Wyrok KIO 3960/26 z 11 września 2026

1. 1.oddala odwołanie,
2. 2.kosztami postępowania obciąża wykonawcę: Sandfield Sp. z o.o., ul. Puławska 111A lok. 86, 02-707 Warszawa i
   1. 2.1.zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000, 00 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) wniesioną przez wykonawcę: Sandfield Sp. z o.o., ul. Puławska 111A lok. 86, 02-707 Warszawa tytułem uiszczonego wpisu, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Sandfield Sp. z o.o., ul. Puławska 111A lok. 86, 02-707 Warszawa tytułem wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Skarb Państwa Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, ul. Wronia 53, 00-874 Warszawa prowadzący postępowanie: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu, ul. Siemiradzkiego 5a, 60-763 Poznańtytułem wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego;
   2. 2.2.zasądza od wykonawcy: Sandfield Sp. z o.o., ul. Puławska 111A lok. 86, 02-707 Warszawa na rzecz Skarb Państwa Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad,ul. Wronia 53, 00-874 Warszawa prowadzący postępowanie: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu, ul. Siemiradzkiego 5a, 60-763 Poznańkwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu wydatków pełnomocnika Zamawiającego, tj. kosztów wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego pn.

„Całoroczne kompleksowe (bieżące i zimowe) utrzymanie dróg krajowych na terenie Oddziału w Poznaniu – Rejon w Nowym Tomyślu w latach 2026-2030”, nr postępowania OPO.D-3.2421.3.2026, zostało wszczęte ogłoszeniem opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 16.02.2025 r. pod nr OJ S 32/2026 108554-2026 przez:

Skarb Państwa Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, ul. Wronia 53, 00-874 Warszawa prowadzący postępowanie: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowychi Autostrad Oddział w Poznaniu, ul. Siemiradzkiego 5a, 60-763 Poznań zwany dalej: „Zamawiającym”. Do ww. postępowania o udzielenie zamówienia zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 z późn. zm.), zwana dalej: „Pzp” albo „PZP” albo „pzp”.

W dniu 31.07.2026 r. (za pomocą środków komunikacji elektronicznej) Zamawiający poinformował o wyborze oferty najkorzystniejszej - ZABERD Sp. z o.o., ul. Bystrzycka 214, 54-215 Wrocław zwanej dalej: „ZABERD” albo „ZABERD Sp. z o.o.” albo „Przystępującym po stronie Zamawiającego”. Drugą pozycje w rankingu złożonych oferta zajął - Sandfield Sp. z o.o., ul. Puławska 111A lok. 86, 02-707 Warszawa zwanej dalej: „Sandfield Sp. z o.o.” albo „Odwołującym”.

W dniu 10.08.2026 r. (przez dostawcę usługi e-Doręczenia) Sandfield Sp. z o.o., wniósł odwołanie na czynność z 31.07.2026 r. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

1. 1)art. 226 ust. 1 pkt 5 i 10) Pzp poprzez niezastosowanie i zaniechanie odrzucenia oferty Zaberd, pomimo że jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia oraz zawiera błąd w obliczeniu ceny;
2. 2)art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 1, ust. 5 i ust. 6 Pzp poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie odrzucenia oferty Zaberd, pomimo że zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, w tym jej istotnych części składowych, a zarazem złożone przezeń wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny (w tym istotnych części składowych ceny objętych wezwaniem do wyjaśnienia);
3. 3)art. 16 pkt 1 i 2) Pzp poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, jak i niezapewniający dostatecznej przejrzystości postępowania.

Odwołujący wnosił o nakazanie Zamawiającemu:

I.unieważnienia czynności wyboru oferty Zaberd jako najkorzystniejszej w postępowaniu;

II.powtórzenia czynności badania i oceny ofert w postępowaniu, a w jej wyniku odrzucenia oferty Zaberd jako: a. niezgodnej z warunkami zamówienia; b. zawierającej błąd w obliczeniu ceny; c. zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, w tym jej istotnych części składowych; A. Wstęp

1. 1.Przedmiotem Postępowania jest całoroczne kompleksowe (bieżące i zimowe) utrzymanie dróg krajowych na terenie Oddziału w Poznaniu – Rejon w Nowym Tomyślu w latach 20262030. Jest to jedno z wielu podobnych postępowań prowadzonych w tym samym czasie przez różne oddziały Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.Usługa obejmuje wykonanie prac całorocznego, w tym zimowego i bieżącego utrzymania dróg, w szczególności: utrzymanie nawierzchni dróg, utrzymanie poboczy i pasów rozdziału, utrzymanie korpusu drogi, utrzymanie odwodnienia, utrzymanie chodników i ścieżek rowerowych, utrzymanie oznakowania, utrzymanie urządzeń bezpieczeństwa ruchu, utrzymanie estetyki znaków, elementów bezpieczeństwa ruchu oraz pasa drogowego, utrzymanie urządzeń wspomagających, zimowego utrzymania dróg, zarządzania kontraktem, utrzymania czystości na obiektach inżynierskich, prace pomocnicze.

Szczegółowo przedmiot zamówienia opisany został w Tomie III SWZ.

1. 2.Ofertowanie zadania polega na wycenie pozycji zawartych w formularzach cenowych, odpowiadających określonym grupom prac, czyli: „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 1 - Nawierzchnia” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 2 - Pobocza i pasy rozdziału” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 3 - Korpus drogi” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 4 - Odwodnienie” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 5 - Chodniki, ścieżki rowerowe” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 6 - Oznakowanie” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 7 - Urządzenia BRD” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 8 - Estetyka” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 9 - Urządzenia wspomagające” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 10a - Zimowe utrzymanie dróg” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 10b - Zimowe utrzymanie dróg” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 10c - Zimowe utrzymanie dróg” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 11 Zarządzanie kontraktem” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 12 - Czystość na obiektach inżynierskich” „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA PRAC NR 13 – Prace pomocnicze.”
2. 3.Zamawiający wymagał wypełnienia formularzy cenowych (poszczególne TER), ściśle według kolejności pozycji wyszczególnionych w tych formularzach. Wykonawca powinien określić ceny jednostkowe netto oraz wartości netto dla wszystkich pozycji wymienionych w danym formularzu, a następnie wyliczyć cenę netto łącznie. Każda cena jednostkowa powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji (por. rozdział 17 SWZ Sposób obliczenia ceny).

B.Stan faktyczny

1. 1.W Postępowaniu złożyło oferty 4 wykonawców. Trzech z nich zaoferowało zbliżone ceny, odpowiednio ca 63, 64 i 68 milionów złotych. Natomiast oferta Zaberd opiewa na 57 909 764,77 zł, a więc pozostaje ponad 5 milinów złotych tańsza o d oferty Sandfield, która została sklasyfikowana na drugim miejscu. Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia 90 167 775,05 zł.
2. 2.Na podstawie art. 224 ust. 1 Pzp, pismem z dnia 08.05.2026 r. Zamawiający wezwał Zaberd do złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny. Zamawiający zaznaczył, że cena Zaberd jest niższa aż o 35,78% od wartości szacunkowej zamówienia. Z uwagi na powyższe Zamawiający, celem ustalenia czy złożona oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia zwrócił się o udzielenie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość zaproponowanej ceny. Zamawiający zaznaczył, że prosi o wyczerpującą i szczegółową informację oraz wnosi o podanie konkretnych założeń i kalkulacji wraz z uzasadnieniem oraz dowodami na poparcie wyliczeń ceny jaką wykonawca przedstawił w ofercie, mając na uwadze w szczególności: a) zgodność z przepisami dotyczącymi kosztów pracy (…); b) zgodność z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.

Ponadto, Zamawiający zwrócił się do Zaberd o wyjaśnienie zadeklarowanych cen jednostkowych dotyczących: a) Grupa 2 – poz. 1.1 – Remont poboczy destruktem bitumicznym o grubości warstwy do 10 cm, materiał Zamawiającego [m2]; b) Grupa 4 – poz. 5.4 – Oczyszczenie i udrożnienie studzienki wpustowej [szt.]; c) Grupa 4 – poz. 7.1 – Oczyszczenie separatorów koalescencyjnych wraz z osadnikiem, osadników żwirowych, piaskowników, pompowni, regulatorów przepływu (z utylizacją odpadów ropopochodnych i szlamu) [m3]; d) Grupa 10b – Zimowe utrzymanie dróg - Wartość zadania za okres 1 sezonu zimowego netto [1 sezon zimowy] e) Grupa 10c – Zimowe utrzymanie chodników - Wartość zadania za okres 1 sezonu zimowego netto [1 sezon zimowy] – poprzez przedstawienie szczegółowej kalkulacji cenowej dla przedmiotowej pozycji w rozbiciu na składniki cenotwórcze, w tym koszty robocizny, materiału, sprzętu oraz kosztów pośrednich, zysku i innych kosztów, popartej wyjaśnieniami oraz dowodami rynkowości wskazanych wartości cenotwórczych.

1. 3.Za pismem z dnia 22 maja 2026 r. Zaberd przedstawił wyjaśnienia (dalej „Wyjaśnienia”), które zostaną poddane szczegółowej analizie w dalszej części uzasadnienia. W tym miejscu Odwołujący zwraca jedynie uwagę, że z jakkolwiek wyjaśnienia wydają się obszerne (37 stron), to w dużej mierze obejmują nieistotne informacje natury organizacyjnej i formalnej, jak chociażby orzecznictwo, opis sytuacji spółki, i to, której zajmują blisko 1/3 wyjaśnień.

ZANIECHANIE ODRZUCENIA OFERTY ZABERD NA PODSTAW IE ART.

226 ust. 1 pkt 5 i 10) Pzp ORAZ art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 1, ust. 5 i ust. 6 Pzp

1. 1.Odwołujący, po zapoznaniu się z wyjaśnieniami Zaberd stwierdza, że nie uzasadniają podanej w ofercie ceny – tak w odniesieniu do całej oferty jak i poszczególnych jej składników, co potwierdzają następujące ustalenia.
2. 2.Jak zostało wspomniane na wstępie Zamawiający wezwał Zaberd do wyjaśnienia ceny, przy czym wezwanie składało się z dwóch części. Z jednej strony Zamawiający zażądał ogólnych informacji dotyczących wyliczenia ceny oferty w następujący sposób: „Prosimy o przedstawienie sposobu uwzględnienia elementów mających wpływ na cenę oferty, które uważacie Państwo za istotne” (mając na uwadze w szczególności koszty pracy i zgodność z przepisami z zakresu prawa pracy). Jednocześnie wymagał szczegółowej kalkulacji cenowej w rozbiciu na składniki cenotwórcze, w tym koszty robocizny, materiału, sprzętu oraz kosztów pośrednich, zysku i innych kosztów, popartej wyjaśnieniami oraz dowodami rynkowości wskazanych wartości cenotwórczych w odniesieniu do konkretnych pozycji. 3. Zaberd miał więc prawny obowiązek wykazania ogólnej rentowności kontraktu przy założeniu cen jednostkowych w poszczególnych TER, a dodatkowo dokładnego wyliczenia kosztów dla skonkretyzowanych w wezwaniu pozycji. Temu obowiązkowi nie sprostał.

Podjął jedynie próbę wytłumaczenia się z tych pozycji, które zostały wymienione w wezwaniu, natomiast w żadnej mierze nie przedstawił argumentów w celu wykazania, że cena łączna oferty nie jest rażąco niska.

1. 4.Od strony 11 Wyjaśnień Zaberd przedstawia ogólne zasady przyjęte do wyceny oferty w odniesieniu do : - robocizny – poprzez wyjaśnienie sposobu wyliczenia stawki roboczogodziny z uwzględnieniem okoliczności mających wpływ na jej wysokość (przepisy o zabezpieczaniu społecznym, praca w porze nocnej itp.), w tym na możliwość obniżenia kosztów (możliwość zatrudniania części pracowników na zasadzie umów cywilnoprawnych, zatrudnienie emerytów, zatrudnianie osób poniżej 26 roku życia; ulgi związane z zatrudnieniem osób powyżej 50 roku życia). - cen paliw; - sprzętu własnego; - materiału.

Kolejno Zaberd objaśnił jak należy odczytywać koszty Tymczasowej Organizacji Ruchu (dalej „TOR”) oraz koszty pośrednie. Od strony 15 Wyjaśnień znajdują się zaś szczegółowe wyliczenia – ALE W YŁĄCZNIE DLA KILKU POZYCJI WYNIKAJĄCYCH Z WEZWANIA.

1. 5.Z powyższego wynika, że Zaberd całkowicie zignorował pierwszą część wezwania, czyli żądanie wyjaśnienia ceny całej oferty. Ograniczył się bowiem wyłącznie do szczegółowego omówienia kilku konkretnych pozycji, pozostawiając bez odpowiedzi żądanie Zamawiającego obejmujące ogólną wartość zobowiązania ofertowego. Jest to, pierwsza, zasadnicza i wystarczająca okoliczność do wniosku, iż oferta Zaberd podlega odrzuceniu. Nie ulega wątpliwości że Wezwanie nie było zawężone wyłącznie do kilku pozycji. Jak zostało powyżej wskazane Zamawiający, w związku ze stwierdzoną różnicą ceny blisko 36 % od wartości zamówienia, zwrócił się o wyjaśnienia całej oferty (dowód: Wezwanie, z którego wynika):

Jednocześnie, dodatkowo Zamawiający zażądał kalkulacji szczegółowej dla kilku pozycji i grup prac (cyt. „Ponadto (…)”, :

1. 6.Wezwanie nie może budzić wątpliwości. Było jasne i kategoryczne. Co więcej, Zamawiający wezwał do wyjaśnień również Odwołującego, jednakże wobec faktu, że jego cena nie była niższa o 30% od wartości zamówienia, sformułował wezwanie inaczej. Jego przedmiotem było bowiem jedynie ustalenie, czy istotne części składowe oferty zawierają rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Zatem w przypadku Zaberd Zamawiający dokonywał ustaleń czy „złożona oferta zawiera rażąco niską cenę”. Natomiast w przypadku Odwołującego, czy „istotne części składowe oferty zawierają rażąco niską cenę”. Różnica jest oczywista. O ile bowiem Odwołujący tłumaczył się wyłącznie z konkretnych pozycji, które wzbudziły wątpliwości Zamawiającego, o tyle Zaberd musiał dodatkowo, a wręcz przede wszystkim, wyjaśnić wartość całej oferty. Zamawiający pozostawił mu swobodę przygotowania odpowiedzi (kalkulacji szczegółowej żądał jedynie w stosunku do konkretnych pozycji), co nie oznacza, że wykonawca został zwolniony z reakcji. Wszak Zamawiający wymagał „konkretnych założeń i kalkulacji”. Nie było konieczne złożenie „szczegółowej kalkulacji w rozbiciu na składniki cenotwórcze”, niemniej należy uznać, że podstawowe wyliczenia dowodzące rentowności całego kontraktu były nieodzowne. W tym kierunku Zaberd nie podjął żadnej inicjatywy. Jedenastostronicowy wstęp nie zawiera żadnych wyliczeń, choćby najbardziej ogólnych. Sprowadza się do informacji zakładowych, które „pasują” do każdego zamówienia.

Nie wynikają z niego żadnego konkretne wnioski. Ponadto, tego typu wiadomości mogli by przedstawić wszyscy wykonawcy, albowiem każdy wykonuje różne umowy, ma stałych dostawców, którzy stosują rabaty, współpracuje z podwykonawcami itd. Jeśli takowe ogólniki miały by wystarczać do wyjaśnienia ceny, to wezwanie w trybie art. 224 ust. 1 Pzp byłoby bezcelowe, a przepis martwy. Zamawiający nie dowiadywali by się z nich absolutnie niczego.

1. 7.Ponadto należy zwrócić uwagę, że szacując wartość zamówienia zamawiający bazują głównie na cenach, które wykonawcy oferują w podobnych postępowaniach. Zatem te szacunkowe ceny już uwzględniają właśnie takie okoliczności, jakie na wstępie wymienił Zaberd. W związku z tym wezwanie do wyliczenia ceny należy korelować z obowiązkiem przedstawienia konkretnych założeń i kalkulacji, a nie jedynie hasłowych zapewnień. Z art. 224 ust. 1 Pzp wynika bowiem wprost, że zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny. Takich wyliczeń Zaberd nie złożył. W części ogólnej nie ma żadnych danych liczbowych, a więc nie można ich uznać za wyliczenia ceny.
2. 8.Kolejno trzeba podkreślić, że zamówienie obejmuje 13 grup prac, w tym usługi dotyczące nawierzchni, oznakowania, estetyki czy zarządzania kontraktem, które łącznie stanowią ok. 50 % ceny oferty Zaberd. W szczególności do tych grup, nie złożono żadnych wyjaśnień, a mają główny udział w wartości oferty. Istotne jest, że zostały pominięte całkowicie. W Wyjaśnieniach nie ma żadnych danych mogących uprawdopodobniać, że ceny tych grup są realne, nie zostały zaniżone.
3. 9.Podsumowując, Zamawiający na podstawie Wyjaśnień nie miał podstaw do ich uwzględniania. Należy uznać, że Zabered nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, tudzież mają one charakter jedynie częściowy, a tym samym nie uzasadniają podanej w ofercie ceny. Na gruncie art. 224 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp jest to równoznaczne z obowiązkiem odrzucenia oferty Zaberd.
4. 10.Jakkolwiek powyższe stanowisko wydaje się już wystarczające do uwzględnienia odwołania, to Odwołujący podnosi kolejne powody, które uzasadniają postawione na wstępie zarzuty. Tym razem w odniesieniu do konkretnych pozycji, dla których Zamawiający żądał szczegółowych kalkulacji.

1) Grupa 2 – poz. 1.1 – Remont poboczy destruktem bitumicznym o grubości warstwy do 10 cm, materiał Zamawiającego Zaberd przedstawił szczegółową kalkulację, która jest niewiarygodna, pozorna i polega na dostosowaniu kosztów do zaoferowanej ceny. Zamawiający wymagając kalkulacji szczegółowej powinien ją przeanalizować, a nie jedynie „odhaczyć” jako złożona.

Za omawianą pozycję Zaberd zaoferował 3,00 zł za 1 m2. Rozkładając na czynniki przyjął następujące udziały kosztów:

Robocizna ( R ) – 0,042, co oznacza niecałe 3 minuty pracy jednego robotnika na 1m2 Materiały ( M) – 0,005 (wyłącznie woda) Sprzęt ( S ) – 0,001, a dla poz. zagęszczarka – 0.002 – co oznacza odpowiednio 3,6 sekundy pracy lub 7,2 sekundy pracy dla zagęszczarki, na każdy m2.

Jednostkowe koszty TOR – 0,00012 – 10,36 sekundy (wyliczone jako: 24h = 86 400 sekund x 0,00012 = 10,36 s).

Są to całkowicie nieadekwatne wartości (nawet jeśli powiększymy to o odpowiednio 3 lub 5% kosztów pośrednich – w przypadku M i S), co widać gołym okiem laika. Sprzęt wymaga dostarczenia w rejon prac i czas potrzebny wyłącznie na jego transport jest dłuższy, niż przewidziany do zaangażowania na robotach. Podobnie z TOR. Stosując niewiarygodne założenia Zaberd, że urządzenia (koparkoładowarka, walec) potrzebują jedynie 3,6 sekundy pracy na 1 m2 , otrzymywalibyśmy wynik, wedle którego 10 000 mb (10 km!) pobocza o szerokości 1 m (co daje 10 000 m2) można wykonać w 10 godzin, co jest niewykonalne.

Przecież koparko ładowarka w ciągu 3,6 sekundy nie jest w stanie wykonać nawet jednego cyklu pracy (trzeba wykonać odspajanie i załadunek na pojazd ciężarowy).

To samo się tyczy samochodu samowyładowawczego. Sam postój na czas załadunku trwa dłużej niż 3,6 sekundy na metr kwadratowy, a gdzie czas na wywóz urobku? Jeśli te czasu wydłużymy jedynie o dodatkowe 3,6 sekundy (co byłoby tempem ekspresowym), to koszt sprzętu rośnie o 66 groszy, co przy zysku wynoszącym 0,10 zł, oznacza stratę na poziomie 56 groszy na każdy metr.

Ponadto, Zaberd nie uwzględnił w kalkulacji sprzętu i materiału wymaganego w SST D-06.03.02a (stanowiącej szczegółowy opis przedmiotu zamówienia) Zgodnie z pkt 3.2 SST D-06.03.02a -Sprzęt do wykonania prac: Wykonawca przystępując do wykonania prac związanych z remontem i uzupełnieniem ubytków w poboczach oraz uzupełnieniem zaniżonych poboczy, winien wykazać się możliwością korzystania z następującego sprzętu:

1. 1.sprzętu mechanicznego w postaci: - równiarek do profilowania, - ładowarek czołowych, - brony talerzowe, zrywarki, kultywatory, układarki mechaniczne do poboczy, - małe walce, - wibracyjne zagęszczarki płytowe, ubijaki mechaniczne i ręczne, - przewoźne zbiorniki na wodę,
2. 2.sprzętu ręcznego, w tym łopaty, kilofy, itp.

Zaberd nie uwzględnił równiarki.

Ponadto, zgodnie z przewidzianą w SST technologią robót – w przypadku poboczy z destruktu asfaltowego w miejscach wskazanych przez Przedstawiciela Zamawiającego należy wykonać skropienie kationową emulsją asfaltową klasy C60B5 R lub C60B5 ZMo właściwościach zgodnie z PN-EN 13808, w ilości 0,3÷0,5 kg/m2, a następnie po rozpadzie emulsji, zagęścić walcami (w miejscach trudno dostępnych płytą wibracyjną).

Wykonawca nie przewidział w materiale emulsji asfaltowej.

Mając na uwadze powyższe cena jednostkowa została zaniżona, bo nie uwzględnia kosztu wymaganego sprzętu, wymaganego materiału oraz kalkulacja ma ewidentnie zaniżone koszty sprzętu uwzględnionego.

2) Grupa 4 – poz. 5.4 – Oczyszczenie i udrożnienie studzienki wpustowej Zaberd przedstawił szczegółową kalkulację, która jest niewiarygodna, pozorna i polega na dostosowaniu kosztów do zaoferowanej ceny. Zamawiający wymagając kalkulacji szczegółowej powinien ją przeanalizować, a nie jedynie „odhaczyć” jako złożona.

Za omawianą pozycję Zaberd zaoferował 10,50 zł za szt. Rozkładając na czynniki przyjął następujące udziału kosztów:

Robocizna ( R ) – 0,0504 co oznacza 181 sekund pracy jednej osoby (ok 3 minuty / szt.)

Materiały ( M) – 0,8 (wyłącznie woda) Sprzęt ( S ) – 0,008 dla samochodu typu WUKO– co oznacza 28,8 sekundy na jedną studzienkę Jednostkowe koszty TOR – 0,00018 – 15,55 sekundy (wyliczone jako: 24h = 86 400 sekund x 0,00018 = 15,55 s).

Utylizacja – 0,42 zł / m3 Są to całkowicie nieadekwatne wartości co widać gołym okiem laika. Samo przemieszczanie się pojazdu między studzienkami trwa dłużej niż założone pół minuty, a gdzie praca. Niemniej stosując nawet te niewiarygodne założenia Zaberd, to skoro Wuko ma pracować 28,8 sekundy, to tyle samo musi być rozłożona TOR. Zatem na jedną studzienkę jej koszt jest min. dwukrotnie wyższy.

Przy takim czasie jaki założył Zaberd wychodzi, że 1000 studzienek przewidzianych do oczyszczenia w roku wykonawca obsłużyłby w 8 godzin, co jest nierealne. Ponadto zebrane nieczystości trzeba również wywieźć. Trudno ocenić czy koszt ten wchodzi do pracy WUKO, czy uwzględniono go w ramach pozycji Utylizacja.

Niemniej nie sposób uznać, aby w którejkolwiek z nich założono odpowiednie koszty. Jeśli miałyby być uwzględnione w sprzęcie to oczywistym jest, że owe 28,8 sekundy nie wystarczy na wywóz. Jeśli w Utylizacji, to zakładając, że W UKO ma pojemność 30 m3 (to już bardzo duży pojazd, w zasadzie niewykorzystywany na drogach krajowych, częściej występują ciężarówki 14-18 m3), to wywóz takiej ilości (jeden transport) byłby kosztem 12,6 zł (0,42 x 30), co na pierwszy rzut oka jest nierealne, gdyż pokrywa co najwyżej 2 litry paliwa…. (bez amortyzacji pojazdu, pracy kierowcy, oddania materiału do specjalistycznego zakładu unieszkodliwiania odpadów).

Jedynie tłem na tych wyliczeń są pozostałe zastrzeżenia, wskazujące na nieuwzględnienie wszystkich kosztów wynikających z SST D-03.01.03d (właściwej dla omawianej pozycji), zgodnie z którą:

1. 1. 3.2.Sprzęt do wykonania prac Dla realizacji prac wymienionych w punkcie 1.1 Wykonawca przystępujący do czyszczenia powinien posiadać 2 szt. samochodów specjalnych próżniowossących do czyszczenia studzienek i wpustów, w tym co najmniej 1 samochód z recyklingiem wody. Wykonawca wykazał tylko jeden pojazd Wuko.
   2. 5.3.Oczyszczenie kratek wpustowych i studzienek Wykonawca oczyści kratki wpustowe z wszelkich zanieczyszczeń hydro - mechanicznie przy użyciu samochodów specjalnych próżniowo-ssących, przystosowanych do czyszczenia kanalizacji, względnie przez oczyszczanie strumieniem wody pod ciśnieniem (a w razie konieczności dodatkowo ręcznie) przy równoczesnym przemywaniu kolektorów kanalizacyjnych i przykanalików, którymi nagromadzone osady zostaną przeniesione poprzez kanały, a po oczyszczeniu i zdjęciu kratek dokona oczyszczenia studzienek ściekowych aż do spodu osadników. Wydobyte zanieczyszczenia należy wywieźć środkiem transportu na składowisko odpadów.

Wykonawca nie złożył żadnych dowodów na rynkowe koszty utylizacji.

Należy uznać, że „Jednostkowe koszty inne” zaniżono minimum trzykrotnie, podobnie koszty sprzętu, co oznacza, że faktyczny koszt wynosi ok. 5 zł więcej, co oznacza stratę dla Zaberd.

3) Grupa 4 – poz. 7.1 – Oczyszczenie separatorów koalescencyjnych wraz z osadnikiem, osadników żwirowych, piaskowników, pompowni, regulatorów przepływu (z utylizacją odpadów ropopochodnych i szlamu) Zaberd przedstawił szczegółową kalkulację, która jest niewiarygodna, pozorna i polega na dostosowaniu kosztów do zaoferowanej ceny.

Zamawiający wymagając kalkulacji szczegółowej powinien ją przeanalizować, a nie jedynie „odhaczyć” jako złożona.

Za omawianą pozycję Zaberd zaoferował 210 zł za m3. Rozkładając na czynniki przyjął następujące udziału kosztów:

Robocizna ( R ) – 0,48 co oznacza 181 sekund pracy jednej osoby (ok 3 minuty / szt.)

Materiały ( M) – 1,2 (wyłącznie woda) Sprzęt ( S ) – 0,34 dla samochodu typu WUKO-SW – co oznacza 20 minut na m3.

Jednostkowe koszty TOR – 0,0008 – 69,12 sekund na jeden m3 (wyliczone jako: 24h = 86 400 sekund x 0,0008 = 69,12 s).

W kontekście tego przypadku należy zwrócić uwagę na koszty W UKO. Dla 1m3 założono pracę przez 20 minut.

Dla porównania, dla studzienek przewidziano 28,8 sekundy, a więc ok 0,5 minuty, czyli 40 razy krócej, co pokazuje że te czasy są całkowicie oderwane od realiów. Zwłaszcza że czyszczenie studzienek wymaga częstego przemieszczania się pomiędzy licznymi lokalizacjami, co nie występuje w przypadku separatorów.

Ponadto, porównując czas pracy TOR vs Wuko otrzymujemy następujące wnioski:

Wuko ma pracować 20 minut. Założenie dla TOR wynosi 0,0008 doby, czyli wskazane 69 sekund (nieco ponad minutę), a więc doszło do 20 krotnego zaniżenia kosztu TOR (wartościowo jest to: 20 x 1,79 = ca 35 zł). Wyliczony dla pozycji zysk wynosi 10,30 zł , a więc jest niższy niż koszty o blisko 25 zł.

Dalszą straty pogłębiają zaniżone koszty utylizacji ustalone na 0,12 normy jednostkowej (zbyt mało materiału ropopochodnego w jednym metrze szlamu).

Wykonawca nie złożył również żadnych dowodów na rynkowe koszty utylizacji. Dowód: kalkulacje szczegółowe (3 pliki)

1. 11.Dodatkowo należy podnieść, że Zaberd nie przedstawił dowodów na koszty pracy. Przyjął jednolitą stawkę wynoszącą 31,50 dla wszystkich rodzajów prac, co nie może być wiarygodne, gdyż nie można porównywać wynagrodzeń kierowcy W UKO, operatora sprzętu budowlanego, z pracą szeregowego robotnikabez uprawień i kwalifikacji. Istotne jest również, że ww. stawka zakłada optymalizację kosztów pracy poprzez zatrudnienie osób do 26 roku życia oraz inne oszczędności.

W tych okolicznościach Zaberd powinien złożyć dowody z których wynikałoby, że ma możliwość zatrudnienia takich osób, czego nie uczynił. Zapewnienie o oszczędnościach jest więc gołosłowne.

1. 12.Na gruncie art. 224 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp powyższe ustalenia powinny skutkować obowiązkiem odrzucenia oferty Zaberd. Jednocześnie ta oferta jest niezgodna z pkt 17.3 SW Z („Każda cena jednostkowa zawarta w Ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji” – a tak nie jest w odniesieniu do ww. pozycji), zatem podlega odrzuceniu również na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 i 10) Pzp.

ASPEKTY PRAWNE

1. 1.Jak zostało wspomniane na wstępie, ze względu na licznie ogłaszane przez GDDKiApostępowania na analogiczne usługi (całoroczne utrzymanie dróg), zawierające takie same warunki wykonywania zamówień oraz zasady wyceny ofert (w oparciu o TER-y), wykształciło się orzecznictwo KIO oraz SO SZP w zakresie wszystkich kwestii poruszonych w niniejszym odwołaniu.
2. 2.Na gruncie pkt 17.3 SW Z każda cena jednostkowa zawarta w Ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji. Bezwzględny charakter tej klauzuli podkreślił co najmniej dwukrotnie Sąd Okręgowy w Warszawie. W wyroku z dnia 22 marca 2022 r. (sygn. akt XXIII Zs 9/22) stwierdził:„Skoro zatem, zgodnie z pkt. 17.3 SW Z koszt ma być wskazany przez wykonawcę w sposób całkowity, to nie można wskazać go w danej pozycji tylko częściowo, przenosząc pozostałą jego część do innej. Sąd Okręgowy stoi tu bowiem na stanowisku, iż takie zachowanie wykonawcy (wykazywanie kosztów w dowolnych pozycjach) jest niezgodne z warunkami zamówienia, które sformułował zamawiający.”. Analogicznie orzekł w dniu 26 lutego 2024 r (sygn. akt XXIII Zs 118/23) akcentując:„Sąd Okręgowy w dalszym ciągu stoi na stanowisku, że jeżeli dane koszty mają zostać ujęte w określonej pozycji danej grupy, to tam mają zostać ujęte, a nie przenoszone do innych pozycji”.
3. 3.Szczególnie miarodajny jest również wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30.04.2024 r. (sygn. XXIII Zs 19/24), który zapadł na skutek skargi GDDKiA na orzeczenie KIO nakazujące odrzucenie oferty z przetargu na utrzymanie drógz powodu zaniżenia kosztu trzech pozycji kosztorysowych. Zapadł na kanwie dokładnie takich samych zarzutów jakie obecnie stawia Odwołujący oraz w oparciu o identyczne, relewantne zapisy SWZ. Sąd Okręgowy stwierdził w nim, że: „W celu uzasadnienia takiego stanowiska Sąd wskazuje na warunki zamówienia, zgodnie z którymi każda cena jednostkowa zawarta w Ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji w przyjętej jednostce czasu/ilości rozliczenia w Formularzu cenowym (pkt 17.5 SW Z). W związku z tak sformułowanym postanowieniem Specyfikacji Warunków Zamówienia, jedyną możliwość do wykazania, że cena w pozycjach zakwestionowanych przez Odwołującego, a obecnie Przeciwnika Skarg, była prawidłowa stanowiło przedstawienie wartości materiałów, wartości usług i ich zsumowanie. Przy czym bezzasadnym było wskazywanie na wartość usług wykonanych w przeszłości przez Konsorcjum (...) lub przedstawienie wartości usług wykonanych przez innych wykonawców w innych postępowaniach, a wartości usług w tym postępowaniu, jeżeli dojdzie do zlecenia przez Zamawiającego wykonania tych prac. Wobec nie wykonania takiego przedstawienia cen w pozycjach 10.1., 17.1 oraz 18.2. przez Konsorcjum (...), Krajowa Izba Odwoławcza na żądanie Odwołującego doszła do prawidłowego wniosku, że po unieważnieniu czynności Zamawiającego polegającej na wyborze najkorzystniejszej oferty i po ponownym badaniu ofert, oferta Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (...) sp. z o.o. z siedzibą w O., (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Ł. oraz T. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w R. podlegała odrzuceniu jako oferta zawierająca rażąco niską cenę”.
4. 4.Natomiast w kontekście jakości wyjaśnień rażąco niskiej ceny w orzecznictwie panuje jednolity pogląd co do konieczności maksymalnego uwiarygodnienia wszelkich informacji składanych w procesie wyjaśnień ceny poprzez adekwatne dowody. To na wykonawcy ciąży bowiem obowiązek obalenia domniemania rażąco niskiej ceny. W wyroku z dnia 31 sierpnia 2021 r. (sygn. akt XXIII Zs 71/21) Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy wskazał, że złożenie dowodów odnoszących się do przyjętych założeń kalkulacyjnych stanowi konieczny element w procedurze wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny. Zdaniem Sądu oczywistym jest, że przedstawiane wyjaśnienia winny być nie tylko konkretne i przekonywujące, ale również poparte stosownymi dowodami. Jednocześnie Sąd ten, za wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie o sygn. akt IV Ca 1299/09 stwierdził, że składanie przez skarżącego dopiero na rozprawie, dodatkowych wyjaśnień i przedstawianie przed KIO nowych argumentów w celu wykazania prawidłowości zaoferowanej ceny, nie może być wzięte pod uwagę ani przez KIO ani tym bardziej przez Sąd Okręgowy. Podobne zapatrywanie przedstawiono w orzeczeniu Sądu Okręgowego we Wrocławiu XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia 21 grudnia 2020r. (sygn. akt XI Ga 797/20) (podkr. własne): Brak wyjaśnień i dowodów lub niewystarczające wyjaśnienia potwierdzają powzięte podczas badania oferty przekonanie, iż oferta zawiera rażąco niską cenę. Konstrukcja art. 90 pzp wskazuje, iż zwrócenie się o złożenie wyjaśnień ustanawia domniemanie zaoferowania rażąco niskiej ceny, zaś wyjaśnienia wykonawcy mają obalić to domniemanie. Wykonawca powinien przedstawić dowody na okoliczności przeciwne domniemaniu i wykazać, iż możliwe i realne jest rzetelne wykonanie zamówienia za zaproponowaną cenę.

Ponieważ celem wyjaśnień jest obalenie domniemania muszą być one konkretne, wyczerpujące i rzeczywiście uzasadniające podaną w ofercie cenę. W związku z tym bez znaczenia pozostaje badanie wpływu poszczególnych elementów ceny ryczałtowej na całość zaproponowanego ryczałtu i to czy mają one istotny wpływ na wysokość ceny, skoro niewątpliwe skarżąca nie złożyła wiarygodnych i wyczerpujących wyjaśnień co do ceny, a zatem nie obaliła domniemania, że cena zaoferowana jako całość jest rażąco zaniżona.

1. 5.W wyroku z dnia 15 grudnia 2023 r. (KIO 3583/23) Izba nakazała odrzucenie oferty jednego z wykonawców ze względu na rażąco niską cenę wskazując na ogólnikowość wyjaśnień, brak dowodów oraz brak możliwości ponownego wezwania do złożenia/uzupełnienia wyjaśnień. Istotne jest, że KIO bardzo obszernie i przekonująco uzasadniła rozstrzygnięcie, m.in. powołując najnowsze orzecznictwo Sądu Okręgowego w Warszawie. Izba zacytowała wyrok z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt: XXIII Zs 113/21, w którym wskazano, że (podkr. własne): "W myśl art. 224 ust. 1 nPzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu. Zgodnie z art. 224 ust. 5 nPzp, to wykonawca ma obowiązek wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu. (...) To wykonawca wszelkimi niezbędnymi środkami dostępnymi w danej sprawie i uzasadnionymi w konkretnym stanie faktycznym, powinien wykazać zamawiającemu, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej, pomimo wypełnienia określonych ustawowych przesłanek podejrzenia rażąco niskiej ceny w jego ofercie. W przypadku niewykazania przez wykonawcę powyższych kwestii uzasadnione jest zaś przyjęcie, że oferta przez niego przedstawiona zawiera rażąco niską cenę lub koszty. Przepisy nie określają przykładowego katalogu dowodów, które wykonawca zobowiązany jest złożyć zamawiającemu w celu uzasadnienia racjonalności i rynkowej wyceny swojej oferty. Możliwe jest przedstawienie zatem każdego dowodu, jednakże musi być on adekwatny do konkretnej sytuacji i stanowić potwierdzenie tego, co wykonawca dowodzi w swoich wyjaśnieniach. (...)

Zamawiający powinien mieć możliwość pełnej weryfikacji złożonych wyjaśnień, zaś w niniejszej sprawie nie było to możliwe z uwagi na brak inicjatywy dowodowej wykonawcy w tym zakresie. Izba słusznie zatem wskazała w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że wykonawca - obecnie skarżący - nie sprostał obowiązkowi wyrażonemu w art. 224 ust. 5 nPzp i nie wykazał realności ceny." (tożsamo Sąd Okręgowy w Warszawie w wyrokach: z dnia 23 kwietnia 2021 r. sygn. akt: XXIII Zs 18/21, z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt: XXIII Zs 87/21, z dnia 18 lutego 2022 r. sygn. akt: XXIII Zs 138/21, wyrok z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt: XXIII Zs 102/22). Kolejno Izba powołała wyrok Sądu Okręgowego w Warszawiez dnia 14 października 2022 r., sygn. akt: XXIII Zs 65/22 i przywoływane w nim dalsze orzecznictwo.

1. 6.Analiza wyjaśnień ceny Zaberd w zakresie objętym zaskarżeniem nie pozwala uznać, że są wyczerpujące. Odwołujący ujawnił w nich ewidentne błędy. Zaoferowany przez Zaberd sposób wykonania zamówienia, implikujący określone braki kosztowe, niewątpliwie pozostaje sprzeczny z SWZ, a ich akceptacja przez Zamawiającego jest całkowicie niezrozumiała.

Zarzuty zasługują więc na uwzględnienie.

Zamawiający w dniu 11.08.2026 r. wezwał (za pomocą środków komunikacji elektronicznej) wraz kopią odwołania, w trybie art. 524 NPzp, uczestników postępowania przetargowego do wzięcia udziału w postępowaniu odwoławczym.

W dniu 14.08.2026 r. (przez dostawcę usługi e-Doręczenia) zgłosił ZABERD Sp.z o.o. przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego wnosząc o oddalenie odwołania w całości. Izba uznała skuteczność przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego: ZABERD Sp. z o.o. W dniu 28.08.2026 r. (e-mailem) Zamawiający wobec wniesienia odwołań do Prezesa KIO wniósł na piśmie, w trybie art. art. 521 Pzp, odpowiedź na odwołania. Wnosił o oddalenie odwołania w całości. Na wstępie odpowiedzi Zamawiający uważa, za stosowne przedstawienie przedmiotu postępowania, którego dotyczy zaskarżana niniejszym odwołaniem czynność wyboru oferty oraz zaniechania odrzucenia oferty- tj. „Całoroczne kompleksowe (bieżące i zimowe) utrzymanie dróg krajowych na terenie Oddziału w Poznaniu – Rejon w Nowym Tomyślu w latach 2026-2030”. Specyfika zamówienia polega na dużej różnorodności przewidzianych czynności odpowiednio posegregowanych w poszczególne grupy. Suma obliczeniowa poszczególnych grup stanowi podstawową wartość zamówienia. W całym postępowaniu Wykonawca jest zobowiązany do wyceny ponad 250 jednostkowych pozycji cenowych. Wartość zamówienia podstawowego oszacowana została przez Zamawiającego na kwotę 73.307.134,19 zł netto. Kosztorys przygotowany został w oparciu o ceny rynkowe na podstawie postępowań przetargowych dot. kompleksowego utrzymania dróg w centralnej Polsce z uwzględnieniem uwarunkowań lokalnych. W ramach przeprowadzonego postępowania złożone zostały 4 oferty, we wszystkich ofertach zadeklarowano realizacje kompleksowej usługi w cenie znacznie niższej niż opiewały szacunki Zamawiającego i mieści się w przedziale 64-76% ceny kosztorys inwestorskiego. Zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych, badanie oferty pod kątem rażąco niskiej ceny należy przeprowadzić obowiązkowo jeżeli cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie błędów w obliczeniu ceny lub złożenia po terminie.

Koniecznym zatem stało się zbadanie oferty firmy Zaberd (64,224%), na granicy obligatoryjnego zbadania była również oferta Sandfild Odwołującego (70,006%). Średnia wartość ze złożonych ofert wyniosła 51.621.615,13zł netto, po odrzuceniu oferty najniższej średnia wynosi 53.135.116,98 zł netto. Dlatego też przy badaniu ofert wzięto pod uwagę powyższą okoliczność.

Cena zamówienia podstawowego Cena zamówienia podstawowego wg Oferent Sandfield BaderDrog Saferoad Grawil Zaberd

Ofert 51 319 236,86 zł 55 698 535,08 zł 52 387 579,00 zł 47 081 109,57 zł

Kosztorys Inwestorski 73 307 134,19 zł

Średnia z ofertą Zaberd 51 621 615,13 zł

Średnia bez oferty Zaberd 53 135 116,98 zł

Udział procentowy względem 70,006% 99,414% 75,980% 107,898% 71,463% 101,484% 64,224% 91,204%

96,583% 104,824% 98,593% 88,606%

Jak wynika z powyższego zestawienia, udział procentowy względem średniej ze wszystkich złożonych ofert, udział poszczególnych ofert względem tej średniej oraz względem średniej uwzględniającej odrzucenie oferty najniższej znacznie się zmienił i wyniósł odpowiednio od 91% do 108% (względem średnie ze wszystkich ofert) oraz od 88% do 105% (względem średniej bez uwzględnienia oferty najniższej). Różnica miedzy skrajnymi ofertami jest nieznaczna, a wszystkie oferty klasują się dalekie od progu ustawowego. Przyjmując nawet za punkt odniesienie ofertę najdroższą, najtańsza będzie stanowiła ponad 84,5% jej wartości. Mając powyższe okoliczności na uwadze trudno zatem doszukiwać się rażąco niskiej ceny dla całej oferty, jednakże mimo zaistniałych okoliczności badanie oferty stanowi obowiązek ustawowy, stąd Zamawiający podjął odpowiednie czynności. Co istotne, oferta Zaberd nie stanowi ceny oderwanej od realiów rynkowych. Różnice pomiędzy ofertą Zaberd a pozostałymi ofertami złożonymi w Postępowaniu wynoszą od kilku do kilkunastu procent i mieszczą się w typowym poziomie różnic konkurencyjnych występujących w postępowaniach dotyczących utrzymania dróg. W szczególności oferta Odwołującego jest wyższa od oferty Zaberd o około 9%, co samo w sobie nie uzasadnia przyjęcia, że cena Zaberd ma charakter ceny nierealnej lub niepozwalającej na prawidłową realizację zamówienia.

Odnosząc się do ferowanych przez Odwołującego zarzutów Zamawiający wskazał co następuje: Pierwszym ze stawianych zarzutów jest naruszenie normy prawnej wynikającej z przepisu art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp, zgodnie z którym Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia. Odwołujący upatruje niezgodności oferty Zaberd z pkt 17.3 SW Z według którego każda cena jednostkowa powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji, poprzez twierdzenie, że koszty te nie zostały ujęte w poszczególnych pozycjach. Odwołujący wskazuje analiza jakich pozycji doprowadziła go do takiego wniosku, z którym Zamawiający się nie zgadza i poniżej przedstawia stanowisko co do poszczególnych grup. a) Grupa 2 poz. 1.1 – „Remont poboczy destruktem bitumicznym o grubościwarstwy do 10 cm, materiał Zamawiającego [m2] – Wyjaśnienia Zaberdu uwzględniają rozbicie ceny na składniki cenotwórcze, w tym potencjalnego zysku.

Wykonawca przedstawił ofertę podwykonawczą firmy PW Orfin w cenie 2,70 zł netto.

Prace należy wykonać w oparciu o SST D-05.02.00b, a nie jak błędnie wskazał Odwołujący – D-06.03.02a. Tym samym zasadnicza część argumentacji Odwołującego dotyczącej konieczności uwzględnienia równiarki oraz emulsji asfaltowej została oparta na niewłaściwym dokumencie technicznym. Skoro wskazane przez Odwołującego wymagania nie znajdują zastosowania do przedmiotowej pozycji, nie mogą również stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości kalkulacji przedstawionej przez Zaberd. Do przedmiotowych prac nie jest wymagane posiadanie równiarki czy skropienia emulsjami kationowymi. Wykonanie prac jest proste, szybko-postępujące, zwykle związane z pracami na dłuższym odcinku pobocza. Zamawiający korzysta z pozycji sporadycznie, zwykle przy pracach nawierzchniowych na jezdni, gdzie TOR nie generuje praktycznie dodatkowych kosztów. b) Grupa 4 poz. 5.4 - Oczyszczenie i udrożnienie studzienki wpustowej [szt.] – Zaberd zaoferował wykonanie usługi w cenie 10,50 zł netto /szt.. Zamawiający przyjął w okresie 4 lat wykonanie zabiegów 4000 razy. Zaberd już realizował utrzymanie na przedmiotowej sieci dróg Rejonu w Nowym Tomyślu stąd przy wycenie uwzględnił swoje doświadczenia w tym zakresie. Ponadto zgodnie z SST D-03.01.03d właściwą dla przedmiotowego asortymentu prac dla realizacji prac „Wykonawca przystępujący do czyszczenia powinien posiadać 2 szt. samochodów specjalnych próżniowo-ssących do czyszczenia studzienek i wpustów, w tym co najmniej 1 samochód z recyklingiem wody”. Nie jest to jednoznaczne z korzystaniem z dwóch specjalistycznych pojazdów przy świadczeniu usługi. Odwołujący nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających, że przyjęte przez Zaberd założenia technologiczne lub organizacyjne są niemożliwe do osiągnięcia.

Przedstawiona w odwołaniu polemika oparta jest przede wszystkim na własnych szacunkach i przypuszczeniach Odwołującego dotyczących czasu pracy sprzętu, bez odniesienia do rzeczywistej organizacji realizacji usługi przez wykonawcę. c) Grupa 4 poz. 7.1 - Oczyszczenie separatorów koalescencyjnych wraz z osadnikiem, osadników żwirowych, piaskowników, pompowni, regulatorów przepływu (z utylizacją odpadów ropopochodnych i szlamu) [m3] - wyjaśnienia Zaberd uwzględniają rozbicie ceny na składniki cenotwórcze, w tym potencjalnego zysku. Wykonawca przedstawił ofertę podwykonawczą firmy specjalistycznej ECOSEPRATORY, która wskazuje możliwość wykonania usługi w kwocie 200 zł/m3. Firma ta posiada w PKD zbieranie oraz odzysk surowców. Zaberd w załącznikach przekazał również fakturę w tego roku za analogiczną pozycję w kwocie jednostkowej 189 zł/m3 za usługę realizowaną w ramach utrzymania kompleksowego dla GDDKIA O/Gdańsk, wystawioną przez firmę EKOS Poznań sp. z o.o. Zaberd w kalkulacji przyjął poziom odpadu 12% na m3, co zdaniem Zamawiającego jest wartością poprawną, współczesne pojazdy W UKO posiadają wbudowane systemu recyklingowe pozwalające na odzysk wody, znacznie obniżając koszty usługi. Przyjęty koszt utylizacji 820zł/m3 odpadów nie wydaje się być zaniżony. Co więcej, przedstawione przez Zaberd dowody obejmowały zarówno aktualną ofertę wyspecjalizowanego podwykonawcy, jak i dokumenty potwierdzające historyczne wykonanie analogicznych usług po cenach zbliżonych do przyjętych w wyjaśnieniach. Zamawiający dysponował zatem konkretnym materiałem dowodowym pozwalającym zweryfikować realność przyjętych założeń kosztowych. Lokalizacja urządzeń podczyszczających nie zawsze wymaga prowadzenia zabiegów z drogi, tym samym zastosowania Tymczasowego Projektu Organizacji Ruchu. Ponadto urządzenia podczyszczające posiadają różne pojemności – na sieci objętej zamówieniem są to zbiorniki od 5 do 31 m3 – stąd zabieg stanowi krotność pozycji. Przyjęte zostały koszty pracy zgodne z obowiązującym regulacjami w tym zakresie. Należy podkreślić, że przedmiotowa usługa zwyczajowo realizowana jest nie bezpośrednio przez Wykonawcę tylko specjalistyczne firmy w oparciu o podwykonawstwo – gdzie na bilans rentowności usługi składają się zlecenia również innych klientów. Odwołujący, zarzuca naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp poprzez niezastosowanie i nieodrzucenie oferty, pomimo tego że zawiera ona błąd w obliczeniu ceny, jednak nie wykazuje żadnego odrębnego błędu matematycznego ani omyłki rachunkowej. Odwołujący nie wskazał ani jednego błędu rachunkowego, matematycznego czy kalkulacyjnego w ofercie Zaberd. Odwołujący nie twierdzi bowiem, że Zaberd nieprawidłowo dokonał działań matematycznych, zastosował błędne ilości, omyłkowo wyliczył wartości poszczególnych pozycji lub cenę całkowitą oferty.

Nie wskazuje również żadnego konkretnego miejsca formularza cenowego, w którym miałoby dojść do błędnego obliczenia ceny. W rzeczywistości argumentacja Odwołującego sprowadza się do twierdzenia, że niektóre ceny jednostkowe zostały skalkulowane na zbyt niskim poziomie albo że wykonawca powinien był uwzględnić dodatkowe koszty związane z realizacją określonych pozycji. Są to jednak zarzuty dotyczące rzekomego nieuwzględnienia wszystkich kosztów realizacji zamówienia lub ewentualnie rażąco niskiej ceny. Kwestionowanie poziomu cen jednostkowych oraz przyjętych przez wykonawcę założeń kosztowych nie jest tożsame z wykazaniem błędu w obliczeniu ceny. Odwołujący próbuje w istocie utożsamić zarzut rzekomego niedoszacowania kosztów z błędem w obliczeniu ceny, podczas gdy są to odrębne instytucje prawne przewidziane w ustawie Pzp, podlegające odmiennym przesłankom oceny. Skoro Odwołujący nie wskazał żadnego konkretnego błędu kalkulacyjnego w ofercie Zaberd, zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp nie został wykazany i nie powinien podlegać uwzględnieniu.

Drugi z podnoszonych przez odwołującego zarzutów dotyczy niezastosowania art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 1, ust. 5 i ust. 6 Pzp. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie z dwóch względów. Po pierwsze przepis art. 224 ust. 1 stanowiący o żądaniu od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych- został zastosowany. W tym zakresie Zamawiający nie dostrzega potrzeby wchodzenia w polemikę gdyż wezwał Zaberd do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 pismami z dnia 8.05.2026 r. oraz 25.06.2026 r. Po drugie przepis art. 224 ust. 5 Pzp nakłada obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu, na wykonawcę. Wobec tego nie jest to przepis, który naruszyć może Zamawiający. Odwołujący nie wykazał przy tym, aby Zamawiający dokonał oceny wyjaśnień w sposób dowolny lub sprzeczny z materiałem zgromadzonym w postępowaniu. Zarzut naruszenia art. 224 ust. 5 Pzp stanowi zatem jedynie polemikę z wynikiem tej oceny i z tej przyczyny nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się natomiast do zarzucanego naruszenia przez Zamawiającego art. 224 ust. 6 Pzp, co nie wybrzmiało w Odwołaniu polemice podlegać może jedynie kwestia uzasadnienia podanej w ofercie ceny lub kosztu która mogłaby skutkować uznaniem oferty z rażąco niską ceną, gdyż pozostałe przesłanki powyższego przepisu zostały spełnione- Zaberd udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie.

Odwołujący podnosi, że Zaberd nie wykazał rentowności całego kontraktu, a jedynie przedstawił wyjaśnienia dotyczące kilku pozycji wskazanych przez Zamawiającego. Zarzut ten jest nieuprawniony. Wezwanie z dnia 08.05.2026 r. obejmowało dwa elementy:

1. 1.wyjaśnienie ceny całej oferty,
2. 2.szczegółowe wyjaśnienie wybranych pozycji budzących największe wątpliwości.

W odpowiedzi Zaberd przedstawił: sposób kalkulacji kosztów pracy, sposób kalkulacji kosztów sprzętu, sposób kalkulacji paliwa, sposób kalkulacji materiałów, sposób kalkulacji kosztów pośrednich, sposób kalkulacji kosztów zarządu, sposób kalkulacji zysku, opis efektu skali działalności, opis wpływu własnego sprzętu i własnych magazynów na poziom kosztów realizacji zamówienia, analizę realizowanych kontraktów utrzymaniowych na terenie całego kraju, szczegółowe kalkulacje wybranych pozycji. Odwołujący błędnie utożsamia wyjaśnienie ceny całkowitej z obowiązkiem sporządzenia kosztorysu szczegółowego dla wszystkich pozycji formularza cenowego. Należy podkreślić, że wezwanie Zamawiającego nie nakładało na wykonawcę obowiązku przedstawienia kalkulacji szczegółowej dla wszystkich ponad 250 pozycji formularzy cenowych. Zamawiający wyraźnie rozróżnił część dotyczącą czynników wpływających na poziom ceny całkowitej oferty od części dotyczącej szczegółowych kalkulacji wskazanych pozycji. Gdyby intencją Zamawiającego było uzyskanie szczegółowego kosztorysu dla każdej pozycji TER, zostałoby to jednoznacznie wskazane w treści wezwania.

Takiego wymogu jednak nie postawiono. Ani Pzp, ani treść wezwania Zamawiającego nie nakładały takiego obowiązku.

Wprost przeciwnie, Zamawiający oczekiwał wskazania elementów mających wpływ na cenę oferty, zaś szczegółowej kalkulacji zażądał jedynie w odniesieniu do jasno wskazanych pozycji. Oczekiwany przez Odwołującego poziom wyjaśnień oraz dokumentowania wszystkich drobnych okoliczności wydaje się być znacząco nadmiarowy, wręcz zbędny i nie służyć celowi jakim jest badanie oferty pod kątem rażąco niskiej ceny, gdzie dla Zamawiającego kluczowe jest potwierdzenie możliwości zrealizowania usługi. Zaberd na dowód rentowności zadania przedłożył wyjaśnienia oraz dowody związane z funkcjonowaniem działalności, standardami, procedurami oraz inne czynniki, które wpływają na obniżenie kosztów realizacji wielu usług, tym samym rentowność całego zamierzenia. Przedłożył dowody na potwierdzenie swoich wyjaśnień, zwłaszcza tych najbardziej cenotwórczych. Odniósł się również do kwestii zatrudnienia, na które nacisk położył Zamawiający. Powołał się również na dotychczasowe doświadczenie w realizacji wielu podobnych kontraktów na terenie kraju, w tym wielkopolski. Nie bez znaczenia jest również fakt, że Zaberd dotychczas realizował utrzymanie na sieci dróg krajowych podlegających pozostających w utrzymaniu Rejonu w Chodzieży, tym samym zna uwarunkowania infrastrukturalne i gospodarcze tego obszar oraz realnie koszty jakie ponosił przy realizacji dotychczasowych usług, co na pewno ułatwiło ukształtowani kosztorysu. Ocena Zamawiającego nie została oparta na domniemaniu racjonalności wykonawcy, lecz na analizie złożonych wyjaśnień i dowodów. To właśnie treść wyjaśnień, dokumenty źródłowe oraz doświadczenia wykonawcy w realizacji analogicznych kontraktów stanowiły podstawę uznania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Zgodnie z twierdzeniem Odwołującego „Zaberd miał więc prawny obowiązek wykazania ogólnej rentowności kontraktu przy założeniu cen jednostkowych w poszczególnych TER (…)” co jest twierdzeniem nieprawidłowym. Mając na uwadze specyfikę kontraktu, gdzie wycena obejmuje ponad 250 pozycji, trudno odnieść się w wyjaśnieniach do każdej z nich, wykazując w taki sposób ogólną rentowność. Zaberd miał wykazać wyjaśnieniami i dowodami brak rażąco niskiej ceny dla zadania, co zdaniem Zamawiającego uczynił. Zamawiający dał pewną swobodę dla udzielenia wyjaśnień, co jest naturalne w przypadku tak rozbudowanych zamówień. Należy podkreślić, że celem badania RNC nie jest szukanie pretekstu do odrzucenia oferty, a sprawdzenie czy nie występują okoliczności, które mogą stanowić realne zagrożenie dla realizacji całego zamówienia, w tym przypadku właściwego utrzymania sieci dróg krajowych.

Uwzględniając okoliczności wskazane wyżej dot. średniej ceny wszystkich ofert oraz złożone wyjaśnienia Zaberd nie budzą wątpliwości, że jest on w stanie realizować kontrakt zgodnie z przyjętymi założeniami. Twierdzenie, ze Oferent „w żadnej mierze nie przedstawił argumentów” jest niesłuszne. Wykonawca przedstawił zatem wyjaśnienia zgodnie z zapytaniem Zamawiającego.

Ostatnim ze stawianych przez Zamawiającego zarzutów jest naruszenie art. 16 pkt 1 i 2 Pzp przez Zamawiającego, poprzez prowadzenie Postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz niezapewniający przejrzystości postępowania. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 16 Pzp wyraża ogólne zasady udzielania zamówień publicznych. Dla skuteczności zarzutu naruszenia tych zasad konieczne jest wykazanie naruszenia konkretnych przepisów ustawy regulujących czynności Zamawiającego w postępowaniu. Samo powołanie się na zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i przejrzystości postępowania nie jest wystarczające. W niniejszej sprawie Odwołujący wywodzi naruszenie art. 16 Pzp wyłącznie z twierdzeń dotyczących rzekomej niezgodności oferty Zaberd z warunkami zamówienia, rzekomego błędu w obliczeniu ceny oraz rzekomo rażąco niskiej ceny. Skoro jednak zarzuty dotyczące art. 226 ust. 1 pkt 5, art. 226 ust. 1 pkt 10 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp pozostają w ocenie Zamawiającego nieudowodnione i bezzasadne, brak jest również podstaw do przyjęcia, że Zamawiający naruszył zasady wyrażone w art. 16 Pzp. Zamawiający przeprowadził badanie i ocenę ofert w sposób jednolity wobec wszystkich wykonawców, stosując te same kryteria oceny oraz te same zasady wynikające z SW Z i ustawy Pzp. W szczególności Zamawiający przeprowadził procedurę wyjaśnienia ceny oferty Zaberd na podstawie art. 224 ust. 1 Pzp, poddał złożone wyjaśnienia merytorycznej ocenie i na podstawie zgromadzonego materiału uznał, że brak jest podstaw do odrzucenia oferty. Odwołujący nie wykazał, aby którakolwiek z tych czynności została przeprowadzona z naruszeniem przepisów ustawy lub w sposób preferujący jednego z wykonawców. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 16 pkt 1 i 2 Pzp ma wyłącznie charakter akcesoryjny wobec pozostałych zarzutów odwołania i wobec braku wykazania naruszenia przepisów szczególnych również w ocenie Zamawiającego nie powinien podlegać uwzględnieniu. Należy również zauważyć, że znaczna część argumentacji Odwołującego opiera się na hipotetycznych wyliczeniach własnych i założeniach przyjętych przez Odwołującego na potrzeby odwołania. Twierdzenia te nie zostały poparte dokumentami źródłowymi, analizami technologicznymi ani innymi obiektywnymi dowodami pozwalającymi podważyć prawidłowość ustaleń dokonanych przez Zamawiającego w toku badania oferty Zaberd. Odwołujący nie wykazał, aby oferta Zaberd była niezgodna z warunkami zamówienia, zawierała błąd w obliczeniu ceny lub rażąco niską cenę. Przeprowadzone przez Zamawiającego czynności badania i oceny ofert, w tym procedura wyjaśniania ceny w trybie art. 224 Pzp, zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy oraz zasadami uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i przejrzystości postępowania.

W dniu 03.09.2026 r. (e-mailem) Przystępujący po stronie Zamawiającego /ZABERD Sp. z o.o./złożył pismo procesowe i wnosił o oddalenie odwołania w całości.

I. Zarzut dotyczący rzekomego braku wyjaśnienia ceny całej oferty – nieprawidłowa interpretacja treści wezwania Zamawiającego.

1. 1.Odwołujący podnosi, iż po zapoznaniu się z wyjaśnieniami ZABERD stwierdził, że nie uzasadniają one podanej w ofercie ceny – zarówno w odniesieniu do całej oferty, jak i poszczególnych jej składników. Stanowisko to jest bezzasadne.

Z treści uzasadnienia odwołania wynika bowiem, że opiera się ono na nieprawidłowej, rozszerzającej interpretacji treści wezwania Zamawiającego do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny oferty, a nadto na pominięciu rzeczywistej treści wyjaśnień złożonych przez ZABERD.

1. 2.W pierwszej kolejności wskazać należy, że ZABERD nie kwestionuje, iż Zamawiającyw wezwaniu oczekiwał przedstawienia konkretnych założeń i kalkulacji. Twierdzenie przeciwne pozostawałoby w sprzeczności z treścią złożonych wyjaśnień, w których ZABERD przedstawił zarówno konkretne założenia przyjęte do kalkulacji ceny, jak również kalkulacje dotyczące poszczególnych elementów cenotwórczych oraz szczegółowe kalkulacje pozycji wskazanych przez Zamawiającego.
2. 3.Odwołujący interpretuje wezwanie w ten sposób, jakoby ZABERD był zobowiązany do sporządzenia dodatkowej, zbiorczej kalkulacji całej ceny ofertowej, obejmującej wszystkie trzynaście grup prac, a następnie do przedstawienia w niej pełnego rozliczenia rentowności całego kontraktu. Wezwanie Zamawiającego nie zawierało, jednakże takiego wymagania.
3. 4.Zamawiający w pierwszej części wezwania wskazał: „Zamawiający prosi o wyczerpującą i szczegółową informację oraz wnosi o podanie konkretnych założeń i kalkulacji wraz z uzasadnieniem oraz dowodami na poparcie wyliczeń ceny jaką Wykonawca przedstawił w ofercie.”
4. 5.Następnie Zamawiający sprecyzował zakres oczekiwanych informacji, wskazując: „Prosimy o przedstawienie sposobu uwzględnienia elementów mających wpływ na cenę oferty, które uważacie Państwo za istotne, mając na uwadze w szczególności:" zgodność z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz zgodność z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu realizacji zamówienia.
5. 6.Dopiero w dalszej części wezwania Zamawiający sformułował odrębne i bardziej skonkretyzowane żądanie dotyczące „wyjaśnienia zadeklarowanych cen jednostkowych” dla wskazanych w wezwaniu pozycji i grup prac. W odniesieniu do każdej z grup prac Zamawiający zwrócił się o „przedstawienie szczegółowej kalkulacji cenowej dla przedmiotowej pozycji w rozbiciu na składniki cenotwórcze, w tym koszty robocizny, materiału, sprzętu oraz kosztów pośrednich, zysku i innych kosztów, popartej wyjaśnieniami oraz dowodami rynkowości wskazanych wartości cenotwórczych.”
6. 7.Tak skonstruowane wezwanie należy odczytywać jako całość. W jego pierwszej części Zamawiający oczekiwał przedstawienia sposobu kalkulacji ceny oraz konkretnych założeń i kalkulacji dotyczących elementów mających wpływ na cenę, natomiast w drugiej części wskazał konkretne pozycje, dla których oczekiwał szczegółowej kalkulacji cen jednostkowych. ZABERD odpowiedział na oba te elementy wezwania.

ZABERD przedstawił konkretny sposób kalkulacji całej ceny ofertowej

1. 8.W części wstępnej wyjaśnień ZABERD przedstawił szczegółowe zasady przyjęte do wyceny oferty oraz sposób kalkulacji poszczególnych składników cenotwórczych. Podkreślenia wymaga, że wyjaśnienia te nie ograniczały się do ogólnikowych informacji dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej, lecz przedstawiały konkretny model kalkulacji obejmujący koszty bezpośrednie, koszty pośrednie oraz zysk.
2. 9.W zakresie kosztów robocizny ZABERD wskazał podstawę przyjęcia stawki roboczogodziny, odnosząc ją do obowiązujących przepisów prawa pracy, w tym do minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej obowiązujących w 2026 r. Wykonawca przedstawił tabelę wyliczenia stawki roboczogodziny z uwzględnieniem pory nocnej oraz dodatkowych kosztów pracodawcy związanych z zatrudnieniem pracowników.
3. 10.Przyjęta stawka roboczogodziny wyniosła 44,10 zł netto. ZABERD wyjaśnił ponadto sposób uwzględnienia współczynnika 1,2 związanego z wykonywaniem prac przy ruchu pojazdów, w wyniku czego w kalkulacjach szczegółowych koszt roboczogodziny wyniósł 52,92 zł dla prac wykonywanych przy ruchu pojazdów z uwzględnieniem pory nocnej.
4. 11.ZABERD wskazał również dodatkowe czynniki umożliwiające optymalizację kosztów robocizny (m.in. zatrudnianie osób poniżej 26. roku życia, ulgi związane z zatrudnieniem osób powyżej 50. roku życia), których celowo nie uwzględnił przy obniżaniu przyjętej stawki, pozostawiając wynikające z nich potencjalne oszczędności jako dodatkowy bufor bezpieczeństwa.
5. 12.W zakresie sprzętu ZABERD wyjaśnił, że koszty zostały oparte na aktualnych cenachz publikacji SEKOCENBUD, z uwzględnieniem czynników optymalizujących koszt pracy sprzętu. Wskazano w szczególności, że Wykonawca dysponuje własnym, rozbudowanym parkiem sprzętowym, obejmującym zarówno sprzęt nowy, jak i używany oraz w pełni zamortyzowany, co pozwala na istotne ograniczenie kosztów związanych z wynajmem sprzętu od podmiotów zewnętrznych.
6. 13.W zakresie paliwa ZABERD szczegółowo wyjaśnił sposób kalkulacji tego składnika cenotwórczego. Wykonawca wskazał na posiadanie własnych stacji paliw oraz na zawartą z ORLEN Paliwa sp. z o.o. umowę ramową, na podstawie której uzyskuje stały dostęp do paliwa ze znacznymi upustami cenowymi, umożliwiającymi zakup paliwa poniżej ceny hurtowej.
7. 14.Wykonawca wskazał konkretne wartości liczbowe dotyczące cen paliwa oraz wynikających z nich oszczędności, a jednocześnie – pomimo korzystniejszych rzeczywistych warunków zakupowych – z ostrożności przyjął do kalkulacji cenę paliwa na poziomie 6,00 zł/litr, tj. wyższą od ceny faktycznie uzyskiwanej. Na poparcie powyższych okoliczności ZABERD przedstawił stosowne dowody, w tym dane dotyczące cen hurtowych ORLEN za okres od listopada 2025 r. do kwietnia 2026 r., faktury zakupu paliwa oraz umowy z dostawcą.
8. 15.W zakresie materiałów ZABERD wyjaśnił, że ceny zostały oparte na aktualnych cenach uzyskanych od dostawców i podwykonawców, a w części przypadków – na cenach powszechnie dostępnych, co miało na celu wykazanie, że realizacja zamówienia jest możliwa nawet bez uwzględnienia wynegocjowanych przez Wykonawcę upustów cenowych.

Dodatkowo wskazano sposób uwzględniania materiałów pomocniczych oraz kosztów zakupu materiałów.

1. 16.W zakresie jednostkowych kosztów innych ZABERD wskazał przede wszystkim koszty Tymczasowej Organizacji Ruchu oraz utylizacji. W odniesieniu do TOR Wykonawca przedstawił konkretną wartość posiadanego zestawu do obsługi tymczasowych organizacji ruchu w wysokości 1.076.150,00 zł oraz szczegółowy sposób rozłożenia tego kosztu na poszczególne kontrakty i rodzaje prac, z uwzględnieniem współczynników amortyzacji i eksploatacji.
2. 17.ZABERD szczegółowo opisał również przyjęty algorytm kalkulacji kosztów pośrednich, wyodrębniając cztery kategorie tych kosztów:
3. 1)koszty pośrednie od robocizny;
4. 2)koszty pośrednie od sprzętu;
5. 3)koszty pośrednie od jednostkowych kosztów innych;
6. 4)koszty pośrednie zarządu.
7. 18.Dla każdej z powyższych kategorii Przystępujący wskazał podstawę naliczania, sposób obliczania oraz funkcję w kalkulacji ceny jednostkowej, w tym rolę zabezpieczenia przed nieprzewidzianymi wydatkami i ryzykami związanymi z realizacją zamówienia.
8. 19.Wreszcie ZABERD wyjaśnił sposób kalkulacji zysku, wskazując, że jest on kalkulowany odrębnie dla poszczególnych składników i cen jednostkowych, a następnie sumowany. Taki sposób kalkulacji pozwala Wykonawcy na precyzyjne określenie rzeczywistego poziomu zysku oraz na elastyczne zarządzanie jego wysokością w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności.
9. 20.Powyższe wskazuje, że ZABERD przedstawił nie ogólnikowe „założenia”, lecz konkretny i spójny model kalkulacji ceny ofertowej, obejmujący wszystkie podstawowe kategorie kosztowe – od kosztów bezpośrednich (robocizna, sprzęt, materiały), przez koszty inne i koszty pośrednie, po zysk – wraz z dowodami potwierdzającymi istotne elementy tego modelu.

„Kalkulacja ceny” nie oznacza obowiązku przedstawienia jednej zbiorczej tabeli całej oferty

1. 21.Odwołujący próbuje utożsamić zawarte w wezwaniu żądanie przedstawienia „konkretnych założeń i kalkulacji” z obowiązkiem sporządzenia jednej zbiorczej kalkulacji całej ceny ofertowej, obejmującej wszystkie trzynaście grup prac oraz wszystkie ceny jednostkowe. Takie rozumienie wezwania nie znajduje jednak oparcia w jego treści.
2. 22.Zamawiający nie wskazał, że kalkulacja ma przybrać formę jednej zbiorczej tabeli obejmującej wszystkie grupy prac.

Nie sformułował również wymogu przedstawienia szczegółowego rozbicia każdej ceny jednostkowej na poszczególne składniki cenotwórcze – robociznę, sprzęt, materiał, koszty pośrednie, koszty zarządu i zysk – dla każdej z ponad 250 pozycji zamówienia.

1. 23.Zamawiający zażądał konkretnych założeń i kalkulacji „na poparcie wyliczeń ceny”, a następnie – w odrębnej części wezwania – sprecyzował, że w odniesieniu do wskazanych przez niego konkretnych pozycji oczekuje wyjaśnienia zadeklarowanych cen jednostkowych w rozbiciu na składniki cenotwórcze.
2. 24.ZABERD przedstawił kalkulacje dotyczące poszczególnych elementów cenotwórczych oraz szczegółowe kalkulacje tych pozycji, dla których Zamawiający wyraźnie tego zażądał. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że kalkulacja nie została przedstawiona. Przedmiotem sporu może być co najwyżej to, czy przyjęta przez ZABERD forma i zakres kalkulacji odpowiadały treści wezwania. W ocenie Przystępującego – wobec braku w wezwaniu szczegółowych wytycznych co do wymaganej formy i struktury kalkulacji – odpowiedź na to pytanie jest twierdząca. Zamawiający pozostawił wykonawcy sposób przedstawienia elementów istotnych dla ceny
3. 25.Istotne znaczenie ma sposób sformułowania pierwszej części wezwania. Zamawiający zwrócił się o przedstawienie sposobu uwzględnienia elementów mających wpływ na cenę oferty, które wykonawca uważa za istotne. Tak sformułowane wezwanie pozostawiało wykonawcy swobodę w doborze formy i zakresu prezentacji tych elementów, stosownie do przyjętego przez niego modelu kalkulacji. Zamawiający nie narzucił przy tym konkretnego formularza, szablonu ani obowiązkowej struktury kalkulacji.
4. 26.Okoliczność tę potwierdza sam Odwołujący, który w treści odwołania wprost przyznaje, że: „Zamawiający pozostawił mu [Przystępującemu – przyp. wł.] swobodę przygotowania odpowiedzi”.
5. 27.Skoro zatem Zamawiający nie sformułował wymogu przedstawienia zbiorczej kalkulacji w określonej formie, a sam Odwołujący przyznaje, że wykonawcy pozostawiono w tym zakresie swobodę, to nie sposób jednocześnie wywodzić, iż ZABERD był zobowiązany do sporządzenia kalkulacji o konkretnej, narzuconej przez Odwołującego strukturze.
6. 28.ZABERD skorzystał z pozostawionej mu swobody i przedstawił przyjęty model kalkulacji ceny, wskazując konkretne kategorie kosztów, sposób ich ustalania oraz założenia przyjęte do wyceny poszczególnych składników cenotwórczych.

Szczegółowe kalkulacje zostały przedstawione zgodnie z wyraźnym żądaniem Zamawiającego

1. 29.Istotne znaczenie ma rozróżnienie pomiędzy pierwszą a drugą częścią wezwania. W pierwszej części Zamawiający oczekiwał przedstawienia sposobu uwzględnienia elementów mających wpływ na cenę oferty oraz konkretnych założeń i kalkulacji na poparcie wyliczeń ceny. Natomiast w drugiej części wezwania Zamawiający sformułował odrębne, skonkretyzowane żądanie – wyjaśnienia zadeklarowanych cen jednostkowych dotyczących konkretnie wskazanych pozycji, w rozbiciu na składniki cenotwórcze. ZABERD odpowiedział na oba elementy wezwania, przedstawiając zarówno ogólne zasady kalkulacji ceny, jak i szczegółowe kalkulacje pozycji wskazanych przez Zamawiającego.
2. 30.Nie sposób zatem podzielić stanowiska Odwołującego, który z faktu przedstawienia szczegółowych kalkulacji wyłącznie dla pozycji wskazanych przez Zamawiającego wywodzi obowiązek sporządzenia analogicznej szczegółowej kalkulacji dla wszystkich pozostałych grup prac. Obowiązek taki nie wynikał ani z treści wezwania, ani z przepisów Pzp.
3. 31.Gdyby intencją Zamawiającego było uzyskanie szczegółowej kalkulacji wszystkich trzynastu grup prac, żądanie takie zostałoby sformułowane wprost w treści wezwania. Tymczasem Zamawiający świadomie dokonał rozróżnienia pomiędzy ogólnym żądaniem przedstawienia sposobu kalkulacji ceny a skonkretyzowanym żądaniem szczegółowej kalkulacji wybranych pozycji – co jednoznacznie wskazuje, że zakres wymaganych szczegółowych kalkulacji był ograniczony do pozycji wyraźnie wskazanych w wezwaniu.
4. 32.ZABERD zastosował się do tak określonego zakresu wezwania, przedstawiając szczegółowe kalkulacje w odniesieniu do pozycji wskazanych przez Zamawiającego, a w pozostałym zakresie – zasady i założenia przyjęte do kalkulacji ceny ofertowej. Zarzut Odwołującego dotyczący rzekomego braku kalkulacji jest w tym kontekście nieuzasadniony.

Brak szczegółowych kalkulacji pozostałych grup prac nie oznacza ich pominięcia

1. 33.Nie można również podzielić twierdzenia Odwołującego, jakoby brak przedstawienia odrębnych, szczegółowych kalkulacji dla części grup prac oznaczał, że grupy te zostały „całkowicie pominięte” w wyjaśnieniach. Twierdzenie to opiera się na błędnym utożsamieniu dwóch odrębnych pojęć: szczegółowej kalkulacji konkretnej pozycji kosztorysowej oraz wyjaśnienia sposobu kalkulowania ceny oferty.
2. 34.Szczegółowa kalkulacja pozycji kosztorysowej polega na przedstawieniu rozbicia ceny jednostkowej na poszczególne składniki cenotwórcze dla konkretnej, wskazanej pozycji. Wyjaśnienie sposobu kalkulowania ceny oferty polega natomiast na przedstawieniu zasad, mechanizmów i założeń, według których kalkulowane są ceny jednostkowe w ramach całego zamówienia. Są to dwa odrębne elementy wyjaśnień, których zakres i forma nie muszą być tożsame.
3. 35.W odniesieniu do całego zamówienia ZABERD przedstawił przyjęte zasady kalkulacji wszystkich podstawowych składników cenotwórczych, obejmujących robociznę, sprzęt, paliwo, materiały, koszty inne, w tym Tymczasową Organizację Ruchu, koszty pośrednie (w podziale na cztery kategorie) oraz zysk. Zasady te miały charakter uniwersalny i znajdowały zastosowanie do kalkulacji cen jednostkowych.
4. 36.Przedstawiony w wyjaśnieniach model kalkulacji nie był ograniczony do kilku wybranych grup prac ani do pozycji wskazanych w wezwaniu. Opisywał on jednolity mechanizm, według którego kalkulowane były ceny jednostkowe zawarte w ofercie, niezależnie od przynależności do określonej grupy prac.
5. 37.Powyższe potwierdza treść samych wyjaśnień, w których ZABERD wskazał wprost, że każda kalkulacja sporządzana była zgodnie z dokumentacją przetargową oraz zasadami opisanymi w części wstępnej wyjaśnień. Przyjęte w części ogólnej zasady dotyczące stawki roboczogodziny, kosztów sprzętu, cen materiałów, kosztów innych, poszczególnych kategorii kosztów pośrednich oraz zysku stanowiły zatem wspólną podstawę kalkulacji poszczególnych cen jednostkowych – również tych, dla których nie sporządzono odrębnej szczegółowej kalkulacji.
6. 38.Odrębne, szczegółowe kalkulacje w rozbiciu na składniki cenotwórcze zostały natomiast przedstawione dla tych pozycji i grup prac, które Zamawiający wskazał wprost w wezwaniu, formułując w ich odniesieniu skonkretyzowane żądanie przedstawienia kalkulacji cenowej. Zakres ten odpowiadał treści wezwania.
7. 39.Bezzasadne jest zatem stanowisko Odwołującego, zgodnie z którym brak odrębnej szczegółowej kalkulacji każdej z pozostałych grup prac jest równoznaczny z brakiem jakichkolwiek wyjaśnień dotyczących sposobu kalkulacji cen w tych grupach. Stanowisko to pomija fakt, że wyjaśnienia dotyczące sposobu kalkulacji ceny zostały przedstawione w odniesieniu do całego zamówienia, a nie wyłącznie w odniesieniu do pozycji objętych szczegółowymi kalkulacjami.
8. 40.Przyjęcie interpretacji Odwołującego prowadziłoby do niedopuszczalnego utożsamienia obowiązku wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny oferty z obowiązkiem przedstawienia szczegółowej kalkulacji każdej pozycji kosztorysowej.

Tymczasem obowiązki te mają odmienny charakter i zakres, a ich rozróżnienie wynika wprost z treści wezwania Zamawiającego.

1. 41.W konsekwencji twierdzenie Odwołującego, że około 50% wartości oferty zostało „pominięte całkowicie”, jest nieuprawnione i nie znajduje oparcia w treści złożonych wyjaśnień. Grupy prac, dla których nie sporządzono odrębnych szczegółowych kalkulacji, nie zostały pominięte – zostały objęte wyjaśnieniami w zakresie ogólnych zasad kalkulacji ceny, które ZABERD przedstawił w części wstępnej wyjaśnień.
2. 42.Brak odrębnej szczegółowej tabeli kalkulacyjnej dla określonych grup prac nie oznacza, że koszty realizacji tych grup nie zostały uwzględnione w cenie oferty ani że sposób ich kalkulacji nie został wyjaśniony. Koszty te były kalkulowane według jednolitych zasad opisanych przez ZABERD w części ogólnej wyjaśnień, obejmujących sposób ustalania kosztów robocizny, sprzętu, materiałów, kosztów innych, poszczególnych kategorii kosztów pośrednich oraz zysku. Zasady te stanowiły integralną część wyjaśnień dotyczących sposobu kalkulacji ceny całej oferty.

Wyjaśnienia ZABERD nie miały charakteru ogólnikowego

1. 43.Nie można podzielić twierdzenia Odwołującego, że przedstawione przez ZABERD informacje były jedynie „ogólnikami”, które mogliby przedstawić wszyscy wykonawcy. Jak wykazano powyżej, w wyjaśnieniach wskazano szereg konkretnych wartości liczbowych, parametrów i założeń przyjętych przez ZABERD do kalkulacji poszczególnych składników cenotwórczych, w tym stawki roboczogodziny, ceny paliwa, wartości zestawu TOR, sposobu naliczania kosztów pośrednich oraz zysku.
2. 44.Wyjaśnienia te zostały przy tym poparte konkretnymi dowodami, w tym dokumentami dotyczącymi cen paliwa, fakturami, umowami oraz wykazem sprzętu. Nie sposób zatem uznać, że Zamawiający otrzymał wyłącznie ogólne deklaracje dotyczące możliwości Wykonawcy. Otrzymał konkretne informacje dotyczące przyjętego przez ZABERD sposobu kalkulacji ceny oraz dowody potwierdzające istotne elementy tej kalkulacji.

Przyjęta kalkulacja uwzględniała dodatkowe bufory bezpieczeństwa

1. 45.Istotne znaczenie dla oceny realności zaoferowanej ceny ma okoliczność, że ZABERD przy kalkulacji ceny przyjął szereg założeń o charakterze ostrożnościowym, tworzących dodatkowe bufory bezpieczeństwa zabezpieczające przed nieprzewidzianymi kosztami i ryzykami związanymi z realizacją zamówienia.
2. 46.W zakresie robocizny Wykonawca celowo nie uwzględnił w obniżeniu stawki roboczogodziny wszystkich dostępnych optymalizacji kosztowych związanych z formą zatrudnienia pracowników (m.in. zatrudniania osób poniżej 26. roku życia, ulg związanych z zatrudnieniem osób powyżej 50. roku życia), pozostawiając wynikające z nich potencjalne oszczędności jako dodatkowy margines bezpieczeństwa.
3. 47.W zakresie nakładów pracy ZABERD zastosował współczynnik 1,2 dla prac wykonywanych przy ruchu pojazdów, przyjmując go jednolicie – niezależnie od rzeczywistego natężenia ruchu. Wykonawca wskazał wprost, że przyjęcie tego współczynnika w górnych granicach stanowi dodatkowe zabezpieczenie przed nieprzewidzianymi ryzykami.
4. 48.Analogicznie w zakresie paliwa – pomimo dysponowania korzystnymi warunkami zakupowymi umożliwiającymi nabycie paliwa po cenie znacząco niższej od ceny hurtowej – ZABERD z ostrożności przyjął do kalkulacji cenę paliwa na poziomie 6,00 zł/litr, tj. wyższą od ceny faktycznie uzyskiwanej, tworząc w ten sposób kolejny bufor zabezpieczający przed ewentualnymi wahaniami cen na rynku paliwowym.
5. 49.Powyższe okoliczności mają istotne znaczenie dla oceny realności zaoferowanej ceny. Wskazują bowiem, że kalkulacja ZABERD nie została oparta na założeniu maksymalnego wykorzystania każdej dostępnej optymalizacji kosztowej, lecz świadomie uwzględniała margines bezpieczeństwa pozwalający na pokrycie nieprzewidzianych kosztów i ryzyk bez konieczności realizacji zamówienia poniżej kosztów własnych. Taki sposób kalkulacji dodatkowo potwierdza, że zaoferowana cena ma charakter realny i umożliwia należyte wykonanie zamówienia.

Brak podstaw do uznania, że cena całej oferty nie została wyjaśniona

1. 50.Odwołujący twierdzi, że ZABERD był zobowiązany do wykazania „ogólnej rentowności kontraktu” przy założeniu cen jednostkowych w poszczególnych TER. Obowiązku takiego nie można jednak wywodzić z samego faktu, że Zamawiający oczekiwał przedstawienia „konkretnych założeń i kalkulacji".
2. 51.Wezwanie Zamawiającego nie nakładało na Wykonawcę obowiązku sporządzenia zbiorczego rozliczenia rentowności całego kontraktu, lecz obowiązek przedstawienia sposobu kalkulacji ceny oraz konkretnych założeń i kalkulacji na poparcie wyliczeń ceny ofertowej. ZABERD obowiązek ten wykonał.
3. 52.W złożonych wyjaśnieniach ZABERD przedstawił sposób, w jaki poszczególne elementy kosztowe wpływają na ceny jednostkowe, wskazał zasady naliczania kosztów pośrednich w podziale na cztery odrębne kategorie oraz wyjaśnił sposób kalkulacji zysku. Ponadto Wykonawca przedstawił szczegółowe kalkulacje tych pozycji, dla których Zamawiający wprost takiej kalkulacji zażądał.
4. 53.W szczególności sposób kalkulacji zysku został wyjaśniony w sposób niebudzący wątpliwości. ZABERD wskazał, że zysk jest obliczany odrębnie od robocizny, sprzętu oraz jednostkowych kosztów innych dla każdej ceny jednostkowej, a następnie sumowany. Wykonawca wskazał również, że w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności dopuszcza obniżenie zakładanego poziomu zysku w celu pokrycia dodatkowych kosztów w ramach danej ceny jednostkowej, co stanowi dodatkowy mechanizm zabezpieczający realność zaoferowanej ceny.
5. 54.Zamawiający otrzymał zatem informację nie tylko o strukturze kosztów przyjętych do kalkulacji ceny ofertowej, ale również o sposobie osiągania przez Wykonawcę zakładanego wyniku ekonomicznego z realizacji zamówienia.
6. 55.Bezzasadne jest w związku z tym twierdzenie Odwołującego, jakoby ZABERD w ogóle nie odniósł się do kwestii rentowności realizacji zamówienia. Wyjaśnienia ZABERD zawierały zarówno konkretne dane dotyczące poszczególnych kategorii kosztów, jak i informacje pozwalające na ocenę ekonomicznej wykonalności zamówienia za zaoferowaną cenę.

Przekroczenie progu 30% od wartości szacunkowej zamówienia nie przesądza o rażąco niskiej cenie

1. 56.Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Odwołującego, zgodnie z którym sam fakt, że cena oferty ZABERD była niższa o ponad 30% od wartości szacunkowej zamówienia, miałby oznaczać konieczność wykazania rentowności kontraktu w formie i zakresie określonym przez Odwołującego.
2. 57.Przekroczenie progu określonego w art. 224 ust. 2 Pzp rodzi po stronie Zamawiającego obowiązek wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny. Nie przesądza natomiast samo w sobie o wystąpieniu rażąco niskiej ceny.
3. 58.Celem procedury wyjaśniającej przewidzianej w art. 224 Pzp jest umożliwienie wykonawcy wykazania, że zaoferowana cena jest realna i pozwala na należyte wykonanie zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego. Procedura ta nie służy natomiast narzuceniu wykonawcy określonej formy czy struktury kalkulacji, lecz weryfikacji, czy przedstawione wyjaśnienia i dowody pozwalają na uznanie ceny za wiarygodną.
4. 59.W niniejszym przypadku ZABERD przedstawił konkretne i weryfikowalne okoliczności wpływające na wysokość zaoferowanej ceny, obejmujące w szczególności: dysponowanie własnym parkiem sprzętowym, w tym sprzętem zamortyzowanym; korzystne warunki zakupu paliwa potwierdzone stosownymi dowodami; sposób kalkulacji kosztów pracy zgodny z obowiązującymi przepisami; szczegółowy algorytm naliczania kosztów pośrednich w podziale na cztery kategorie; sposób rozliczania kosztów Tymczasowej Organizacji Ruchu; założenia materiałowe oparte na cenach rynkowych; oraz sposób kalkulacji zysku uwzględniający mechanizm elastycznego zarządzania jego poziomem.

Okoliczności te, rozpatrywane łącznie, stanowią wystarczającą podstawę do uznania, że zaoferowana cena ma charakter realny.

1. 60.Podsumowując, ZABERD w pełni wykonał obowiązek wynikający z wezwania Zamawiającego. Wykonawca przedstawił konkretne założenia przyjęte do kalkulacji ceny ofertowej, sposób kalkulacji wszystkich podstawowych składników cenotwórczych – obejmujących robociznę, sprzęt, paliwo, materiały, koszty inne (w tym Tymczasową Organizację Ruchu), koszty pośrednie (w podziale na cztery kategorie), koszty zarządu oraz zysk – a także szczegółowe kalkulacje tych pozycji, dla których Zamawiający wprost takiej kalkulacji zażądał. Wyjaśnienia zostały poparte stosownymi dowodami potwierdzającymi istotne elementy przyjętych założeń.
2. 61.Nie jest zatem prawdziwe twierdzenie Odwołującego, jakoby ZABERD „nie przedstawił kalkulacji ceny”. Kalkulacja ceny została przedstawiona w dwojaki sposób: po pierwsze – poprzez wskazanie konkretnych założeń i sposobu wyliczenia poszczególnych kategorii kosztów mających zastosowanie do całego zamówienia, po drugie – poprzez szczegółowe kalkulacje cen jednostkowych dla pozycji wskazanych przez Zamawiającego w wezwaniu.
3. 62.Odwołujący oczekuje natomiast przedstawienia zbiorczego, szczegółowego zestawienia obejmującego wszystkie trzynaście grup prac oraz pełnego rozliczenia rentowności całego kontraktu. Takiego wymogu Zamawiający w wezwaniu jednak nie sformułował, a obowiązku tego nie można wywodzić z treści art. 224 Pzp.
4. 63.Niedopuszczalne jest również utożsamianie braku szczegółowej kalkulacji każdej grupy prac z brakiem wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny tych grup. ZABERD przedstawił zasady kalkulacji odnoszące się do całego zamówienia, natomiast szczegółowe kalkulacje w rozbiciu na składniki cenotwórcze sporządził dla tych pozycji, które Zamawiający wskazał wprost w wezwaniu.
5. 64.W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że ZABERD nie udzielił wyjaśnieńw rozumieniu art. 224 ust. 5 i 6 Pzp albo że złożone wyjaśnienia nie uzasadniają zaoferowanej ceny. Wyjaśnienia ZABERD odpowiadały zakresowi wezwania Zamawiającego i zawierały zarówno konkretne dane liczbowe, jak i dowody potwierdzające realność przyjętych założeń kalkulacyjnych. Brak jest zatem podstaw do odrzucenia oferty ZABERD na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w związku z art. 224 ust. 6 Pzp.
6. 65.Jednocześnie Odwołujący nie wykazał, aby treść oferty ZABERD była niezgodnaz warunkami zamówienia w rozumieniu art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp ani aby oferta ta zawierała błąd w obliczeniu ceny w rozumieniu art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp. Zarzuty te nie zostały poparte żadnymi konkretnymi dowodami, a ich uzasadnienie sprowadza się do polemiki z przyjętym przez ZABERD sposobem kalkulacji ceny.
7. 66.Wobec powyższego zarzuty Odwołującego dotyczący zaniechania odrzucenia oferty ZABERD są w całości bezzasadne i winny zostać oddalone.

II.Zarzut dotyczący Grupy 2 poz. 1.1 – remont poboczy destruktem bitumicznym o grubości warstwy do 10 cm, materiał Zamawiającego

1. 67.Zarzut Odwołującego dotyczący pozycji Grupa 2 poz. 1.1 jest bezzasadny. Opiera się on na błędnych założeniach dotyczących technologii wykonania prac oraz na nieprawidłowej interpretacji kalkulacji przedstawionej przez ZABERD w ramach wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny.
2. 68.Zasadniczym błędem Odwołującego jest oparcie analizy na niewłaściwej Szczegółowej Specyfikacji Technicznej.

Odwołujący wywodzi swoje twierdzenia dotyczące konieczności zastosowania równiarki oraz emulsji asfaltowej z SST D06.03.02a, podczas gdy dla analizowanej pozycji Grupy 2 poz. 1.1 właściwą podstawą techniczną jest SST D-05.02.00b.

Okoliczność tę potwierdził również Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie.

1. 69.Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla oceny zarzutu. Prawidłowości kalkulacji wykonawcy nie można bowiem oceniać na podstawie wymagań technicznych, które nie znajdują zastosowania do analizowanej pozycji. W szczególności bezzasadne jest twierdzenie Odwołującego, jakoby ZABERD miał obowiązek uwzględnić w kalkulacji równiarkę oraz emulsję asfaltową, skoro ich zastosowanie zostało przewidziane w SST D-06.03.02a, która nie stanowi podstawy wykonania analizowanej pozycji. Wymagania dotyczące sprzętu i materiałów wynikające z niewłaściwej specyfikacji technicznej nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości kalkulacji ZABERD. Już z tego względu zasadnicza część argumentacji Odwołującego nie zasługuje na uwzględnienie.

Błędna interpretacja jednostkowych nakładów sprzętu przez Odwołującego

1. 70.Odwołujący kwestionuje kalkulację sprzętu, wskazując, że przyjęte przez ZABERD wartości odpowiadają jedynie 3,6 sekundy pracy sprzętu na 1 m², a następnie na tej podstawie dokonuje własnych przeliczeń czasu pracy koparkoładowarki, walca oraz samochodu samowyładowczego. Tak przeprowadzona analiza nie może stanowić miarodajnego dowodu nierzetelności kalkulacji ZABERD.
2. 71.Odwołujący dokonuje bowiem własnej interpretacji poszczególnych pozycji kalkulacyjnych, a następnie na podstawie tak przyjętych założeń konstruuje alternatywną kalkulację, która nie odpowiada modelowi kalkulacyjnemu ZABERD. Sama okoliczność, że Odwołujący uznaje przyjęte przez ZABERD nakłady za niewystarczające, nie stanowi dowodu, iż kalkulacja ZABERD jest nierealna.
3. 72.Jednostkowy udział kosztu sprzętu w kalkulacji nie oznacza, że każda maszyna musi wykonywać pełny cykl technologiczny odrębnie dla każdej pojedynczej jednostki obmiarowej. Przyjęte przez ZABERD nakłady pracy sprzętu mają charakter uśredniony i wynikają z przewidywanego sposobu organizacji całego zakresu prac. Nie przy każdej jednostce obmiarowej zachodzi konieczność wykorzystania każdego rodzaju sprzętu w takim samym zakresie, a część sprzętu może być wykorzystywana jedynie przy określonych zakresach lub etapach robót. Przypisanie pełnego czasu pracy danego sprzętu do każdej pojedynczej jednostki prowadziłoby do sztucznego zawyżenia kosztów.
4. 73.Sposób kalkulacji zależy ponadto od skali realizowanego zakresu prac. Przy większej liczbie jednostek obmiarowych koszty wykorzystania sprzętu, transportu, dojazdów oraz organizacji prac rozkładają się na większy zakres robót, co prowadzi do obniżenia kosztu jednostkowego. Przystępujący, dysponując wieloletnim doświadczeniem w realizacji tego rodzaju zamówień, przyjmuje założenia organizacyjne i kosztowe w oparciu o posiadane know-how oraz rzeczywisty sposób prowadzenia robót.
5. 74.Dla skutecznego podważenia kalkulacji ZABERD konieczne byłoby odniesienie się do prawidłowych norm i technologii wykonania właściwych dla analizowanej pozycji, z uwzględnieniem rzeczywistych warunków realizacji zamówienia oraz zasobów, którymi dysponuje ZABERD. Odwołujący tego nie uczynił.
6. 75.Odwołujący pomija nadto okoliczność, że ZABERD dysponuje własnym parkiem sprzętowym, obejmującym zarówno sprzęt nowy, jak i używany oraz zamortyzowany, co zostało szczegółowo wyjaśnione w ramach wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny. Koszt wykorzystania własnego sprzętu – w szczególności sprzętu zamortyzowanego – nie może być automatycznie utożsamiany z kosztem wynajmu sprzętu od podmiotu zewnętrznego. Odwołujący nie wykazał, aby przyjęty przez ZABERD koszt sprzętu był niższy od rzeczywistego kosztu jego wykorzystania w przedsiębiorstwie Przystępującego.

Niedopuszczalność utożsamiania jednostkowego nakładu sprzętu z nieprzerwanym czasem pracy na każdej jednostce obmiarowej

1. 76.Odwołujący konstruuje swoją argumentację poprzez proste przeliczenie jednostkowych nakładów sprzętu na czas pracy maszyny, a następnie wskazuje, że maszyna nie jest w stanie wykonać określonej czynności technologicznej w ciągu kilku sekund. Rozumowanie to nie uwzględnia jednak przyjętego przez ZABERD sposobu kalkulacji jednostkowych kosztów sprzętu i nie może stanowić samodzielnego dowodu na zaniżenie ceny.
2. 77.Jednostkowy udział kosztu sprzętu w kalkulacji nie oznacza, że każda maszyna musi wykonywać pełny cykl technologiczny odrębnie dla każdej pojedynczej jednostki obmiarowej. Przyjęte przez ZABERD nakłady pracy sprzętu mają charakter uśredniony i wynikają z przewidywanego sposobu organizacji całego zakresu prac. Nie przy każdej jednostce obmiarowej zachodzi konieczność wykorzystania każdego rodzaju sprzętu w takim samym zakresie – część sprzętu może być wykorzystywana jedynie przy określonych zakresach lub etapach robót. Przypisanie pełnego czasu pracy danego sprzętu do każdej pojedynczej jednostki prowadziłoby do sztucznego zawyżenia kosztów.
3. 78.Sposób kalkulacji zależy również od skali realizowanego zakresu prac. Przy większej liczbie zleceń i jednostek obmiarowych koszty wykorzystania sprzętu, transportu, dojazdów oraz organizacji prac rozkładają się na większy zakres robót, co obniża koszt jednostkowy. Przystępujący, dysponując doświadczeniem w realizacji tego rodzaju prac, przyjmuje założenia organizacyjne i kosztowe w oparciu o posiadane know-how oraz rzeczywisty sposób prowadzenia robót.
4. 79.Odwołujący tworzy natomiast własny model technologiczno-kosztowy, zakładając, że czas przypisany do sprzętu w kalkulacji jednostkowej odpowiada czasowi jego nieprzerwanej pracy przy każdej pojedynczej jednostce obmiarowej.

Takiego założenia ZABERD nie przyjął, a Odwołujący nie wykazał, aby było ono jedynym prawidłowym sposobem kalkulacji.

1. 80.Przedstawione przez Odwołującego przykładowe wyliczenia dotyczące czasu pracy poszczególnych maszyn nie stanowią zatem dowodu, że cena ZABERD jest rażąco niska. Opierają się one bowiem na odmiennej metodzie kalkulacji i nie uwzględniają uśrednienia nakładów sprzętowych, organizacji robót oraz efektu skali uwzględnionych przez Przystępującego. Nieprawidłowe odczytanie kosztów pośrednich przez Odwołującego
2. 81.Odwołujący nieprawidłowo odczytuje przedstawioną przez ZABERD kalkulację, dokonując błędnego przyporządkowania poszczególnych wartości do kategorii kosztów pośrednich i utożsamiając je z wykazanym przez ZABERD zyskiem.
3. 82.Tymczasem model kalkulacji przedstawiony przez ZABERD wyraźnie rozdziela koszty bezpośrednie, koszty pośrednie oraz zysk. W części ogólnej wyjaśnień ZABERD szczegółowo opisał przyjęty system kalkulacji kosztów pośrednich, wyodrębniając:
4. 1)koszty pośrednie od robocizny, 2) koszty pośrednie od sprzętu, 3 ) koszty pośrednie od kosztów innych, 4 ) koszty pośrednie zarządu.
5. 83.Dopiero łączne uwzględnienie wszystkich powyższych kategorii kosztów pośrednich oraz zysku umożliwia prawidłowe określenie wyniku ekonomicznego danej ceny jednostkowej. Odwołujący pomija ten mechanizm i dokonuje własnego, błędnego przyporządkowania wartości poszczególnym kategoriom kosztowym, co prowadzi do nieprawidłowych wniosków.
6. 84.W konsekwencji dalsze wyliczenia Odwołującego, w których na podstawie błędnie przyjętych wartości usiłuje wykazać powstanie straty na poziomie 0,56 zł/m², nie mogą zostać uznane za miarodajne. Nie jest bowiem dopuszczalne wykazywanie nierentowności kalkulacji poprzez przyjęcie błędnych założeń co do kwalifikacji poszczególnych wartości jako kosztów pośrednich, kosztów bezpośrednich bądź zysku.

Nieprawidłowa interpretacja kosztów Tymczasowej Organizacji Ruchu

1. 85.Odwołujący błędnie interpretuje sposób kalkulacji kosztu Tymczasowej Organizacji Ruchu (dalej: „TOR"). Wartość TOR w kalkulacji ZABERD odnosi się do jednostki kalkulacyjnejo charakterze ryczałtowym, nie zaś do czasu funkcjonowania TOR wyrażonego w sekundach. Przeliczanie wartości 0,00012 na 10,36 sekundy, jak czyni to Odwołujący, jest zatem nieuprawnione i nie odzwierciedla sposobu kalkulacji przyjętego przez ZABERD.
2. 86.Koszt TOR jest przez ZABERD kalkulowany w odniesieniu do całego kontraktu,a następnie dzielony przez przewidywaną liczbę jednostek i – zgodnie z doświadczeniem oraz know-how Wykonawcy – odpowiednio rozkładany na poszczególne pozycje kosztorysowe. Wartość przypisana do danej pozycji nie oznacza zatem, że przy każdej jednostce obmiarowej TOR jest wykorzystywany przez określoną liczbę sekund.
3. 87.Dodatkowo wskazać należy, że w przypadku przedmiotowego kontraktu mamy do czynienia z kontynuacją realizacji zadania na terenie Rejonu w Nowym Tomyślu, w związku z czym posiadany przez ZABERD zestaw TOR został już w znacznej części zamortyzowany. Pomimo tego, dla zachowania ostrożności kalkulacyjnej, Wykonawca przyjął w kalkulacji koszt zakupu TOR odpowiadający wartości nowego zestawu, nie korzystając z uwzględnienia faktu wcześniejszej amortyzacji posiadanego sprzętu w celu obniżenia ceny.
4. 88.W konsekwencji wyliczenia Odwołującego dotyczące rzekomego czasu funkcjonowania TOR oraz wynikającego z tego zaniżenia kosztów opierają się na błędnym założeniu co do sposobu kalkulacji tego składnika i nie odzwierciedlają rzeczywistych zasad przyjętych przez ZABERD.

Marginalne znaczenie analizowanej pozycji dla wartości całej oferty

1. 89.Niezależnie od powyższego wskazać należy, że Odwołujący usiłuje konstruować zarzut rażąco niskiej ceny na podstawie jednej pozycji o marginalnym znaczeniu dla wartości całej oferty. Wartość Grupy 2 poz. 1.1 stanowi zaledwie około 0,04% wartości całej oferty ZABERD.
2. 90.Powyższe nie oznacza, że cena pojedynczej pozycji nie może być przedmiotem badania. Jednakże w sytuacji, w której Odwołujący zamierza na podstawie tej pozycji podważać prawidłowość całej oferty, winien wykazać rzeczywisty, istotny wpływ rzekomego niedoszacowania na możliwość należytego wykonania całego zamówienia. Tego Odwołujący nie uczynił. Co więcej, jego analiza tej pozycji opiera się na niewłaściwej SST, błędnej interpretacji kosztów TOR oraz nieprawidłowym przyporządkowaniu kosztów pośrednich.

Zbliżona wartość całej Grupy 2 w ofertach obu wykonawców

1. 91.Istotne znaczenie ma również okoliczność, że wartość całej Grupy 2 zaoferowana przez ZABERD nie odbiega w sposób istotny od wartości przyjętej przez Odwołującego. Wartość Grupy 2 według oferty ZABERD wynosi 287.050,00 zł, podczas gdy Odwołujący wycenił tę samą grupę na 294.050,00 zł. Różnica wynosi zatem jedynie 7.000,00 zł, tj. około 2,4%.
2. 92.Okoliczność ta nie przesądza sama w sobie o prawidłowości każdej ceny jednostkowej, jednakże ma istotne znaczenie dla oceny twierdzeń Odwołującego o rzekomym oderwaniu kalkulacji ZABERD od realnych kosztów wykonania prac. Skoro łączna wartość Grupy 2 zaoferowana przez obu wykonawców jest zbliżona, to twierdzenie o nierealności kalkulacji ZABERD wymagałoby znacznie bardziej przekonującego uzasadnienia niż przedstawienie własnych wyliczeń dotyczących jednej pozycji o marginalnym znaczeniu. Odwołujący takiego uzasadnienia nie przedstawił.

Brak wykazania przez Odwołującego rzeczywistego kosztu wykonania prac przez ZABERD

1. 93.Odwołujący w istocie zastępuje kalkulację ZABERD własną kalkulacją, nie wykazując jednak, że ZABERD rzeczywiście poniesie koszty w wysokości przez niego przyjętej. Odwołujący nie uwzględnia w szczególności indywidualnych warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa ZABERD, w tym posiadanego parku sprzętowego, sposobu organizacji prac, przyjętych norm, sposobu rozliczania kosztów pośrednich oraz przyjętego systemu rozliczania kosztów TOR.
2. 94.Kalkulacja ceny ZABERD została przygotowana w oparciu o rzeczywiste zasobyi warunki funkcjonowania przedsiębiorstwa Przystępującego. Nie jest zatem wystarczające wykazanie, że Odwołujący sam wyceniłby daną pozycję wyżej – konieczne byłoby wykazanie, że za cenę zaoferowaną przez ZABERD obiektywnie nie jest możliwe wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami Zamawiającego. Takiej argumentacji ani dowodu Odwołujący nie przedstawił.
3. 95.Co więcej, ZABERD do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny załączył jako dowód ofertę podwykonawcy ORFIN Łukasz Orfin Sp. z o.o. (dowód nr 14), która potwierdza, że za cenę wskazaną przez ZABERD możliwe jest wykonanie przedmiotowej pozycji kosztorysowej. Dowód ten nie został przez Odwołującego podważony.
4. 96.Reasumując, argumentacja Odwołującego dotycząca Grupy 2 poz. 1.1 opiera się na szeregu błędnych założeń:
5. 1)przyjęciu przez Odwołującego do analizy niewłaściwej SST i wynikającym z tego bezzasadnym zarzucie braku uwzględnienia sprzętu i materiałów niewymaganych dla analizowanej pozycji;
6. 2)dokonaniu przez Odwołującego własnej, nieadekwatnej interpretacji jednostkowych nakładów sprzętu i stworzeniu na tej podstawie alternatywnego modelu technologii wykonania prac;
7. 3)nieprawidłowym odczytaniu przez Odwołującego sposobu rozliczania kosztów pośrednich i ich utożsamieniu z innymi składnikami kalkulacji;
8. 4)błędnej interpretacji sposobu rozliczania kosztów TOR;
9. 5)próbie podważenia prawidłowości całej oferty na podstawie jednej pozycji stanowiącej około 0,04% jej wartości;
10. 6)pominięciu faktu, że wartość całej Grupy 2 zaoferowana przez ZABERD różni się od wartości zaoferowanej przez Odwołującego jedynie o około 2,4%;
11. 7)braku wykazania przez Odwołującego rzeczywistego kosztu wykonania analizowanej pozycji przez ZABERD.
12. 97.Wobec powyższego przedstawiona przez Odwołującego argumentacja nie daje podstaw do uznania, że cena zaoferowana przez ZABERD dla Grupy 2 poz. 1.1 jest rażąco niska, ani tym bardziej do przyjęcia, że Zamawiający był zobowiązany do odrzucenia oferty ZABERD. Zarzut Odwołującego w tym zakresie winien zostać oddalony w całości.

III.Zarzut dotyczący Grupy 4 poz. 5.4 – oczyszczenie i udrożnienie studzienki wpustowej

1. 98.Zarzut Odwołującego dotyczący Grupy 4 poz. 5.4 jest bezzasadny. Opiera się on w przeważającej mierze na własnych założeniach Odwołującego co do sposobu organizacji prac oraz rozliczania poszczególnych składników kosztów, które nie znajdują oparcia ani w dokumentacji postępowania, ani w wyjaśnieniach złożonych przez ZABERD.
2. 99.ZABERD przedstawił dla przedmiotowej pozycji szczegółową kalkulację obejmującą robociznę, materiał, sprzęt, koszty inne (w tym koszty utylizacji), koszty pośrednie oraz zysk, sporządzoną zgodnie z zasadami opisanymi w części ogólnej wyjaśnień. Okoliczność, że Odwołujący przyjmuje odmienne założenia dotyczące czasu pracy sprzętu, organizacji robót czy kosztów zagospodarowania odpadów, nie stanowi sama w sobie dowodu na rażąco niski charakter zaoferowanej ceny. Niedopuszczalność utożsamiania nakładu sprzętu określanego dla jednostki obmiarowej ‘szt.” z pełnym czasem realizacji czynności związanych z jedną studzienką 100.Odwołujący podnosi, że dla samochodu W UKO ZABERD przyjął nakład sprzętu na poziomie 0,008 h/szt., co odpowiada 28,8 sekundy na jedną studzienkę, a następnie na tej podstawie wywodzi, że 1000 studzienek przewidzianych do oczyszczenia w ciągu roku mogłoby zostać obsłużonych w zaledwie 8 godzin. Tak przeprowadzone rozumowanie nie może stanowić miarodajnego dowodu na nierealność kalkulacji ZABERD.

101.Samo przeliczenie wartości 0,008 godziny na sekundy jest arytmetycznie prawidłowe. Nie oznacza to jednak, że prawidłowość kalkulacji może być oceniana wyłącznie poprzez założenie, iż pełny proces technologiczny oczyszczenia jednej studzienki musi zamknąć się w czasie odpowiadającym wskazanemu nakładowi.

102.Wartość 0,008 h/szt. stanowi przyjęty przez Wykonawcę uśredniony nakład pracy sprzętu przypadający na jednostkę obmiarową, będący jednym z elementów kalkulacji kosztu tej pozycji. Nie można z tej wartości wywodzić, że każda czynność związana z realizacją pozycji – w tym dojazd, przemieszczanie się pomiędzy kolejnymi studzienkami, czynności pomocnicze, organizacja pracy brygady, załadunek i wywóz zanieczyszczeń – musi zostać w całości przypisana wyłącznie do tego jednego składnika kalkulacji.

103.Odwołujący dokonuje zatem nieuprawnionego uproszczenia, utożsamiając jeden element kalkulacji kosztu sprzętu z pełnym czasem wykonania całej operacji technologicznej, a następnie na tej podstawie rekonstruuje własny model organizacji robót i wyciąga wniosek o nierealności ceny. Rozumowanie to nie uwzględnia wieloskładnikowego charakteru kalkulacji ZABERD.

104.ZABERD kalkulował cenę w oparciu o kilka odrębnych składników kosztowych, obejmujących – oprócz kosztów bezpośrednich – również koszty pośrednie od robocizny, sprzętu, kosztów innych oraz koszty zarządu i zysk. Ocena pojedynczej wartości w oderwaniu od pozostałych elementów kalkulacji nie pozwala na miarodajne stwierdzenie, że cena całej pozycji została skalkulowana w sposób nierealny.

105.Dla skutecznego zakwestionowania przyjętego przez Wykonawcę nakładu sprzętu Odwołujący powinien wykazać, na podstawie konkretnych i weryfikowalnych danych, jaki jest rzeczywisty czas niezbędny do wykonania czynności objętych daną pozycją, jaki koszt sprzętu z tego wynika oraz że koszt ten nie został pokryty w ramach pozostałych składników ceny. Takiego wyliczenia Odwołujący nie przedstawił. Samo stwierdzenie, że określona wartość „jest nierealna”, nie zastępuje argumentacji i dowodów wymaganych od Odwołującego, który kalkulację wykonawcy. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Izby wyrażony w art. 537 Pzp rozkład ciężaru dowodu nie zwalnia odwołującego od przedstawienia argumentów dla zasadności podnoszonych zarzutów (tak np. w wyroku w wyroku KIO z dnia 13.07.2026 r. sygn. akt KIO 2833/26). Odwołujący nie sprostał temu obowiązkowi.

Pominięcie przez Odwołującego pozostałych elementów kalkulacji ceny 106.Analiza Odwołującego koncentruje się na wartości 0,008 h/szt. dla sprzętu oraz na wartości przypisanej do TOR, pomijając pozostałe elementy modelu kalkulacyjnego przyjętego przez ZABERD. Tymczasem, jak wynika z części ogólnej wyjaśnień, cena jednostkowa zaoferowana przez ZABERD nie składa się wyłącznie z kosztów bezpośrednich sprzętu, lecz obejmuje również odrębne składniki kosztów pośrednich:

1. 1)koszty pośrednie od robocizny, 2) koszty pośrednie od sprzętu, 3) koszty pośrednie od kosztów innych, 4) koszty pośrednie zarządu.

107.Koszty te służą m.in. pokryciu wydatków, których ze względu na ich charakter lub niewielki wpływ na cenę jednostkową nie wyodrębniono wprost w kosztach bezpośrednich, a także zabezpieczeniu Wykonawcy przed nieprzewidzianymi kosztami i ryzykami związanymi z realizacją zamówienia. Odwołujący, oceniając wybrane wartości kalkulacji w oderwaniu od powyższego mechanizmu, pomija istotną część modelu kalkulacyjnego ZABERD, co prowadzi do błędnych wniosków.

Błędna interpretacja kosztów TOR 108.Odwołujący błędnie interpretuje sposób kalkulacji kosztu TOR, przeliczając wartość 0,00018 na 15,55 sekundy.

Wartość TOR w kalkulacji ZABERD odnosi się jednak do jednostki kalkulacyjnej o charakterze ryczałtowym, nie zaś do czasu funkcjonowania TOR wyrażonego w sekundach.

109.Jak wskazano już w odniesieniu do Grupy 2 poz. 1.1, koszt TOR jest przez ZABERD kalkulowany w odniesieniu do całego kontraktu, a następnie rozkładany na poszczególne pozycje kosztorysowe zgodnie z doświadczeniem oraz knowhow Wykonawcy. Wartość przypisana do danej pozycji nie oznacza zatem, że przy każdej jednostce obmiarowej TOR jest wykorzystywany przez określoną liczbę sekund.

110.Dodatkowo, z uwagi na kontynuację realizacji zadania na terenie Rejonu w Nowym Tomyślu, posiadany przez ZABERD zestaw TOR został już w znacznej części zamortyzowany. Pomimo tego Wykonawca przyjął w kalkulacji koszt odpowiadający wartości nowego zestawu, nie korzystając z faktu wcześniejszej amortyzacji w celu obniżenia ceny.

111.W konsekwencji wyliczenia Odwołującego dotyczące rzekomego czasu funkcjonowania TOR opierają się na błędnym założeniu co do sposobu kalkulacji tego składnika i nie odzwierciedlają rzeczywistych zasad przyjętych przez ZABERD.

Hipotetyczny charakter twierdzeń dotyczących wywozu zanieczyszczeń i kosztów utylizacji 112.Odwołujący podnosi, że zanieczyszczenia wydobyte ze studzienek należy wywieźć, jednocześnie sam przyznając:

„Trudno ocenić czy koszt ten wchodzi do pracy W UKO, czy uwzględniono go w ramach pozycji Utylizacja." Stwierdzenie to dowodzi, że Odwołujący nie ustalił, w jaki sposób ZABERD uwzględnił ten koszt w kalkulacji, a mimo to wyciąga kategoryczny wniosek o jego nieprawidłowym skalkulowaniu.

113.Wniosek ten jest nieuprawniony. W wyjaśnieniach ZABERD wyraźnie wskazano sposób ujmowania kosztów innych, w tym kosztów związanych z utylizacją, a także wskazano, że część kosztów może być ujmowana w odpowiednich kategoriach kosztów pośrednich. Brak możliwości odtworzenia przez Odwołującego pełnego modelu kalkulacji ZABERD na podstawie analizy pojedynczej pozycji nie stanowi dowodu pominięcia danego kosztu w cenie oferty.

Brak wykazania zaniżenia kosztu utylizacji 114.Odwołujący kwestionuje przyjętą przez ZABERD wartość 0,42 zł/m³ z tytułu utylizacji, posługując się przykładem hipotetycznego pojazdu o pojemności 30 m³, dla którego wylicza koszt transportu na poziomie 12,60 zł. Wyliczenie to opiera się jednak na szeregu własnych założeń Odwołującego dotyczących pojemności pojazdu, sposobu jego wykorzystania, ilości odpadów, kosztów paliwa, pracy i amortyzacji oraz sposobu rozliczenia kosztów zagospodarowania odpadów. Żadne z tych założeń nie zostało poparte konkretnymi dowodami.

115.Odwołujący nie wykazał, że przyjęty przez niego model odpowiada rzeczywistemu sposobowi organizacji prac przez ZABERD, ani nie przedstawił konkretnego dowodu wskazującego na rzeczywistą cenę zagospodarowania odpadów powstających przy realizacji tej pozycji. Samo stwierdzenie, że określona wartość „na pierwszy rzut oka" jest nierealna, nie jest wystarczające do wykazania rażąco niskiej ceny.

Błędna interpretacja kalkulacji w zakresie wymogu dysponowania dwoma samochodami specjalnymi 116.Odwołujący wskazuje, że zgodnie z SST D-03.01.03d wykonawca powinien dysponować dwoma samochodami specjalnymi próżniowo-ssącymi, w tym co najmniej jednym z recyklingiem wody, i podnosi, że ZABERD wykazał w kalkulacji tylko jeden pojazd W UKO. Argument ten opiera się na błędnej interpretacji sposobu sporządzenia kalkulacji szczegółowej. Jak trafnie wskazał Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie, wymóg dysponowania określoną liczbą pojazdów nie jest tożsamy z koniecznością jednoczesnego wykorzystywania ich wszystkich przy świadczeniu usługi.

117.W kalkulacjach szczegółowych ZABERD nie wskazywał liczby maszyn ani pojazdów przyjmowanych do realizacji danej pozycji, lecz normę pracy sprzętu, tj. liczbę maszynogodzin przypadających na jedną jednostkę obmiarową. W przypadku analizowanej pozycji jednostkową obmiarową jest sztuka. Przyjęcie wartości 0,008 mg/szt. oznacza określony nakład pracy sprzętu przypadający na wykonanie jednej studzienki i w żaden sposób nie przesądza o tym, że Wykonawca zamierza realizować zamówienie przy użyciu wyłącznie jednego samochodu WUKO.

118.Nie można utożsamiać normy maszynogodziny przypadającej na jednostkę obmiarową z liczbą jednostek sprzętowych, którymi Wykonawca będzie dysponował przy realizacji całego zamówienia. Są to dwa odrębne zagadnienia: potencjał sprzętowy wymagany od Wykonawcy na podstawie SST oraz norma pracy sprzętu przyjęta do kalkulacji ceny jednostkowej.

119.Nawet gdyby Odwołujący kwestionował wysokość przyjętej normy 0,008 m-g/szt., powinien wykazać, że norma ta jest niewystarczająca dla wykonania prac zgodnie z wymaganiami SST, oraz wskazać konkretną różnicę pomiędzy kosztem wynikającym z normy przyjętej przez ZABERD a rzeczywistym kosztem wykonania prac. Samo wskazanie, że SST przewiduje dysponowanie dwoma samochodami, nie stanowi dowodu, iż norma 0,008 m-g/szt. jest nieprawidłowa ani że koszt sprzętu został zaniżony.

120.Odwołujący nie wykazał również, aby wymóg dysponowania dwoma samochodami oznaczał konieczność przypisania do każdej pojedynczej studzienki kosztu pracy dwóch samochodów przez pełny czas wykonywania wszystkich czynności.

Potencjał sprzętowy wymagany od Wykonawcy oraz norma pracy sprzętu przyjęta do kalkulacji ceny jednostkowej to jak już wskazano dwa odrębne zagadnienia.

121.W konsekwencji argumentacja Odwołującego dotycząca rzekomego uwzględnienia wyłącznie jednego pojazdu W UKO nie potwierdza zaniżenia ceny jednostkowej za poz. 5.4. Odwołujący wyciąga wniosek o liczbie wykorzystywanych pojazdów na podstawie informacji, która tej liczby nie określa.

Brak wykazania przez Odwołującego rzeczywistego kosztu wykonania pozycji 122.Odwołujący stwierdza, że koszty sprzętu i koszty inne zostały zaniżone, a faktyczny koszt wykonania pozycji jest o około 5 zł wyższy od zaoferowanej ceny. Twierdzenie to nie zostało jednak poparte analizą rzeczywistych kosztów ponoszonych przez ZABERD ani żadnymi konkretnymi dowodami.

123.Odwołujący nie wykazał w szczególności: rzeczywistego czasu pracy sprzętu koniecznego do wykonania pozycji, rzeczywistej stawki pracy sprzętu, rzeczywistej ilości odpadów przypadających na jedną studzienkę, rzeczywistego kosztu ich transportu i zagospodarowania, rzeczywistego sposobu rozliczania TOR przez ZABERD, braku pokrycia tych kosztów w ramach kosztów pośrednich ani tego, że suma rzeczywistych kosztów wykonania pozycji przekracza zaoferowaną cenę 10,50 zł/szt.

124.Kwota rzekomego niedoszacowania na poziomie około 5 zł stanowi wyłącznie wynik własnych założeń Odwołującego, nie zaś rezultat analizy rzeczywistych kosztów ponoszonych przez ZABERD.

125.Podsumowując, Odwołujący nie wykazał, aby cena zaoferowana przez ZABERD za poz. 5.4 Grupy 4 była rażąco niska. Argumentacja Odwołującego opiera się na wybiórczej analizie poszczególnych składników kalkulacji oraz na zastąpieniu modelu kalkulacyjnego ZABERD własnym sposobem organizacji i wyceny prac. W szczególności Odwołujący:

1. 1)bezpodstawnie wywodzi z nakładu 0,008 h/szt., że cały proces wykonania jednej studzienki musi zamknąć się w 28,8 sekundy;
2. 2)nie uwzględnia pozostałych elementów kalkulacji, w tym kosztów pośrednich i kosztów zarządu;
3. 3)błędnie interpretuje sposób rozliczania kosztów TOR;
4. 4)sam przyznaje, że nie wie, w której pozycji kalkulacji ujęto koszt wywozu zanieczyszczeń, a mimo to twierdzi, że koszt ten nie został uwzględniony;
5. 5)opiera zarzut dotyczący utylizacji na hipotetycznych założeniach;
6. 6)wywodzi z normy maszynogodziny wniosek o liczbie pojazdów, mimo że są to odrębne informacje;
7. 7)nie wykazuje, że przyjęte przez ZABERD nakłady uniemożliwiają wykonanie prac zgodnie z wymaganiami Zamawiającego;
8. 8)nie wykazuje konkretnego, rzeczywistego kosztu, który miałby zostać pominięty przez ZABERD, ani tego, że cena jednostkowa 10,50 zł/szt. nie pozwala na pokrycie rzeczywistych kosztów wykonania pozycji.

126.Ocena rażąco niskiej ceny musi opierać się na konkretnych, weryfikowalnych danych odnoszących się do rzeczywistych kosztów realizacji zamówienia, nie zaś na subiektywnym przekonaniu, że określone wartości są „nierealne" czy „widoczne gołym okiem laika". Odwołujący takich danych nie przedstawił, a jego wyliczenia stanowią w istocie próbę zastąpienia kalkulacji ZABERD własnym sposobem organizacji i wyceny prac. Wobec powyższego zarzut dotyczący Grupy 4 poz. 5.4 należy uznać za bezpodstawny i jako taki winien zostać oddalony w całości.

IV.Zarzut dotyczący Grupy 4 poz. 7.1 – Oczyszczenie separatorów koalescencyjnych wrazz osadnikiem, osadników żwirowych, piaskowników, pompowni, regulatorów przepływu z utylizacją odpadów ropopochodnych i szlamu 127.Zarzut Odwołującego dotyczący poz. 7.1 Grupy 4 jest bezzasadny. Odwołujący ponownie dokonuje wybiórczej analizy kalkulacji ZABERD, opierając się na własnych przeliczeniach norm pracy sprzętu, kosztów TOR, utylizacji oraz robocizny, pomijając jednocześnie najistotniejszą okoliczność – dowody rynkowe przedstawione przez Wykonawcę, potwierdzające realność zaoferowanej ceny 210,00 zł/m³.

128.Wraz z wyjaśnieniami ZABERD przedłożył fakturę podwykonawcy oraz protokół odbioru wykonanych prac (dowód nr 10.1), z których wynika cena realizacji analogicznych prac na poziomie 189,00 zł/m³, a także ofertę wyspecjalizowanego podmiotu (dowód nr 10) opiewającą na 200,00 zł/m³, uzyskaną przed złożeniem oferty w niniejszym postępowaniu i dotyczącą wykonania tego rodzaju prac na terenie Rejonu w Nowym Tomyślu, a więc w rejonie objętym przedmiotowym zamówieniem.

129.Dokumenty te mają szczególne znaczenie dla oceny zarzutu Odwołującego, albowiem przedstawiają rzeczywiste ceny wynikające z dokumentów handlowych dotyczących tego samego rodzaju prac, wystawione przez podmioty specjalizujące się w ich wykonywaniu, a w przypadku oferty – również tego samego rejonu realizacji zamówienia. Cena zaoferowana przez ZABERD w wysokości 210,00 zł/m³ jest wyższa od obu wskazanych wartości, co oznacza, że w cenie tej pozostaje odpowiednia marża umożliwiająca pokrycie pozostałych kosztów oraz osiągnięcie zakładanego zysku.

130.Odwołujący nie podważył skutecznie autentyczności ani rynkowego charakteru tych dowodów. Nie przedstawił również własnych porównywalnych dokumentów, z których wynikałoby, że wykonanie przedmiotowych prac wymaga ceny znacząco wyższej niż zaoferowana przez ZABERD.

131.Argumentacja Odwołującego ma zatem w tym zakresie charakter czysto teoretyczny i pozostaje w sprzeczności z konkretnymi dokumentami przedstawionymi przez ZABERD w ramach złożonych wyjaśnień.

Błędna interpretacja kosztów TOR 132.Odwołujący błędnie przelicza wartość 0,0008 na 69,12 sekundy, podczas gdy wartość TOR w kalkulacji ZABERD odnosi się do jednostki kalkulacyjnej o charakterze ryczałtowym, nie zaś do czasu funkcjonowania TOR wyrażonego w sekundach. Jak wskazano już w odniesieniu do wcześniej omawianych pozycji, koszt TOR jest kalkulowany w odniesieniu do całego kontraktu, a następnie rozkładany na poszczególne pozycje kosztorysowe zgodnie z doświadczeniem i knowhow Wykonawcy.

133.Dodatkowo, z uwagi na kontynuację realizacji zadania na terenie Rejonu w Nowym Tomyślu, posiadany przez ZABERD zestaw TOR został już w znacznej części zamortyzowany, mimo czego Wykonawca przyjął w kalkulacji koszt odpowiadający wartości nowego zestawu.

134.W konsekwencji wyliczenia Odwołującego dotyczące rzekomego czasu funkcjonowania TOR opierają się na błędnym założeniu co do sposobu kalkulacji tego składnika i nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości ceny zaoferowanej przez ZABERD.

Bezzasadność zarzutu dotyczącego kosztów utylizacji 135.Odwołujący kwestionuje przyjęty przez ZABERD koszt utylizacji, podnosząc zaniżenie normy jednostkowej odpadu ropopochodnego (0,12 na 1 m³ szlamu) oraz brak dowodów na rynkowy koszt utylizacji. Zarzut ten jest bezzasadny.

136.Po pierwsze, Odwołujący nie wykazał, jaka konkretnie ilość odpadu przypada na 1 m³ przedmiotowych prac ani na jakiej podstawie przyjmuje, że norma zastosowana przez ZABERD jest niewystarczająca. Po drugie, jak trafnie wskazał Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie, współczesne pojazdy W UKO posiadają wbudowane systemy recyklingowe pozwalające na odzysk wody, co znacząco obniża koszty usługi, a przyjęty przez ZABERD koszt utylizacji 820 zł/m³ odpadów nie jest zaniżony. Po trzecie, zakwestionowanie jednego parametru kalkulacji nie prowadzi automatycznie do wykazania rażąco niskiej ceny całej pozycji – konieczne byłoby wykazanie konkretnej różnicy pomiędzy kosztem przyjętym przez ZABERD a kosztem rzeczywiście niezbędnym do wykonania prac zgodnie z wymaganiami zamówienia. Takiego wykazania Odwołujący nie przeprowadził.

137.Co równie istotne, Odwołujący całkowicie pomija fakt, że cena 210,00 zł/m³ znajduje bezpośrednie potwierdzenie w przedstawionych przez ZABERD dowodach rynkowych, tj.w dokumentach dotyczących wykonania lub oferowania tego rodzaju prac odpowiednio za 189,00 zł/m³ oraz 200,00 zł/m³.

138.Podsumowując, argumentacja Odwołującego dotycząca poz. 7.1 opiera się na teoretycznych założeniach dotyczących czasu pracy sprzętu, kosztu TOR, utylizacji i robocizny, przy jednoczesnym pominięciu najistotniejszego dowodu przedstawionego przez ZABERD – rzeczywistych cen rynkowych wykonania tego rodzaju prac, które są niższe od ceny zaoferowanej przez Przystępującego.

139.W tych okolicznościach twierdzenie Odwołującego, że cena 210,00 zł/m³ została sztucznie dostosowana do zaoferowanej wartości i nie odpowiada warunkom rynkowym, pozostaje wprost sprzeczne z przedstawionym materiałem dowodowym. Odwołujący nie wykazał, aby przyjęte przez ZABERD normy pracy sprzętu były niemożliwe do osiągnięcia, aby ryczałtowy koszt TOR był niewystarczający ani aby koszty robocizny i utylizacji w sposób konkretny i weryfikowalny przekraczały wartości przyjęte w kalkulacji. W szczególności błędne przeliczenie ryczałtowego kosztu TOR na sekundy nie może stanowić podstawy do ustalenia rzekomej straty na tej pozycji, skoro Odwołujący dokonał tego wyliczenia w oparciu o jednostkę miary, której ZABERD w kalkulacji nie zastosował.

140.Wobec powyższego zarzut dotyczący poz. 7.1 Grupy 4 nie znajduje potwierdzenia ani w dowodach rynkowych, ani w prawidłowej analizie kalkulacji ZABERD i jako taki winien zostać oddalony w całości.

V.Robocizna i różnice w stawkach poszczególnych pracowników 141.Zarzut Odwołującego dotyczący przyjęcia przez ZABERD jednolitej stawki kosztu bezpośredniego robocizny w wysokości 31,50 zł jest bezzasadny i wynika z nieprawidłowego odczytania modelu kalkulacyjnego przedstawionego w wyjaśnieniach.

142.Odwołujący pomija bowiem sposób, w jaki ZABERD skonstruował kalkulację kosztów pracy. Stawka 31,50 zł stanowi wyłącznie koszt bezpośredni roboczogodziny, do którego doliczane są koszty pośrednie robocizny w wysokości co najmniej 40%. Koszty pośrednie służą pokryciu pozostałych wydatków związanych z zatrudnieniem, w tym składek pracodawcy, kosztów pracy w porze nocnej, różnic wynikających ze specyfiki i kwalifikacji poszczególnych pracowników oraz innych obciążeń wynikających z przepisów prawa pracy.

143.Ponadto Wykonawca w wyjaśnieniach wskazał, że w wielu pozycjach kosztorysowych koszty pośrednie zostały ustalone na poziomie wyższym niż minimalny, tworząc dodatkowy bufor zabezpieczający przed nieprzewidzianymi wydatkami. Łączny koszt roboczogodziny uwzględniający koszty pośrednie wynosi zatem co najmniej 44,10 zł, a w przypadku prac wykonywanych przy ruchu pojazdów – po zastosowaniu współczynnika 1,2 – co najmniej 52,92 zł.

144.Nieuprawnione jest zatem twierdzenie Odwołującego, jakoby przyjęcie jednolitej stawki bazowej roboczogodziny oznaczało, że wszyscy pracownicy – niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy, posiadanych kwalifikacji czy pełnionej funkcji – mieliby otrzymywać identyczne wynagrodzenie. Stawka bazowa stanowi element modelu kalkulacyjnego służący do obliczenia kosztu bezpośredniego robocizny w poszczególnych pozycjach kosztorysowych. Rzeczywiste różnice w wynagrodzeniach poszczególnych kategorii pracowników znajdują pokrycie w kosztach pośrednich, które zostały odrębnie skalkulowane i uwzględnione w każdej cenie jednostkowej.

145.Niezależnie od powyższego Odwołujący nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego, że rzeczywisty koszt robocizny przy pracach objętych kwestionowanymi pozycjami musi być wyższy od kosztu przyjętego przez ZABERD. Nie wykazał w szczególności, jakie konkretnie stawki wynagrodzeń powinny zostać przyjęte dla poszczególnych kategorii pracowników ani że łączny koszt robocizny uwzględniony w kalkulacji ZABERD – obejmujący zarówno stawkę bazową, jak i koszty pośrednie – jest niewystarczający do pokrycia rzeczywistych kosztów pracy. Zarzut ten jest zatem nieudowodniony i winien zostać oddalony.

W dniu 07.09.2026 r. (e-mailem) Odwołujący, wniósł replikę. Zamawiający na stronie 7 odpowiedzi przyznał, że wezwanie z 08.05.2026 r. obejmowało dwa elementy: 1. wyjaśnienie ceny całej oferty, 2. szczegółowe wyjaśnienie wybranych pozycji budzących największe wątpliwości. Kolejno podniósł, że: „W odpowiedzi Zaberd przedstawił: sposób kalkulacji kosztów pracy, sposób kalkulacji kosztów sprzętu, sposób kalkulacji paliwa, sposób kalkulacji materiałów, sposób kalkulacji kosztów pośrednich, sposób kalkulacji kosztów zarządu, sposób kalkulacji zysku, opis efektu skali działalności, opis wpływu własnego sprzętu i własnych magazynów na poziom kosztów realizacji zamówienia, analizę realizowanych kontraktów utrzymaniowych na terenie całego kraju, szczegółowe kalkulacje wybranych pozycji.” Jego zdaniem Zaberd miał wykazać wyjaśnieniami i dowodami brak rażąco niskiej ceny dla zadania, co zdaniem Zamawiającego uczynił. Zaberd natomiast w tym kontekście stwierdził, że „Kalkulacja ceny” nie oznacza obowiązku przedstawienia jednej zbiorczej tabeli całej oferty. Ponadto Zaberd nie zgadza się z tezą, że żądanie przedstawienia „konkretnych założeń i kalkulacji” jest równoznaczne z obowiązkiem sporządzenia jednej zbiorczej kalkulacji całej ceny ofertowej, obejmującej wszystkie trzynaście grup prac oraz wszystkie ceny jednostkowe. Finalnie Zaberd stwierdził, że „przedstawił kalkulacje dotyczące poszczególnych elementów cenotwórczych oraz szczegółowe kalkulacje tych pozycji, dla których Zamawiający wyraźnie tego zażądał.” Widać, że uczestnicy błędnie utożsamiają kalkulację czynników kosztotwórczych, z wyjaśnieniem ceny. Przystępujący przedstawił sposób wyliczenia stawki roboczogodziny – ALE – pozostaje to informacją nieprzydatną w sprawie (nie licząc oczywiście kilku pozycji objętych wyjaśnieniem szczegółowym) dopóki nie wiadomo jaką przyjęto pracochłonność dla poszczególnych grup robót. Wykonawca mógł całkowicie swobodnie, w szczególności w pełni wiarygodnie, określić wartość jednej rbg (np. 40 zł, 50 zł, 100 zł itd.), tyle że nie stanowi to w żadnej mierze o realności zaoferowanych cen za poszczególne usługi. Dopiero bowiem zestawienie tych stawek z czasem obiektywnie potrzebnym do realizacji danego świadczenia może dać obraz rzetelności wyceny.

Analogiczne uwagi dotyczą wszystkich pozostałych założeń. Przystępujący wskazuje ogólnikowo, że nabywa materiały po cenach rynkowych (względnie z rabatami), oraz że dysponuje potrzebnym sprzętem (częściowo lub w całości zamortyzowanym). Takie ogólniki można przedstawiać w zasadzie w każdym postępowaniu na usługi i roboty budowalne – niezależnie od jego przedmiotu oraz wysokości ceny. Zawsze bowiem realizacja takich umów polega na odpowiednim zadysponowaniu zasobów przedsiębiorstwa w postaci ludzi, materiału i sprzętu. Z samego jednak faktu, że wszystkie te elementy są w posiadaniu wykonawcy nie oznacza apriori, że cena jest wyliczona prawidłowo, a zamówienie zapewnia zysk. Powyższe stanowisko nabiera jeszcze większej wyrazistości gdy zestawimy założenia ogólne Zaberd z kalkulacjami szczegółowymi. Gdyby nie było tych kalkulacji szczegółowych, to informacje o stawkach robocizny, materiałów i sprzętu nie miałyby żadnej wartości z punktu widzenia oceny tego, czy zaoferowana cena jest rażąco niska. Dodatkowo Odwołujący pragnie wskazać, że nigdzie w odwołaniu nie utożsamiał wyjaśnienia ceny całkowitej z obowiązkiem sporządzenia kosztorysu szczegółowego dla wszystkich pozycji formularza cenowego, czy też, jak imputuje Zaberd, sporządzenia jednej zbiorczej tabeli. Odwołujący podkreślał, że wykonawca mógł w dowolny sposób wyjaśnić cenę oferty, a tego całkowicie zaniechał. Cena oferty Zaberd za zamówienie podstawowe to 47 081 109,57 zł. Ani do tej kwoty, ani do wartości całych grup prac, nie mówiąc o poszczególnych cenach jednostkowych (za wyjątkiem kilku), nie referują, choćby w minimalnym stopniu, wyjaśnienia Zaberd. Zamawiający i Przystępujący potwierdzają, że należało przedstawić konkretne założenia i kalkulacje „na poparcie wyliczeń ceny”. Informacja o kosztach jednej godziny pracy, posiadanym sprzęcie oraz materiałach, to co najwyżej założenia, ale na pewno nie kalkulacje na poparcie ceny. Kalkulacja to proces obliczeniowy, który służy do ustalenia kosztu wytworzenia jednostki produktu lub usługi. Wykonawca na podstawie przyjętych założeń powinien wykazać, że uzasadniały zaoferowanie ceny ofertowej, czego nie zrobił. Jak zauważył sam Zamawiający, Zaberd przedstawił „sposób kalkulacji kosztów pracy, sposób kalkulacji kosztów sprzętu, sposób kalkulacji paliwa, sposób kalkulacji materiałów (…)” – natomiast nie przedstawił żadnej – czy to ogólnej, czy to szczegółowych – kalkulacji ceny.

Podsumowując, Zamawiający i Przystępujący próbują przysłonić ewidentny brak jakichkolwiek wyliczeń dla ceny ofertowej (przy założeniu pełnej dowolności ich prezentacji) wskazując na elementy wyjaśnienia (kalkulacji rbg, sprzętu, materiałów), które same w sobie nie przedstawiają żadnej wartości z punktu widzenia zbadania realności zaoferowanej ceny.