i 10 Pzp (podstawy wykluczenia), art. 111 pkt 2 lit. b Pzp (okres wykluczenia), art. 16 pkt 1 Pzp (zasada równego traktowania), art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a Pzp (odrzucenie oferty złożonej przez wykluczonego wykonawcę). Izba potwierdziła, że kara pieniężna nałożona na podstawie art. 136a ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku stanowi naruszenie obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c Pzp. Ponadto, Izba uznała, że zatajenie przez wykonawcę informacji o nałożonej karze mogło mieć istotny wpływ na decyzję zamawiającego, co uzasadnia wykluczenie na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 Pzp. Znaczenie praktyczne. Wykonawca ubiegający się o zamówienie publiczne musi wykazać szczególną staranność przy składaniu dokumentów, w tym JEDZ i oświadczeń, oraz ujawnić wszelkie istotne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę wykluczenia, nawet jeśli nie zostały one przez niego uznane za istotne. W przypadku kary administracyjnej w dziedzinie ochrony środowiska, zamawiający może wykluczyć wykonawcę, nawet jeśli naruszenie miało charakter proceduralny, a okres wykluczenia nie upłynął.

Główna teza. Udzielenie gwarancji i wsparcia technicznego producenta na cały system NDR wymaga objęcia tymi świadczeniami każdego jego kluczowego komponentu, w tym open-source’owych, na jednolitych zasadach — producent nie może obejmować wsparciem wyłącznie części systemu, zwłaszcza jeśli komponenty te są samodzielnymi podsystemami objętymi odrębnymi licencjami. Ustalenia Izby. Izba uznała, że oferta wykonawcy nie spełniała warunków SWZ, gdyż zaproponowany system składał się z oddzielnych komponentów (Sycope Visibility, Probe, Zabbix + Suricata), z których Suricata i Zabbix są oprogramowaniem open-source objętym licencjami GPL, wyłączającym możliwość udzielenia gwarancji i wsparcia przez producenta systemu. Izba nie dostrzegła dowodów na to, iż producent systemu Sycope obejmuje wsparciem technicznym i gwarancją komponenty innych marek, mimo ich integracji w systemie. Podstawa prawna. Art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp (odrzucenie oferty niezgodnej z warunkami zamówienia), art. 18 ust. 3 Pzp (zasada równego traktowania), art. 223 ust. 1 Pzp (obowiązek wezwania do wyjaśnień przy wątpliwościach interpretacyjnych), art. 535 Pzp (możliwość składania dowodów w postępowaniu odwoławczym). Izba uznała, iż brak złożenia przez wykonawcę kart katalogowych i opisów warunków licencyjnych dla komponentów Zabbix i Suricata uniemożliwia weryfikację spełnienia warunków gwarancji i wsparcia. Znaczenie praktyczne. Wykonawcy oferujący systemy złożone z komponentów open-source i komercyjnych muszą dołączyć kompletne dokumenty licencyjne i gwarancyjne dla każdego z nich, aby udowodnić objęcie wsparciem producenta na jednolitych zasadach. Izba potwierdziła, że wezwanie do wyjaśnień nie jest wymagane, gdy oferta nie spełnia warunków SWZ z uwagi na brak dowodów, a nie na wątpliwości interpretacyjne.

Główna teza. Udostępnienie protokołu postępowania wraz z załącznikami po wyborze oferty najkorzystniejszej stanowi obligatoryjny obowiązek Zamawiającego, a jego zaniechanie w formie elektronicznej, bez uprzedniego wykazania przyczyny niedostępności technicznej, narusza art. 18 ust. 1 i 3 Pzp oraz art. 79 ust. 1 Pzp. Ustalenia Izby. Izba uznała, że Zamawiający bezprawnie odmówił udostępnienia protokołu w formie elektronicznej, wskazując jedynie na możliwość wglądu w oryginał w siedzibie Sądu lub przekazania go organowi odwoławczemu, co nie mieści się w wyjątkach przewidzianych w § 5 ust. 3 rozporządzenia ws. protokołu postępowania. Działanie to ograniczało jawność postępowania i prawo Odwołującego do korzystania ze środków ochrony prawnej. Podstawa prawna. 1. Art. 18 ust. 1 i 3 Pzp (jawność postępowania i obowiązek udostępniania dokumentów). 2. Art. 79 ust. 1 Pzp (przechowywanie dokumentów w oryginale i formacie elektronicznym). 3. § 5 ust. 1-3 rozporządzenia ws. protokołu postępowania (sposób udostępnienia protokołu i załączników, w tym konieczność wykazania przyczyn niedostępności technicznej). 4. Art. 61 ust. 1 Pzp (obowiązek elektronicznej komunikacji w postępowaniu). Znaczenie praktyczne. Zamawiający musi udostępniać protokoły i załączniki w formie elektronicznej, chyba że wykaże techniczną lub prawną niedostępność takiego udostępnienia. Odmowa na podstawie wyłącznie „możliwości wglądu w siedzibie” jest bezprawna. ``` ``` Główna teza. Nieprawidłowe wezwanie do uzupełnienia dokumentów podmiotowych w formie nieelektronicznej (osobiste lub mailowe) oraz dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej przed weryfikacją warunków udziału stanowi rażące naruszenie art. 274 ust. 1 Pzp. Ustalenia Izby. Izba stwierdziła, że Zamawiający wezwał wykonawcę Joker do uzupełnienia dokumentów zaledwie 2 minuty przed wyborem oferty najkorzystniejszej, co uniemożliwiało realną weryfikację. Ponadto wezwanie dopuszczało przekazanie dokumentów osobiście lub mailowo, co jest niezgodne z § 2 ust. 1 rozporządzenia ws. komunikacji elektronicznej, nakazującym elektroniczną formę podmiotowych środków dowodowych. Podstawa prawna. 1. Art. 274 ust. 1 Pzp (wybór oferty najkorzystniejszej musi następować po weryfikacji warunków udziału). 2. § 2 ust. 1 rozporządzenia ws. komunikacji elektronicznej (obowiązek formy elektronicznej dla podmiotowych środków dowodowych). 3. Art. 532 ust. 1 Pzp (fakty powszechnie znane, np. brak możliwości weryfikacji dokumentów w 2 minuty). Znaczenie praktyczne. Zamawiający musi przeprowadzić weryfikację warunków udziału przed wyborem oferty, a wezwania do uzupełnienia dokumentów muszą być zgodne z wymogami elektronicznej formy. ``` ``` Główna teza. Spóźnione i nieformalne zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa dotyczące szczegółowego kosztorysu wykonawcy Joker, złożone po otwarciu ofert, jest nieważne, gdyż nie spełnia przesłanek art. 18 ust. 3 Pzp i art. 11 ust. 2 Uznk. Ustalenia Izby. Izba uznała, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa zostało złożone z opóźnieniem (po otwarciu ofert) i nie zawierało podpisu elektronicznego ani daty, co uniemożliwia ustalenie jego skuteczności. Ponadto uzasadnienie zastrzeżenia było ogólnikowe i nie wykazywało spełnienia przesłanek art. 11 ust. 2 Uznk (brak wskazania konkretnych informacji objętych tajemnicą ani działań podjętych w celu ich ochrony). Podstawa prawna. 1. Art. 18 ust. 3 Pzp (warunki skutecznego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa). 2. Art. 11 ust. 2 i 4 Uznk (definicja tajemnicy przedsiębiorstwa i wymogi jej ochrony). 3. Wyrok

Główna teza. Warunek udziału w postępowaniu dotyczący „rekultywacji w kierunku leśnym” należy interpretować ściśle według jego brzmienia w SWZ, a zamawiający nie może domniemywać dodatkowych, nieujawnionych w dokumentacji wymagań dotyczących zakresu tej rekultywacji. Ustalenia Izby. Izba uznała, że warunek udziału określony przez zamawiającego w SWZ (rekultywacja w kierunku leśnym poprzez nasadzenia drzew na powierzchni min. 5 ha o wartości min. 1.000.000 zł brutto) został sformułowany w sposób proporcjonalny i jasny, zgodny z art. 112 ust. 1 Pzp. Odwołujący przedstawił dokumenty potwierdzające realizację nasadzeń na wymaganej powierzchni, jednak zamawiający uznał je za niewystarczające, argumentując, że dowody dotyczyły jedynie częściowych prac (pielęgnacja, dosadzanie) lub były realizowane przez podmioty trzecie w ramach odrębnych umów. Podstawa prawna. Art. 112 ust. 1 Pzp (proporcjonalność warunków udziału), art. 16 Pzp (zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania), art. 128 ust. 1 Pzp (obowiązek uzupełnienia środków dowodowych), art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b Pzp (odrzucenie oferty przy niespełnieniu warunków udziału). Izba podkreśliła, że zamawiający nie może wprowadzać dodatkowych wymogów wykraczających poza treść SWZ, gdyż naruszałoby to zasadę pewności prawa i równego traktowania. Znaczenie praktyczne. Zamawiający musi precyzyjnie określać warunki udziału, unikać nadinterpretacji i respektować dowody przedłożone przez wykonawców, nawet jeśli dotyczą one tylko części zakresu określonego w warunku. Niedopuszczalne jest uznanie oferty za niespełniającą warunków wyłącznie na podstawie domniemanej, szerszej wykładni sformułowań z SWZ.

Główna teza. Obowiązek ujawnienia informacji objętych zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 18 ust. 3 Pzp) spoczywa na wykonawcy, który musi wykazać łączne spełnienie przesłanek z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji — brak takiego dowodu oznacza utratę ochrony i obowiązek ujawnienia przez Zamawiającego. Ustalenia Izby. Izba uznała, że Zamawiający prawidłowo ocenił zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa przedstawione przez KARTEL i ZAB-BUD, gdyż wykonawcy wykazali, iż chronione informacje posiadają wartość gospodarczą, nie są powszechnie znane ani łatwo dostępne, oraz były objęte środkami ochrony poufności. Odwołujący nie podważył merytorycznie uzasadnień wykonawców, a jedynie zakwestionował zasadność ochrony, co nie wystarczało do podważenia decyzji Zamawiającego. Podstawa prawna. Art. 18 ust. 1–3 Pzp (zasada jawności i ograniczenia jawności), art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa), art. 224 i 226 ust. 1 pkt 8 Pzp (odrzucenie oferty z rażąco niską ceną), art. 128 ust. 1 i 4 Pzp (wezwania do uzupełnienia dokumentów). Znaczenie praktyczne. W postępowaniach dotyczących rażąco niskich cen wykonawcy muszą precyzyjnie uzasadnić zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa — ogólnikowe twierdzenia o wartości gospodarczej informacji nie chronią ich przed ujawnieniem. Izba nie ocenia samej kwalifikacji tajemnicy, lecz wyłącznie prawidłowość oceny Zamawiającego.

Główna teza. Obowiązek wezwania wykonawcy do udzielenia wyjaśnień ceny oferty w trybie art. 224 ust. 6 Pzp nie zostaje spełniony, jeśli złożone wyjaśnienia są ogólnikowe, pozbawione konkretnych danych i dowodów oraz nie odnoszą się do istotnych elementów kosztowych, co uniemożliwia weryfikację, czy oferta zawiera rażąco niską cenę. Ustalenia Izby. Izba uznała, że Medicover nie udowodnił realności zaoferowanej ceny ani możliwości jej wykonania, pomimo wezwania Zamawiającego do wyjaśnienia. Wyjaśnienia oparte były głównie na ogólnych oświadczeniach o doświadczeniu, efekcie skali i zoptymalizowanej logistyce, bez przedstawienia kalkulacji cenowej, zestawień kosztów czy konkretnych założeń kalkulacyjnych. Izba podkreśliła, że brak dowodów na uwzględnienie kluczowych kosztów (np. zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, wynagrodzeń podwykonawców, specyficznych usług medycznych) oraz nieprecyzyjne odniesienie się do struktury zatrudnienia Zamawiającego i lokalizacji świadczenia usług uniemożliwiają weryfikację opłacalności oferty. Podstawa prawna. Art. 224 ust. 3 i 6 Pzp (obowiązek wezwania do wyjaśnień ceny przy podejrzeniu rażąco niskiej ceny), art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp (odrzucenie oferty z rażąco niską ceną), art. 239 ust. 1 Pzp (zasada równego traktowania wykonawców), art. 266 Pzp (tryb odwoławczy). Izba uznała, że wyjaśnienia muszą być konkretne, poparte danymi i odnoszące się do istotnych elementów kosztowych, a ich brak skutkuje niedopełnieniem obowiązku ciężaru dowodu przez wykonawcę. Znaczenie praktyczne. Zamawiający musi zapewnić, że wezwanie do wyjaśnień ceny precyzyjnie określa zakres wymaganych dowodów i danych, a wykonawca zobowiązany jest do przedstawienia konkretnych informacji umożliwiających weryfikację opłacalności oferty. Izba podkreśliła, że ogólnikowe wyjaśnienia nie mogą stanowić podstawy do uznania, iż oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.

Główna teza. Zasady proporcjonalności, przejrzystości i równego traktowania wykonawców nakładają na zamawiającego obowiązek precyzyjnego ukształtowania przedmiotu zamówienia, uniemożliwiającego nadmierne obciążenie ryzykiem lub tworzenie barier konkurencyjnych. Ustalenia Izby. Izba uznała za uzasadnione zarzuty dotyczące nieprawidłowego skonstruowania postępowania, w szczególności: (1) połączenia w jednym zamówieniu usług odbioru i zagospodarowania odpadów z obowiązkiem prowadzenia PSZOK, co de facto wykluczało większość potencjalnych wykonawców (art. 99 ust. 1, art. 16 pkt 1–3, art. 134 ust. 1 pkt 4 Pzp); (2) ustanowienia obowiązków recyklingowych w § 6 Wzoru Umowy jako obiektywnie niemożliwych do wykonania, uwzględniając uwarunkowania rynkowe i systemowe (art. 8 ust. 1 Pzp, art. 5 k.c.); (3) wprowadzenia wymogów dotyczących zawierania umów z instalacjami przetwarzania odpadów przed podpisaniem umowy głównej (art. 134 ust. 1 pkt 19, pkt 20 Pzp); (4) braku precyzji w określeniu obowiązków dotyczących wyposażenia nieruchomości w pojemniki (art. 99 ust. 1, art. 134 ust. 1 pkt 4 Pzp). Podstawa prawna. Artykuły kluczowe dla rozstrzygnięcia: art. 99 ust. 1 (zasada proporcjonalności i równego traktowania), art. 91 ust. 2 (podział zamówień na części), art. 134 ust. 1 pkt 4, pkt 9, pkt 19, pkt 20 (zakaz wprowadzania nieuzasadnionych wymogów), art. 8 ust. 1 Pzp (zasada uczciwej konkurencji), art. 5 k.c. (zasada swobody umów), art. 353¹ k.c. (zasady współżycia społecznego), art. 255 pkt 6 Pzp (możliwość unieważnienia postępowania). Izba podkreśliła, że naruszenia te skutkowały obciążeniem wykonawców ryzykiem nie do oszacowania, co uniemożliwiało prawidłową kalkulację oferty. Znaczenie praktyczne. Zamawiający musi precyzyjnie określić przedmiot zamówienia, uwzględniając realne możliwości rynkowe i systemowe, a także podzielić zamówienia na części, jeśli jest to technicznie i ekonomicznie uzasadnione. Niedopuszczalne jest wprowadzanie obowiązków recyklingowych w formie bezwzględnych wymogów umownych, jeśli ich realizacja zależy od czynników poza kontrolą wykonawcy. Wymogi dotyczące podwykonawców i kar umownych muszą być jednoznaczne i proporcjonalne.

Skuteczne cofnięcie odwołania przez odwołującego przed otwarciem rozprawy, skutkujące umorzeniem postępowania odwoławczego i zwrotem 90% wpisu.

Uwzględnienie w całości zarzutów odwołania przez zamawiającego przed upływem terminu z art. 525 ust. 1 ustawy PZP, przy braku przystąpienia do postępowania przez innych wykonawców, skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego z mocy art. 522 ust. 1 ustawy PZP.

Z uwagi na unieważnienie przez Zamawiającego czynności objętych odwołaniem i wybór oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej stwierdzono, że dalsze postępowanie odwoławcze stało się zbędne.