Wyrok KIO 2212/26 z 29 czerwca 2026

1. Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu 1a i 1b oraz nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania.
2. W pozostałym zakresie oddala odwołanie.
3. Kosztami postępowania obciąża odwołującego: Comfortel Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tychach, Telvis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Katowicach oraz HASO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w Tychach w ⅓ oraz zamawiającego – Spółkę Restrukturyzacji Kopalń Spółka Akcyjna z siedzibą w Bytomiu w ⅔ i:
4. 1.zalicza do kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000,00 zł (piętnaście tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), poniesioną przez odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 3600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika; 2.2.zasądza od zamawiającego – Spółki Restrukturyzacji Kopalń Spółka Akcyjna z siedzibą w Bytomiu na rzecz odwołującego Comfortel Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tychach, Telvis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Katowicach oraz HASO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w Tychach kwotę 11 200,00 zł (jedenaście tysięcy dwieście złotych zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez odwołującego tytułem wpisu oraz wynagrodzenia pełnomocnika.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca

…………………….………

Sygn. akt

KIO 2212/26

U z asadnie nie Zamawiający Spółka Restrukturyzacji Kopalń Spółka Akcyjna, dalej: „zamawiający” prowadzi, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, dalej: „ustawa Pzp” postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego o udzielenie zamówienia pn.: „Włączenie urządzeń systemu ogólnozakładowej łączności telefonicznej oraz systemów dyspozytora ruchu zakładu pompowni „Makoszowy” do systemu Oddziału CZOK dla Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. Oddział Centralny Zakład Odwadniania Kopalń”, dalej: „postępowanie”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 3​ marca 2026 r. pod numerem 145498-2026.

8 maja 2026 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Comfortel Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tychach, Telvis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Katowicach oraz HASO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w Tychach złożyli odwołanie wobec czynności zamawiającego w postaci unieważnienia postępowania dokonanej w dniu 2​ 8 kwietnia 2026 r., na podstawie art. 256 ustawy Pzp.

Odwołujący zarzucił zaskarżonej czynności zamawiającego naruszenie: a)art. 256 ustawy Pzp poprzez wadliwe oraz bezpodstawne unieważnienie postępowania ​w sytuacji braku spełnienia przesłanek zastosowania ww. przepisu, a także ich niewykazania przez zamawiającego;

b)art. 16 pkt 2 ustawy Pzp w związku z art. 256 ustawy Pzp w zw. z art. 260 ust. 1 ustawy Pzp poprzez niezrealizowanie spoczywającego na zamawiającym obowiązku informacyjnego, polegającego na dokładnym oraz należytym uzasadnieniu faktycznym podjętej decyzji o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, co skutkuje rażącym naruszeniem zasady przejrzystości postępowania o udzielenie zamówienia publicznego; c)art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej jako: „Kc”), w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp, w zw. z art.

256 ustawy Pzp, poprzez nadużycie prawa podmiotowego przez zamawiającego, a w rezultacie unieważnienie postępowania w sposób skrajnie naruszający interesy odwołującego.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie niniejszego odwołania w całości i nakazanie zamawiającemu unieważnienia (uchylenia) bezpodstawnie oraz wadliwie dokonanej czynności unieważnienia postępowania z dnia 28 kwietnia 2026 r., wraz z przystąpieniem do badania i oceny ofert w postępowaniu z uwzględnieniem oferty złożonej przez odwołującego.

Odwołujący wniósł także o: a)zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przedłożonego rachunku; b)przeprowadzenie dowodu z całej dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego oraz dowodów wskazanych w uzasadnieniu niniejszego odwołania a także zawnioskowanych przez odwołującego w toku postępowania odwoławczego.

Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz stanowisk stron, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, a odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.

Izba ustaliła, że odwołujący wykazał interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej. Wykonawca złożył ofertę w postępowaniu i jest podmiotem zainteresowanym uzyskaniem zamówienia.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego nie zgłosił żaden wykonawca.

Zamawiający w piśmie z 21 czerwca 2026 r. wniósł oddalenie odwołania w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania..

Izba zaliczyła do materiału dowodowego sprawy dokumenty pochodzące z akt sprawy odwoławczej.

Izba ustaliła, że zamawiający prowadzi postępowanie, którego przedmiotem jest włączenie urządzeń systemu ogólnozakładowej łączności telefonicznej oraz systemów dyspozytora ruchu zakładu pompowni „Makoszowy” do systemu Oddziału CZOK dla Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. Oddział Centralny Zakład Odwadniania Kopalń.

Termin składania ofert został ustalony przez zamawiającego początkowo na 9 kwietnia 2026 r., następnie 17 kwietnia 2026 r., a ostatecznie na 30 kwietnia 2026 r.

Odwołujący złożył ofertę w postępowaniu 17 kwietnia 2026 r.

28 kwietnia 2026 r. zamawiający unieważnił postępowanie wskazując następujące uzasadnienie faktyczne oraz prawne:

„Uzasadnienie prawne:

Zgodnie z art. 256 Pzp, Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia odpowiednio przed upływem terminu do składania ofert, jeżeli wystąpiły okoliczności powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione.

Uzasadnienie faktyczne:

Zgodnie z artykułem 256 PZP, Zamawiający może unieważnić postępowanie o udzielenie zamówienia odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału ​ postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert, jeżeli wystąpiły okoliczności powodujące, że dalsze prowadzenie w postępowania jest nieuzasadnione.

„Przywołana przesłanka wymaga zaistnienia: 1) okoliczności (pewnego zdarzenia); 2) związku pomiędzy występującą okolicznością a konsekwencją; 3) niezasadności prowadzenia dalszego postępowania, która została wywołana na skutek zaistniałej okoliczności” (por.

A. Gawrońska-Baran [w:] E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, A. Gawrońska-Baran, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 256). Jak wynika z orzecznictwa i doktryny: „za „nieuzasadnione” należy uznać prowadzenie postępowania, gdy zawarcie umowy w oparciu o jego rozstrzygnięcie jest zbędne (np. potrzeba, którą umowa miała zaspokajać, zniknęła lub została zaspokojona w inny sposób), ale także wówczas, gdy przewidziane w postępowaniu założenia (techniczne, organizacyjne, finansowe) okazały się mniej korzystne niż zmienione warunki rynkowe pozwalające łatwiej, korzystniej (efektywnie) zaspokoić potrzebę leżącą u podstaw wszczęcia postępowania” (por. W. Dzierżanowski [w:] Ł. Jaźwiński i in., Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, art. 256).

W wyroku KIO z 14.02.2025 r., KIO 227/25 podkreślano, że „przepisy nie określają jakiego rodzaju okoliczności miały prowadzić do stwierdzenia, że dalsze prowadzenie postępowania, które jest na etapie początkowym (przed otwarciem ofert/wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu) jest nieuzasadnione. Pozostawia to swobodę ocena okoliczności, które muszą pozostawać w związku z​ możliwością prowadzenia postępowania w sposób wyznaczony treścią dokumentacji postępowania i​ ogłoszenia o zamówieniu. Tym samym należy uznać, że okoliczności, które mają związek, np. z treścią dokumentów wyznaczających warunki dla złożenia oferty/wniosku, mogą wpływać na ocenę zasadności dalszego prowadzenia postępowania na ich

podstawie. Ma to uzasadnienie chociażby w ustaleniu, czy złożone oferty będą pozwalały na zakończenie postępowania przez wybór oferty najkorzystniejszej z​ poszanowaniem Przepisów prawa zamówień publicznych. Sytuacji zatem, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że określone w SWZ warunki zamówienia, w tym OPZ, mogą stanowić przeszkodę dla prawidłowej oceny ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, uzasadnionym jest stwierdzenie, że kontynuowanie postępowania w dotychczasowym kształcie nie jest uzasadnione”.

Zamawiający tworząc „Opis przedmiotu zamówienia” dla niniejszego postępowania przyjął kierunek mający na celu ograniczenie kosztów serwisu urządzeń systemów dyspozytorskich. W związku z​ powyższym założono wykorzystanie pozyskanych central typu CST-40A zintegrowanego systemu bezpieczeństwa CST. Po wszczęciu niniejszego postępowania pojawiły się okoliczności, które sprawiają, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione. Mimo zachowania należytej staranności, Zamawiający nie uwzględnił bowiem innych, jak się okazało możliwych do zastosowania rozwiązań, w tym takich spośród systemów którymi już dysponuje, co do których świadomość o​ możliwości ich zastosowania pojawiła się już po wszczęciu postępowania.

W związku z powyższym, część założeń wskazanych w OPZ okazała się zbędna, a część wymaga modyfikacji by móc należycie wykorzystać posiadany już sprzęt i systemy produkcji co pozwoliłoby także na zoptymalizowanie włączenia urządzeń systemu ogólnozakładowej łączności telefonicznej oraz systemów dyspozytora ruchu zakładu pompowni „Makoszowy” do systemów Oddziału CZOK dla Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A.

Z tego też względu zasadne jest w ocenie Zamawiającego dokonanie zmian treści SWZ prowadzących do istotnej zmiany charakteru zamówienia w porównaniu z pierwotnie określonym (co nie jest możliwe w niniejszym postępowaniu), w tym w szczególności do znacznej zmiany zakresu zamówienia bowiem w celu ustalenia możliwości bardziej efektywnego wydatkowania środków budżetowych przez Zamawiającego.

Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że dalsze prowadzenie postępowania w obecnym kształcie jest nieuzasadnione.

Zamawiający powinien mieć możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób odpowiadający jego potrzebom, co musi być poprzedzone nową analizą zakresu świadczenia, z uwzględnieniem ekonomicznego aspektu podziału zamówienia (wyrok KIO z 14.02.2025 r., KIO 227/25). Poza tym podział postępowania na części umożliwi złożenie ofert różnym producentom czym zwiększy się konkurencyjność postępowania, o której to możliwości Zamawiający, mimo zachowania należytej stratności, nie był w stanie przewidzieć przed wszczęciem niniejszego postępowania, z uwagi na brak wiedzy o istnieniu innych możliwości technicznych w zakresie włączenia urządzeń systemu ogólnozakładowej łączności telefonicznej oraz systemów dyspozytora ruchu zakładu pompowni „Makoszowy” do systemów oddziału CZOK.

Biorąc pod uwagę powyższe, spełnione zostały wskazane wyżej przesłanki art. 256 PZP, wobec czego Zamawiający postanowił unieważnieniu postępowania, jak na wstępie.”

Zarzut 1a i 1b

Zgodnie z art. 256 ustawy Pzp, zamawiający może unieważnić postępowanie o udzielenie zamówienia odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert, jeżeli wystąpiły okoliczności powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione.

Stosownie do przepisu art. 260 ust. 1 ustawy Pzp, o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający zawiadamia równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub zostali zaproszeni do negocjacji - podając uzasadnienie faktyczne i prawne.

Na podstawie art. 16 pkt 2 ustawy Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób przejrzysty.

Izba wskazuje, że czynność unieważnienia postępowania stanowi sytuację wyjątkową. ​ d takiej czynności wykonawca ma możliwość wniesienia środka ochrony prawnej. Stąd obowiązek zamawiającego, aby O w sposób wyczerpujący uzasadnić swoją decyzję o​ unieważnieniu postępowania należy uznać za szczególnie istotny.

Wykonawca na podstawie przedstawionego przez zamawiającego uzasadnienia ma bowiem możliwość oceny czy decyzja zamawiającego o unieważnieniu postępowania była prawidłowa oraz podjęcia decyzji o skorzystaniu ze środków ochrony prawnej, w tym sformułowania określonych zarzutów wobec czynności zamawiającego.

Izba stwierdziła, że w Zawiadomieniu o unieważnieniu postępowania z dnia 28 kwietnia 2026 r. zamawiający nie wskazał wszystkich informacji, które stanowiły podstawę unieważnienia postępowania na podstawie art. 256 ustawy Pzp, o czym świadczy chociażby ich uzupełnienie na etapie postępowania odwoławczego – w piśmie odpowiedzi na odwołanie z 21 czerwca 2026 r.

W szczególności zamawiający nie wskazał jakie konkretnie okoliczności wystąpiły ​ postępowaniu, które legły u podstaw unieważnienia postępowania. Zgodnie z treścią zawiadomienia: „po wszczęciu w niniejszego postępowania pojawiły się okoliczności, które sprawiają, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione. Mimo zachowania należytej staranności, Zamawiający nie uwzględnił bowiem innych, jak się okazało możliwych do zastosowania rozwiązań, w tym takich spośród systemów którymi już dysponuje, a co do których świadomość o możliwości ich zastosowania pojawiła się już po wszczęciu postępowania.”

Sformułowana w powyższy sposób informacja powoduje, że wykonawca nie ma możliwości kontroli, czy w rzeczywistości nowe okoliczności wystąpiły, jakie dokładnie rozwiązania zamawiający będzie mógł zastosować po unieważnieniu postępowaniu, a w konsekwencji, czy wypełnione zostały przesłanki unieważnienia postępowania.

Zamawiający odnosząc się do okoliczności, które pojawiły się w postępowaniu w sposób bardzo enigmatyczny wskazał również na możliwość podziału postępowania na części.

Izba wskazuje, że zamawiający nie przedstawił w sposób wyczerpujący podstaw faktycznych, które legły u podstaw unieważnienia postępowania, a okoliczności na które zamawiający powołał się w odpowiedzi na odwołanie powinny znaleźć się w uzasadnieniu faktycznym unieważnienia postępowania – Zawiadomieniu o unieważnieniu postępowania z 28 kwietnia 2026 r.

Informacje (przedstawione przez zamawiającego w szerszym niż w zawiadomieniu zakresie) nie podlegają ocenie Izby, która stosownie do przepisu art. 515 pkt 1 ustawy Pzp, rozpoznaje odwołanie na czynność zamawiającego podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia, a​ podstawą kontroli prawidłowości czynności zamawiającego było uzasadnienie, zawarte ​ Zawiadomieniu o unieważnieniu postępowania z 28 kwietnia 2026 r. w Ponieważ uzasadnienie zawarte w Zawiadomieniu o unieważnieniu postępowania nie wskazano w sposób wyczerpujących informacji, w oparciu o które postępowanie zostało unieważnione, w ocenie Izby zamawiający nie wykazał, że spełnione zostały przesłanki unieważnienia postępowania na podstawie art. 256 ustawy Pzp.

Wobec powyższego Izba nakazała unieważnienie czynności unieważnienia postępowania z​ uwagi na brak wyczerpującego uzasadnienia czynności unieważnienia postępowania, która nie daje obecnie możliwości stwierdzenia czy przesłanki unieważnienia postępowania zostały spełnione.

Zarzut 1 c

Zgodnie z przepisem art. 5 Kodeksu cywilnego, dalej: „Kc”, nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z​ zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Stosowanie do przepisu art. 8 ust. 1 ustawy Pzp, do czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071, 1172 i 1508 oraz z 2026 r. poz. 184 i 507), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Izba podkreśla, że unieważnienie postępowania jest uprawnieniem zamawiającego ​ wypadku, gdy ziszczą się przesłanki przewidziane w przepisach prawa. Warunkiem jest wykazanie przez w zamawiającego ich wystąpienia i należytego uzasadnienia swojej czynności, któremu to obowiązkowi w przedmiotowym postępowaniu zamawiający uchybił. Jednak, zdaniem Izby, nie mamy tu do czynienia z nadużyciem prawa przez zamawiającego.

Tym niemniej należy wskazać, że zamawiający nie ustrzegł się nieprawidłowości – postępowanie powinno być prowadzone z należytą starannością, a czynności należało podjąć na możliwie najwcześniejszym etapie postępowania.

Zarzut nr 1 c podlegał wobec powyższego oddaleniu.

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła, na podstawie art. 575 oraz art. 574 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepis § 7 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z § 5 pkt 1​ oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437 ze zm.) i​ stosunkowo je rozdzieliła pomiędzy odwołującym i zamawiającym, mając na uwadze liczbę zarzutów, które zostały uwzględnione przez Izbę oraz oddalone.

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.

Przewodnicząca

………………………