Wyroki KIO: wyszukiwarka orzecznictwa połączona z przetargami

Szukaj po sygnaturze, zamawiającym, przepisie PZP albo problemie z oferty. Atlas łączy orzeczenia KIO z konkretnymi ogłoszeniami BZP, więc analizujesz spór razem z przetargiem, którego dotyczył.

Nie wiesz czym jest KIO? Przeczytaj poradnik: jak działa Krajowa Izba Odwoławcza.

30 290

orzeczeń w bazie

7155

uwzględnionych odwołań

10 606

powiązanych z przetargiem

Problem, sygnatura, przepis albo strona postępowania

Wyczyść

Filtry zaawansowane: przepis PZP, rozstrzygnięcie, strona, koszty, branża, daty

Przepis PZP

Rozstrzygnięcie

Typ orzeczenia

Przewodniczący składu

Od daty

Do daty

Strona postępowania (odwołujący lub zamawiający)

Koszty od / do (zł)

Branża (CPV)

Obejmuje orzeczenia powiązane z przetargiem (ok. 1/3 bazy)

Tylko z tezą

Orzecznictwo według tematów i przepisów

Wyroki pogrupowane problemami, o które naprawdę toczą się spory (od wadium po rażąco niską cenę), oraz przepisami PZP, na które najczęściej powołuje się Izba.

Statystyki orzecznictwa →

WadiumOrzeczenia KIO dotyczące wniesienia, zwrotu, zatrzymania i skuteczności wadium w przetargach publicznych.Odrzucenie ofertyWyroki KIO o odrzuceniu oferty z powodu niezgodności z SWZ, błędów formalnych, rażąco niskiej ceny, wadium i braków dokumentów.RNCOrzeczenia KIO o wyjaśnieniach ceny, dowodach kosztowych i odrzuceniu ofert jako rażąco niskich.Warunki udziałuSpory KIO o doświadczenie, zdolność techniczną, zasoby podmiotów trzecich i proporcjonalność wymagań zamawiającego.Tajemnica przedsiębiorstwaOrzeczenia KIO o zasadności zastrzegania informacji, kalkulacji, wyjaśnień ceny i dokumentów oferty jako tajemnicy przedsiębiorstwa.PodwykonawstwoWyroki KIO o podwykonawcach, udostępnianiu zasobów, referencjach i zmianach w strukturze realizacji zamówienia.KonsorcjumOrzeczenia KIO dotyczące konsorcjów, wspólnego spełniania warunków, pełnomocnictw i odpowiedzialności wykonawców.Kryteria oceny ofertWyroki KIO o kryteriach pozacenowych, punktacji, opisach jakości, referencjach i zasadach wyboru najkorzystniejszej oferty.Postanowienia KIOPostanowienia KIO dotyczące umorzeń, odrzucenia odwołania, cofnięcia odwołania, kosztów i kwestii proceduralnych.Terminy odwołaniaOrzeczenia i postanowienia KIO dotyczące terminów wniesienia odwołania, czynności zamawiającego i skutków spóźnienia.Wykluczenie wykonawcyOrzeczenia KIO o obligatoryjnych i fakultatywnych przesłankach wykluczenia, wprowadzeniu zamawiającego w błąd i skuteczności self-cleaningu.Unieważnienie postępowaniaOrzeczenia KIO o unieważnieniu postępowania: cena przewyższająca budżet zamawiającego, wada niemożliwa do usunięcia, brak ofert niepodlegających odrzuceniu.Uzupełnianie dokumentówOrzeczenia KIO o wezwaniach z art. 128 i 107 PZP: jednokrotność wezwania, granice uzupełnienia oraz różnica między podmiotowymi a przedmiotowymi środkami dowodowymi.OPZOrzeczenia KIO o opisie przedmiotu zamówienia: wymagania ograniczające konkurencję, znaki towarowe i równoważność, niejednoznaczność dokumentów zamówienia.Poprawianie omyłekOrzeczenia KIO o poprawianiu omyłek pisarskich, rachunkowych i innych omyłek z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP oraz o granicy między poprawieniem a zmianą treści oferty.Podpis elektronicznyOrzeczenia KIO o formie oferty i podpisie elektronicznym: kwalifikowany podpis, podpis zaufany i osobisty, błędy walidacji oraz skan podpisanego dokumentu.

Art. 226 PZPOrzeczenia KIO dotyczące podstaw odrzucenia oferty, w tym niezgodności z warunkami zamówienia, wadium i rażąco niskiej ceny.Art. 224 PZPOrzeczenia KIO dotyczące wezwania do wyjaśnień ceny, ciężaru dowodu i oceny rażąco niskiej ceny.Art. 128 PZPOrzeczenia KIO dotyczące wezwania do uzupełnienia lub wyjaśnienia dokumentów i granic poprawiania braków.Art. 18 PZPOrzeczenia KIO dotyczące jawności postępowania, tajemnicy przedsiębiorstwa i dostępu do dokumentów oferty.Art. 239 PZPOrzeczenia KIO dotyczące wyboru oferty najkorzystniejszej, rankingu ofert i stosowania kryteriów oceny.Art. 515 PZPPostanowienia i wyroki KIO dotyczące terminu wniesienia odwołania oraz początku biegu terminu.

Archiwum według lat

20264006 20254964 20244267 20233264 20222717 20211531 20202273 20191530 2018271 20171006 2016884 20151089 2014481 2013547 2012662 2011537 2010180 20049

Monitoruj przetargi zanim problem trafi do KIO

Orzeczenia pokazują ryzyka, ale pieniądz jest w nowych postępowaniach. Ustaw alert na przetargi z podobnym zakresem i sprawdzaj sporne warunki wcześniej.

Monitoruj przetargi Szukaj w KIO

Znaleziono ponad 5000 orzeczeńSortuj: od najnowszych

KIO 1219/22oddalonowyrok26 maja 2022
w trybie art. 274 ust. 2 Pzp, pomimo tego, że było to niezbędne do zapewnienia odpowiedniego przebiegu postępowania o udzielenie zamówienia; ewentualnie zaniechanie wezwania go do złożenia podmiotowego środka dowodowego -
Odwołujący: Fudeko S.A. w Gdyni
Zamawiający: Gmina Miasta Gdańska - Dom Pomocy Społecznej Orunia w Gdańsku
…Sygn. akt: KIO 1219/22 WYROK z dnia 26 maja 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 maja 2022 r. przez wykonawcę Fudeko S.A. w Gdyni, w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Miasta……
Przetarg: 2022/BZP 00115167 art. 274 ust. 2 Pzp art. 255 pkt 6 Pzp art. 274 ust. 1 Pzp art. 255 pkt 3 Pzp
KIO 2014/26oddalonowyrok22 czerwca 2026
Znak postępowania: RZP.271.1.2026. Szacunkowa wartość zamówienia nie przekracza kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydane na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 16 marca 2026 r. pod numerem 2026/BZP 00156653/01. W dniu 29 kwietnia 2026 r. odwołanie do Prezesa Krajowej…
Odwołujący: Albuilding Sp. z o.o.
Zamawiający: Gmina Kłodawa
Główna teza. Zamawiający nie może odrzucać oferty z powodu niezgodności z wymaganiami, których literalne brzmienie nie było jednoznaczne w SWZ, ani traktować wyjaśnień wykonawcy jako zmiany oferty, jeśli nie modyfikują one modelu…
Przetarg: 2026/BZP 00156653 art. 107 ust. 4 Pzp art. 223 ust. 1 Pzp art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp art. 255 pkt 2 Pzp
KIO 2732/24oddalonowyrok26 sierpnia 2024
Usługa naprawy o konserwacji sprzętu informatycznego (4 zadania)
Odwołujący: Roberta Soldaka prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą R.S. Magic Service
Zamawiający: 2 Wojskowy Oddział Gospodarczy
Przetarg: 2024/BZP 00366830 art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp art. 111 ust. 4 Pzp art. 224 ust. 1 Pzp art. 111 Pzp
KIO 4435/24oddalonowyrok10 grudnia 2024
Utworzenie żłobka miejskiego w Giżycku z siedzibą przy ul. Obwodowej, 11-500 Giżycko (dz. Nr 40/4 i 40/3) w formule
Odwołujący: JPD SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA
Zamawiający: Gmina Miejska Giżycko
Główna teza. Zamawiający nie narusza przepisów, odrzucając ofertę wykonawcy, który pomimo wezwań nie wykazał w sposób jednoznaczny spełnienia warunków udziału, zwłaszcza gdy referencje nie potwierdzają realizacji obiektu w wymaganej…
Przetarg: 2024/BZP 00517197 art. 98 ust. 6 pkt 1 Pzp art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c Pzp art. 223 ust. 1 Pzp art. 128 ust. 1 Pzp
KIO 5779/25uwzględnionowyrok12 lutego 2026
Pozwoleniem radiowym, wydanym na podstawie art. 140 ustawy z 12 lipca 2024 r. Prawo komunikacji elektronicznej
Odwołujący: FOSA OCHRONA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Zamawiający: Park Śląski im. gen. Jerzego Ziętka Spółka Akcyjna
Izba uznała, że dotychczas złożone dokumenty nie potwierdzały spełnienia warunku udziału, ale nie można było przesądzić o nierealnym udostępnieniu zasobów ani o braku podstaw do wyboru oferty bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia…
Przetarg: 2025/BZP 00545694 art. 17 ust. 2 Pzp art. 128 ust. 1 Pzp art. 18 ust. 3 Pzp art. 119 Pzp
KIO 485/23uwzględnionowyrok10 marca 2023
Obsługa krytych pływalni w zakresie ratownictwa wodnego, zlokalizowanych przy ul. Kromera 11 oraz ul. Pijarów 4 w Bydgoszczy
Odwołujący: Fundacja Wodna Służba Ratownicza
Zamawiający: Miasto Bydgoszcz - Bydgoskie Centrum Sportu
Przetarg: 2022/BZP 00458046 art. 109 ust. 3 Pzp art. 110 ust. 2 Pzp art. 224 ust. 1 Pzp art. 110 ust. 3 Pzp
KIO 4316/25oddalonowyrok4 grudnia 2025
Zmiana sposobu zasilania w ciepło oparta o przebudowę kotłowni węglowej na kotłownię gazową wspomaganą zasilaniem alternatywnym bazujący na odnawialnych źródłach energii w Oddziale Zewnętrznym w Ciągowicach Zakładu Karnego w Wojkowicach
Odwołujący: Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowe „OTECH” sp. z o.o. w Gorlicach
Zamawiający: Zakład Karny w Wojkowicach
…Sygn. akt: KIO 4316/25 WYROK Warszawa, dnia 4 grudnia 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Katarzyna Paprocka Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 października 2025 r. przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowe „OTECH” sp. z o.o. w Gorlicach w postępowaniu p……
Przetarg: 2025/BZP 00307801 art. 274 ust. 1 Pzp art. 108 ust. 1 pkt 4 Pzp art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp art. 108 ust. 1 pkt 3 Pzp
KIO 5425/25oddalonowyrok30 stycznia 2026
Budowa odwodnienia rejon ulic: Tchorka – Jaśminowa – Zakroczymska – Ogrodowa
Odwołujący: INSTALNIKA Sp. z o.o.
Zamawiający: Miasto i Gminę Serock
Izba uznała, że odwołujący nie wykazał niespełnienia warunku doświadczenia ani podstaw do wykluczenia wykonawcy z powodu wprowadzenia zamawiającego w błąd. Sama polemika z treścią referencji i własna interpretacja dokumentów nie…
Przetarg: 2025/BZP 00430230 art. 274 ust. 1 Pzp art. 116 ust. 1 Pzp art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp art. 112 Pzp
KIO 5451/25innewyrok23 stycznia 2026
Zbierania oraz transportu padłych zwierząt z terenu miasta Koszalina
Odwołujący: I.Ś. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A.L., Biesiekierz nr 63a/2, 76039 Biesiekierz
Zamawiający: Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o.
Główna teza. W przypadku wezwania do złożenia podmiotowych środków dowodowych, zamawiający nie może żądać dokumentów o treści innej niż określona w SWZ lub kreować nowych warunków udziału w postępowaniu, a kluczowe jest spełnienie warunku…
Przetarg: 2025/BZP 00421172 art. 274 ust. 1 Pzp art. 125 ust. 1 Pzp art. 128 ust. 4 Pzp art. 16 Pzp
KIO 2779/25uwzględnionowyrok20 sierpnia 2025
Odwołujący: CZĘSTOBUD Sp. z o.o.
Zamawiający: Szpital Joannitas w Pszczynie samorządowa sp. z o.o. w restrukturyzacji
Główna teza. Zamawiający naruszył art. 274 ust. 1 i 2 Pzp, wyznaczając krótszy niż 5-dniowy termin na złożenie podmiotowych środków dowodowych, a także nie stosując procedury uzupełnienia z art. 128 ust. 1 Pzp przed odrzuceniem oferty.…
Przetarg: 2025/BZP 00229324 art. 274 ust. 2 Pzp art. 128 ust. 1 Pzp art. 274 Pzp art. 128 ust. 4 Pzp
KIO 4688/24umorzonopostanowienie19 grudnia 2024
Odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości położonych na terenie gminy Winnica, na których zamieszkują mieszkańcy i powstają odpady komunalne w roku 2025
Odwołujący: Konsorcjum: Bis Błysk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Zamawiający: Gmina Winnica
art. 274 ust. 1 Pzp art. 522 ust. 1 Pzp art. 125 ust. 1 Pzp art. 128 ust. 1 Pzp
KIO 4184/24oddalonowyrok2 grudnia 2024
Świadczenie usług w zakresie opieki zdrowotnej na rzecz MSW IA, w szczególności wykonywania profilaktycznych badań lekarskich z zakresu medycyny pracy
Odwołujący: Centrum Medyczne Popularna Bednarczyk Spółka Komandytowa ul. Grochowska 278, 03-841 Warszawa
Zamawiający: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ul. Stefana Batorego 5, 02-591 Warszawa
Przetarg: 2024/BZP 00488051 art. 274 ust. 1 Pzp art. 127 ust. 2 Pzp art. 128 ust. 4 Pzp art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp
KIO 1550/23oddalonowyrok14 czerwca 2023
Rozbudowa sieci wod. – kan. w miejscowości Laskowice
Odwołujący: INŻBUD Sp. z o.o. sp. k.
Zamawiający: Gmina Jeżewo (Świecka 12, 86131 Jeżewo)
Przetarg: 2023/BZP 00108057 art. 274 ust. 1 Pzp art. 239 ust. 1 Pzp art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b Pzp art. 125 ust. 1 Pzp
KIO 1065/22uwzględnionowyrok10 maja 2022
Odnowa i wykonanie oznakowania poziomego na ulicach miasta Koszalina
Odwołujący: Saferoad Kabex Sp. z o.o.
Zamawiający: Zarząd Dróg i Transportu w Koszalinie
Przetarg: 2022/BZP 00081173 art. 274 ust. 1 Pzp art. 123 Pzp art. 118 ust. 3 Pzp art. 118 Pzp
KIO 2151/21oddalonowyrok2 września 2021
Wirtualny Chorzów - internetowa platforma informacji przestrzennej
Zamawiający: Powiat Kętrzyński
Przetarg: 2021/BZP 00053320 art. 274 ust. 1 Pzp art. 128 ust. 1 Pzp art. 128 ust. 4 Pzp art. 128 ust. 5 Pzp
KIO 4967/24oddalonowyrok28 stycznia 2025
Odwołujący: wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówieni: Bis Błysk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Zamawiający: Gmina Winnica
Główna teza. Aktualność podmiotowych środków dowodowych (w tym zaświadczeń z KRK) musi być utrzymana przez cały okres postępowania, nie tylko na dzień ich złożenia, lecz także wstecz od terminu składania ofert. Zamawiający ma obowiązek…
Przetarg: 2024/BZP 00597185 art. 128 ust. 4 Pzp art. 125 ust. 1 Pzp art. 274 ust. 1 Pzp art. 128 ust. 1 Pzp
KIO 3716/24oddalonowyrok4 listopada 2024
Rewitalizacja ośrodka wypoczynkowego w Gródku Krajeńskim
Odwołujący: M.Ż., prowadzącego w Olszewce działalność gospodarczą pod nazwą Zakład BUD-MAR M.Ż.
Zamawiający: Gmina Nakło nad Noteciąz siedzibą w Nakle nad Notecią działającą w imieniu i na rzecz Związku Gmin Nakło nad Notecią – Łobżenica
…Sygn. akt: KIO 3716/24 WYROK Warszawa, dnia 4 listopada 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Przemysław Dzierzędzki Protokolant:Wiktoria Ceyrowska po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 października 2024 r. przez wykonawcę M.Ż., prowadzącego w Olszewce działalność gospodarczą pod nazwą Zakład BUD-MAR M.Ż……
Przetarg: 2024/BZP 00403709 art. 127 ust. 2 Pzp art. 274 ust. 4 Pzp art. 128 ust. 1 Pzp art. 274 ust. 1 Pzp
KIO 1009/22uwzględnionowyrok4 maja 2022
Odwołujący: SUNTAR sp. z o.o.
Zamawiający: Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu
…Sygn. akt: KIO 1009/22 WYROK z dnia 4 maja 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Anna Wojciechowska Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 29 kwietnia 2022 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 11 kwietnia 2022 r. przez wykonawcę SUNTAR sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie w postępowaniu prowad……
Przetarg: 2022/BZP 00049805 art. 125 ust. 1 Pzp art. 128 ust. 1 Pzp art. 125 Pzp art. 274 ust. 1 Pzp
KIO 978/26umorzonopostanowienie20 marca 2026
Świadczenie obsługi widzów na spektaklach prezentowanych na scenach Narodowego Starego Teatru
Odwołujący: Target Sp. j. A.Ł. M.R. z/s w Warszawie
Zamawiający: Narodowy Stary Teatr im. H.M. w Krakowie (ul. Jagiellońska 5, 31010 Kraków), -
Unieważnienie przez Zamawiającego czynności wyboru najkorzystniejszej oferty sprawiło, że dalsze postępowanie odwoławcze stało się zbędne.
Przetarg: 2026/BZP 00071097 art. 117 ust. 4 Pzp art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp art. 128 ust. 4 Pzp art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp
KIO 3916/25umorzonopostanowienie13 października 2025
Usługi polegające na dezynsekcji, deratyzacji, odkażania, likwidacji gniazd, usuwaniu zanieczyszczeń, wentralizacji z utylizacją odpadów z lokali, odpluskwiania: Część 1: na Osiedlu Akademickim Przyjaźń w Warszawie u l. Konarskiego 3; Część 2: z lokali Skarbu Państwa w budynkach zarządzanych i administrowanych przez Zarząd Mienia Skarbu Państwa na terenie m.st. Warszawy
Odwołujący: Abapest Zakład DDiD Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Zamawiający: Miasto Stołeczne Warszawa - Zarząd Mienia Skarbu Państwa
Przetarg: 2025/BZP 00371339 art. 522 ust. 4 Pzp art. 552 ust. 1 Pzp art. 568 pkt 2 Pzp art. 513 pkt 1 Pzp
KIO 3603/25oddalonowyrok29 września 2025
Dostawa i wdrożenie oprogramowania, które ma na celu uruchomienie i zapewnienie prawidłowego działania e-usług w Gminie Rychwał
Odwołujący: MobileMS sp. z o.o.
Zamawiający: Gmina Rychwał
Główna teza. Wykazanie doświadczenia w metodyce zwinnej nie wymaga wyłącznego stosowania tej metodyki w całym projekcie, wystarczy jej zastosowanie w części prac wytwórczych (np. etapowe oddawanie funkcjonalności). Zamawiający nie ma…
Przetarg: 2025/BZP 00288410 art. 128 ust. 4 Pzp art. 128 ust. 1 Pzp art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b Pzp art. 17 ust. 2 Pzp
KIO 524/25uwzględnionowyrok3 marca 2025
Odwołujący: Metrolog Sp. z o.o.
Zamawiający: Gmina Grunwald
Przetarg: 2024/BZP 00611021 art. 117 ust. 4 Pzp art. 16 Pzp art. 122 Pzp art. 123 Pzp
KIO 3884/24umorzonopostanowienie7 listopada 2024
Zamawiający: Gmina Gierałtowice
Przetarg: 2024/BZP 00490079 art. 117 ust. 4 Pzp art. 224 ust. 1 Pzp art. 266 Pzp art. 522 ust. 2 Pzp
KIO 2712/24umorzonopostanowienie6 sierpnia 2024
Odwołujący: 1. Security & Cleaning System Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Zamawiający: Powiatowe Zakłady Opiekuńczo-Lecznicze w Grojcu
art. 117 ust. 4 Pzp art. 16 pkt 1 Pzp art. 266 Pzp art. 223 ust. 1 Pzp
KIO 2419/24oddalonowyrok26 lipca 2024
Wykonawca Lookban Sp. z o.o. celowo nie wykazał producenta materiału, gdyż chciał posiadać w swojej dyspozycji raport badań, który będzie potwierdzał każde możliwe przyjęte przez niego na etapie wykonania zamówienia rozwiązanie.
Odwołujący: C.C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Kraftmann C.C.
Zamawiający: Teatr Wielki w Łodzi
Przetarg: 2024/BZP 00361557 art. 107 ust. 4 Pzp art. 128 Pzp art. 125 ust. 1 Pzp art. 226 ust. 1 pkt 2b Pzp

O bazie wyroków KIO

Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpatruje odwołania wykonawców od decyzji zamawiających w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wyroki są dokumentami publicznymi, wydawanymi na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych. Zobacz też nasz poradnik: jak się odwołać do KIO.

Źródło danych: orzeczenia.uzp.gov.pl. Baza jest aktualizowana automatycznie. Gdy rozpoznamy powiązanie z ogłoszeniem dostępnym w Atlasie, na stronie orzeczenia pokazujemy link do przetargu.

Nowe orzeczenia możesz śledzić przez kanał RSS nowych wyroków KIO albo przeglądać statystyki orzecznictwa i archiwum rocznikowe powyżej.