Wyrok KIO 3683/25 z 13 października 2025

1. Oddala odwołanie.
2. Kosztami postępowania obciąża wykonawcę Arinea Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Borku i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez ww. wykonawcę tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600,00 złotych (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), obejmującą poniesiony przez zamawiającego koszt wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 96,00 złotych (dziewięćdziesiąt sześć złotych zero groszy), obejmującą poniesiony przez zamawiającego koszt związany z dojazdem zamawiającego na wyznaczone posiedzenie i rozprawę oraz kwotę 34,00 złotych (trzydzieści cztery złote zero groszy), poniesioną przez zamawiającego tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictwa.
3. Zasądza od wykonawcy Arinea Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie na rzecz zamawiającego – ”Kolei Małopolskich” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie kwotę 3 730,00 złotych (trzy tysiące siedemset trzydzieści złotych zero groszy).

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga z a pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca

…………………………..

Sygn. akt

KIO 3683/25

U z asadnie nie Zamawiający „Koleje Małopolskie” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Krakowie, dalej: „zamawiający” prowadzi, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień w publicznych, dalej: „ustawa Pzp” postępowanie o udzielenie zamówienia trybie przetargu nieograniczonego pn.: „Dostawa 15 sztuk autobusów elektrycznych wraz w z infrastrukturą ładowania z podziałem na zadania”, dalej: „postępowanie”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 7 maja 2025 r. pod numerem 292657-2025.

1 września 2025 r. wykonawca Arinea Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Borku, dalej: „odwołujący” wniósł odwołanie na: w

1. czynność wyboru oferty najkorzystniejszej;
2. zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy BIBUS MENOS Sp. z o.o.;
3. zaniechanie wezwania do zastąpienia podmiotu Kempower Oyj.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:

1. art. 226 ust. 1 pkt 8 pzp w związku z art. 224 ust. 6 pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy BIBUS MENOS Sp. z o.o. (dalej: „Bibus”), mimo że złożone przez tego wykonawcę wyjaśnienia, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, a w istocie potwierdzają, że oferta ta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia,
2. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b i c pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy BIBUS MENOS Sp. z o.o., mimo że wykonawca ten nie wykazał spełniania warunków udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej,
3. ewentualnie naruszenie art. 122 pzp w związku z art. 128 ust. 1 pzp poprzez zaniechanie żądania, aby wykonawca Bibus w terminie określonym przez zamawiającego zastąpił podmiot Kempower Oyj, innym podmiotem lub podmiotami albo wykazał, że samodzielnie spełnia warunki udziału w postępowaniu, w sytuacji, w której Kempower Oyj podlega wykluczeniu z postępowania, a zamawiający nie wzywał do uzupełnienia dokumentów podmiotowych w całym właściwym zakresie.

W związku z powyższymi zarzutami odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz o nakazanie zamawiającemu podjęcia następujących czynności:

1. unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2. przeprowadzenia ponownego badania i oceny ofert;
3. odrzucenia oferty wykonawcy Bibus;
4. lub ewentualnie zastąpienia podmiotu trzeciego Kempower Oyj albo samodzielnego wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu przez wykonawcę Bibus oraz wezwania do uzupełnienia wykazania braku podstaw do wykluczenia w całym zakresie.

Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz stanowisk stron oraz uczestnika postępowania odwoławczego, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, a odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.

Izba ustaliła, że odwołujący wykazał interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej. Wykonawca jest podmiotem, który złożył ofertę w postępowaniu i jest zainteresowany uzyskaniem zamówienia.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca Bibus Menos Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku, dalej: „przystępujący”.

Zgłoszenie spełniało warunki określone w art. 525 ust. 1 i 2 ustawy Pzp.

W odpowiedzi na odwołanie zamawiający – piśmie z 2 października 2025 r. wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz o zasądzenie od odwołującego na rzecz zamawiającego kosztów postępowania odwoławczwgo poniesionych przez zamawiającego, w tym zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika według spisu kosztów oraz kosztów związanych z dojazdem na rozprawę przed Krajową Izbę Odwoławczą oraz zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych (według potwierdzenia poniesionych kosztów, jakie zostaną złożone podczas rozprawy).

Przystępujący przedstawił swoje stanowisko w piśmie z 7 października 2025 r., w którym wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Izba zaliczyła do materiału dowodowego sprawy dokumenty pochodzące z akt sprawy odwoławczej oraz dokumentów złożonych w toku postępowania odwoławczego przez odwołującego i zamawiającego.

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia pn.: „Dostawa 15 autobusów elektrycznych wraz z infrastrukturą ładowania z podziałem na zdania”.

Zamawiający 13 czerwca 2025 r. skierował do przystępującego Wezwanie do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny_zadanie nr 3 o następującej treści:

„Działając na podstawie: • art. 224 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1320 z późn. zm.) w związku z tym, że zaoferowana cena wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia oraz budzi wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów; • art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1320 z późn.zm.) w związku z tym, że cena całkowita Państwa oferty jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania odpowiednio w zadaniu 3.

Zamawiający żąda od Wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny odpowiednio dla zadania 3.

Przedłożone wyjaśnienia powinny dotyczyć w szczególności:

1. zarządzania procesem produkcji;
2. wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw;
3. oryginalności dostaw oferowanych przez wykonawcę;
4. zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z 10 października 2002 r.

o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

1. zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
2. zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym jest realizowane zamówienie;
3. zgodności z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska;
4. wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy;
5. prosimy o szczegółowe przedstawienie kosztorysu ofertowego z rozbiciem na wszystkie elementy składowe zamówienia, w tym m.in.: a. jednostki mocy, b. satelity ładowania, c. ładowarki dwustanowiskowe, d. system dynamicznego zarządzania ładowaniem, e. system monitoringu, f. koszty podłączenia, montażu i uzyskania niezbędnych zgód;
6. prosimy o wskazanie producentów i modeli oferowanych urządzeń (power unitów, satelit, ładowarek dwustanowiskowych);
7. prosimy o wskazanie, w jaki sposób oferowane urządzenia spełniają wymagania techniczne określone w OPZ, również w kontekście systemu dynamicznego zarządzania ładowaniem i systemu monitoringu;
8. prosimy o wskazanie dostawcy oprogramowania systemu dynamicznego zarządzania ładowaniem oraz monitoringu stacji – czy wykonawca jest jego producentem, czy korzysta z rozwiązania podmiotów trzecich?;
9. jakie koszty licencyjne, integracyjne oraz serwisowe (w okresie gwarancji) zostały uwzględnione w cenie?;
10. prosimy o przedstawienie szczegółowego zakresu gwarancji, w tym: liczba przewidzianych przeglądów serwisowych, częstotliwość pomiarów elektrycznych, koszt materiałów eksploatacyjnych w okresie gwarancji;
11. prosimy o szczegółowe uzasadnienie, dlaczego cena oferty jest niższa od wartości szacunkowej, przy jednoczesnym zapewnieniu pełnej zgodności z OPZ.

26 czerwca 2025 r. przystępujący przedstawił zamawiającemu wyjaśnienia.

W Rozdziale X Wykaz Podmiotowych Środków Dowodowych pkt 2 DOKUMENTY SKŁADANE PRZEZ W YKONAW CÓW MAJĄCYCH SIEDZIBĘ LUB MIEJSCE ZAMIESZKANIA POZA RP przewidziano:

„2.Jeżeli Wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zamiast:

1. 1.informacji z Krajowego Rejestru Karnego, o której w pkt 1.1 – składa informację z odpowiedniego rejestru, takiego jak rejestr sądowy, albo, w przypadku braku takiego rejestru, inny równoważny dokument wydany przez właściwy organ sądowy lub administracyjny kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania lub miejsce zamieszkania ma osoba, której dotyczy informacja albo dokument, w zakresie, o którym mowa w pkt 1.1; (..)
2. Do podmiotów udostępniających zasoby na zasadach określonych w art. 118 ustawy Pzp, mających siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pkt 2-4 stosuje się odpowiednio.”

Zamawiający ustalił, że w skład zarządu podmiotu udostępniającego przystępującemu zasoby - Kempower OYJ) powołany został Pan M.H.. W związku z powyższym, zamawiający, na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, wezwał przystępującego – pismo z 23 lipca 2025 r., do uzupełnienia informacji z Krajowego Rejestru Karnego sporządzonej nie wcześniej niż 6 miesięcy przed jej złożeniem dla p. M.H., w zakresie: 1.1.1. art. 108 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, dotyczącej prawomocnego skazania za określone przestępstwa; 1.1.2. art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy, dotyczącej orzeczenia zakazu ubiegania się o zamówienie publiczne tytułem środka karnego.

Przystępujący złożył w dniu 24 lipca 2025 r. dokument pn. „CRIMINAL RECORDS EXTRACT” z dnia 18 lipca 2025 r., wystawiony przez fiński Urząd Rejestru Karnego (Oikeusrekisterikeskus), urząd właściwy dla siedziby podmiotu udostępniającego zasoby.

I nformacje z fińskiego urzędu zostały wystawione również dla pozostałych członków organów spółki Kempower.

Zarzut nr 1

Zgodnie z przepisem art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

Stosownie do przepisu art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Rozpoznając zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty przystępującego, pomimo iż złożone przez w tego wykonawcę wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, a w istocie potwierdzają ze oferta ta zawiera rażąco niską cenę, Izba miała na uwadze następujące okoliczności:

Wezwanie do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny dla zadania 3 z 13 czerwca 2025 r., wbrew twierdzeniu odwołującego, było ogólne, nie został w nim wskazany poziom szczegółowości wyjaśnień i nie został tam również wskazany obowiązek złożenia dowodów na potwierdzenie każdej wyjaśnianej okoliczności.

Zamawiający w wezwaniu wskazał: „Zamawiający żąda od Wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny odpowiednio dla zadania 3. Przedłożone wyjaśnienia powinny dotyczyć w szczególności: m.in. zarządzania procesem produkcji; wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw; oryginalności dostaw oferowanych przez wykonawcę; zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie, (…).”

W ocenie Izby przystępujący odpowiedział na powyższe wezwanie w sposób wystarczający do uznania, że cena jego oferty nie zawiera rażąco niskiej ceny.

Należy podkreślić, że w § 3 pkt 1 Wartość Przedmiotu Umowy Projektowanych postanowień umowy dla zadania 3 zamawiający przewidział za wykonanie przedmiotu umowy wynagrodzenie ryczałtowe.

Jak słusznie zauważył zamawiający w przypadku wynagrodzenia ryczałtowego nie jest wymagane dokładne skalkulowanie każdej pozycji składającej się na przedmiot zamówienia, wykonawcy pozostawiona jest swoboda w podejściu do sposobu ustalenia ceny.

Odwołujący w uzasadnieniu zarzutu nr 1 powoływał się także na okoliczność przyjęcia przez przystępującego rozwiązania technicznego dotyczącego stacji ładowania oparte na wysokiej granulacji, które w ocenie odwołującego przekładało się na zwiększoną liczbę komponentów, większe gabaryty i masę konstrukcji oraz wyższe koszty logistyki i montażu, a więc realizację technologii obiektywnie drożej, generującej wyższe koszty na niemal każdym etapie realizacji, a pomimo powyższego cena oferty przystępującego była niższa od ceny odwołującego. Odwołujący zakwestionował także koszty montażu, nierealistyczne w jego ocenie w kontekście skomplikowania prac instalacyjnych, wynikających z wybranej technologii oraz podniósł, że związku z tym, że przystępujący powierzył produkcję i dostawę stacji ładowania podwykonawcy, cena jego oferty musi w pokryć nie tylko własne koszty i marżę, ale także cenę zakupu urządzeń od producenta, zawierającą także jego koszty i zysk, a pomimo tego oferta przystępującego jest tańsza niż oferta odwołującego. Powyższe, w ocenie odwołującego, pozwala na sformułowanie wniosku, że cena oferty przystępującego nie uwzględnia wszystkich kosztów niezbędnych do prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia.

Biorąc pod uwagę wskazane powyższej okoliczności, na które zwrócił uwagę odwołujący, Izba podkreśla, iż pomimo, że zgodnie z przepisem art. 224 ust. 5 ustawy Ppz, to na wykonawcy spoczywa obowiązek wykazania, że cena nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu, to jednak przypadku, gdy odwołujący kwestionuje złożone przez wykonawcę wyjaśnienia w zakresie możliwości realizacji w zamówienia za zaoferowana cenę, to właśnie na nim spoczywa obowiązek wykazania zasadności swoich twierdzeń.

Odwołujący nie podołał temu obowiązkowi i nie przedstawił dowodów potwierdzających, że związku z zaproponowaną technologią przystępujący poniesie wyższe koszty a kluczowe elementy kosztorysu są zbyt w nisko wycenione, a także że przystępujący musi pokryć marżę dwóch podmiotów, co w konsekwencji oznacza, że cena nie uwzględnia wszystkich kosztów niezbędnych do prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia.

Stanowisko odwołującego w powyższym zakresie jest oparte na jego własnych założeniach i przypuszczeniach: „kwota ta (ceny ofertowej) jest w ocenie odwołującego rażąco niska i nierealistyczna” i jest niewystarczające dla stwierdzenia, że cena jest w rzeczywistości ceną nierealną, ceną za którą nie jest możliwe wykonanie zamówienia.

Jeśli chodzi o brak zysku w przedstawionej przez przystępującego kalkulacji, to w ocenie Izby, przystępujący nie miał bezwzględnego obowiązku wykazywania go w osobnej pozycji. Jak słusznie wskazał zamawiający, jeśli chodzi o zysk, żaden przepis nie nakłada na wykonawcę obowiązku uwzględniania co najmniej minimalnego zysku.

Wobec powyższego zarzut nr 1 odwołania podlegał oddaleniu.

Zarzut nr 2

Stosowanie do przepisu art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz lit. c ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została

złożona przez wykonawcę niespełniającego warunków udziału postępowaniu, lub który nie złożył w przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub w podmiotowego środka dowodowego, potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu, przedmiotowego środka dowodowego, lub innych dokumentów lub oświadczeń.

Zgodnie z Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, jeżeli wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zamiast informacji z Krajowego Rejestru Karnego, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 - składa informację z odpowiedniego rejestru, takiego jak rejestr sądowy, albo, w przypadku braku takiego rejestru, inny równoważny dokument wydany przez właściwy organ sądowy lub administracyjny kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania ma osoba, której dotyczy informacja albo dokument, w zakresie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1.

Zgodnie z § 5 ust. 3 ww. rozporządzenia, do podmiotów udostępniających zasoby na zasadach określonych w art. 118 ustawy oraz podwykonawców niebędących podmiotami udostępniającymi zasoby na tych zasadach, mających siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przepis § 4 stosuje się odpowiednio.

Z przepisu rozporządzenia wprost wynika, w przypadku członków organów ( w tym podmiotu udostępniającego zasoby), którzy mają miejsce zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej składana jest informacje z odpowiedniego rejestru kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszania.

Uzyskanie i złożenie informacji od organu właściwego dla siedziby wykonawcy było przypadku członków zarządu podmiotu udostępniającego zasoby było prawidłowe. w Izba wskazuje, że zasadność powyższego stanowiska potwierdza uzasadnienie do projektu zmiany ww. rozporządzenia z 2023 r., z którego wynika, iż wprowadzona zmiana jest uzasadniona tym, iż: „często urzędujący członek organu zarządzającego lub nadzorczego wykonawcy, wspólnik spółki jawnej lub partnerskiej albo komplementariusz w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub prokurent nie zamieszkują w państwie siedziby lub miejsca zamieszkania wykonawcy, a wykonawcy sygnalizują, że w niektórych państwach organy wydające właściwe dokumenty w sprawie braku karalności nie wydają ich odniesieniu do osób niebędących ich obywatelami i zamieszkujących w innym państwie. Proponowana możliwość w złożenia dokumentu wystawionego w kraju zamieszkania osoby, której dokument dotyczy, będzie funkcjonowała równolegle ze składaniem przez wykonawcę dokumentu wystawionego w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania wykonawcy.”

Izba, odnosząc się do dowodów na potwierdzenie stanowiska odwołującego, zawartego zarzucie nr 2 wskazuje, że informacje zawarte w profilu zawodowym w serwisie LinkedIn nie są wystarczające do w ustalenia miejsca zamieszkania określonej osoby.

Zarzut nr 2 odwołania, a w konsekwencji także zarzut nr 3 podlegały oddaleniu.

O kosztach postępowania orzekła na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz art. § 8 ust.

2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. poz. 2437) mając na uwadze wynik postępowania.

Wobec oddalenia odwołania w całości koszty postępowania odwoławczego ponosi odwołujący.

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.

Przewodnicząca

………………………