Wyrok KIO 1124/26 z 16 kwietnia 2026

Zamawiający – KZN SIM Tarnów sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie- prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie podstawowym bez negocjacji, którego przedmiotem jest: „Budowa 8 budynków mieszkalnych, jednorodzinnych, dwulokalowych; ( 6 w zabudowie szeregowej, 2 w zabudowie bliźniaczej), wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. 945 obr. 004 w m. Skrzyszów, gmina Skrzyszów”.

10 marca 2026 roku, wykonawca Spółdzielnia Rzemieślnicza „Wielobranżowa” z siedzibą w Tarnowie (dalej „odwołujący”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1. Art. 16 pkt 1-3 pzp przez niezachowanie zasady przejrzystości i proporcjonalności oraz równości i zasady uczciwej konkurencji ze względu na preferencyjne traktowanie K.R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą KRISBUD K.R. w Słupcy -dalej: Krisbud.
2. Art. 226 ust. 1 pkt 5) pzp i art. 226 ust. 1 pkt 10) pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Krisbud, pomimo że jest ona niezgodna z wymaganiami Zamawiającego zawartymi w dokumentach zamówienia w zakresie sposobu obliczania ceny oferty co do kosztów pracy.
3. Art. 226 ust. 1 pkt 7) pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Krisbud, pomimo, że Krisbud złożył ofertę w warunkach nieuczciwej konkurencji.
4. Art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8) pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Krisbud, pomimo, że Krisbud złożył lakoniczne wyjaśnienia w odpowiedzi na wezwanie wystosowane na podstawie art. 224 ust. 1 pzp i wyjaśnień tych nie poparł dowodami i tym samym nie uzasadnił podanej w ofercie ceny lub kosztu.
5. Art. 239 ust. 1 i 2 pzp przez dokonanie wyboru oferty Krisbud, która winna być odrzucona i jednoczesne zaniechanie wyboru najkorzystniejszej oferty, którą jest oferta Odwołującego.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i:

1. nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynność wyboru oferty Krisbud,
2. nakazanie Zamawiającemu odrzucenie oferty Krisbud,
3. nakazanie Zamawiającemu dokonania oceny ofert z pominięciem odrzuconej oferty Krisbud,
4. nakazanie Zamawiającemu dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej, którą jest oferta Odwołującego.

Ponadto odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów na okoliczność faktu, naruszenia ww. przepisów: a.protokołu Postępowania wraz z załącznikami – w szczególności: b.Specyfikacji Warunków Zamówienia – dalej: SWZ, c.oferty Krisbud (z załącznikami) oraz d.korespondencji Krisbud i Zamawiającego, e.dokumentów złożonych przez Odwołującego najpóźniej na rozprawie.

Odwołujący wniósł o obciążenie Zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego a w szczególności: a.wpisu w wysokości 10.000,- zł (por. §2 ust. 2 pkt 1) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczególnych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania – dalej: Rozporządzenie o kosztach), b.kosztów poniesionych przez Odwołującego w kwocie wskazanej na rozprawie, w tym wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie nie mniejszej niż 3600,- zł oraz c.uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wys. 17 zł, kosztów dojazdu Odwołującego się na rozprawę (por §5 Rozporządzenia o kosztach), d.ewentualnych kosztów Odwołującego związanych z dojazdem na rozprawę.

Odwołujący wskazał, że zamawiający badając i oceniając ofertę Krisbud błędnie uznał, ż e jest ona prawidłowa i nie podlega odrzuceniu oraz że jest ofertą najkorzystniejszą. Działanie takie narusza przepisy pzp i interesy Odwołującego. Odwołujący ma interes w uzyskaniu zamówienia, w tym celu przygotował i złożył ofertę.

Odwołujący został pozbawiony możliwości uzyskania zamówienia co wywołuje skutek w postaci utraty korzyści, jakie osiągnąłby realizując to zamówienie. Prócz finansowego wymiaru tej szkody istotne jest odcięcie Odwołującego od możliwości zdobycia doświadczenia. Brak możliwości wykazania się realizacją zamówień podobnych skutkuje realną niemożnością uzyskania zamówień przyszłości. Interes w uzyskaniu zamówienia wyraża się w szczególności w tym, że w wyniku zrealizowania w zamówienia Odwołujący osiągnie zysk i nabędzie większe doświadczanie. Oba te elementy są istotne zwłaszcza dla przedsiębiorcy działającego na rynku zamówień publicznych. Porównanie kryteriów oceny ofert i treści złożonych ofert dowodzi, że oferta Odwołującego jest obiektywnie najkorzystniejsza, powinna otrzymać najwyższą liczbę punktów i to Odwołujący winien zrealizować zamówienie. Nie ulega zatem wątpliwości fakt, ż e w wyniku działań i zaniechań Zamawiającego, Odwołujący może ponieść szkodę. Szkoda ta polega na tym, że Odwołujący poniósł koszty przygotowania oferty i ustanowienia wadium a koszty te nie zostaną pokryte z zysków wynikających z realizacji zamówienia. Innymi słowy szkoda przybierze zarówno postać straty (damnum emergens - gdyż sytuacja majątkowa Odwołującego ulegnie pogorszeniu na skutek poniesienia kosztów udziału w Postępowaniu) oraz w postaci korzyści utraconej (lucrum cessans - na skutek utraty zysków i braku możliwości powiększenia posiadanego doświadczenia). Odwołujący uważa, iż po wyeliminowaniu błędów Zamawiającego oferta Odwołującego zostanie uznana za najkorzystniejszą i tym samym uzyska zamówienie.

Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Przystępujący (uczestnik) złożył pismo procesowe, wnosząc o oddalenie odwołania.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje.

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy procedurze, której wartość szacunkowa zamówienia nie przekracza kwot określonych przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych. w Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołującynie posiada interesu w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, kwalifikowanego możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.

Jak wskazuje się w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej „Dla skutecznego wniesienia środka ochrony prawnej nie jest wystarczające, aby wniósł je podmiot zaliczany do kategorii wskazanej w art. 505 ust. 1 Pzp. Podmiot korzystający ze środka ochrony prawnej - oprócz tego, że musi zaliczać się do tej kategorii - musi także wykazać spełnienie tzw. materialnoprawnych przesłanek do wniesienia środka ochrony prawnej, tj. wykazać, że:

1. ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia,
2. poniósł lub może ponieść szkodę,
3. poniesiona lub możliwa do poniesienia szkoda jest wynikiem naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp.

Powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jest to warunek skutecznego wniesienia środka ochrony prawnej, co podlega badaniu przez organy rozpoznające środek ochrony prawnej. Stwierdzenie braku zaistnienia tych przesłanek skutkuje oddaleniem środka ochrony prawnej” (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt: KIO 142/23).

Spełnienie powyższych warunków nie zostało przez odwołującego wykazane w tej sprawie.

Co jednak istotne, oferta odwołującego została sklasyfikowana dopiero na 3 miejscu rankingu ofert. Tym samym, aby faktycznie wykazać szansę na uzyskanie zamówienia odwołujący powinien w zakwestionować nie tylko wybór oferty przystępującego, ale również powinien postawić zarzuty wobec zaniechania wykluczenia lub odrzucenia oferty wykonawcy, który zajmuje 2 miejsce w rankingu ofert. Innymi słowy, nawet uwzględnienie „odwołania” i odrzucenie oferty przystępującego nie zapewni mu możliwości uzyskania zamówienia, ponieważ wyższa lokatę w rankingu ofert uzyskał inny wykonawca, którego oferty odwołujący nie kwestionuje.

Izba uznała, że wnioski przystępującego o oddalenie odwołania z uwagi na niewykazanie przesłanki dopuszczalności odwołania z art. 505 ust. 1 ustawy zasługują na uwzględnienie.

Przepis art. 505 ust. 1 ustawy definiuje przesłankę materialnoprawną dopuszczalności odwołania. Zgodnie z tym przepisem odwołanie przysługuje, gdy podmiot je wnoszący jest wykonawcą, uczestnikiem konkursu lub innym podmiotem, ale cechującym się szczególnymi walorami, czyli: - posiadaniem interesu w uzyskaniu zamówienia i - poniesieniu lub możliwości poniesienia szkody, ale nie dowolnej, lecz będącej wynikiem naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.

Niewątpliwie odwołujący jest wykonawcą, który wziął udział w prowadzonym przez zamawiającego postępowaniu.

Sam ten jednak fakt nie jest wystarczający dla uznania, że ma on prawo wnosić środki ochrony prawnej przewidziane w ustawie.

Odwołujący w treści wniesionego przez siebie odwołania powinien był wykazać, że:

1. zamawiający przez swoje działanie lub zaniechanie dopuścił się naruszenia przepisów ustawy,
2. ma lub miał szansę na uzyskanie zamówienia (zamówienia rozumianego jako odpłatna umowa zawierana między zamawiającym, a wykonawcą, której przedmiotem w tym przypadku jest nabycie usług), w czym przejawia się jego interes we wniesieniu odwołania,
3. niezgodne działania z ustawą działania lub zaniechania zamawiającego pozostają adekwatnym związku przyczynowo-skutkowym z zagrażającą lub występującą po stronie odwołującego szkodą. w Dostęp do procedury odwoławczej nie jest nieograniczony, ani nie jest to rodzaj postępowania kontrolującego legalność wszystkich zachowań zamawiającego, w związku z tym już z dyrektywy odwoławczej wynika, że możliwość wniesienia odwołania dotyczy wyłącznie tych wykonawców, którzy mają lub mieli szansę na uzyskanie zamówienia (wyrok z 04 kwietnia 2024 r., sygn. akt: KIO 946/24).

Biorąc te okoliczności pod uwagę Izba oddaliła przedmiotowe odwołanie z braku wykazania przesłanki materialnoprawnej dopuszczalności odwołania określonej w art. 505 ust. 1 ustawy.

Skoro odwołanie było niedopuszczalne, to Izba nie mogła rozpoznać zarzutów merytorycznych odwołania, z tego też względu Izba nie odniesie się do stanowiska zamawiającego i przystępującego dotyczącego wskazania w odwołaniu podstaw faktycznych podniesionych zarzutów.

Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 2024-05-13, XXIII Zs 42/24 podniósł, że „Brak bowiem interesu w uzyskaniu zamówienia zawsze prowadzić będzie do nierozpoznania przez Krajową Izbę Odwoławczą zarzutów odwołania, a przez Sąd Zamówień Publicznych zarzutów skargi i to nawet jeżeli byłyby one zasadne. Wykonawca powinien więc zadbać o realne wykazanie interesu, a nie jedynie poprzestać na blankietowym stwierdzeniu jego istnienia.

Ma to szczególne znaczenie przy wnoszeniu przez wykonawcę środka ochrony prawnej nakierowanego na zakwestionowanie poprawności dokonanej przez Zamawiającego oceny ofert (P. Wójcik [w:] A. Gawrońska-Baran, E.

Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art.

505)”.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).

Przewodniczący

………………………