Wyrok KIO 3061/26 z 20 lipca 2026

Zamawiający – Gmina Ujazd - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, pn. „Budowa budynku użyteczności publicznej przeznaczonego na cele ochrony przeciwpożarowej i bezpieczeństwa publicznego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w miejscowości Ujazd”.

24 czerwca 2026 roku, wykonawca W OJ-ART. sp. z o.o. z siedzibą w Skierniewicach (dalej „odwołujący”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1. art. 16 pkt 1-3 w związku z naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z naruszeniem art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp, przez zaniechanie czynności odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę GODBUD pomimo, że wyjaśnienia wraz z dowodami, złożone przez wykonawcę GODBUD, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, w szczególności wykonawca ten nie złożył wyjaśnień, które można by uznać za wystarczające ​ w rozumieniu art. 224 ust. 1, 5 i 6 ustawy Pzp, a ponadto nie wykazał w złożonych wyjaśnieniach, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny;
2. art. 16 pkt 1-3 w związku z naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z naruszeniem art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp, przez wezwanie wykonawcy GODBUD do wyjaśnień ceny po raz trzeci oraz uwzględnienie wyjaśnień GODBUD złożonych w wyniku tego wezwania, pomimo że brak było podstaw do kolejnego wezwania do złożenia wyjaśnień ceny oraz uwzględnienia kolejnych wyjaśnień przedłożonych przez GODBUD;
3. art. 16 pkt 1-3 w zw. z naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 3 w związku z naruszeniem art. 224 ust. 3 pkt 4 ustawy Pzp, przez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę GODBUD pomimo, że jest niezgodna z przepisami ustawy, gdyż wartość kosztów pracy przyjęta do ustalenia ceny jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. ​ z 2024 r. poz. 1773), oraz art. 16 pkt 13 w związku z naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z naruszeniem art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp, przez zaniechanie czynności odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę GODBUD pomimo, że wyjaśnienia wraz

​ z dowodami, złożone przez wykonawcę GODBUD, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny;

1. art. 16 pkt 1-3 w zw. z naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, przez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę GODBUD pomimo, że jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia, z uwagi na okoliczności opisane w uzasadnieniu odwołania;
2. art. 16 pkt 1 i 2 w zw. z naruszeniem art. 239 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, przez bezpodstawne dokonanie wyboru oferty wykonawcy GODBUD, która to oferta nie jest ofertą najkorzystniejszą, a przez to nierówne traktowanie wykonawców, brak zachowania zasady uczciwej konkurencji, przez co postępowanie straciło walor przejrzystości.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie zamawiającemu, aby:

1. unieważnił czynność wyboru oferty wykonawcy GODBUD jako najkorzystniejszej,
2. dokonał ponownego badania i oceny ofert, w tym odrzucił ofertę wykonawcy GODBUD z przyczyn wskazanych w odwołaniu,
3. dokonał ponownego wyboru oferty najkorzystniejszej.

Ponadto Odwołujący wniósł o zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów wpisu od odwołania oraz kosztów zastępstwa procesowego według rachunku, który zostanie przedstawiony na rozprawie.

Odwołujący wskazał, że niewątpliwie jest wykonawcą, który ma interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia.

Odwołujący jest zainteresowany udzieleniem mu przedmiotowego zamówienia. W tym celu Odwołujący złożył ofertę, której treść odpowiada treści SWZ, wstępnie wykazał spełnianie warunków udziału w postępowaniu i ubiega się o​ udzielenie mu zamówienia. Ponadto Odwołujący wskazuje, że w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp Odwołujący poniósł szkodę. Gdyby Zamawiający postąpił zgodnie z przepisami ustawy Pzp, to dokonałby wszystkich wskazanych powyżej zaniechanych czynności, natomiast nie dokonałby wskazanych powyżej czynności niezgodnych z przepisami ustawy Pzp. W rezultacie Zamawiający dokonałby odrzucenia oferty wykonawcy GODBUD, co skutkowałoby uzyskaniem przedmiotowego zamówienia przez Odwołującego. Odwołujący wskazuje, za informacją o wyborze oferty najkorzystniejszej z​ 19 czerwca 2026 r., że złożona przez niego oferta otrzymała łącznie 96,76 pkt i aktualnie znajduje się na drugim miejscu w rankingu ofert, za ofertą wykonawcy GODBUD, która otrzymała łącznie 100 punktów. Postawione w odwołaniu zarzuty zmierzają do odrzucenia oferty wykonawcy GODBUD, co w konsekwencji powinno doprowadzić do wyboru oferty Odwołującego. Przez dokonanie i zaniechanie powyższych czynności Zamawiający doprowadził zatem do sytuacji, w której Odwołujący utracił szansę na uzyskanie zamówienia oraz na osiągnięcie zysku, który Odwołujący planował osiągnąć w wyniku jego realizacji (lucrum cessans). Powyższe stanowi wystarczającą przesłankę do skorzystania przez Odwołującego ze środków ochrony prawnej przewidzianych w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.

Odwołujący wskazuje ponadto, że naruszenie wskazanych powyżej przepisów ustawy Pzp niewątpliwie miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a zatem biorąc pod uwagę art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp Krajowa Izba Odwoławcza winna uwzględnić odwołanie. Efektem wskazanych powyżej czynności i zaniechań Zamawiającego jest bowiem uniemożliwienie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej oferty, co w istotny sposób wpłynęło na wynik postępowania.

Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Przystępujący (uczestnik) złożył pismo procesowe, w którym wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje.

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego z​ zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy procedurze, której wartość szacunkowa zamówienia nie przekracza kwot określonych ​ przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych. w Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.

Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron oraz uczestnika (przystępującego), złożone w pismach procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są bezzasadne. Krajowa Izba Odwoławcza podzielając w całości stanowisko zamawiającego i przystępującego (​ za wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 25.08.2015 r., sygn. akt: XXIII Ga 1072/15: Izba „ ma prawo podzielić zarzuty i wartościową argumentację jednego z uczestników, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów”), wskazuje, co następuje.

Uzasadniając zarzuty odwołania odwołujący wskazał, iż wykonawca GODBUD złożył wyjaśnienia, których treść jest ogólnikowa i składa się niemal wyłącznie z gołosłownych zapewnień i frazesów. W treści wyjaśnień GODBUD próżno szukać jakichkolwiek informacji, które wyjaśniałyby wysokość zaoferowanej ceny. Wykonawca ten ograniczył się de facto do złożenia pisma zawierającego maksymalnie ogólne i niekonkretne stwierdzenia, które niczego nie wyjaśniają i w żaden sposób nie dowodzą realności zaoferowanej ceny.

Wykonawca GODBUD nie wyjaśnił i nie udowodnił, w jaki sposób przywołane ​ wyjaśnieniach okoliczności przełożyły się na cenę zaoferowaną przez niego w ​ postępowaniu. Okoliczności te nie zostały w żaden sposób rozwinięte i uzasadnione. Wykonawca GODBUD nie w wyjaśnił w żaden sposób, jakie oszczędności rzekomo zyskał dzięki wskazanym hasłowo okolicznościom. Co więcej, wykonawca GODBUD najwyraźniej zapomniał, że każdy z wykonawców ubiegających się o udzielenie przedmiotowego zamówienia musi się legitymować doświadczeniem wymaganym w rozdziale VII., pkt 2. ppkt 4) lit. a) SW Z, co nie było wcale łatwe do spełnienia. Twierdzenia wykonawcy GODBUD o​ „wieloletnim doświadczeniu Wykonawcy w realizacji robót budowlanych o podobnym charakterze, które pozwala na właściwe oszacowanie nakładów, racjonalne zaplanowanie procesu wykonawczego oraz uniknięcie zbędnych kosztów” są zastanawiające, biorąc pod uwagę, że w celu potwierdzenia spełniania warunku udziału dotyczącego doświadczenia wykonawca ten polega na zdolnościach technicznych i zawodowych (tj. doświadczeniu) podmiotu udostępniającego zasoby, tj. firmy ADMAR S.c. M.K., A.K..

Odwołujący podkreśla, że w orzecznictwie Izby już dawno przesądzono, iż wyjaśnienia ceny nie mogą polegać na zdawkowym wskazaniu okoliczności (czynników), które mają tłumaczyć niski poziom ceny zaoferowanej przez wykonawcę, tak jak to uczynił GODBUD w swoich wyjaśnieniach. Jeśli bowiem wykonawca powołuje się w wyjaśnieniach na jakąś bardzo ogólnie ujętą okoliczność, np. posiadanie „zasobów ludzkich” czy „zasobów sprzętowych”, „duże doświadczenie”, „relacje gospodarcze z dostawcami i podwykonawcami, umożliwiające uzyskanie korzystnych warunków handlowych”, to musi jednocześnie i precyzyjnie wskazać ​ wyjaśnieniach jak owa ogólnie ujęta okoliczność przekłada się na wysokość ceny, czyli wskazać jakie konkretnie w oszczędności może dzięki niej poczynić (na jakich kosztach zaoszczędzić i w jakiej konkretnie wysokości). Tymczasem w odniesieniu do żadnego z​ twierdzeń GODBUD zawartych w wyjaśnieniach ceny nie można ustalić, jak i czy w ogóle dany czynnik przełożył się na wysokość ceny oferty i możliwość jej obniżenia.

Nie jest żadnym wyjaśnieniem wysokości zaoferowanej ceny stwierdzenie, że: „także inni wykonawcy oszacowali koszty realizacji zamówienia na zbliżonym poziomie” (tak ​ wyjaśnieniach ceny z 21 kwietnia br. na str. 1). Każdy wykonawca wezwany do wyjaśnień ceny winien wskazać oraz w udowodnić jakie koszty i w jakiej konkretnie wysokości będzie musiał ponieść w celu należytej realizacji danego zamówienia publicznego, tak aby możliwe było ustalenie, czy zaoferowana przez niego cena pozwala na pokrycie ww. kosztów. Takiego wskazania i wykazania nie zastąpi powołanie się w sposób ogólny na ceny innych wykonawców.

Tak samo nie jest żadnym wyjaśnieniem wysokości zaoferowanej ceny zamieszczone ​ wyjaśnieniach ceny z 21 kwietnia br. porównanie wartości wyceny z Biuletynu cen obiektów – obiekty kubaturowe – w BCO cz. I dla I kwartału 2026 (vide str. 2- 3 ww. wyjaśnień). Jak bowiem słusznie wskazał wykonawca GODBUD w trzecich wyjaśnieniach ceny z 28 maja 2026 r. „sam charakter wydawnictwa „Biuletyn Cen Obiektów” potwierdza, że ma ono wyłącznie charakter orientacyjny i pomocniczy. Jak wynika wprost z założeń publikacji, informacje zawarte w BCO służą do sporządzania szacunkowych wycen i analiz na potrzeby m.in. określania budżetu inwestycji, harmonogramów finansowych, wycen odtworzeniowych czy analiz doradczych. Tym samym wskaźniki publikowane w BCO nie stanowią bezwzględnie obowiązujących ani uniwersalnych wartości kosztowych dla konkretnej inwestycji, lecz mają charakter uśredniony i poglądowy.” Z powyższych względów przedstawione przez wykonawcę GODBUD ​ Załączniku 11 do pierwszych wyjaśnień ceny porównanie kalkulacji oferty z BCO nie może zastąpić rzetelnych i w konkretnych wyjaśnień ceny, nie może też sanować braków i błędów ​ złożonych wyjaśnieniach ceny. w Wreszcie nie jest żadnym argumentem w sprawie to, że: „Wykonawca założył zysk na poziomie około 5,35% wartości oferty” (tak w wyjaśnieniach ceny z 21 kwietnia br. na str. 2), nawet jeśli kwota zysku została wyliczona w załączonym do wyjaśnień dokumencie „Zał. 10 Zbiorcze zestawienie kalkulacji oferty”. Ww. zysk bowiem jest różnicą pomiędzy ceną zaoferowaną przez wykonawcę GODBUD a wskazanymi przez niego kosztami wykonania zamówienia.

W sytuacji, gdy koszty te zostały zaniżone, o czym więcej w dalszej części odwołania, wyliczony zysk ma charakter wyłącznie wirtualny i jest całkowicie sztuczny.

Niezależnie od powyższego Odwołujący wskazuje, że wyjaśnienia ceny, złożone przez wykonawcę GODBUD, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny ani nie obalają domniemania, że oferta tego wykonawcy nie zawiera rażąco niskiej ceny, z szeregu innych względów.

Pierwszą z wielu wad wyjaśnień ceny złożonych przez wykonawcę GODBUD z 21 oraz 23 kwietnia 2026 r. jest niewykazanie kosztów pracy własnych pracowników, wykonujących czynności związane z procesem budowlanym na terenie budowy (np. robotnicy budowlani, cieśle, zbrojarze, murarze, tynkarze, malarze, instalatorzy, kierowcy, operatorzy maszyn, brukarze itp.). Wykonawca GODBUD w wyjaśnieniach ceny z 21 kwietnia br. na str. 2 wskazał, że cena oferty została skalkulowana na podstawie kosztorysów ofertowych sporządzonych metodą szczegółową, przy przyjęciu stawki roboczogodziny na poziomie: •33,00 zł netto •35,00 zł netto Wykonawca GODBUD oświadczył ponadto, że ww. stawki są wyższe od minimalnych wymogów wynikających z obowiązujących przepisów prawa w zakresie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej oraz że tym samym cena oferty została skalkulowana z uwzględnieniem realnych i zgodnych z prawem kosztów pracy.

Wykonawca GODBUD poprzestał jednak wyłącznie na tej deklaracji. Wykonawca GODBUD nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających realność ww. stawek ani ich zgodności z​ faktycznymi kosztami zatrudnienia, jakie ponosi wykonawca GODBUD, w szczególności: a)nie załączył nawet przykładowych umów o pracę z pracownikami, którzy mieliby realizować zamówienie; b)nie przedłożył list płac ani żadnych innych dokumentów płacowych potwierdzających rzeczywiście wypłacane wynagrodzenia.

Ograniczenie wyjaśnień do samego wskazania wysokości stosowanych stawek, bez przedstawienia dokumentów źródłowych, stanowi naruszenie art. 224 ust. 5 ustawy Pzp i​ uzasadnia odrzucenie oferty na podstawie art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Zaznaczyć przy tym trzeba, że odpowiadając na trzecie wezwanie do wyjaśnień ceny wykonawca GODBUD nie miał żadnych trudności z przedstawieniem dowodów dotyczących kosztów pracy i przekazał Zamawiającemu przykładowe umowy o pracę zawarte z​ pracownikami przewidzianymi do realizacji zamówienia – „Zał. nr 4 Umowy o pracę”. Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby ww. dowody złożył w odpowiedzi na pierwsze wezwanie do wyjaśnień ceny. Jest oczywiste, że koszty pracy pracowników, wykonujących czynności związane z procesem budowlanym na terenie budowy, stanowią istotną pozycję kosztową, powinny zostać uwzględnione w cenie oferty oraz wykazane dowodami w wyjaśnieniach ceny, zwłaszcza że Zamawiający wskazał w swoim wezwaniu, iż wyjaśnienia i dowody dotyczące ceny zaoferowanej przez wykonawcę GODBUD muszą obligatoryjnie zawierać informacje ​ zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy. w Odwołujący wskazuje, że ani stawka 33,00 zł netto, ani stawka 35,00 zł netto nie wystarczy na pokrycie kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Przyjęcie do kalkulacji ceny ww. zaniżonych stawek roboczogodziny oznacza ponadto, że koszty pracy zostały obliczone niezgodnie z przepisami z zakresu prawa pracy i​ zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.

Niezależnie od kwestii kosztów pracy własnych pracowników, wykonujących czynności związane z procesem budowlanym na terenie budowy (np. robotnicy budowlani, cieśle, zbrojarze, murarze, tynkarze, malarze, instalatorzy, kierowcy, operatorzy maszyn, brukarze itp.), wykonawca GODBUD obowiązany był wyjaśnić kwestię kosztów pracy wymaganej przez Zamawiającego kadry kierowniczej. W wyjaśnieniach ceny z 21 kwietnia b.r. jak i z 23 kwietnia b.r. próżno szukać jakichkolwiek informacji na temat kosztów pracy ww. osób. Nigdzie w tych wyjaśnieniach nawet hasłowo nie wskazano, że wykonawca GODBUD ww. koszty uwzględnił i to w odpowiedniej, rynkowej wysokości. Trzeba przy tym zaznaczyć, że wykonawca GODBUD wskazał w wykazie osób, które będą uczestniczyć w realizacji zamówienia (złożonym na wezwanie Zamawiającego), cztery różne osoby na stanowiska odpowiednio kierownika budowy (…) oraz kierowników robót w branży sanitarnej (…), w branży elektrycznej (…) i branży drogowej (…), oraz oświadczył, że dysponuje nimi na podstawie umów cywilno-prawnych. Jest zatem oczywiste, że wykonawca GODBUD będzie ponosić koszty pracy tych czterech osób. Wykonawca GODBUD przyznał to zresztą wprost w trzecich wyjaśnieniach ceny z 28 maja br. Skoro tak, to koszty pracy tych czterech osób powinny zostać podane oraz udowodnione w ramach pierwszych wyjaśnień ceny. Zapewnienie kierownika budowy oraz kierowników robót branżowych wiąże się z istotnym, wymiernym kosztem po stronie wykonawcy przedmiotowego zamówienia. Jak wynika z Tabeli nr 1 w Załączniku nr 1 do trzecich wyjaśnień ceny z 28 maja br. łączny koszt zatrudnienia ww. kierowników przez okres realizacji zamówienia wykonawca GODBUD skalkulował na 476.000 zł (4 x 119.000 zł), c​ o i tak jest kwotą zaniżoną.

Wykonawca GODBUD polega na zdolnościach technicznych i zawodowych (​ tj. doświadczeniu) podmiotu udostępniającego zasoby, tj. firmy ADMAR S.c. M.K., A.K. (dalej „ADMAR”). W trzecich

wyjaśnieniach ceny z 28 maja 2026 r. wykonawca GODBUD wyjaśnił, że: „ADMAR S.c. M.K., A.K. będzie uczestniczył wyłącznie w realizacji robót murowych oraz konstrukcyjnych, tj. robót objętych kosztorysem robót budowlanych, dla którego przyjęto stawkę robocizny w wysokości 35,00 zł netto/r-g.” ​W nawiązaniu do powyższego Odwołujący wskazuje, że według załączonego do wyjaśnień ceny z 21 kwietnia br. Zał. 1 Kosztorys budowlany: a)wartość robót konstrukcyjnych została wyliczona na kwotę 728 159,98 zł netto, b)wartość robót murowych została wyliczona na kwotę 306 873,05 zł netto, co łącznie daje kwotę 1 035 033,03 zł netto. Biorąc pod uwagę, że całkowita cena oferty wykonawcy GODBUD wynosi 7 550 000,00 złotych netto, wartość prac powierzonych ADMAR stanowi ponad 13,7% ceny całkowitej netto oferty GODBUD, zatem udział tego podmiotu ​ wykonaniu zamówienia jest znaczny. w Mimo tej istotnej roli podwykonawcy ADMAR, wykonawca GODBUD w wyjaśnieniach ceny z 21 kwietnia b.r. jak i wyjaśnieniach ceny z 23 kwietnia b.r. nie wskazał: a)jakie stawki godzinowe stosuje ADMAR w odniesieniu do swoich pracowników wykonujących roboty murowe oraz konstrukcyjne; b)czy stawka 33 / 35 zł netto/r-g, deklarowana przez GODBUD jako „stawka ofertowa", obejmuje także pracowników ADMAR; c)z jakiej formy zatrudnienia ADMAR będzie korzystał, realizując powierzone my roboty (zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, umowy prawa cywilnego, inne rozwiązania); d)jakie są koszty pracy ADMAR i czy ich wartość nie jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Brak podania ww. informacji jak i jakichkolwiek innych informacji dotyczących powierzenia wykonania części zamówienia podwykonawcy ADMAR stanowi zasadniczą i nieusuwalną wadę złożonych wyjaśnień ceny.

Kosztorysy załączone przez wykonawcę GODBUD do wyjaśnień ceny, w części dotyczącej zakresu wykonywanego przez ADMAR (roboty murowe oraz konstrukcyjne, tj. ponad 13,7% ceny całkowitej netto oferty GODBUD) opierają się wyłącznie na własnych założeniach wykonawcy GODBUD, w tym na przyjętej przez GODBUD stawce 35,00 zł netto/r-g oraz nakładach wg katalogów KNR. W złożonych wyjaśnieniach ceny nie ma natomiast żadnego potwierdzenia, że założenia te zostały z ADMAR uzgodnione lub że ADMAR je akceptuje — w szczególności co do stawek godzinowych pracowników ADMAR, formy ich zatrudnienia czy struktury kosztów.

Kolejną wadą wyjaśnień ceny z 21 i 23 kwietnia 2026 r. jest brak jakichkolwiek informacji na temat kosztów pracy przyjętych do ustalenia cen zaoferowanych przez podwykonawców, tj. S2 Inżynieria sp. z o.o. oraz PSG System Daniel Mikulski, oraz brak jakichkolwiek informacji pozwalających stwierdzić, czy ceny te zostały skalkulowane zgodnie z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.

Jak wynika z Tabeli nr 1 z Zał. nr 1 Kalkulacja kosztów pośrednich (trzecie wyjaśnienia) kwotę 7000 zł brutto (miesięcznie) na podstawie zawartej umowy cywilno-prawnej wykonawca GODBUD przyjął także w przypadku trzech wymaganych przez Zamawiającego kierowników robót. Co jednak najistotniejsze, przyjęty do kalkulacji kosztów kadry budowy miesięczny koszt Wykonawcy w odniesieniu do jednego kierownika jest taki sam, jak miesięczne wynagrodzenie za pełnienie funkcji danego kierownika i wynosi 7000 zł brutto. Oznacza to, że w przypadku kierownika budowy oraz kierowników robót wykonawca GODBUD nie założył ani nie uwzględnił w cenie oferty żadnych dodatkowych kosztów, jakie będzie musiał ponieść ​ przypadku zatrudnienia ww. osób na podstawie umowy cywilno-prawnej, czyli umowy zlecenia. Tymczasem w w przypadku umowy zlecenia koszty pracodawcy co do zasady są wyliczane tak samo, jak w przypadku umowy o pracę, zatem oprócz wynagrodzenia należy doliczyć do nich składkę emerytalną, rentową, wypadkową, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Zdaniem odwołującego, trzecie wezwanie nie służyło wyjaśnieniu wątpliwości powstałych na podstawie złożonych wyjaśnień ani doprecyzowaniu określonych kwestii, lecz sanowaniu wcześniej złożonych wyjaśnień, tj. usunięciu ich ewidentnych błędów i braków, wytkniętych przez Odwołującego w odwołaniu z 11 maja 2026 r. Zamawiający nawet tego nie ukrywał, lecz na wstępie trzeciego wezwania do wyjaśnień ceny z 21 maja br. wskazał wprost, że: „Działając na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, w związku z wyjaśnieniami dotyczącymi kalkulacji ceny ofertowej, złożonymi przez Państwa ​ dniach 21 i 23 kwietnia 2026 r., oraz mając na uwadze zarzuty podniesione w odwołaniu wniesionym w niniejszym w postępowaniu, Zamawiający wzywa w zakresie przedłożonych dowodów w postaci kosztorysów robót poprzez wyjaśnienie: (…)”. Co więcej, poprzez trzecie wezwanie do wyjaśnień ceny Zamawiający umożliwił wykonawcy

GODBUD uszczegółowienie i skonkretyzowanie ogólnikowych twierdzeń zawartych we wcześniejszych wyjaśnieniach, wskazując mu palcem jakie kwestie zostały przez niego pominięte.

Zamawiający nie był uprawniony do wystosowania trzeciego wezwania do złożenia wyjaśnień ceny, w szczególności nie uprawniało go do tego odwołanie wniesione przez Odwołującego w dniu 11 maja br. Ponowienie wezwania w sytuacji, w której wykonawca złożył już wyjaśnienia, lecz były one niewystarczające lub wadliwe, jest niedopuszczalne i prowadzi do obejścia przepisów. Zamawiający nie może niwelować braków czy błędów wyjaśnień ceny poprzez ponowne wezwanie, zwłaszcza gdy skutkiem jest umożliwienie wykonawcy uzupełnienia wyjaśnień o elementy, które powinny zostać przedstawione już za pierwszym razem. Kolejne wezwanie nie może bowiem stanowić de facto przywrócenia terminu do złożenia wyjaśnień, które należało złożyć już na pierwsze wezwanie. Takie działanie prowadzi do poważnego naruszenia zasad równego traktowania wykonawców, uczciwej konkurencji, przejrzystości oraz proporcjonalności. W praktyce Zamawiający w sposób całkowicie nieuprawniony uprzywilejował wykonawcę GODBUD, dając mu możliwość poprawy oraz uzupełnienia wadliwych wyjaśnień, co doprowadziło do wypaczenia wyniku postępowania. Całość podjętych przez Zamawiającego działań wskazuje, że celem trzeciego wezwania do wyjaśnień ceny nie było wyjaśnienie jakichkolwiek wątpliwości, ale jedynie chęć ratowania oferty wykonawcy GODBUD i próba uniknięcia konieczności jej odrzucenia. Skoro wykonawca GODBUD nie był łaskaw udzielić wymaganych przez Zamawiającego wyjaśnień w odpowiedzi na pierwsze wezwanie dotyczące kwestii zaoferowanej ceny, to powinien ponieść tego konsekwencje a nie zostać „nagrodzony” kolejną szansą na złożenie wyjaśnień w tym samym zakresie.

Zamawiający winien pominąć wyjaśnienia GODBUD złożone w wyniku trzeciego wezwania, jak również pominąć wszystkie dowody załączone do tych wyjaśnień. Odwołujący podkreśla, że informacje zawarte w trzecich wyjaśnieniach ceny z 28 maja br. wykonawca GODBUD winien przedstawić już w odpowiedzi na pierwsze wezwanie do wyjaśnień ceny, wtedy też powinien przekazać Zamawiającemu dowody załączone do trzecich wyjaśnień ceny, skoro najwyraźniej nie miał żadnego problemu z ich pozyskaniem a dowody te niemal w całości dotyczą kwestii wyceny oferty zgodnie z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz kwestii wyceny oferty zgodnie z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego (jedynym wyjątkiem jest dowód z załącznika nr 3, dotyczący kosztów gwarancji ubezpieczeniowej należytego wykonania kontraktu oraz gwarancji ubezpieczeniowej usunięcia wad i usterek).

Odwołujący wskazuje, że ani stawka roboczogodziny (rbg) 35 zł netto, ani tym bardziej stawka rbg wynosząca 33 zł netto nie wystarczy na pokrycie kosztów minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, zwłaszcza biorąc pod wysokość tzw. kosztów pracodawcy, czyli całości wydatków, jakie ponosi pracodawca z tytułu zatrudniania danej osoby na podstawie umowy o pracę. Koszty te obejmują nie tylko wynagrodzenie, ale wszystkie obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracodawcę: ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenie rentowe, ubezpieczenie wypadkowe, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ponadto płatny urlop, wynagrodzenie chorobowe, obowiązkowe badania lekarskie itd. Co istotne, wykonawca GODBUD doskonale zdaje sobie sprawę, że koszty pracy obejmują ww. koszty pracodawcy i​ że powinien te koszty uwzględnić kalkulując cenę swojej oferty.

Jak wynika zarówno z pierwszych jak i z trzecich wyjaśnień ceny złożonych przez wykonawcę GODBUD, najwyższa stawka rbg, jaką przyjął on do kalkulacji ceny (i to tylko ​ zakresie części robót wskazanych w Zał. 1 Kosztorys budowlany, dołączonym do pierwszych wyjaśnień ceny), oraz w stawka rbg przyjęta przez podwykonawcę ADMAR (odpowiedzialnego za wykonanie robót murowych oraz konstrukcyjnych), wynosi zaledwie 35 zł, czyli niewątpliwie mniej niż stawka 37,34 zł. Powyższe świadczy zarówno o tym, że przyjęta do ustalenia ceny przez wykonawcę GODBUD wartość kosztów pracy jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie przepisów ustawy o​ minimalnym wynagrodzeniu za pracę, jak i o tym, że wykonawca GODBUD nie uwzględnił niezbędnych kosztów realizacji zamówienia. Każda z tych okoliczności dyskwalifikuje złożone wyjaśnienia ceny i przesądza o konieczności odrzucenia oferty wykonawcy GODBUD.

Odwołujący wskazuje i podkreśla, że wyliczenia dotyczą jedynie kosztów minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie przepisów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z minimalnymi kosztami urlopów, bez kosztów pracy w godzinach nadliczbowych jak i bez kosztów wynagrodzeń chorobowych, które wykonawca GODBUD jak i podwykonawca ADMAR jako pracodawcy musieliby ponieść w razie choroby któregokolwiek z ich pracowników. Zatem wyliczenia te są z pewnością niedoszacowane a faktyczne koszty pracy, jakie będzie musiał sfinansować zarówno wykonawca GODBUD jak i podwykonawca ADMAR płacąc tylko minimalne wynagrodzenie za pracę, są jeszcze większe. Co istotne, wykonawca GODBUD nie może tłumaczyć się tym, że pominięte koszty pracodawcy zostaną przez niego pokryte z kosztów pośrednich, wskazanych w Zał. 10 Zbiorcze zestawienie kalkulacji oferty, dołączonym do pierwszych wyjaśnień ceny i wyliczonych tam na kwotę 949 473,71 zł.

Analiza ww. Zał. nr 1 Kalkulacja kosztów pośrednich nie pozostawia żadnych wątpliwości, że wykonawca GODBUD

ani nie zamierza, ani nie będzie mógł pokryć z kosztów pośrednich pominiętych kosztów pracodawcy w odniesieniu do osób wykonujących czynności związane z​ procesem budowlanym na terenie budowy (np. robotnicy budowlani, cieśle, zbrojarze, murarze, tynkarze, malarze, instalatorzy, kierowcy, operatorzy maszyn, brukarze itp.). Nie tylko bowiem, że ww. Zał. nr 1 Kalkulacja kosztów pośrednich nie zawiera żadnej pozycji odnoszącej się do takich kosztów, to jeszcze wynika z niego wprost, że kwota 949 473,71 zł zostanie w całości przeznaczona na pokrycie innych, wskazanych w nim kosztów.

Reasumując, ze złożonych przez wykonawcę GODBUD wyjaśnień ceny wynika w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że koszty pracy zamierza on pokrywać wyłącznie ze wskazanych w wyjaśnieniach ceny stawek rbg 33 zł i 35 zł. Jak natomiast wykazano powyżej, stawki te nie wystarczą do pokrycia kosztów minimalnego wynagrodzenia za pracę, jakie musi ponieść pracodawca zgodnie z obowiązującymi przepisami z zakresu prawa pracy i​ zabezpieczenia społecznego.

Zarówno z treści SWZ jak i z udzielonych przez Zamawiającego wyjaśnień treści SWZ wynika jasno, że: a)izolacja stropodachu ma mieć postać wełny mineralnej o określonej grubości ​ i parametrach; b)Zamawiający wymaga izolacji stropodachu z trzech warstw wełny, tj.: - warstwy stałej górnej (5 cm) z wełny wierzchniej (CS(10) ≥ 90 kPa); - warstwy stałej dolnej (21 cm) z wełny podkładowej (CS(10) ≥ 70 kPa); - warstwy spadkowej z wełny podkładowej (CS(10) ≥ 70 kPa).

Kosztów wykonania izolacji stropodachu przez wykonawcę GODBUD dotyczy poz. 197 d.11 w kosztorysie budowlanym (Zał. 1 Kosztorys budowlany, załączony do pierwszych wyjaśnień ceny).

Jak wynika z zamieszczonej w kosztorysie listy materiałów dotyczących ww. pozycji, wykonawca GODBUD, zamiast wymaganej wełny mineralnej o określonej grubości i​ parametrach, wycenił i objął swoją ofertą styropian PS20SE jednostronnie oklejony, czyli zupełnie inny materiał o innych właściwościach a ponadto znacznie tańszy od wymaganej wełny mineralnej. Tym samym zobowiązanie oferowane przez wykonawcę GODBUD w ofercie nie odpowiada zobowiązaniu określonemu w SW Z, co obliguje Zamawiającego do odrzucenia tej oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.

Ponadto, jak wynika z powyżej pozycji kosztorysowej, wykonawca GODBUD założył, ż​ e cena jednostkowa 1 m2 ww. styropianu wyniesie 42,76 zł netto. Tak niska cena jednostkowa oraz wynikająca z niej cena zakupu ww. styropianu w żadnym wypadku nie pozwolą na pokrycie kosztów zakupu wymaganej wełny mineralnej.

Średnia cena netto wełny podkładowej, spełniającej wymóg CS(10) ≥ 70kPa, to 597,33 zł/m³, natomiast średnia cena netto wełny wierzchniej, spełniającej wymóg ≥ 90kPa, to 709,00 zł/m³. Wyliczenia ww. średnich cen wełny zawiera załącznik do odwołania zatytułowany „BENCHMARK CEN W EŁNY MINERALNEJ — DW UTOROW Y (CS≥70 i CS≥90)”.

Dalej wskazać trzeba, że łączna kubatura wełny podkładowej, spełniającej wymóg CS(10) ≥ 70kPa, oraz wełny wierzchniej, spełniającej wymóg ≥ 90kPa, potrzebnych do wykonania izolacji stropodachu, wynosi: (…).

Odwołujący zaznacza, że wyliczony koszt zakupu wełny wielokrotnie przewyższa koszt zakupu styropianu przyjęty przez wykonawcę GODBUD w poz. 197 d.11 w kosztorysie budowlanym. Wykonawca GODBUD założył tam, że cena jednostkowa 1 m2 styropianu wyniesie 42,76 zł netto. Mnożąc powyższą cenę jednostkową przez liczbę metrów kwadratowych dachu do zaizolowania otrzymujemy: 42,76 zł netto x 693,37 = 29 648,50 zł netto. Jak łatwo obliczyć: 186 092,75 zł netto - 29 648,50 zł netto = 156 444,25 zł netto. Zatem zaniżenie / niedoszacowanie samych kosztów zakupu wymaganej wełny mineralnej to ponad 156 tys. złotych netto.

Reasumując, przyjęcie do kalkulacji i objęcie swoją ofertą niewłaściwego materiału nie tylko spowodowało niezgodność treści oferty wykonawcy GODBUD z warunkami zamówienia, lecz także pociągnęło za sobą drastyczne zaniżenie kosztów wykonania izolacji stropodachu.

Zarzut naruszenia art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, w okolicznościach niniejszej sprawy, również nie ma charakteru samoistnego, lecz wynika z konieczności przeprowadzenia powtórnego badania i oceny ofert. Tym samym, uchybienia przedstawione powyżej oraz zasadność wskazanego uzasadnienia do podniesionych zarzutów determinują konieczność unieważnienia wyboru oferty najkorzystniejszej oraz – po przeprowadzeniu ponownego badania ofert, uwzględniającego ww. czynności – dokonania ponownego wyboru oferty najkorzystniejszej. Tym samym, zarzut naruszenia art. 239 ust. 1 ustawy Pzp również nie wymaga odrębnego uzasadnienia, lecz jego zasadność wynika z potwierdzenia przez Izbę bezprawności pozostałych kwestionowanych w odwołaniu czynności i zaniechań Zamawiającego.

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wskazał, że w postępowaniu wpłynęło 16 ofert. Średnia arytmetyczna cen ofert złożonych w Postępowaniu wynosi ok. 10.912.000 zł brutto. Przystępujący złożył ofertę na kwotę 9.286.500,00 zł brutto. Odwołujący złożył ofertę na kwotę 9.816.596,18 zł brutto. Każda z dwóch ofert była niższa o ponad 30% od wartości zamówienia powiększonej o VAT (70% tej wartości to 10.464.522,16 zł brutto). Natomiast oferta Przystępującego jest niższa o 15% od średniej arytmetycznej cen wszystkich oferta ofert

​a Odwołującego jest niższa o 8% procent od średniej arytmetycznej cen wszystkich ofert. Tym samym różnice pomiędzy wykonawcami wynikają ze zwykłej konkurencji rynkowej.

W toku ponownego badania ofert Zamawiający skierował do wykonawcy GODBUD wezwanie (trzecie) do złożenia wyjaśnień dotyczących elementów cenotwórczych wynikających z przedłożonego kosztorysu ofertowego, w szczególności sposobu uwzględnienia w kalkulacji ceny kosztów pracy własnej wykonawcy, zasobów podmiotu trzeciego oraz podwykonawcy. Celem tego wezwania nie było umożliwienie wykonawcy zmiany treści oferty, przedstawienia nowej kalkulacji ceny ani zastąpienia wcześniej złożonych wyjaśnień. Zamawiający oczekiwał wyłącznie doprecyzowania konkretnych elementów kalkulacji wynikających z dokumentów już znajdujących się w ofercie oraz przedstawienia dodatkowych informacji i dowodów pozwalających zweryfikować prawidłowość przyjętej kalkulacji kosztów pracy. Działanie Zamawiającego pozostaje w pełni zgodne z art. 224 ustawy Pzp oraz utrwalonym orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej. Izba konsekwentnie wskazuje, że do chwili zawarcia umowy zamawiający jest nie tylko uprawniony, lecz ​ przypadku powzięcia uzasadnionych wątpliwości również zobowiązany do ponownego zbadania oferty oraz usunięcia w wszelkich nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik postępowania. Dotyczy to również skierowania kolejnego wezwania do złożenia wyjaśnień, jeżeli jego celem jest doprecyzowanie lub weryfikacja okoliczności istotnych dla oceny oferty, a nie umożliwienie wykonawcy zmiany treści oferty lub przedstawienia nowej kalkulacji ceny.

Zamawiający nie dopuścił do modyfikacji oferty ani zmiany sposobu kalkulacji ceny. Wykonawca został wezwany wyłącznie do wyjaśnienia danych wynikających z dokumentów uprzednio złożonych wraz z ofertą oraz wykazania, że przyjęta kalkulacja ceny ryczałtowej uwzględnia wszystkie koszty niezbędne do należytej realizacji zamówienia, w tym koszty pracy wymagane obowiązującymi przepisami.

W niniejszej sprawie Zamawiający nie żądał przedstawienia nowej kalkulacji ceny ani zmiany treści oferty. Oczekiwał jedynie wyjaśnienia sposobu rozumienia danych zawartych ​ kosztorysie ofertowym oraz wykazania, że przyjęta kalkulacja spełnia wymagania określone w art. 224 ustawy Pzp. w Każdy bowiem wykonawca m prawo złożyć wyjaśnienia zgodnie z​ swoimi założeniami, które mogą być niezrozumiałe dla Zamawiającego a tym samy wymagają uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Dodatkowe wyjaśnienia otrzymane przez Zamawiającego od Przystępującego jedynie potwierdziły prawidłowość wniesionych przez Przystępującego wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. W szczególności potwierdziły realność tej ceny. Dopiero po dokonaniu kompleksowej oceny materiału zgromadzonego ​ postępowaniu, obejmującego ofertę, kosztorys ofertowy oraz wszystkie wyjaśnienia w i​ dowody przedłożone przez wykonawcę, Zamawiający ponownie ocenił ofertę i​ w konsekwencji dokonał ponownego wyboru oferty Przystępującego jako oferty najkorzystniejszej. W konsekwencji nie sposób podzielić stanowiska Odwołującego, jakoby Zamawiający naruszył art. 224 ustawy Pzp. Przeciwnie, Zamawiający podjął wszelkie czynności niezbędne do rzetelnego zweryfikowania kalkulacji ceny oraz prawidłowej oceny oferty, realizując ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 224 ustawy Pzp przed dokonaniem wyboru oferty najkorzystniejszej.

Przystępujący złożył wyczerpujące wyjaśnienia w przedmiocie rażąco niskiej ceny, które zostały poparte stosownymi wyliczeniami zarówno w treści wyjaśnień. Wyjaśnienia są spójne i konkretne. Odnoszą się do poszczególnych elementów, o których mowa 224 ust. 3 pkt 1)-8) ustawy Pzp.

Przystępujący odnosząc się do wezwania Zamawiającego wskazał, iż w cenie uwzględnił także zysk z tytułu realizacji zamówienia. W kwestii wysokości przyjmowanego zysku ​ kontekście realności zaoferowanej ceny w postępowaniu przetargowym wypowiedziała się już Krajowa Izba w Odwoławcza w sprawie o sygn. akt: KIO 1728/24, wskazując, iż sam fakt uwzględnienia w cenie oferty zysku świadczy o tym, że zaoferowana cena nie nosi znamion rażąco niskiej.

Wyjaśnienia Przystępującego wbrew twierdzeniu Odwołującego są szczegółowe, pełne i​ odnoszą się do istotnych składników zaoferowanej ceny. Podkreślenia wymaga, i​ ż w pierwszym wezwaniu do złożenia wyjaśnień Zamawiający ograniczył się jedynie do przywołania i wskazania elementów do wyjaśnienia wynikających wprost z ustawy Pzp. Zamawiający w żaden sposób nie zmodyfikował wezwania w zakresie ustawowego brzmienia z art. 224 ust. 1 pkt 1) –8) ustawy Pzp. Pozostawił w tym zakresie pełna swobodę Przystępującemu. Przystępujący w pierwszych wyjaśnieniach odniósł się do wszystkich elementów z art. 224 ust. 1 pkt 1) – 8) ustawy Pzp oraz załączył dowody – oferty cenowe podmiotów, w oparciu, o które kalkulował cenę oferty.

Odwołujący opiera swoją argumentację na założeniu, że stawka roboczogodziny (R) wskazana w kosztorysie ofertowym odpowiada rzeczywistemu kosztowi jednej godziny zatrudnienia pracownika, a tym samym powinna być co najmniej równa minimalnemu kosztowi zatrudnienia wynikającemu z przepisów prawa pracy. Założenie to jest jednak błędne, ponieważ utożsamia dwa odrębne pojęcia funkcjonujące w procesie kalkulacji robót budowlanych. Stawka roboczogodziny kosztorysowej (R) jest jednym z elementów kalkulacyjnych ceny kosztorysowej i stanowi parametr

służący do obliczenia wartości robót według zasad kosztorysowania. Nie jest natomiast ani wynagrodzeniem pracownika za jedną godzinę pracy, ani całkowitym kosztem jego zatrudnienia ponoszonym przez pracodawcę.

Należy bowiem odróżnić trzy pojęcia: •roboczogodzinę kosztorysową – będącą elementem kalkulacji ceny robót budowlanych, opartym na normatywnych nakładach rzeczowych wynikających z katalogów KNR lub KNNR, •rzeczywistą godzinę pracy pracownika – wynikającą z przyjętej przez wykonawcę organizacji realizacji robót, •koszt zatrudnienia pracownika – obejmujący wynagrodzenie brutto oraz wszystkie obowiązkowe obciążenia ponoszone przez pracodawcę.

Pojęcia te nie są tożsame i nie mogą być utożsamiane przy ocenie prawidłowości kalkulacji ceny. Roboczogodzina kosztorysowa ma charakter wyłącznie normatywny i służy ustaleniu ceny robót na podstawie określonych nakładów rzeczowych.

W niniejszej sprawie kosztorys ofertowy został sporządzony metodą szczegółową. Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego cena robót budowlanych jest wynikiem wielu elementów kalkulacyjnych, obejmujących nakłady rzeczowe, ceny czynników produkcji, koszty pośrednie oraz zysk wykonawcy. Parametr „R” stanowi jedynie jeden z elementów tego modelu kalkulacyjnego i nie może być utożsamiany z pełnym kosztem zatrudnienia pracownika. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie również w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej. W wyroku KIO 952/20 Izba wskazała, że ocena realności ceny nie może sprowadzać się do mechanicznego porównania stawki robocizny kosztorysowej z​ minimalnym kosztem zatrudnienia pracownika, lecz powinna uwzględniać całość sposobu kalkulacji ceny przedstawionego przez wykonawcę.

Dodatkowo należy podkreślić, że zgodnie z postanowieniami SW Z oraz projektowanymi postanowieniami umowy wynagrodzenie wykonawcy ma charakter ryczałtowy. Zamawiający jednoznacznie wskazał przy tym, że przedmiar robót oraz kosztorys ofertowy mają charakter wyłącznie pomocniczy i nie stanowią podstawy rozliczenia wykonanych robót.

Kosztorys ofertowy został złożony wyłącznie w celu wykazania sposobu skalkulowania ceny ryczałtowej. Dokument ten nie kreuje zobowiązania wykonawcy co do sposobu organizacji realizacji zamówienia ani nie przesądza o rozkładzie poszczególnych kosztów ponoszonych podczas wykonywania robót.

Przyjęcie stanowiska Odwołującego prowadziłoby do nadania kosztorysowi ofertowemu znaczenia, którego nie nadały mu ani SWZ, ani projektowane postanowienia umowy. ​W postępowaniu, w którym przewidziano wynagrodzenie ryczałtowe, kosztorys ofertowy stanowi jedynie pomocniczą prezentację sposobu kalkulacji ceny.

Należy również zwrócić uwagę, że minimalna stawka godzinowa przy zatrudnieniu na umowę o prace nie jest stała i zależy od liczby godzin do przepracowania w miesiącu. Aby obliczyć minimalną stawkę godzinową, należy podzielić płacę minimalną przez liczbę godzin pracy w danym miesiącu. Zatem np. jeśli w styczniu 2026 r. jest do przepracowania 160 godziny, to minimalna stawka godzinowa wyniesie 30,04 zł.

Odwołujący wywodzi z treści jednej pozycji kosztorysu ofertowego wniosek, że oferta wykonawcy GODBUD powinna podlegać odrzuceniu, gdyż jej treść jest niezgodna z​ warunkami zamówienia. Argumentacja ta pomija jednak charakter wynagrodzenia przewidzianego w niniejszym postępowaniu oraz znaczenie kosztorysu ofertowego określone w SW Z i projektowanych postanowieniach umowy.

Zgodnie z postanowieniami SW Z, odpowiedziami udzielonymi na pytania wykonawców oraz projektowanymi postanowieniami umowy wykonawca jest zobowiązany wykonać zamówienie zgodnie z dokumentacją projektową.

Jednocześnie wynagrodzenie ma charakter ryczałtowy, natomiast kosztorys ofertowy oraz przedmiar robót pełnią wyłącznie funkcję pomocniczą przy kalkulacji ceny i nie stanowią podstawy rozliczenia robót. W konsekwencji pojedynczy zapis zawarty w kosztorysie ofertowym (wykonanym metodą szczegółową na okoliczność wykazania realności ceny) nie może być traktowany jako zmiana technologii wykonania robót ani jako oświadczenie woli wykonawcy prowadzące do modyfikacji wymagań określonych w SW Z. O treści zobowiązania wykonawcy decyduje bowiem całokształt oferty oraz dokumentów zamówienia, a nie pojedyncza pozycja kosztorysu o charakterze wyłącznie kalkulacyjnym.

W tym miejscu należy wskazać, że opis wycenianej pozycji w kosztorysie inwestorskim ma brzmienie:

KNR 22/527/1 Krycie dachów podłoże betonowe papą termozgrzewalną (paroizolacja + wełna mineralna gr. 24 cm + warstwa spadkowa z wełny mineralnej (gr. min. 4 cm do 46 cm) + papa podkładowa mocowana mechanicznie i nawierzchniowa (odporne na działanie ognia) – 693,37 m2 Opis pozycji w kosztorysie Odwołującego - wykonany metodą uproszczoną to:

KNR 0-22 0527-01 Krycie dachów podłoże betonowe papą termozgrzewalną (paroizolacja + wełna mineralna gr.

24cm + warstwa spadkowa z wełny mineralnej (gr. min. 4 cm do 46 cm) + papa podkładowa mocowana mechanicznie i nawierzchniowa (odporne na działanie ognia) – 693,37 m2

Opis wycenianej pozycji w kosztorysie Przystępującego to:

KNR 0-22 0527-01 Krycie dachów podłoże betonowe papą termozgrzewalną (paroizolacja + wełna mineralna gr. 24 cm + warstwa spadkowa z wełny mineralnej (gr. min. 4cm do 46 cm) + papa podkładowa mocowana mechanicznie i nawierzchniowa (odporne na działanie ognia) – 693,37 m2 Przedłożony kosztorys został opracowany metodą szczegółową. Natomiast decydujące znaczenie dla określenia zakresu wycenionych robót ma opis pozycji kosztorysowej, a​ zestawienie materiałów ma charakter pomocniczy, techniczny i informacyjny. O zakresie świadczenia oraz rodzaju materiałów przewidzianych do wykonania robót decyduje dokumentacja postępowania (SW Z i Umowa) oraz dokumentacja projektowa, a nie pomocnicze zestawienie materiałów generowane z programu kosztorysowego.

Zgodnie z postanowieniami umowy każdy materiał przeznaczony do wbudowania podlega akceptacji inspektora nadzoru inwestorskiego oraz musi być zgodny z dokumentacją projektową. Materiał niezgodny z dokumentacją nie zostanie dopuszczony do zastosowania. W konsekwencji wykonawca nie jest uprawniony do zastosowania materiału niezgodnego z​ dokumentacją projektową. Ewentualne wskazanie w kosztorysie ofertowym nazwy innego materiału nie zmienia treści zobowiązania wykonawcy wynikającego z oferty oraz dokumentów zamówienia.

Stanowisko Odwołującego w istocie zmierza do nadania kosztorysowi ofertowemu znaczenia prawnego, którego nie nadały mu ani SWZ, ani projektowane postanowienia umowy. Tymczasem dokument ten służy wyłącznie pomocniczemu przedstawieniu sposobu kalkulacji ceny i nie stanowi podstawy do wywodzenia wniosków o zmianie technologii wykonania robót, niezgodności oferty z SW Z ani nierealności zaoferowanej ceny. Jednocześnie należy podkreślić, że przedmiotem badania prowadzonego przez Zamawiającego na podstawie art. 224 ustawy Prawo zamówień publicznych była ocena, czy zaoferowana cena ryczałtowa jako całość umożliwia wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami SW Z oraz obejmuje wszystkie koszty niezbędne do jego realizacji. Ocena ta nie może zostać zastąpiona analizą pojedynczej pozycji kosztorysu ofertowego, oderwaną od całej kalkulacji ceny oraz charakteru wynagrodzenia ryczałtowego.

Krajowa Izba Odwoławcza działając na podstawie przepisu art. 555 ustawy Pzp, t​ j. pozostając w zakresie zarzutów postawionych w odwołaniu, stwierdziła, że nie potwierdził się żaden ze stawianych przez odwołującego zarzutów odwołania.

W ocenie Izby, nie ma racji odwołujący, który twierdził na rozprawie, że nie stawiał zarzutów dotyczących rażąco niskiej ceny a jedynie zarzuty dotyczące wadliwości złożonych przez przystępującego wyjaśnień rnc. Przeczy temu twierdzeniu odwołującego wprost treść zarzutów, które zostały postawione w petitum odwołania. Odwołujący w zakresie zarzutów n​ r 3a, 3b oraz 3c wprost podał podstawę prawną określoną przepisem art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, który wprost stanowi o odrzuceniu oferty zawierającej rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Tym samym, mimo braku stosownej argumentacji odwołującego w tym zakresie, Izba była zobowiązana odnieść się do tak postawionego zarzutu, co również zasadnie podnosili zamawiający i przystępujący, którzy w swoich stanowiskach pisemnych odnosili się do tego zarzutu.

W ocenę Izby, odwołujący nie wykazał, że cena oferty przystępującego zawiera rnc jak również odwołujący nie wykazał, że złożone przez przystępującego wyjaśnienia nie obaliły domniemania rnc oferty wykonawcy.

W ocenie Izby, wyjaśnienia złożone przez przystępującego były wystarczające do uznania przez zamawiającego, że cena nie jest rażąco niska. Konkluzja taka wynika również z faktu, że w postępowaniu (większość złożonych ofert) ceny ofert wykonawców były do siebie bardzo zbliżone i nie przekraczały ustawowego progu (30%) względem średniej arytmetycznej złożonych ofert. Konieczność wezwania wykonawców do złożenia wyjaśnień wynikała jedynie z różnicy cen ofertowych w kontekście szacunkowej wartości zamówienia. Jak podkreśla się w orzecznictwie okoliczność związana z porównaniem szacunkowej wartości zamówienia z​ cenami ofert nie zawsze daje wymierny efekt porównawczy w kontekście ustalenia ceny rażąco niskiej. Efekt taki z całą pewnością daje porównanie cen ofert względem średniej arytmetycznej wszystkich cen ofert złożonych w postępowaniu, albowiem takie porównanie pozwala na ustalenie faktycznej wartości przedmiotu zamówienia i jego prawidłowej realizacji.

Oczywistym również jest, że każdy z wykonawców wezwany do złożenia wyjaśnień, przedstawia swoje wyjaśnienia w sposób, który w indywidulanie ustalonym zakresie obejmuje zakres realizacji przedmiotu zamówienia w oparciu o dotychczasowe doświadczenie, strategię firmy oraz dostępne dla danego wykonawcy możliwości współpracy z innymi podmiotami (podwykonawcami, podmiotami udostępniającymi swoje zasoby, dostawcami, hurtowniami, itp.).

Okoliczność, iż odwołujący przyjął inny sposób kalkulacyjny nie oznacza, że inny wykonawca, w tym przypadku przystępujący, złożył wyjaśnienia niewystarczające czy też niepełne. Drobiazgowe poszukiwanie przez konkurencję ewentualnych nieścisłości czy błędów w ujęciu całokształtu przedmiotu świadczenia należy uznać za nadmierny formalizm niewynikający z zasad funkcjonujących na rynku branżowym. Oczywistym i nie wymagającym komentowania

są okoliczności związane z faktem, że każdy z wykonawców, różne pozycje wchodzące w zakres przedmiotu zamówienia będzie wyceniał inaczej niż konkurencja i​ stanowi to w ocenie Izby wyraz prawidłowego i zgodnego z przepisami działania w ramach realiów rynkowych dostępnych indywidualnie każdemu wykonawcy.

Zdaniem Izby, w przedmiotowym postępowaniu zamawiający był uprawniony do trzykrotnego wzywania przystępującego do składania wyjaśnień, albowiem każde z tych wezwań dotyczyło doprecyzowania treści wcześniej już składanych wyjaśnień i nie zmieniało ani treści złożonej oferty ani wcześniejszej treści wyjaśnień. Dotyczyły jedynie tych elementów, które budziły lub mogły budzić uzasadnione wątpliwości zamawiającego. Tym samym zarzut odwołującego w tym zakresie należało uznać za bezzasadny.

Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących kosztów wynagrodzenia za pracę, to w ocenie Izby przystępujący wyjaśnił przyjęte przez siebie koszty w sposób prawidłowy. Żadna ze stawek podanych przez przystępującego nie jest niższa od minimalnych stawek określonych przepisami ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Odwołujący okoliczności przeciwnej nie udowodnił. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego cena robót budowlanych jest wynikiem wielu elementów kalkulacyjnych, obejmujących nakłady rzeczowe, ceny czynników produkcji, koszty pośrednie oraz zysk wykonawcy. Parametr „R” stanowi jedynie jeden z elementów tego modelu kalkulacyjnego i nie może być utożsamiany z pełnym kosztem zatrudnienia pracownika. Ponadto, zdaniem Izby, koszty pośrednie, które przez przystępującego zostały ustalone na poziomie 71% pokrywają koszty pracodawcy ustalone w zakresie wynagrodzenia pracowniczego.

W kosztorysowaniu robót budowlanych stawka robocizny (R) stanowi bazową stawkę netto, do której – zgodnie z ugruntowaną metodologią kosztorysową – doliczane są obowiązkowo dwa rodzaje narzutów: - Koszty pośrednie (Kp) – wyrażone jako procent od kosztów bezpośrednich robocizny; obejmują m.in. składki ZUS po stronie pracodawcy, koszty urlopów, koszty BHP, koszty zarządu, koszty ogólne budowy; - Zysk (Z) – narzut na koszty bezpośrednie i pośrednie, stanowiący wynagrodzenie za ryzyko gospodarcze.

Dopiero suma R + Kp + Z oddaje rzeczywisty, całkowity kosztorysowy koszt wykonania robocizny przypadający na jedną roboczogodzinę. Prezentowanie w odwołaniu samej stawki R jako wyznacznika zdolności do wypełnienia zobowiązań płacowych świadczy o całkowitym niezrozumieniu metodologii kosztorysowania albo stanowi jej świadome pominięcie.

Minimalna stawka godzinowa w kwocie 31,40 zł jest – stosownie do art. 1 pkt 1a ustawy z​ dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1773 ze zm.) – stawką przysługującą przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi na podstawie umów cywilnoprawnych (por. art. 1 pkt 1a) tejże "minimalna stawka godzinowa" - minimalna wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przysługująca przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi). Stawka ta nie ma jakiegokolwiek zastosowania do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

Zamawiający w SW Z nakazał zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy wszystkich osób wykonujących czynności w zakresie realizacji zamówienia. Wymóg ten wyłączył ze sfery dopuszczalnych podstaw zatrudnienia wszelkie stosunki cywilnoprawne. W konsekwencji jedyną prawnie miarodajną podstawą oceny kosztów pracy w niniejszym postępowaniu jest minimalne wynagrodzenie za pracę wynoszące o​ d 1 stycznia 2026 r. 4.806,00 zł brutto miesięcznie, co przy nominalnym wymiarze czasu pracy 168 godzin miesięcznie odpowiada ekwiwalentowi godzinowemu na poziomie ok. 28,60 zł/h brutto.

Stawka robocizny netto przyjęta przez przystępującego jest, zgodnie ze standardami kosztorysowania robót budowlanych, bazową stawką netto, do której doliczane są narzuty kosztów pośrednich oraz zysk – co daje łączny kosztorysowy koszt robocizny. Stawka przyjęta przez przystępującego jest nie tylko zgodna z obowiązującym prawem pracy, lecz przekracza zarówno ustawowy standard minimalny dla pracowników zatrudnionych na umowę o pracę, jak i stawkę minimalną obowiązującą dla umów cywilnoprawnych.

Zamawiający dokonał oceny wyjaśnień przystępującego, stosując dyrektywy wykładni oświadczeń woli wyrażone w art. 65 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp, oceniając złożone oświadczenie w kontekście bezwzględnie obowiązującego wymogu zatrudnienia na umowę o pracę oraz standardów branżowych kosztorysowania.

Odwołujący powołuje się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. ​ sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. w (Dz.U. z 2025 r. poz. 1242). Wywód odwołującego jest sprzeczny z literą prawa. Instytucja minimalnej stawki godzinowej została wprowadzona do porządku prawnego wyłącznie dla ochrony osób świadczących usługi lub wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenia i umów o świadczenie usług). Wprost wynika to z art. 1 pkt 1a ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, który definiuje minimalną stawkę godzinową jako: „minimalną wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przysługującą przyjmującemu zlecenie lub

świadczącemu usługi”.

Przepis ten nie odnosi się do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Wynagrodzenie pracownicze reguluje odrębny reżim prawny – Kodeks pracy oraz przepisy o​ minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Zamawiający w SW Z wymagał zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawców na podstawie umowy o pracę wszystkich osób wykonujących czynności w zakresie realizacji zamówienia, z wyjątkiem dotyczącym osób pełniących samodzielne funkcje techniczne (Zgodnie z zapisami art. 95 ust 1 ustawy Pzp Zamawiający wymaga, aby osoby wykonujące czynności związane z procesem budowlanym na terenie budowy (np. robotnicy budowlani, cieśle, zbrojarze, murarze, tynkarze, malarze, instalatorzy, kierowcy, operatorzy maszyn, brukarze itp.) były zatrudnione przez wykonawcę lub podwykonawców na podstawie przepisów prawa pracy. Obowiązek ten nie obejmuje osób wykonujących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie). Wymóg ten nie podlegał modyfikacji ani negocjacjom.

Oznacza to, że w postępowaniu nie istniała możliwość zatrudnienia pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych. W reżimie umowy o pracę obowiązującym w tym postępowaniu z mocy SW Z, minimalnym standardem wynagrodzenia jest – stosownie do §​ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. – minimalne wynagrodzenie za pracę wynoszące od 1 stycznia 2026 r. 4.806,00 zł brutto miesięcznie. Przy nominalnym wymiarze czasu pracy wynoszącym 168 godzin w miesiącu daje to ekwiwalent godzinowy na poziomie ok. 28,60 zł brutto/h. Jest to jedyna prawnie miarodajna bazowa wartość referencyjna w niniejszej sprawie. Żaden przepis prawa nie wprowadza minimalnej stawki godzinowej ​ kwocie 31,40 zł dla pracowników zatrudnionych na umowę o pracę – stawka taka po prostu nie istnieje w obrocie w prawnym w odniesieniu do stosunku pracy.

Tym samym, argumentacja odwołującego w omawianym zakresie jest całkowicie bezzasadna.

Zgodnie z postanowieniami SW Z oraz projektowanymi postanowieniami umowy wynagrodzenie wykonawcy ma charakter ryczałtowy. Zamawiający jednoznacznie wskazał przy tym, że przedmiar robót oraz kosztorys ofertowy mają charakter wyłącznie pomocniczy i​ nie stanowią podstawy rozliczenia wykonanych robót. Kosztorys ofertowy został złożony wyłącznie w celu wykazania sposobu skalkulowania ceny ryczałtowej. Dokument ten nie kreuje zobowiązania wykonawcy co do sposobu organizacji realizacji zamówienia ani nie przesądza o rozkładzie poszczególnych kosztów ponoszonych podczas wykonywania robót. Przyjęcie stanowiska odwołującego prowadziłoby do nadania kosztorysowi ofertowemu znaczenia, którego nie nadały mu ani SWZ, ani projektowane postanowienia umowy. W postępowaniu, ​ którym przewidziano wynagrodzenie ryczałtowe, kosztorys ofertowy stanowi jedynie pomocniczą prezentację sposobu w kalkulacji ceny.

Przepis art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp stanowi, że zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia. Zdaniem Izby odwołujący bezzasadnie wywodził, że z treści dokumentu, którym był kosztorys budowlany załączony przez przystępującego do wyjaśnień rnc wynika, że przystępujący złożył ofertę niezgodną z​ warunkami zamówienia. Po pierwsze wskazać należy, że kwestionowany dokument nie był częścią oferty, tym samym już tylko z tego względu zarzut odwołujący jest bezzasadny. Po drugie zamawiający w treści SW Z wyraźnie wskazał, jakich dokumentów wymaga do złożenia wraz z ofertą a jakich dokumentów będzie żądał do złożenia w chwili podpisania umowy. Kosztorys budowlany (szczegółowy) był wymagany przez zamawiającego dopiero na etapie podpisania umowy, nie był wymagany do złożenia wraz z ofertą.

Zgodnie z postanowieniami SW Z, odpowiedziami udzielonymi na pytania wykonawców oraz projektowanymi postanowieniami umowy wykonawca jest zobowiązany wykonać zamówienie zgodnie z dokumentacją projektową.

Jednocześnie wynagrodzenie ma charakter ryczałtowy, natomiast kosztorys ofertowy oraz przedmiar robót pełnią wyłącznie funkcję pomocniczą przy kalkulacji ceny i nie stanowią podstawy rozliczenia robót. W konsekwencji pojedynczy zapis zawarty w kosztorysie ofertowym (wykonanym metodą szczegółową na okoliczność wykazania realności ceny) nie może być traktowany jako zmiana technologii wykonania robót ani jako oświadczenie woli wykonawcy prowadzące do modyfikacji wymagań określonych w SW Z. O treści zobowiązania wykonawcy decyduje bowiem całokształt oferty oraz dokumentów zamówienia, a nie pojedyncza pozycja kosztorysu o charakterze wyłącznie kalkulacyjnym. Przedłożony kosztorys został opracowany metodą szczegółową. Natomiast decydujące znaczenie dla określenia zakresu wycenionych robót ma opis pozycji kosztorysowej, a zestawienie materiałów ma charakter pomocniczy, techniczny i informacyjny.

Wszelkie dowody powoływane na okoliczność wyceny wełny mineralnej oraz wyceny robocizny w oparciu o stawki rgh, Izba uznała za irrelewantne z punku widzenia oceny zarzutów, dlatego też na zasadzie przepisu art. 541 ustawy Pzp, Izba odmówiła przeprowadzenia wskazanych dowodów uznając, że zostały powołane jedynie dla zwłoki postępowania.

W konsekwencji za niezasadny Izba uznała również zarzut naruszenia art. 239 ust. 1 i 2 ustawy Pzp. Zarzut ten jako wynikowy w stosunku do wyżej omawianych zarzutów, w sytuacji stwierdzenia przez Izbę, że nie potwierdził się żaden z

ww. zarzutów odwołania, skutkować musiał jego oddaleniem.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).

Przewodniczący

………………………