Wyrok KIO 2080/26 z 18 czerwca 2026

1. oddala odwołanie;
2. kosztami postępowania obciąża odwołującego HASO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Tychach i:
3. 1.zalicza do kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7500 zł (siedem tysięcy pięćset złotych) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) poniesioną przez odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 17 zł (siedemnaście złotych) poniesioną przez odwołującego tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika; 2.2.zasądza od odwołującego HASO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Tychach na rzecz zamawiającego Spółki Restrukturyzacji Kopalń Spółka Akcyjna z siedzibą w Bytomiukwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca

…………………….………

Sygn. akt

KIO 2080/26

Zamawiający Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. z siedzibą w Bytomiu (dalej jako „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie podstawowym pn. „Włączenie systemów gazometrycznych pompowni „Boże Dary” oraz „Mysłowice-Wesoła I” do systemów kontroli stanu zagrożeń” (wewnętrzny identyfikator: ZP-CZOK0097/2). Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 17 grudnia 2025 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem 2025/BZP 00606023/01. Do ww. postępowania o udzielenie zamówienia zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., dalej „ustawa Pzp”). Wartość szacunkowa zamówienia nie przekracza progów unijnych, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.

W dniu 4 maja 2026 r. wykonawca HASO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Tychach (dalej jako „Odwołujący”) wniósł odwołanie wobec czynności unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia. Odwołujący zarzucił naruszenie przez Zamawiającego:

1. art. 256 ustawy Pzp poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i unieważnienie postępowania pomimo niewykazania przez Zamawiającego przesłanek zastosowania tego przepisu, w szczególności niewykazania, aby po wszczęciu postępowania zaistniały albo ujawniły się konkretne okoliczności powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania stało się nieuzasadnione;
2. art. 256 ustawy Pzp poprzez przyjęcie, że możliwość odmiennego ukształtowania opisu przedmiotu zamówienia, w tym ewentualne wykorzystanie posiadanych przez Zamawiającego czynnych central gazometrycznych, stanowi okoliczność uzasadniającą unieważnienie postępowania, podczas gdy są to okoliczności dotyczące własnej infrastruktury Zamawiającego, które powinny być mu znane już na etapie przygotowania postępowania;
3. art. 16 pkt 2-3 w zw. z art. 256 ustawy Pzp poprzez przeprowadzenie czynności unieważnienia postępowania w sposób naruszający zasady przejrzystości oraz proporcjonalności, w szczególności przez arbitralne zakończenie postępowania po okresie licznych zmian dokumentacji oraz aktywności wykonawców, bez wykazania rzeczywistej konieczności unieważnienia postępowania;
4. art. 260 ust. 2 w zw. z art. 260 ust. 1 oraz art. 16 pkt 2 ustawy Pzp poprzez udostępnienie informacji o unieważnieniu postępowania zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne sporządzone w sposób niewystarczająco konkretny, niepełny i uniemożliwiający realną weryfikację zasadności czynności Zamawiającego, w szczególności przez niewskazanie, jakie dokładnie okoliczności ujawniły się po wszczęciu postępowania, kiedy nastąpiło ich ujawnienie, jakie konkretnie elementy opisu przedmiotu zamówienia okazały się zbędne lub wymagające modyfikacji oraz dlaczego dalsze prowadzenie postępowania stało się nieuzasadnione Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnia postępowania oraz o nakazanie Zamawiającemu kontynuowania postępowania z zachowaniem przepisów ustawy Pzp, w tym - jeżeli będzie to konieczne dla zapewnienia wykonawcom możliwości skutecznego udziału w postępowaniu - wyznaczenia odpowiedniego terminu składania ofert.

Zamawiający w dniu 25 maja 2026 r. złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Odwołujący 10 czerwca 2026 r. złożył replikę na odpowiedź na odwołanie, podtrzymując zarzuty i modyfikując żądanie w zakresie sposobu kontynuowania postępowania o udzielnie zamówienia w ramach przetargu - w ten sposób, że wnosi o nakazanie Zamawiającemu w przypadku unieważnienia czynności unieważnienia postępowania kontynuowania postępowania przez przystąpienie do badania i oceny złożonych ofert.

Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron postępowania odwoławczego, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniając akta sprawy odwoławczej, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania w całości na podstawie art. 528 ustawy Pzp.

Izba uznała, że Odwołujący jako podmiot zainteresowany uzyskaniem zamówienia, który wnosząc odwołanie wobec czynności unieważnienia postepowania dąży do kontynuowania tego postępowania, posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp, czym wypełnił materialnoprawne przesłanki dopuszczalności odwołania, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.

Izba rozstrzygając sprawę uwzględniła dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia przekazaną przez Zamawiającego, w szczególności SW Z wraz z załącznikami, wyjaśnienia treści SW Z oraz zawiadomienie o unieważnieniu postępowania.

Izba ustaliła, co następuje:

Przedmiotem zamówienia jest wykonanie usługi pn.: „Włączenie systemów gazometrycznych pompowni „Boże Dary” oraz „Mysłowice-Wesoła I” do systemów kontroli stanu zagrożeń” dla Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. Oddział Centralny Zakład Odwadniania Kopalń. Szczegółowe wymagania Zamawiającego dotyczące przedmiotu zamówienia zostały zawarte w Opisie przedmiotu zamówienia, stanowiącym Załącznik nr 1 do SW Z. Zakres prac opisano w punkcie 4 OPZ. Obejmował on m.in.: -modernizację/rozbudowę zintegrowanego systemu bezpieczeństwa CST w Oddziale CZOK w Czeladzi o zabudowę serwera wewnętrznego (dyspozytorskiego) i zewnętrznego (lustrzanego) wraz z podłączeniem ich do serwera czasu dla systemów wspomagania pracy dyspozytora SWμP-3 oraz prezentacji procesów przemysłowych SP3 na posiadanych przez Zamawiającego stacjach roboczych, -modernizację systemu kontroli stanu zagrożeń w pompowni „Boże Dary” i w pompowni „Mysłowice-Wesoła I” (system gazometryczny) w oparciu o posiadany przez Zamawiającego stojak centrali telemetrycznej oraz uruchomienie systemu prezentacji procesów przemysłowych SP3, -przeprowadzenie niezbędnych konfiguracji i spięcie zmodernizowanych urządzeń zintegrowanego systemu bezpieczeństwa CST pompowni „Boże Dary” i „Mysłowice- Wesoła I” do systemu nadzoru Oddziału CZOK w Czeladzi jak również do serwera czasu Oddziału CZOK w Czeladzi, -naprawę/remont urządzeń dołowych współpracujących ze zmodernizowaną centralą telemetryczną w pompowni „Boże Dary” i w pompowni „Mysłowice-Wesołą I”; -dostawę urządzeń dołowych współpracujących ze zmodernizowaną centralą telemetryczną w pompowni „Boże Dary i w pompowni „Mysłowice-Wesołą I”; -modernizację/rozbudowę obecnego układu zasilania gwarantowanego bezprzerwowego w pompowni „Boże Dary” i w pompowni „Mysłowice-Wesołą I” spełniającego wymogi obowiązujących przepisów dla zmodernizowanych urządzeń systemu gazometrycznego; -modernizację w pompowni „Boże Dary” i w pompowni „Mysłowice-Wesołą I” przełącznicy iskrobezpiecznej wraz z

potrzebnym w przedmiotowym zakresie wyposażeniem oraz okablowaniem od strony stacyjnej systemów;

-wykonanie dokumentacji powykonawczej po zakończeniu prac, -wykonanie opisu wprowadzonych zmian wraz ze schematami do dodatku do dokumentacji podstawowej dyspozytorni systemów dyspozytora ruchu zakładu.

Zamawiający w pismach z 19 stycznia 2026 r., 4 lutego 2026 r., 16 lutego 2026 r. oraz 20 lutego 2026 r. udzielił wyjaśnień treści SW Z w odpowiedzi na pytania wykonawców. Do Zamawiającego skierowano ponadto wniosek o wyjaśnienie treści SW Z z 25 lutego 2026 r. dotyczący dopuszczenia złożenia w postępowaniu oferty wariantowej i zrealizowania zamówienia z wykorzystaniem infrastruktury posiadanej przez Zamawiającego.

Termin składania ofert ostatecznie ustalono na 30 kwietnia 2026 r.

Pismem z 28 kwietnia 2026 r. Zamawiający zawiadomił wykonawców o unieważnieniu postępowania na podstawie art. 256 ustawy Pzp. W uzasadnieniu wskazał:

„Przywołana przesłanka wymaga zaistnienia: 1) okoliczności (pewnego zdarzenia); 2) związku pomiędzy występującą okolicznością a konsekwencją; 3) niezasadności prowadzenia dalszego postępowania, która została wywołana na skutek zaistniałe/ okoliczności" (por. A. Gawrońska-Baran [w:) E, Wiktorowska, A. Wiktorowski. P, Wójcik. A. Gawrońska-Baran, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 20261 art. 256.). Jak wynika z orzecznictwa i doktryny:

„za nieuzasadnione należy uznać prowadzenie postępowania gdy zawarcie umowy w oparciu o jego rozstrzygnięcie jest zbędne (np. potrzeba, którą umowa miała zaspokajać zniknęła lub została zaspokojona w inny sposób), ale także wówczas, gdy przewidziane w postępowaniu założenia (techniczne, organizacyjne, finansowe) okazały się mniej korzystne niż zmienione warunki rynkowe pozwalające łatwiej korzystniej (efektywniej) zaspokoić potrzebę leżącą u podstaw wszczęcia postępowania " (por. W. Dzierżanowski (w:] Ł. Jaźwiński i in.. Prawo zamówień publicznych.

Komentarz. Warszawa 2021. art. 256.). W wyroku KIO z 14.02.2025KIO 227/25, podkreślono, że przepisy nie określają jakiego rodzaju okoliczności miałyby prowadzić do stwierdzenia, że dalsze prowadzenie postepowania. które jest na etapie początkowym (przed otwarciem ofert/wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu). jest nieuzasadnione.

Pozostawia to swobodę oceny okoliczności, które muszą pozostawać w związku z możliwością prowadzenia postępowania w sposób wyznaczony treścią dokumentacji postepowania i ogłoszenia o zamówieniu, Tym samym należy uznać, że okoliczności, które mają związek, np. z treścią dokumentów wyznaczających warunki dla złożenia oferty/wniosku, mogą wpływać na ocenę zasadności dalszego prowadzenia postepowania na ich podstawie. Ma to uzasadnienie chociażby w ustaleniu. czy złożone oferty będą pozwalały na zakończenie postępowania przez wybór oferty najkorzystniejszej z poszanowaniem przepisów Prawa zamówień publicznych. W sytuacji zatem gdy zachodzi uzasadniona obawa, że określone w SW Z warunki zamówienia, w tym OPZ mogą stanowić przeszkodę dla prawidłowej oceny ofert lub wniosków o dopuszczenie od udziału w postepowaniu, uzasadnionym jest stwierdzenie. że kontunuowanie postepowania w dotychczasowym kształcie nie jest uzasadnione, Po wszczęciu niniejszego postepowania, pojawiły się okoliczności. które sprawiają, że dalsze prowadzenie postepowania jest nieuzasadnione.

Zamawiający tworząc „Opis przedmiotu zamówienia dla niniejszego postepowania przyjął kierunek mający na celu ograniczenie kosztów serwisu urządzeń systemów dyspozytorskich. W związku z powyższym założono wykorzystanie pozyskanych central typu CST-40A zintegrowanego systemu bezpieczeństwa CST. Dodatkowo przeprowadzono analizę dotyczącą posiadanych systemów produkcji.

Mimo zachowania należytej staranności, Zamawiający nie uwzględnił jednak innych, możliwych do zastosowania rozwiązań, w tym takich spośród systemów którymi już dysponuje, a co do których świadomość o możliwości ich zastosowania pojawiła się już po wszczęciu postepowania i co do których przeprowadził analizy techniczne co do faktycznej możliwości ich zastosowania. Zamawiający, w wyniku m.in. przeprowadzonej próby ruchowej, powziął informacje o możliwości wykonania przedmiotu zamówienia w sposób odmienny od pierwotnie przyjętego, z zastosowaniem już posiadanych i czynnych central gazometrycznych. Tym samym cześć założeń wskazanych w OPZ okazała się zbędna. a część wymaga modyfikacji by móc należycie wykorzystać posiadany już sprzęt i systemy produkcji co pozwoliłoby także na ograniczenie kosztów, a jednocześnie zoptymalizowałoby sposób włączenia systemów gazometrycznych pompowni „Boże Dary" oraz „Mysłowice-Wesoła l” do systemów kontroli stanu zagrożeń.

Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że dalsze prowadzenie postepowania w obecnym kształcie jest nieuzasadnione. Zamawiający powinien mieć możliwość przeprowadzenia postepowania w sposób odpowiadający jego potrzebom, co musi być poprzedzone nową analizą zakresu świadczenia, z uwzględnieniem ekonomicznego aspektu podziału zamówienia (wyrok KIO z 14.02.2025 r., KIO 227/25).

Biorąc pod uwagę powyższe, spełnione zostały wskazane wyżej przesłanki art. 256 PZP, wobec czego Zamawiający postanowił o unieważnieniu postepowania, jak na wstępie.”

Izba zważyła, co następuje:

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła, że odwołanie podlega oddaleniu.

Izba uznała zarzuty odwołania za niezasadne.

Przywołując treść przepisów, których naruszenie zarzucono w odwołaniu, należy wskazać, że zgodnie z art. 16 ustawy Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny.

Art. 256 ustawy Pzp wskazuje, że zamawiający może unieważnić postępowanie o udzielenie zamówienia odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert, jeżeli wystąpiły okoliczności powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione.

Zgodnie zaś z art. 260 ust. 1 ustawy Pzp o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający zawiadamia równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub zostali zaproszeni do negocjacji - podając uzasadnienie faktyczne i prawne.

W pierwszej kolejności Izba nie podzieliła stanowiska Odwołującego, że przedstawione przez Zamawiającego uzasadnienie faktyczne i prawne czynności unieważnienia postępowania zostało sporządzone w sposób niewystarczająco konkretny, niepełny i uniemożliwiający realną weryfikację zasadności czynności Zamawiającego.

Zamawiający w treści tego uzasadnienia w sposób dostateczny wykazał motywy swojego działania. Omówił regulację określona w art. 256 ustawy Pzp z powołaniem się na poglądy doktryny i orzecznictwa, a następnie wskazał okoliczności, które jego zdaniem świadczą o zaistnieniu podstaw do unieważnienia postępowania, w szczególności wskazał, że „tworząc opis przedmiotu zamówienia dla niniejszego postepowania przyjął kierunek mający na celu ograniczenie kosztów serwisu urządzeń systemów dyspozytorskich. W związku z powyższym założono wykorzystanie pozyskanych central typu CST-40A zintegrowanego systemu bezpieczeństwa CST. Dodatkowo przeprowadzono analizę dotyczącą posiadanych systemów produkcji. Mimo zachowania należytej staranności, Zamawiający nie uwzględnił jednak innych, możliwych do zastosowania rozwiązań, w tym takich spośród systemów którymi już dysponuje, a co do których świadomość o możliwości ich zastosowania pojawiła się już po wszczęciu postepowania i co do których przeprowadził analizy techniczne co do faktycznej możliwości ich zastosowania. Zamawiający, w wyniku m.in. przeprowadzonej próby ruchowej, powziął informacje o możliwości wykonania przedmiotu zamówienia w sposób odmienny od pierwotnie przyjętego, z zastosowaniem już posiadanych i czynnych central gazometrycznych. Tym samym cześć założeń wskazanych w OPZ okazała się zbędna, a część wymaga modyfikacji by móc należycie wykorzystać posiadany już sprzęt i systemy produkcji co pozwoliłoby także na ograniczenie kosztów, a jednocześnie zoptymalizowałoby sposób włączenia systemów gazometrycznych pompowni „Boże Dary" oraz „Mysłowice-Wesoła l” do systemów kontroli stanu zagrożeń.” Okoliczność, że przedstawione przez Zamawiającego uzasadnienie faktyczne nie wyczerpywało w pełni oczekiwań Odwołującego, skoro nie zawierało porównania ekonomicznego czy szczegółowego wyodrębnienia zmian w zakresie przedmiotu zamówienia, w ocenie Izby nie powoduje, że zostało sporządzone z naruszeniem art. 260 ustawy Pzp. Zasadnicze motywy działania Zamawiającego z uzasadnienia tego wynikały.

Powoływanie się przez Odwołującego podczas rozprawy na okoliczność, że gdyby miał szerszą wiedzę na temat przyczyn działania Zamawiającego, to być może nie zdecydowałby się wnieść odwołania, pozostaje irrelewantne dla oceny Izby – Odwołujący po zapoznaniu się z odpowiedzią na odwołanie, czy nawet po wysłuchaniu stanowiska Zamawiającego mógł wycofać odwołanie (zgodnie z art. 520 ust. 1 ustawy Pzp odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy).

Przechodząc do oceny czynności unieważnienia postępowania Izba stwierdziła, że Zamawiający w stanie faktycznym sprawy nie naruszył art. 256 ustawy Pzp.

Przepis ten upoważnia zamawiającego do unieważnienia postępowania, jeżeli wystąpiły okoliczności powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione. Jest to klauzula niedookreślona, a zatem uznanie czy dany stan faktyczny wpisuje się w normę art. 256 wymaga każdorazowo indywidualnego rozstrzygnięcia.

Jak wskazano w komentarzu Urzędu Zamówień Publicznych („Prawo zamówień publicznych. Komentarz”, wydanie II, red. H. Nowak, M. Winiarz) „Celem art. 256 Pzp jest umożliwienie zamawiającym zakończenia prowadzonych postępowań w sytuacji wystąpienia innych niż przewidziane w art. 255 Pzp okoliczności, które powodują, że dalsze prowadzenie tych postępowań mija się z celem. Przepis ma przeciwdziałać pozyskiwaniu nieodpowiednich lub niepożądanych świadczeń. Urzeczywistnia więc zasady celowości i efektywności wydatków publicznych. Z drugiej strony regulacja uwzględnia potrzebę ochrony wykonawców przed ponoszeniem daremnych kosztów uczestnictwa w postępowaniu. Z tego względu art. 256 Pzp daje możliwość unieważnienia postępowania odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert (…) Rozwiązanie to umożliwia zamknięcie postępowania, gdy okoliczności zmienią się do tego stopnia, że prowadzenie

postępowania i zawarcie umowy na warunkach zamówienia stracą dla zamawiającego sens. Inaczej niż według art. 255 pkt 5 Pzp, zmiana okoliczności objęta art. 256 Pzp może być przewidywalna. W grę wchodzi zatem wystąpienie okoliczności, które zamawiający mógł przewidzieć przy dołożeniu należytej staranności. Poza tym stwierdzenie braku potrzeby prowadzenia postępowania nie musi być uzasadnione interesem publicznym. Liczy się również indywidualny interes zamawiającego, zwłaszcza związany z pojawieniem się możliwości bardziej efektywnego wydatkowania środków finansowych. Okolicznościami, które pociągają za sobą bezcelowość prowadzenia postępowania, mogą być w szczególności: 1) ujawnienie się (np. w wyniku analizy pytań wykonawców) możliwości wykonania przedmiotu zamówienia wedle nowocześniejszej i bardziej odpowiadającej potrzebom zamawiającego technologii, 2) ujawnienie się potrzeby znacznego rozszerzenia lub zmniejszenia zakresu zamówienia, okoliczności uzasadniające potrzebę dopuszczenia możliwości składania ofert częściowych lub zwiększenia liczby części, na które mogą być składane oferty częściowe, 4) okoliczności uzasadniające wybór innego wariantu realizacji zamówienia.”

W wyroku Izby z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt: KIO 3454/22 wskazano m.in., że regulacja art. 256 ustawy Pzp „z uwagi na redakcję tego przepisu, daje zamawiającemu znacznie szersze możliwości działania, gdyż nie wskazuje ściśle jakie to okoliczności muszą ujawnić się, aby zamawiający mógł stwierdzić, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione, co nie oznacza jednak, że przepis ten daje nieograniczone możliwości unieważnienia procedury. (…) Powołanie się na powyższy przepis możliwe jest jedynie w sytuacji zaistnienia takiej okoliczności, która powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione. Oznacza to, że przywołana przesłanka wymaga zaistnienia: (1) okoliczności (pewnego zdarzenia); (2) okoliczność ta wywołuje określony skutek, konieczne jest zatem zaistnienie związku pomiędzy występującą okolicznością a konsekwencją; (3) niezasadności prowadzenia dalszego postępowania, która została wywołana na skutek zaistniałej okoliczności. Należy też zauważyć, że możliwość zastosowania art. 256 ustawy Pzp została ograniczona czasowo, gdyż regulacja ta dotyczy sytuacji wystąpienia okoliczności, które będą stanowiły podstawę unieważnienia, co oznacza, że dotyczy wyłącznie takich okoliczności, które ujawniły się w dacie po wszczęciu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.”

Na potrzeby rozpoznawanej sprawy należy zwrócić ponadto uwagę na art. 137 ust. 7 ustawy Pzp, zgodnie z którym w przypadku gdy zmiany treści SW Z prowadziłyby do istotnej zmiany charakteru zamówienia w porównaniu z pierwotnie określonym, w szczególności prowadziłyby do znacznej zmiany zakresu zamówienia, zamawiający unieważnia postępowanie na podstawie art. 256. Zmiana treści SW Z, o której mowa w ww. przepisie, implikuje zatem obowiązek unieważnienia postępowania na podstawie art. 256. Jak wskazano w wyroku Izby z 7 września 2022 r., sygn. akt KIO 2201/22 „za taką istotną zmianę można uznać w szczególności zwiększenie zakresu zamówienia, np. dodanie części zamówienia, zmianę rodzaju zamówienia, zmianę charakteru zamówienia.” Każdorazowo w okolicznościach danej sprawy punktem wyjścia dla prawidłowej oceny wagi i charakteru zmian treści specyfikacji będzie pierwotny charakter wszczętego postępowania o udzielenie zamówienia. W świetle motywu 81 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/W E (Dz.U.

L 94 z 28.03.2014, s. 65) „zmiany te nie powinny być na tyle istotne, by umożliwić dopuszczenie innych kandydatów niż kandydaci pierwotnie zakwalifikowani lub by zainteresować postępowaniem o udzielenie zamówienia dodatkowych uczestników. Taki przypadek wystąpiłby w sytuacji, gdy wprowadzane modyfikacje istotnie zmieniają charakter zamówienia lub umowy ramowej w porównaniu z charakterem pierwotnie określonym w dokumentach zamówienia”. Jak zauważono w wyroku Izby z 10 grudnia 2021 r., sygn. akt: KIO 2864/21, „końcowy fragment motywu 81 dyrektywy daje zatem wskazówkę jakie zmiany dokumentów zamówienia należy uznać za istotnie zmieniające charakter zamówienia w porównaniu z charakterem pierwotnie określonym. Z taką zmianą mielibyśmy do czynienia w sytuacji, gdy zakres zmian wymagających wprowadzenia w dokumentach zamówienia umożliwiłby dopuszczenie innych kandydatów niż kandydaci pierwotnie zakwalifikowani lub zainteresował postępowaniem o udzielenie zamówienia dodatkowych uczestników.”

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że decyzja Zamawiającego o unieważnieniu postępowania spowodowana była powzięciem wiedzy o możliwości istotnego ograniczenia zakresu zamówienia i bardziej efektywnego wydatkowania środków finansowych.

Zamawiający wszczął postępowanie w związku z planowaną likwidacją dyspozytorni systemów dyspozytora ruchu zakładu, której celem jest ograniczenie kosztów utrzymania i użytkowania obiektu podstawowego w pompowni „Boże Dary”. Dla realizacji tego celu konieczne jest włączenie urządzeń systemów gazometrycznych pompowni „Boże Dary” i „Mysłowice-Wesoła I” do systemów kontroli stanu zagrożeń Oddziału CZOK w Czeladzi. Zakres zamówienia obejmował dostosowanie systemów gazometrycznych do włączenia w struktury systemów kontroli stanu zagrożeń dyspozytorni systemów dyspozytora ruchu CZOK w Czeladzi, przy wykorzystaniu pozyskanych i będących na stanie Oddziału CZOK central telemetrycznych, które w ramach realizacji zadania miały zostać zmodernizowane i doposażone w dodatkowe urządzenia pomiaru i kontroli stanu zagrożeń. Zamawiający pierwotnie założył wykorzystanie central typu CST-40A zintegrowanego systemu bezpieczeństwa CST, co wiązało się m.in. z koniecznością rozbudowy zintegrowanego

systemu bezpieczeństwa CST oraz modernizacją obecnych układów zasilania w dwóch ww. pompowniach.

Zamawiający podejmując decyzję w powyższy zakresie oparł się m.in. na przeprowadzonej analizie ograniczenia kosztów serwisu systemów dyspozytorskich w Oddziale CZOK. Wykonawca miał opracować projekt techniczny zmian związanych z wykorzystaniem central typu CST-40A oraz technologię i organizację robót.

W wyniku analizy pytania zadanego przez jednego z wykonawców (wniosek o wyjaśnienie treści SW Z z 25 lutego 2026 r.) Zamawiający powziął wiedzę o możliwości zrealizowania zamówienia w odmienny sposób, z wykorzystaniem posiadanej infrastruktury, bez konieczności rozbudowy systemu. Wykonawca zaproponował alternatywne rozwiązanie, obejmujące wykorzystanie obecnie eksploatowanych przez Oddział CZOK central telemetrycznych CMC-5 Zintegrowanego systemu bezpieczeństwa SMP-NT/SV, proponując włączenie tych central telemetrycznych CMC-5 do systemów kontroli stanu zagrożeń w Czeladzi. Rozwiązanie to wiązało się z istotnym ograniczeniem kosztów realizacji zadania, z uwagi na wyeliminowanie konieczności rozbudowy posiadanej infrastruktury. W efekcie skierowanych zapytań Zamawiający poddał proponowane rozwiązanie pogłębionej analizie i przeprowadził 4 kwietnia 2026 r. wstępną próbę ruchową polegającą na połączeniu pulpitem zdalnym z komputera zabudowanego w dyspozytorni zakładu CZOK w Czeladzi do zintegrowanego systemu bezpieczeństwa SMP-NT/SV w pompowni „Centrum”. Działanie to ujawniło technologiczną i eksploatacyjną zdolność posiadanych central do bezpiecznego i pełnego przejęcia funkcji, które pierwotnie planowano powierzyć nowo zamawianym urządzeniom. Izba za wiarygodne uznała twierdzenia Zamawiającego, że to wniosek o wyjaśnienie treści SW Z z propozycją alternatywnego sposobu realizacji zamówienia stanowił impuls do przeprowadzenia dodatkowej analizy, specjalistycznych testów oraz prób ruchowych. Pozytywne wyniki tych następczych testów (potwierdzające racjonalność propozycji zgłoszonej w pytaniu do SW Z) dały Zamawiającemu pełną, zweryfikowaną wiedzę, że dotychczasowy opis przedmiotu zamówienia zakłada zakup urządzeń de facto zbędnych.

Gdyby Zamawiający chciał prowadzić dalej postępowanie z uwzględnieniem okoliczności, o których powziął wiedzę po jego wszczęciu, musiałby istotnie zmienić zakres zamówienia. Jak wskazano w odpowiedzi na odwołanie, przy przyjęciu alternatywnego sposobu realizacji zamówienia, zbędne okazały się prace związane z rozbudową zintegrowanego systemu bezpieczeństwa CST w Oddziale CZOK w Czeladzi o zabudowę serwera wewnętrznego (dyspozytorskiego) i zewnętrznego (lustrzanego) wraz z oprogramowaniem do prezentacji procesów przemysłowych SP3, prace związane z remontem urządzeń dołowych oraz dostawa urządzeń dołowych, prace związane z modernizacją obecnego układu zasilania gwarantowanego bezprzerwowego w pompowni „Boże Dary” i pompowni „Mysłowice-Wesoła I” spełniającego wymogi obowiązujących przepisów dla zmodernizowanych urządzeń systemu gazometrycznego, prace związane z modernizacją przełącznic iskrobezpiecznych wraz z potrzebnym w przedmiotowym zakresie wyposażeniem oraz okablowaniem od strony stacyjnej systemów. Powyższe oznacza, że przedmiot zamówienia podlegałby ograniczeniu o zasadniczą część planowanych pierwotnie nakładów. Z pierwotnego opisu przedmiotu zamówienia pozostałyby jedynie wtórne czynności konfiguracyjne, uruchomieniowe na stacjach roboczych oraz dokumentacyjne. Słusznie spostrzegł Zamawiający, że „modyfikacja SW Z w takim przypadku prowadziłaby do sytuacji, w której wykonawcy wycenialiby zupełnie inne świadczenie o diametralnie odmiennej naturze gospodarczej. Także ustalona wartość szacunkowa zamówienia miałaby się nijak do rzeczywistej wartości i zakresu takiego zamówienia, które okazało się dla zamawiającego konieczne, a nie takiego, którego zakres prezentowany był przy wszczęciu postępowania.” Z kolei dalsze prowadzenie postępowania w niezmienionym kształcie prowadziłoby do sytuacji, w której Zamawiający nabyłby świadczenie w wariancie mniej efektywnym organizacyjnie i finansowo niż możliwy do uzyskania z zastosowaniem już posiadanej przez Zamawiającego infrastruktury. Zamawiający unieważniając postępowanie dąży zatem do zabezpieczenia swojego indywidualnego interesu wobec ujawnienia się w wyniku analizy pytań wykonawcy możliwości wykonania przedmiotu zamówienia w sposób bardziej odpowiadającej potrzebom Zamawiającego i równocześnie możliwości bardziej efektywnego wydatkowania środków publicznych. Okoliczność, czy Zamawiający byłby w stanie przewidzieć taką możliwość przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia pozostaje bez znaczenia dla oceny Izby, ponieważ nie stanowi ona przesłanki niweczącej uprawnienie Zamawiającego do unieważnienia postępowania wynikające z art. 256 ustawy Pzp.

W tym stanie rzeczy Izba stwierdziła, że okoliczności faktyczne będące podstawą unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia, wpisywały się w przesłanki określone w art. 256 ustawy Pzp.

Biorąc pod uwagę wszystko powyższe Izba stwierdziła, że odwołanie podlega oddaleniu i na podstawie art. 553 ustawy Pzp orzekła jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 i 575 ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b) Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Art. 575 ustawy Pzp stanowi, że strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku. § 8 ust. 2 pkt 1 ww. Rozporządzenia stanowi, że w przypadku oddalenia odwołania przez Izbę w całości, koszty ponosi odwołujący. Izba zasądza koszty, o których mowa w § 5 pkt 2, od odwołującego na rzecz zamawiającego.

Kosztami, o których mowa w § 5 pkt 2 Rozporządzenia są uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego, a w okolicznościach, o których mowa odpowiednio w § 7 ust. 2 pkt 2 i 3, ust. 3 i 4, § 8 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz § 9 ust. 1 pkt 3 lit. b i pkt 4, koszty uczestnika postępowania odwoławczego, który przystąpił po stronie zamawiającego i wniósł sprzeciw, w wysokości określonej na podstawie rachunków lub spisu kosztów, złożonych do akt sprawy, obejmujące m.in. b) wynagrodzenie i wydatki jednego pełnomocnika, jednak nieprzekraczające łącznie kwoty 3600 złotych. Do kosztów postepowania odwoławczego zgodnie z § 5 ust. 1 ww. Rozporządzenia zalicza się także wpis od odwołania.

Wobec oddalenia odwołania w całości Izba kosztami postępowania obciążyła Odwołującego, zasądzając od niego na rzecz Zamawiającego kwotę 3 600 zł poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, potwierdzoną złożoną do akt sprawy fakturą VAT.

Przewodnicząca

………….………….................