Wyrok KIO 1030/26 z 7 kwietnia 2026
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- oddalono
- Zamawiający
- Polską Grupę Górniczą Spółkę Akcyjną
- Powiązany przetarg
- Brak połączenia
- Podstawa PZP
- art. 224 ust. 2 pkt 1 Pzp
Główna teza. Obowiązek wyjaśnienia rażąco niskiej ceny oferty (art. 224 ust. 1 Pzp) nie rodzi dla zamawiającego obowiązku dowodzenia braku realności oferty — wystarcza, że badanie oferty i udzielonych wyjaśnień zostało przeprowadzone prawidłowo.
Ustalenia Izby. Zamawiający wezwał obu czeskich wykonawców do złożenia wyjaśnień dotyczących rażąco niskich cen (art. 224 ust. 1–5 Pzp) oraz udostępnił im termin na ich przedstawienie. Wykonawcy PD PROFI i TDS ZAMPRA złożyli kalkulacje cen wraz z dowodami, które nie zostały podważone przez odwołującego w postępowaniu odwoławczym.
Podstawa prawna. Art. 224 ust. 1 i 2 pkt 1 Pzp (obowiązek wezwania do wyjaśnień przy podejrzeniu rażąco niskiej ceny), art. 224 ust. 6 Pzp (odrzucenie oferty przy braku wyjaśnień lub ich niedostateczności), art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 Pzp (odrzucenie oferty przy czynach nieuczciwej konkurencji lub rażąco niskiej cenie), art. 239 ust. 1 i 2 Pzp (wybór najkorzystniejszej oferty). Izba uznała, że zarzuty odwołającego nie zostały poparte dowodami wystarczającymi do podważenia wyjaśnień wykonawców.
Znaczenie praktyczne. Zamawiający może uznać ofertę za realną, jeśli wykonawca przedstawi wiarygodne wyjaśnienia i dowody, nawet jeśli cena istotnie odbiega od cen rynkowych — ciężar dowodu spoczywa na wykonawcy składającym ofertę, a uczestnik postępowania odwoławczego musi wykazać, że wyjaśnienia są nierzetelne.
Streszczenie wygenerowane przez AI na podstawie całego uzasadnienia. Weryfikuj w treści orzeczenia poniżej.
Strony postępowania
- Odwołujący
- FAMA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
- Zamawiający
- Polską Grupę Górniczą Spółkę Akcyjną
Treść orzeczenia
- Sygn. akt
- KIO 1030/26
WYROK Warszawa, dnia 7 kwietnia 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
- Przewodniczący
- Michał Pawłowski Protokolant:
Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2026 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w 5 marca 2026 r. przez wykonawcę FAMA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gniewie w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Polską Grupę Górniczą Spółkę Akcyjną z siedzibą w Katowicach
- Oddala odwołanie.
- Kosztami postępowania odwoławczego obciąża odwołującego – wykonawcę FAMA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gniewie i:
- 1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego na wynagrodzenie pełnomocnika i kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego – Polską Grupę Górniczą Spółkę Akcyjną z siedzibą w Katowicach na wynagrodzenie pełnomocnika.
- 2.Zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez zamawiającego.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
- Przewodniczący
- ………….………………………………
- Sygn. akt
- KIO 1030/26
Polska Grupa Górnicza Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach,zwana dalej „Zamawiającym”, działając na podstawie przepisów ustawy dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320, ze zm.), zwanej dalej „ustawą PZP”, prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na „dostawę zestawów transportowych i kabin osobowych do kolejek podwieszonych dla potrzeb Oddziałów PGG S.A.”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 25 września 2025 r., pod numerem 2025/S 184-626391.
W dniu 5 marca 2026 r. (data wpływu do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej) wykonawca FAMA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gniewie, zwany dalej „Odwołującym” lub „wykonawcą FAMA”, wniósł odwołanie od czynności i zaniechań czynności Zamawiającego w toku przedmiotowego postępowania.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
- art. 224 ust. 1 w zw. z art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy PZP polegające na zaniechaniu przez Zamawiającego wezwania oferentów: wykonawcy PD PROFI Společnost s Ručením Omezeným z siedzibą w Ostrawie-Kończycach (zwanego dalej „wykonawcą PD PROFI”) oraz wykonawcy TDS ZAMPRA Společnost s Ručením Omezeným z siedzibą we Frydlancie nad Ostrawicą (zwanego dalej „wykonawcą TDS ZAMPRA”) do złożenia wyjaśnień, w tym do złożenia dowodów w zakresie wyliczenia cen ofertowych, pomimo zaoferowania przez tych wykonawców cen za realizację zamówienia odnośnie zadania nr 1, będących cenami rażąco niskimi w stosunku do przedmiotu zamówienia, budzących wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia, a nadto w sytuacji, w której zastosowanie znajdował przepis art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy PZP obligujący Zamawiającego do przeprowadzenia z urzędu czynności nastawionych na uzyskanie wyjaśnień od tych podmiotów odnośnie oferowanych cen za wykonanie zadania nr 1 (zarzut nr 1),
- art. 224 ust. 6 ustawy PZP polegające na zaniechaniu odrzucenia oferty wykonawcy PD PROFI i wykonawcy TDS ZAMPRA w przypadku, w jakim Zamawiający wezwał wykonawcę PD PROFI i wykonawcę TDS ZAMPRA do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskich cen i takie wyjaśnienia nie zostały złożone lub zostały złożone, ale oferty tych
podmiotów i tak podlegały odrzuceniu jako obejmujące rażąco niskie ceny (zarzut nr 2),
- art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy PZP poprzez zaniechanie przez Zamawiającego odrzucenia ofert wykonawcy PD PROFI i wykonawcy TDS ZAMPRA na wykonanie zadania nr 1 jako ofert obejmujących rażąco niskie ceny, złożone w ramach czynów nieuczciwej konkurencji (zarzut nr 3),
- art. 239 ust. 1 i 2 ustawy PZP poprzez wybranie jako najkorzystniej oferty wykonawcy PD PROFI, która obejmuje rażąco niską cenę, a zatem w sytuacji, w której oferta ta powinna zostać wcześniej odrzucona w całości (zarzut nr 4).
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu:
- unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej złożonej przez wykonawcę PD PROFI w zakresie zadania nr 1,
- odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę PD PROFI w zakresie zadania nr 1,
- odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę TDS ZAMPRA w zakresie zadania nr 1,
- ponownej oceny ofert pozostałych oferentów w zakresie zadania nr 1.
Ponadto Odwołujący wniósł o zasądzenie od Zamawiającego na jego rzecz kosztów postępowania odwoławczego, w tym wpisu od odwołania i kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu odwołania wykonawca FAMA podał, że po uzyskaniu informacji o wynikach aukcji elektronicznej oraz wysokościach ofert złożonych przez wykonawców PD PROFI i TDS ZAMPRA skierował do Zamawiającego pismo z dnia 18 grudnia 2025 r., w którym zakwestionował ceny zaoferowane przez obu czeskich przedsiębiorców uznając je za nierynkowe, a przy tym rażąco zaniżone i mogące stanowić czyn nieuczciwej konkurencji z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Z uwagi na to Odwołujący wniósł o odrzucenie ofert obu jego konkurentów.
Zamawiający nie ustosunkował się w żaden sposób do pisma Odwołującego, a zdaniem Odwołującego z informacji publikowanych na stronie internetowej prowadzonego postępowania nie wynika, aby Zamawiający skierował do obu czeskich podmiotów jakiekolwiek pisma w wykonaniu obowiązków ustawowych w związku z podejrzeniem rażąco niskich cen ofert tych wykonawców. Nie ma tam również informacji o odrzuceniu ofert tych wykonawców.
Odwołujący dodał, że w dniu 25 lutego 2026 r. Zamawiający poinformował wykonawców o rozstrzygnięciu postępowania i wyborze najkorzystniejszych ofert. W zakresie zadania nr 1 Zamawiający wybrał ofertę z najniższą ceną zaoferowaną przez wykonawcę PD PROFI, drugie miejsca zajęła oferta wykonawcy TDS ZAMPRA. Zakładana przez Zamawiającego kwota przeznaczona do wydatkowania na zadanie nr 1 wynosiła 4 277 349 zł 60 gr brutto, zaś kwoty zaoferowane przez obu czeskich oferentów stanowiły jedynie około 34 % tej ceny. Odwołujący podniósł, że pierwotnie oferty obu oferentów opiewały na kwoty odpowiednio 7 163 520 zł 00 gr brutto (wykonawca PD PROFI) oraz 6 715 800 zł 00 gr brutto (wykonawca TDS ZAMPRA), co oznacza, że pomiędzy złożeniem pierwotnych ofert, a ofert złożonych drogą elektroniczną wykonawca PD PROFI obniżył swoją cenę o kwotę 5 700 000 zł 00 gr brutto, a wykonawca TDS ZAMPRA obniżył swoja cenę o kwotę 5 238 224 zł 00 gr brutto. Zdaniem Odwołującego pomiędzy złożeniem tych ofert przez obu oferentów z Czech a aukcją elektroniczną nie wydarzyło się nic, co mogłoby uzasadniać zaoferowanie ceny około czterokrotnie niższej za realizację zadania nr 1, a w szczególności, nie doszło do żadnych radykalnych zmian rynkowych, związanych np. z cenami surowców, w tym stali, której ceny na świecie nie ulegały większym zmianom w latach 2023-2025 r. W ocenie Odwołującego wiedzą powszechną jest też to, że nie wydarzyło się nic, co spowodowało kilkukrotny spadek cen kosztów robocizny czy kosztów prowadzenia przedsiębiorstw na terenie Unii Europejskiej, w Polsce i Czechach. Według Odwołującego ceny złożone za zadanie nr 1 przez wykonawców PD PROFI i TDS ZAMPRA obejmują ceny rażąco niskie, których poziomu nie sposób wytłumaczyć inaczej niż jako przejaw dumpingu i nieuczciwej konkurencji cenowej, ceny całkowicie oderwane od realiów rynkowych, które obejmują ceny niższe niż choćby koszty materiałowe, które każdy wykonawca musiałby ponieść, aby wytworzyć przedmiot zadania nr 1 i to bez uwzględnienia kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa, w tym kosztów zatrudnienia i kosztów pracy i kosztów stałych, nie wspominając o zarobku. Odwołujący dodał, że zestawy transportowe objęte zadaniem nr 1 dotyczą m. in. wciągników, które stanowią główny ich element. Zadanie nr 1 obejmowało łącznie w ramach dostawy zestawów transportowych dostawę 182 sztuk wciągników. Z obliczeń i ustaleń Odwołującego wynika, że przy ofercie wykonawcy PD PROFI w wysokości 1 463 520 zł 00 gr brutto za całe zadanie nr 1 cena za jeden wciągnik wynosi 6 537 zł 65 gr netto, tj. 8 041 zł 30 gr brutto, natomiast w przypadku wykonawcy TDS ZAMPRA przy ofercie w wysokości 1 477 476 zł 00 gr brutto za całe zadanie nr 1 cena za jeden wciągnik wynosi 6 600 zł 00 gr netto, tj. 8118 zł 00 gr brutto.
Następnie Odwołujący wyjaśnił, że w przypadku, gdy wygrywa dany przetarg i podpisuje umowę, przeprowadzany jest przez niego proces produkcji, np. wciągników, zestawów transportowych itd. Oprogramowanie wspomagające zarządzanie jego przedsiębiorstwem pozwala w takim wypadku na generowanie raportów obejmujących precyzyjne informacje na temat np. kosztów surowców przeznaczonych do wytworzenia danego urządzenia, kosztów pracy itd. Z
uwagi na to, że Odwołujący nie wygrał przedmiotowego przetargu, produkcja nie została rozpoczęta, a zatem takie dokumenty dotyczące faktycznych kosztów nie powstały. Niemniej Odwołujący przygotował kalkulację obejmującą takie same założenia jak założenia, które służyły do stworzenia przez niego pierwotnej oferty, a następnie oferty w ramach aukcji elektronicznej. Kalkulacja ta zawiera realne koszty, jakie Odwołujący i każdy jego konkurent funkcjonujący na tym samym rynku (niezaburzonym nieuczciwą konkurencją) musiałby ponieść, aby wyprodukować zestawy transportowe i wciągniki. Z aktualnej wyceny Odwołującego wynika, że same koszty materiałowe związane z wyprodukowaniem jednej sztuki wciągnika wyniosłyby kwotę 8 859 zł 50 gr netto, tj. 10 897 zł 18 gr brutto. Odwołujący podniósł, że z prostej operacji arytmetycznej wynika, że koszt materiału niezbędnego do wyprodukowania 182 wciągników w ramach zadania nr 1 wyniósłby kwotę 1 612 429 zł 00 gr netto, tj. 1 983 287 zł 67 gr brutto, co sprawia, że byłby on znacznie wyższy od sumarycznych ofert złożonych przez obu czeskich oferentów. Koszty materiałowe nie obejmują w ogóle kosztów pracy pracowników, pracy zakładu, stałych wydatków (np. energia elektryczna). Nie obejmują one także zysku z dostaw zestawów transportowych / wciągników. Odwołujący i pozostali oferenci działają na tym samym hermetycznym rynku.
Podstawowym surowcem służącym do produkowania wciągników jest stal. Ceny stali, jak wynika z wykresu autorstwa MEPS INTERNATIONAL, pozostają w zasadzie na stałym poziomie. W latach 2023-2025 nie doszło do większych zmian tych cen. Analogiczne koszty ponosić musi każdy wykonawca, który produkuje podobne urządzenia jak te objęte tym postępowaniem. Zdaniem Odwołującego, skoro sam koszt materiału niezbędnego do wyprodukowania jednego wciągnika jest o blisko 50 % wyższy aniżeli koszt wyprodukowania całego wciągnika deklarowany i oferowany przez obu czeskich oferentów, to należy uznać, że ceny oferowane przez te podmioty są rażąco zaniżone. O ich rażącym zaniżeniu ma świadczyć też historyczny poziom cen analogicznych urządzeń w poprzednich postępowaniach przetargowych organizowanych przez Zamawiającego. Odwołujący podkreślił, że w dniu 23 stycznia 2023 r. doszło do rozstrzygnięcia podobnego postępowania przetargowego, które obejmowało dostawę zestawów transportowych bez belek nośnych, w skład których wchodziły także wciągniki. W postępowaniu tym złożone zostały 3 oferty a poziom cen oferentów, w tym Odwołującego, nie odbiegał od siebie znacznie. Odwołujący wygrał ten przetarg. W związku z zawarciem umowy i procesem produkcji Odwołujący posiada faktyczne dane na temat kosztów tej produkcji. Odwołujący wskazał, że koszt materiału niezbędnego do wyprodukowania jednego wciągnika wyniósł wtedy kwotę 9 124 zł 87 gr netto, tj. 11 223 zł 59 gr brutto i był on bardzo zbliżony do kosztu materiałów szacowanego przez niego w ramach obecnie prowadzonej procedury przetargowej. Pozostali dwaj oferenci złożyli wtedy oferty wyższe, więc Odwołujący uważa, że nie sposób przyjmować, aby jego oferta mogła być traktowana jako zawyżona, skoro obaj oferenci (Urządzenia i Konstrukcje Spółka Akcyjna oraz SMTSCHAR FPolska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) w obecnie prowadzonym postępowaniu przetargowym także złożyli wyższe oferty cenowe. Odwołujący dodał, że także w 2024 r. odbyło się u tego samego Zamawiającego postępowanie przetargowe dotyczące analogicznych zestawów transportowych. W postępowaniu tym większość ofert dotyczących przedmiotu postępowania analogicznego jak w tej sprawie miała zbliżoną wysokość. Oferty złożyli też wykonawcy PD PROFI i TDS ZAMPRA i miały one zbliżoną wysokość do oferty Odwołującego.
W ocenie Odwołującego z prostego zestawienia cen ofertowych zaproponowanych przez wykonawcę PD PROFI i wykonawcę TDS ZAMPRA pierwotnie, a następnie w ramach aukcji elektronicznej, wynikało, że Zamawiający mógł przyjąć, że oferty tych podmiotów zawierają rażąco niskie ceny. Niewytłumaczalnym jest zachowanie tych podmiotów, które początkowo złożyły oferty zbliżone wysokością do ofert pozostałych wykonawców, w tym Odwołującego, by następnie zaproponować-w ramach aukcji elektronicznej ceny czterokrotnie niższe. Odwołujący przyjął, że na etapie składania pierwotnych ofert podmioty te najpewniej wyceniały swoje oferty cenowe w sposób rynkowy, co miało właśnie wynikać z wysokości tych ofert zbliżonej do ofert pozostałych wykonawców. Obniżenie oczekiwań cenowych aż czterokrotnie to zdaniem Odwołującego dumping cenowy, a zarazem czyn nieuczciwej konkurencji.
Odwołujący uważa, że na pierwszy rzut oka widać, ze zaktualizowały się obowiązki Zamawiającego przewidziane przez art. 224 ust. 1 ustawy PZP. Spełniona również została przesłanka zastosowania przepisu art. 224 ust. 2 ustawy PZP. Każdorazowo Zamawiający miał obowiązek, zważywszy na wysokość cen objętych ofertami wykonawcy PD PROFI i wykonawcy TDS ZAMPRA, wezwać te podmioty do złożenia stosownych wyjaśnień co do sposobu wyliczenia cen z przedstawieniem stosownych dowodów. Odwołujący dodał jednocześnie, że ze strony internetowej prowadzonego postępowania nie wynika, aby Zamawiający zwracał się do czeskich oferentów o jakiekolwiek wyjaśnienia. Zamawiający nie ustosunkował się też w żaden sposób do pisma Odwołującego z dnia 18 grudnia 2025 r. Odwołujący stanął na stanowisku, że zaniechanie podjęcia przez Zamawiającego czynności opisanych w przepisie art. 224 ust. 1 i 2 ustawy PZP świadczy o naruszeniu tych przepisów. Zamawiający powinien mieć świadomość braku realności obu ofert i to nie tylko z uwzględnieniem przebiegu postępowania, którego dotyczy wniesione odwołanie, ale znając też rynkowe ceny, które oferowane były w poprzednich postępowaniach przetargowych w 2023 i 2024 r. Zamawiający miał obowiązek weryfikowania ofert czeskich firm czego według Odwołującego nie uczynił. Odwołujący uważa, że na pierwszy rzut oka
widać, przy porównaniu cen ofertowych wykonawcy PD PROFI i wykonawcy TDS ZAMPRA w zakresie zadania nr 1, że dysproporcja pomiędzy tymi cenami a cenami ofertowymi pozostałych wykonawców, w tym Odwołującego, jest ogromna, zupełnie niewytłumaczalna.
Odwołujący podniósł też, że gdyby jednak Zamawiający pomimo braku zamieszczenia stosownej informacji na stronie internetowej prowadzonego postępowania, zwrócił się do tych podmiotów o wyjaśnienia i podmioty te przedstawiłyby jakieś wyjaśnienia i dowody przedstawiły, to uwzględniając treść ofert obu tych wykonawców, a także fakt, że koszty materiałowe dotyczące wyprodukowania jednego wciągnika były i są na rynku wyższe o blisko 50% od ceny jednego wciągnika według oferty tych wykonawców, to ich oferty i tak podlegałyby odrzuceniu na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy. Odwołujący podniósł, że ograniczył się do wykazania wysokości kosztów materiałowych, bo koszty te były i są wyższe aniżeli kwota oferowana przez oba czeskie podmioty za wykonanie kompletnego wciągnika, nie było więc celowym wykazywanie kosztów robocizny, pracy, czy stałych kosztów związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, korzystaniem z energii itp. Gdyby jednak zsumować te koszty to dysproporcja pomiędzy ofertą wykonawcy PD PROFI i wykonawcy TDS ZAMPRA a realnymi, rynkowymi kosztami, jakie każdy typowy wykonawca musiałby ponieść, aby zrealizować zamówienie objęte zadaniem nr 1 byłaby jeszcze wyższa. Odwołujący dodał, że w świetle art. 224 ust. 5 ustawy PZP ciężar dowodu, że oferty obu czeskich podmiotów nie są rażąco niskie, spoczywa i spoczywać będzie wyłącznie na tych podmiotach. Odwołujący podkreślił, że obiektywnie nie istnieje żadna podstawa uzasadniająca obniżenie ceny ofertowej o 400 % tak, jak uczynili to obaj czescy oferenci. Pewne koszty wytwarzania / produkcji zestawów transportowych i wciągników są bardzo zbliżone dla wszystkich konkurentów na rynku i takim kosztem jest np. koszt zakupu stali. Odwołujący uważa, że wykazał, iż odnośnie tych kosztów, pod koniec 2025 r. nie doszło do jakichkolwiek istotnych zmian w ich wysokości, a także że proponowane przez obu oferentów ceny nie pokrywają nawet części kosztów związanych z wytworzeniem przedmiotu zamówienia. Według Odwołującego uprawniony jest zatem wniosek, że działanie obu czeskich oferentów stanowi nic innego jak rażący wręcz przykład czynu nieuczciwej konkurencji i że zostało podjęte wyłącznie w celu doprowadzenia do sytuacji, w której ani Odwołujący, ani pozostałe podmioty działające na zasadach rynkowych nie miałyby szans wygrania przetargu. Z pisma Zamawiającego z dnia 25 lutego 2026 r. nie wynika, aby oferty zostały odrzucone, więc w ocenie Odwołującego Zamawiający naruszył art. 224 ust.
6 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia ofert obejmujących rażąco niskie ceny w zakresie zadania nr 1 zaoferowane przez wykonawcę PD PROFI i wykonawcę TDS ZAMPRA, o ile doszło do wezwania tych podmiotów do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów.
Zdaniem Odwołującego Zamawiający naruszył też art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy PZP (zarzut nr 3) oraz art. 239 ust. 1 i 2 ustawy PZP (zarzut nr 4), ponieważ jego obowiązkiem – wobec otrzymania ofert obejmujących rażąco niskie ceny świadczące o podjęciu przez wykonawcę PD PROFI i wykonawcę TDS ZAMPRA działań stanowiących czyny nieuczciwej konkurencji – było odrzucenie ofert tych wykonawców na podstawie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy PZP. Podobnie, skoro Zamawiający wybrał najkorzystniejszą ofertę i jest nią oferta wykonawcy PD PROFI , wówczas doszło do naruszenia art. 239 ust. 1 i 2 ustawy PZP poprzez wybranie jako najkorzystniej oferty wykonawcy, która obejmuje rażąco niską cenę.
Uwzględniając akta sprawy odwoławczej, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron wyrażone w pismach oraz złożone w trakcie rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Krajowa Izba Odwoławcza nie stwierdziła podstaw do odrzucenia odwołania, ponieważ nie została spełniona żadna wynikająca z art. 528 ustawy PZP negatywna przesłanka, która by uniemożliwiała merytoryczne rozpoznanie odwołania.
Izba stwierdziła ponadto, że wypełnione zostały opisane w art. 505 ust. 1 ustawy PZP ustawowe przesłanki istnienia interesu Odwołującego w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia i możliwości poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy PZP.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca PD PROFI. Z uwagi na to, że przystąpienie to nie zostało wniesione do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w sposób określony w § 4 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą, lecz wykonawca PD PROFI przesłał je drogą mailową na dwa różne adresy poczty elektronicznej należące do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła nieskuteczność zgłoszonego przystąpienia.
Izba rozpoznając sprawę uwzględniła akta sprawy odwoławczej, które zgodnie z regulacją § 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą (Dz. U. z 2020 r., poz. 2453) stanowią odwołanie wraz z załącznikami oraz dokumentacją
postępowania o udzielenie zamówienia w postaci elektronicznej lub kopia dokumentacji, o której mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia, a także inne pisma składane w sprawie oraz pisma kierowane przez Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w związku z wniesionym odwołaniem.
Izba uwzględniła też stanowiska prezentowane na rozprawie przez strony, jak również uwzględniła stanowisko zaprezentowane przez Zamawiającego w złożonej przez niego w dniu 2 kwietnia 2026 r. odpowiedzi na odwołanie.
Izba wydała na rozprawie postanowienie o dopuszczeniu dowodu z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy odwoławczej, w tym z dokumentów załączonych do odwołania.
Izba uznała wiarygodność oraz moc dowodową dokumentów znajdujących się w aktach sprawy odwoławczej.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Na podstawie art. 552 ust. 1 ustawy PZP Izba wydając wyrok bierze za podstawę stan rzeczy ustalony w toku postępowania odwoławczego.
Zgodnie z częścią III ust. 1 SWZ przedmiotem zamówienia dostawa zestawów transportowych i kabin osobowych do kolejek podwieszonych dla potrzeb Oddziałów Polskiej Grupy Górniczej Spółki Akcyjnej w podziale na 6 zadań.
Zadanie nr 1 obejmuje dostawę zestawów transportowych bez belek nośnych, z czego w pozycji 1a – zestaw transportowy 3x80 kN (6 wciągników 40 kN), w pozycji 1b – zestaw transportowy 4x80 kN (8 wciągników 40 kN) i w pozycji 1c – zestaw transportowy 5x80 kN (10 wciągników 40 kN).
W części IV ust. 3 SW Z Zamawiający zastrzegł sobie możliwość skorzystania z prawa opcji (w całości lub w części) w przypadku, gdy zakup dodatkowej ilości produktu będzie leżał w interesie Zamawiającego oraz wynikał z jego bieżących potrzeb. Prawo opcji jest jednostronnym uprawnieniem Zamawiającego, z którego może, ale nie ma obowiązku skorzystać w ramach realizacji przedmiotu zamówienia. W przypadku nieskorzystania przez Zamawiającego z prawa opcji wykonawcy nie przysługują żadne roszczenia z tego tytułu. Jeżeli Zamawiający skorzysta z prawa opcji obowiązkiem umownym wykonawcy jest wykonanie świadczenia w zakresie objętym wykorzystanym prawem opcji na warunkach takich jak zamówienie podstawowe. Zamawiający ma prawo wielokrotnie korzystać z prawa opcji do wyczerpania maksymalnego zakresu prawa opcji. W części IV ust. 4 SW Z Zamawiający wskazał, że rodzaj i maksymalna wartość opcji oraz okoliczności skorzystania z opcji zostały określone w SOPZ (Załącznik nr 1 do SWZ).
W części nr 17 SW Z Zamawiający przewidział dokonanie wyboru najkorzystniejszej oferty z zastosowaniem jednoetapowej aukcji elektronicznej. Po dokonaniu oceny ofert, w celu wyboru najkorzystniejszej oferty przeprowadzona miała zostać aukcja elektroniczna, o ile w postępowaniu złożone zostaną co najmniej dwie oferty niepodlegające odrzuceniu.
Z informacji z otwarcia ofert z dnia 7 listopada 2025 r. wynika, że oferty w postępowaniu w zakresie zadania nr 1 złożyło 6 wykonawców:
- wykonawca PD PROFI z ceną 5 824 000 zł 00 gr brutto,
- Odwołujący z ceną 6 894 888 zł 00 gr brutto,
- wykonawca SMT SCHARF Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tychach z ceną 9 514 050 zł 00 gr brutto,
- wykonawca Urządzenia i Konstrukcje Spółka Akcyjna z siedzibą w Żorach z ceną 6 939 660 zł 00 gr brutto,
- wykonawca GRENEVIA Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach z ceną 7 756 749 zł 00 gr brutto,
- wykonawca TDS ZAMPRA z ceną 6 715 800 zł 00 gr.
W wyniku przeprowadzonej w dniach 24-26 listopada 2025 r. aukcji elektronicznej (z licytacją w dół) oferenci złożyli następujące oferty, zaczynając od oferty z najniższą ceną:
- wykonawca PD PROFI – cena 1 463 520 zł 00 gr brutto,
- wykonawca TDS ZAMPRA – cena 1 477 576 zł 00 gr brutto,
- Odwołujący – cena 4 995 790 zł 00 gr brutto,
- wykonawca Urządzenia i Konstrukcje Spółka Akcyjna z siedzibą w Żorach – cena 5 876 325 zł 00 gr brutto,
- wykonawca GRENEVIA Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach – cena 7 756 749 zł 00 gr brutto,
- wykonawca SMT SCHARF Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tychach – cena 9 514 050 zł 00 gr brutto.
W dniu 26 listopada 2025 r. Zamawiający wezwał wykonawcę PD PROFI na podstawie art. 224 ust. 1-5 ustawy PZP o udzielenie wyjaśnień zaoferowanej ceny na zadania nr 1 i 2, która może nosić znamiona rażąco niskiej, w tym złożenie
dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, a w szczególności potwierdzenia, że przedstawiona cena jest zgodna z: 1) przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie, 2) przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie. Zamawiający dodał, że wyjaśnienie powinno zawierać m. in. szczegółową kalkulację wyliczenia ceny jednostkowej za poszczególne zadanie wraz z dowodami.
Tego samego dnia Zamawiający skierował identyczne wezwanie o udzielenie wyjaśnień zaoferowanej ceny na zadania 1, 2 i 4 do wykonawcy TDS ZAMPRA.
W dniu 1 grudnia 2025 r. wykonawca PD PROFI udzielił Zamawiającemu wyjaśnień, do których dołączył kalkulację ceny dla zadania nr 1 i jeden dowód.
Następnie w dniu 9 grudnia 2025 r. Zamawiający wezwał wykonawcę PD PROFI o złożenie dodatkowych wyjaśnień i potwierdzenie czy przestawiona kalkulacja wyliczenia ceny jednostkowej za poszczególne zadania jest kompletna.
Wykonawca PD PROFI w dniu 12 grudnia 2025 r. udzielił Zamawiającemu dodatkowych wyjaśnień, w których potwierdził, że dla zadania nr 1 zaoferowana cena za 1 sztukę wciągnika wynosi 6 530 zł 00 gr i zawiera w sobie m. in. koszty pracy i transportu.
Także wykonawca TDS ZAMPRA w dniu 30 listopada 2025 r. udzielił Zamawiającemu wyjaśnień w zakresie ceny zaoferowanej za wykonanie zadania nr 1. W wyjaśnieniach została ujęta szczegółowa kalkulacja ceny oraz dołączone zostały do nich dowody. Jednocześnie kalkulacja ceny oraz załączniki do wyjaśnień zostały objęte przez wykonawcę TDS ZAMPRA tajemnicą przedsiębiorstwa.
Ostatecznie Zamawiający w dniu 25 lutego 2026 r. poinformował wykonawców biorących udział w postępowaniu o jego rozstrzygnięciu. W zakresie zadania nr 1 za najkorzystniejszą została uznana oferta złożona przez wykonawcę PD PROFI. Oferta wykonawcy TDS ZAMPRA została sklasyfikowana na drugim miejscu w rankingu ofert, a Odwołującego na trzecim miejscu.
Mając na uwadze powyższe Izba zważyła, co następuje:
Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 3 kwietnia 2026 r. oraz zapoznaniu się z pisemnymi i ustnymi stanowiskami stron rozpoznała merytorycznie złożone odwołanie i uznała, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu w złożonym środku ochrony prawnej naruszenie następujących przepisów ustawy PZP: − art. 224 ust. 1 ustawy PZP, który stanowi, że jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, − art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy PZP, według którego w przypadku, gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30 % od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1, 5a i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia, − art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP, zgodnie z którym Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, − art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP, zgodnie z którym Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia, − art. 239 ust. 1 ustawy PZP, który stanowi, że Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia − art. 239 ust. 2 ustawy PZP, który stanowi, że najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.
Izba oddaliła odwołanie w całości uznając je jako oczywiście nieuzasadnione. W ocenie Izby Zamawiający w sposób prawidłowy zbadał i ocenił oferty czeskich oferentów PD PROFI i TDS ZAMPRA oraz złożone przez nich wyjaśnienia rażąco niskiej ceny.
W zakresie zarzutu nr 1 odwołania dotyczącego naruszenia art. 224 ust. 1 i art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy PZP wbrew twierdzeniom odwołania Zamawiający wezwał do wyjaśnień rażąco niskiej ceny obydwu czeskich wykonawców w dniu 26 listopada 2025 r. Odwołanie opiera się zatem na twierdzeniach, które nie zostały uprzednio zweryfikowane przez wykonawcę FAMA, choć wykonawca miał możliwość wystąpienia do Zamawiającego o udostępnienie dokumentacji przedmiotowego postępowania, w tym korespondencji prowadzonej ze wszystkimi oferentami.
W odniesieniu do zarzutu nr 2 odwołania dotyczącego naruszenia art. 224 ust. 6 ustawy PZP Izba stwierdza, że wykonawca FAMA – chociaż postawił zarzut dotyczący zaniechania odrzucenia jako rażąco niskiej oferty wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu – nie zapoznał się z wyjaśnieniami rażąco niskiej ceny złożonymi przez wykonawców PD PROFI i TDS ZAMPRA. Pochodzący z Czech wykonawcy udzielili Zamawiającemu na jego wezwanie wyjaśnień w sprawie zaoferowanej ceny, w tym przedstawili kalkulacje własne oraz dowody. Choć w świetle art. 537 ustawy PZP ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego lub zamawiającym, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest uczestnikiem postępowania odwoławczego, to jednakże zgodnie z art. 534 ust. 1 ustawy PZP strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Odwołujący, skoro zatem kwestionował wyjaśnienia rażąco niskiej ceny swoich konkurentów, to powinien był przedstawić argumentację i dowody, które podważałyby te wyjaśnienia i wskazywały ich słabe punkty. Samo wskazywanie na ceny oferowane przez Odwołującego i innych przedsiębiorców w tożsamych przedmiotowo przetargach przeprowadzonych kilka lat wcześniej czy na uśrednione ceny stali występujące na rynkach światowych należy uznać za niewystarczające dla wykazania rażąco niskiej ceny w ofertach konkurencyjnych firm. Również powoływanie się na cenniki własne Odwołującego nie może stanowić miarodajnego dowodu dla stwierdzenia, że dwie czeskie firmy przyjęły w swoich ofertach stawki cen znacznie poniżej tych występujących na rynku. Odwołujący nie odniósł się w ogóle do indywidualnej sytuacji jego konkurentów oraz ich otoczenia biznesowego w Ostrawsko-Karwińskim Okręgu Przemysłowym. W ocenie Izby niewątpliwie czescy oferenci ze względu na położenie miejsca ich siedziby w bardzo uprzemysłowionym Kraju Morawsko-Śląskim, w pobliżu ostrawskiej Nowej Huty i Huty Żelaza i Stali w Trzyńcu, mają zdecydowanie większe możliwości pozyskiwania surowca w atrakcyjnych cenach niż wykonawca, który siedzibę swojej firmy ma w Województwie Pomorskim oraz, jak sam przyznał na rozprawie, musi korzystać z pośrednictwa innych przedsiębiorców przy zakupie stali.
Mając powyższe na uwadze Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że Odwołujący w swoim środku ochrony prawnej nie przedstawił żadnej argumentacji i dowodów, które wprost odnosiłyby się wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przez wykonawców PD PROFI i TDS ZAMPRA oraz przedłożonych kalkulacji kosztów dostawy przedmiotu zamówienia.
Pomimo tego, że ciężar dowodu w zakresie wykazania braku rażąco niskiej ceny w złożonej ofercie spoczywa w postępowaniu odwoławczym na Zamawiającym lub uczestniku postępowania, to nie zwalnia to jednak Odwołującego z obowiązku dowodzenia jego twierdzeń zawartych w odwołaniu. Z tych względów Izba oddaliła zarzuty nr 1 i 2 odwołania.
Jeśli chodzi o zarzut nr 3 odwołania dotyczący naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy PZP, to wykonawca FAMA w swoim odwołaniu nie wykazał spełnienia przesłanek żadnego z kilkunastu czynów nieuczciwej wymienionych w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W odwołaniu brak jest również jakiejkolwiek argumentacji wskazującej na możliwość zastosowania w stanie faktycznym tej sprawy definicji ogólnej czynu nieuczciwej konkurencji z art. 3 ust. 1 tej ustawy. Odwołujący nie sprostał więc ciężarowi udowodnienia, że przedsiębiorcy z Czech złożyli swoje oferty w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, a przy tym że były one rażąco zaniżone.
Izba oddaliła również zarzut nr 4 odwołania dotyczący naruszenia przez Zamawiającego art. 239 ust. 1 i 2 ustawy PZP. Zarzut ten miał charakter wynikowy względem podniesionych zarzutów z zakresu rażąco niskiej ceny, więc w konsekwencji on także podlegał oddalaniu.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku, tj. na podstawie art. 557, art. 574576 ustawy PZP oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437). Z uwagi na oddalenie tego odwołania Odwołujący zobowiązany jest zwrócić Zamawiającemu koszty postępowania odwoławczego w wysokości 3 600 zł 00 gr wynikające z ustanowienia pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
- Przewodniczący
- ………….………………………………
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 483/26oddalono7 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 2 Pzp (5 wspólne przepisy)
- KIO 840/26oddalono7 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 2 pkt 1 Pzp (4 wspólne przepisy)
- KIO 773/26oddalono3 kwietnia 2026Wykonanie bieżącej i interwencyjnej pielęgnacji zieleni w pasach drogowych miasta Poznania w latach 2026-2028Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 2 Pzp (4 wspólne przepisy)
- KIO 276/26oddalono1 kwietnia 2026Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne, położonych na terenie Gminy Lesznowola.Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 5 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 842/26uwzględniono7 kwietnia 2026Rozbudowa oświetlenia drogowego na terenie Gminy Iłowa – etap XWspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 2 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 1213/26oddalono24 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 2 pkt 1 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 706/26oddalono31 marca 2026Budowa kanalizacji sanitarnej w aglomeracji Zawonia, etap I Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości BudczyceWspólna podstawa: art. 224 ust. 2 Pzp, art. 224 ust. 5 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 812/26oddalono30 marca 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 2 pkt 1 Pzp, art. 224 ust. 5 Pzp (2 wspólne przepisy)