Wyrok KIO 2132/26 z 19 czerwca 2026

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, przyznania ofercie wykonawcy Mewo Spółka Akcyjna z siedzibą ​w Straszynie 10 pkt w kryterium dotyczącym liczby specjalistów ds. ornitologii oraz 5 pkt ​w kryterium dotyczącym doświadczenia eksperta ornitologa, powtórzenie czynności badania i oceny ofert.
2. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero), poniesioną przez odwołującego z tytułu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
3. Zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 18 600,00 złotych (osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy).

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga z​ a pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca

…………………………..

Sygn. akt

KIO 2132/26

U z asadnie nie Zamawiający Dyrektor Urzędu Morskiego, dalej: „zamawiający” prowadzi, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, dalej: „ustawa Pzp” postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego o udzielenie zamówienia pn.: „Opracowanie projektu planu ochrony obszaru Natura 2000 Przybrzeże Wody Bałtyku PLB 990002 (w granicach kompetencji Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni) w ramach zadania „Opracowanie projektów planów ochrony””, dalej: „postępowanie”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 1​ 6 lipca 2025 r. pod numerem 468102-2025.

4 maja 2026 r. wykonawca 3Bird K. Gajko J. Ksepko Spółka Jawna z siedzibą w Białymstoku, dalej: odwołujący” „ wniósł odwołanie na czynność zamawiającego polegającą na wyborze ​ dniu 24 kwietnia 2026 r. oferty MEW O SA jako oferty najkorzystniej w postępowaniu oraz na czynności zamawiającego w poprzedzające ten wybór, które również zostały podjęte z​ naruszeniem przepisów ww ustawy.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów mających wpływ na wynik postępowania, tj.:

1. art. 128 ust. 4 ustawy Pzp oraz art. 223 ust. 1 ustawy Pzp poprzez bezpodstawne wezwanie w dniu 31 marca 2026 r MEW O SA do złożenia wyjaśnień podmiotowych środków podmiotowych na podstawie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 223 ust 1 ustawy Pzp i przyznanie na tej podstawie punktów w kryterium oceny oferty, podczas gdy Zamawiający dokonując oceny w ramach kryterium oceny ofert powinien weryfikować treść zawartą w formularzu ofertowym odnoszącą się do tych kryteriów;
2. art. 239 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp poprzez dokonanie oceny oferty MEW O S.A. z naruszeniem zasad określonych w ustawie, polegające na przyznaniu temu wykonawcy: 5 pkt w kryterium

„Doświadczenie Eksperta ornitologa (Deo)”, oraz 10 pkt w kryterium „Liczba specjalistów ds. ornitologii (So)” - pomimo że treść oferty nie zawierała informacji pozwalających na przyznanie jakiejkolwiek punktacji w tych kryteriach, co w konsekwencji doprowadziło do wyboru oferty MEW O SA, która nie powinna zostać uznana za najkorzystniejszą.

Odwołujący wniósł o: -uwzględnienie odwołania w całości; -nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty MEWO S.A. jako najkorzystniejszej; -nakazanie zamawiającemu powtórzenia czynności badania i oceny ofert z pominięciem wyjaśnień oraz dokumentów złożonych przez MEW O S.A. na skutek bezpodstawnego wezwania i nakazania dokonania oceny oferty MEW O S.A. wyłącznie na podstawie treści oferty złożonej w terminie składania ofert; a w konsekwencji – nakazanie dokonania ponownego wyboru oferty najkorzystniejszej; -zasądzenie na rzecz odwołującego kosztów postępowania według norm przepisanych, w​ tym kosztów zastępstwa procesowego według faktury, która przedłożona zostanie na rozprawie.

Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz stanowisk stron oraz uczestnika postępowania odwoławczego, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, a odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.

Izba ustaliła, że odwołujący wykazał interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej. Wykonawca jest podmiotem, który złożył ofertę w postępowaniu i jest zainteresowany uzyskaniem zamówienia.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca Mewo Spółka Akcyjna z siedzibą w Straszynie, dalej: „przystępujący”.

Zgłoszenie spełniało warunki określone w art. 525 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp.

Przystępujący wniósł o oddalenie odwołania – pismo z 8 maja 2026 r. – zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego.

Zamawiający w piśmie z 18 maja 2026 r. – odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz o zasądzenie na rzecz zamawiającego kosztów postępowania wg spisu, który zostanie przedłożony przed zamknięciem rozprawy.

Izba zaliczyła do materiału dowodowego sprawy dokumenty pochodzące z akt sprawy odwoławczej.

Izba nie uwzględniła wniosku odwołującego o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania odwoławczego KIO 5062/25 oraz z uzasadnienia wyroku Krajowej Izby Odwoławczej wydanego w ww. sprawie.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznaje odwołanie w granicach zarzutów w nim przedstawionych, a przedmiotem wniosku dowodowego mogą być fakty, z których strony i​ uczestnicy postępowania wywodzą skutki prawne, nie może być nim uzasadnienie wyroku zawierające podstawy faktyczne oraz prawne rozstrzygnięcia.

Izba ustaliła, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez zamawiającego jest opracowanie projektu planu ochrony obszaru Natura 2000 Przybrzeże Wody Bałtyku PLB 990002 (w granicach kompetencji Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni) w ramach zadania „Opracowanie projektów planów ochrony”.

W rozdziale III w pkt 4 zostały przedstawione kryteria oceny ofert:

1. Cena oferty brutto (C) – waga 60%;
2. Doświadczenie kierownika projektu (Dkp) – waga 20%;
3. Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo) – waga 10%,
4. Liczba specjalistów ds. ornitologii (So) – waga 10%.

Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo) (kryterium – pkt 3) opisano w następujący sposób:

„3) Kryterium „Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo)” W ramach tego kryterium wykonawca może uzyskać maksymalnie 10 pkt. Pod pojęciem „Doświadczenie ornitologa (Deo)” należy rozumieć liczbę realizowanych w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, prac badawczych polegających na sporządzeniu dokumentów przyrodniczych, powstałych w oparciu o własne badania terenowe, dotyczące inwentaryzacji, badań, monitoringu, planowania ochrony itp., w ramach których została przeprowadzona (i została zawarta w dokumencie) ocena stanu ochrony gatunków ptaków morskich zgodnie z zasadami wskazanymi w przewodnikach metodycznych Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Prace, o których mowa powyżej powinny zostać zrealizowane na potrzeby Państwowego Monitoringu Środowiska, raportu ooś inwestycji offshore lub dla instytucji: Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, Urzędów Morskich lub Parków Narodowych. Ocena punktowa w tym kryterium dokonana zostanie na podstawie wskazanej przez wykonawcę ilości prac badawczych tj.:

a) 3 prace badawcze - 0 pkt. b) 4 – 5 prac badawczych – 5 pkt. c) 6 i więcej projektów – 10 pkt Liczba specjalistów ds. ornitologii (So) (kryterium – pkt 4) opisano w następujący sposób:

1. Kryterium „Liczba specjalistów ds. ornitologii (So)” W ramach tego kryterium wykonawca może uzyskać maksymalnie 10 pkt. Pod pojęciem „Liczba specjalistów ds. ornitologii (So)” należy rozumieć członka zespołu ornitologów, który posiada doświadczenie w wykonaniu lub współwykonaniu w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, trzech prac badawczych polegających na prowadzeniu lub uczestnictwie w badaniach terenowych, dotyczących inwentaryzacji, badań, monitoringu, zgodnie z zasadami wskazanymi w przewodnikach metodycznych Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Prace, o których mowa powyżej powinny zostać zrealizowane na potrzeby Państwowego Monitoringu Środowiska, raportu ooś inwestycji offshore lub dla instytucji: Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, Urzędów Morskich czy Parków Narodowych. Ocena punktowa w tym kryterium dokonana zostanie na podstawie wskazanej przez wykonawcę ilości specjalistów ds. ornitologii, tj.: a) 3 specjalistów ds. ornitologii - 0 pkt. b) 4 – 7 specjalistów ds. ornitologii - 5 pkt. c) 9 lub więcej specjalistów ds. ornitologii - 10 pkt.

31 marca 2026 r. zamawiający, na podstawie art. 128 ust. 4 w zw. z 223 ust. 1 ustawy Pzp wezwał przystępującego do złożenia wyjaśnień dotyczących doświadczenia Eksperta ornitologa oraz Specjalistów ds. ornitologii.

8 kwietnia 2026 r. przystępujący złożył wyjaśnienia.

24 kwietnia 2026 r. zamawiający wybrał ofertę przystępującego jako najkorzystniejszą. ​ uzasadnieniu wskazał, że przystępujący:

W

1. w kryterium „Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo)” otrzymał 5 pkt,
2. w kryterium „Liczba specjalistów ds. ornitologii (So)” otrzymał 10 pkt - Informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej z 24 kwietnia 2026 r. – w dokumentacji postępowania.

Zgodnie z przepisem art. 128 ust. 4 ustawy Pzp, zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub złożonych podmiotowych środków dowodowych lub innych dokumentów lub oświadczeń składanych ​ postępowaniu. w Stosownie do przepisu art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i , dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.

Na podstawie art. 239 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp:

Ust. 1: zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.

Ust. 2: Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.

Uzasadniając zarzuty odwołania, odwołujący wskazał, ze zamawiający skierował wezwanie do przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie podmiotowych środków dowodowych, które w rzeczywistości posłużyło do uzupełnienia oraz wykazania elementów podlegających ocenie w ramach kryteriów oceny ofert, tj. w zakresie doświadczenia eksperta – podlegającego ocenie w kryterium „Doświadczenie Eksperta ornitologa (Deo) oraz w zakresie doświadczenia Specjalistów ds. ornitologii – podlegających ocenie w kryterium „Liczba specjalistów ds. ornitologii (So).

W ocenie odwołującego czynność zamawiającego stanowiła rażące naruszenie przepisów ustawy Pzp oraz prowadzi do istotnego zniekształcenia wyniku postępowania poprzez przyznanie punktów w oparciu o informacje i dokumenty, które nie stanowiły elementu oferty w chwili jej złożenia.

Izba wskazuje, że możliwość zwrócenia się przez zamawiającego do wykonawcy o​ wyjaśnienie treści oferty jest jego niepodważalnym uprawnieniem, jednak skorzystanie przez zamawiającego musi być zgodne z celem zwrócenia się o wyjaśnienia.

W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej wskazuje się, że wyjaśnianie treści oferty, przedmiotowego środka dowodowego polega na udzieleniu odpowiedzi na pytanie „dlaczego tak jest jak wykonawca postanowił w treści”.

Wyjaśnienia nie mogą prowadzić do uzupełnienia treści oświadczenia lub dokumentu, a tym bardziej do złożenia nowych dokumentów, por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt KIO 4894/24.

A zatem wyjaśnianie treści oferty służy usunięciu wewnętrznych sprzeczności, ale niedozwolone jest w tym trybie

uzupełnianie oferty, negocjowanie jej treści, które skutkować będzie zmianą treści oferty.

Należy podkreślić, że również w przypadku procedury wyjaśnień podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich zmawiający może żądać od wykonawcy, w trybie art. 128 ust. 4 ustawy Pzp jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy zamawiający poweźmie wątpliwości co do treści podmiotowych środków dowodowych, a także innych dokumentów lub oświadczeń, jednak wyjaśnienia takie nie mogą prowadzić do zmiany złożonego wcześniej oświadczenia.

Izba wskazuje, że w wezwaniu do wyjaśnień z 31 marca 2026 r. zamawiający porównał treść oferty przystępującego – część B pkt 4 oraz pkt 5 formularza oferty oraz opis kryteriów oceny ofert: Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo), zawarty Rozdziale III pkt 4 ppkt 2.3 SW Z oraz Liczba specjalistów ds. ornitologii (So), zawarty w Rozdziale III pkt 4 ppkt 2.4 SWZ i stwierdził, że w ofercie nie zawarto, określonych informacji, niezbędnych do przyznania punktów ​ ramach kryteriów oceny ofert, w szczególności: w

1. w zakresie kryterium Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo) z opisu żadnej z prac wskazanych przez przystępującego w poz. 2, 3, 4 oraz 5: - nie wynikało, aby praca badawcza polegała na sporządzeniu dokumentów przyrodniczych, - nie wynikało również, aby ewentualne sporządzone dokumenty przyrodnicze powstały ​ oparciu o własne badania terenowe dotyczące inwentaryzacji, badań, monitoringu, planowania ochrony itp., w - nie wynikało także, że w opracowanym dokumencie (pracy badawczej) zawarto ocenę ochrony gatunków ptaków morskich, która została przeprowadzona zgodnie z zasadami wskazanymi w przewodnikach metodycznych Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, jak również, - nie wynikało, że badania były zrealizowane na potrzeby Państwowego Monitoringu Środowiskowego, raportu ooś inwestycji offshore lub dla instytucji: Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, Urzędów Morskich czy Parków Narodowych, - w poz. 2 nie wskazano dokładnego okresu badawczego, a jedynie rok 2020 jako zakończenie prac, co nie potwierdza wykonania prac badawczych w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, czyli począwszy od dnia 25.08.2020 r.
2. w zakresie kryterium Liczba specjalistów ds. ornitologii (So) z opisu prac wskazanych przez przystępującego w poz.

2, 3, 4 oraz 5: - nie wynika, aby praca badawcza polegała na prowadzeniu lub uczestnictwie ​ badaniach terenowych, dotyczących inwentaryzacji, badań, monitoringu, w - nie wynika, że praca badawcza była prowadzona zgodnie z zasadami wskazanymi ​ przewodnikach metodycznych Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w - nie wynika, że praca badawcza była zrealizowana na potrzeby Państwowego Monitoringu Środowiska, raportu ooś inwestycji offshore lub dla instytucji: Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, Urzędów Morskich czy Parków Narodowych, - w pozycji 2 wykazu, przystępujący nie wskazał dokładnego okresu badawczego, a jedynie rok 2020, jako zakończenie prac, co nie potwierdza wykonania pracy badawczej w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, czyli począwszy od dnia 25.08.2020 r. Wobec powyższego zamawiający wezwał przystępującego do wyjaśnienia wątpliwości we wskazanym w wezwaniu zakresie, jak również do wykazania powyższych okoliczności za pomocą dokumentów lub innych dowodów.

Nie ulega wątpliwości, że oferta przystępującego nie zawierała niezbędnych do przyznania punktów informacji, a powyższa okoliczność została wprost przyznana przez zamawiającego, który w wezwaniu stwierdził: „z opisu żądnej z wykazanych prac nie wynika, że (…)”, to zamawiający wezwał przystępującego nie tylko do wyjaśnień, ale i wykazania za pomocą dokumentów lub innych dowodów budzących wątpliwości zamawiającego okoliczności.

Konsekwencją uzyskania przez zamawiającego żądnych w wezwaniu informacji było przyznanie przystępującemu punktów w kryterium: Doświadczenie eksperta ornitologa oraz kryterium: Lista specjalistów ds. ornitologii i wybór oferty przystępującego w oparciu o​ informacje uzupełnione w wyniku złożenia wyjaśnień przez przystępującego, jako oferty najkorzystniejszej, czym w ocenie Izby, zamawiający naruszył przepisy art. 239 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp.

Wobec powyższych okoliczności, Izba uznała, że zarzuty podniesione w zarzutach odwołania były zasadne, odwołanie podlegało uwzględnieniu.

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557, art. 574 oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 7 ust.

1​ pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z​ dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania, obciążając kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli

zamawiającego.

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.

Przewodnicząca

………………………