Wyrok KIO 842/26 z 7 kwietnia 2026
Sprawa rozpoznana łącznie z: KIO 842/25
Przedmiot postępowania: Rozbudowa oświetlenia drogowego na terenie Gminy Iłowa – etap X
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- uwzględniono
- Zamawiający
- Gmina Iłowa
- Powiązany przetarg
- 2026/BZP 00040904
- Podstawa PZP
- art. 18 ust. 3 Pzp
Główna teza. Nieskuteczne zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa przez wykonawcę uniemożliwia Zamawiającemu odmowę udostępnienia dokumentów odwołującemu, a niedostateczne, ogólnikowe lub dowodowo niepoparte wyjaśnienia ofert w zakresie rażąco niskiej ceny obligują do ich odrzucenia.
Ustalenia Izby. Izba stwierdziła, że wykonawca MEGAVAT nie wykazał skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa przy przekazywaniu dokumentów do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, co zobowiązywało Zamawiającego do ich udostępnienia odwołującemu. W przypadku ofert wykonawców IT Partner i Linter Energia wyjaśnienia nie zawierały dowodów ani rzetelnej kalkulacji potwierdzającej realność cen, pomimo wezwania Zamawiającego z art. 224 ust. 1 Pzp.
Podstawa prawna. Art. 18 ust. 1 i 3 Pzp (zasada jawności i ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa), art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (definicja tajemnicy przedsiębiorstwa), art. 224 ust. 1, 3 pkt 4 i 6, art. 224 ust. 6 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp (obowiązek odrzucenia oferty przy rażąco niskiej cenie).
Znaczenie praktyczne. Wykonawca zobowiązany jest do precyzyjnego uzasadnienia zastrzeżeń tajemnicy przedsiębiorstwa, a Zamawiający nie może samodzielnie oceniać ich skuteczności. W przypadku wzywania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny konieczne jest przedstawienie konkretnych dowodów; ich brak prowadzi do obligatoryjnego odrzucenia oferty.
Streszczenie wygenerowane przez AI (Gemini 2.5 Flash) na podstawie całego uzasadnienia. Weryfikuj w treści orzeczenia poniżej.
Strony postępowania
- Zamawiający
- Gmina Iłowa
Przetarg, którego dotyczył spór
Wyrok dotyczy konkretnego postępowania ogłoszonego w BZP. Zobacz szczegóły ogłoszenia:
Treść orzeczenia
- Sygn. akt
- KIO 842/26
WYROK Warszawa, dnia 07 kwietnia 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
- Przewodniczący
- Jolanta Markowska Protokolant:
Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 lutego 2026 r. przez wykonawcę: Light On sp. z o.o., ul. Zygmunta Krasińskiego 18/97, 01-581 Warszawa, w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Gmina Iłowa, ul. Żeromskiego 27, 68-120 Iłowa, przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy: Przedsiębiorstwo Robót Elektrycznych MEGAVAT sp. z o.o., ul. Domańskiego 3, 68-200 Żary, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego w sprawie o
- sygn. akt
- KIO 842/25 po stronie zamawiającego,
- uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym udostępnienie informacji zastrzeżonych przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Robót Elektrycznych MEGAVAT sp. z o.o. jako tajemnica przedsiębiorstwa z wyłączeniem danych chronionych na podstawie przepisów odrębnych, odrzucenie oferty złożonej przez wykonawcę P.W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą IT Partner i oferty złożonej przez wykonawcę Linter Energia sp. z o.o.; 2.kosztami postępowania odwoławczego obciąża zamawiającego: Gmina Iłowa, ul. Żeromskiego 27, 68-120 Iłowa, i:
- 1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę: 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: Light On sp. z o.o., ul. Zygmunta Krasińskiego 18/97, 01-581 Warszawa tytułem wpisu od odwołania, 2.2zasądza kwotę: 13 903 zł 70 gr (słownie: trzynaście tysięcy dziewięćset trzy złote siedemdziesiąt groszy) od zamawiającego: Gmina Iłowa, ul. Żeromskiego 27, 68-120 Iłowana rzecz wykonawcy: Light On sp. z o.o., ul. Zygmunta Krasińskiego 18/97, 01-581 Warszawa stanowiącą koszty poniesione z tytułu wpisu od odwołania, wynagrodzenia pełnomocnika, dojazdu na posiedzenie i opłaty skarbowej.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
- Przewodniczący
- …………………………
- Sygn. akt
- KIO 842/26
Zamawiający, Gmina Iłowa, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.) zwanej dalej „Pzp” w przedmiocie: „Rozbudowa oświetlenia drogowego na terenie Gminy Iłowa – etap X”.Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 16 stycznia 2026 r. pod numerem 2026/BZP 00040904.
Pismem z dnia 18 lutego 2026 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej złożonej przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Robót Elektrycznych MEGAVAT sp. z o.o. z siedzibą w Żarach.
Wykonawca Light On sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wniósł odwołanie wobec: -czynności wyboru jako oferty najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Robót Elektrycznych MEGAVAT sp. z o.o.; -czynności uznania, że część załączników do wyjaśnień rażąco niskiej ceny przedstawione przez wykonawcę MEGAVAT zostały skutecznie zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa, a w konsekwencji zaniechanie czynności udostępnienia tych dokumentów Odwołującemu; -[ewentualnie] zaniechania czynności odrzucenia oferty wykonawcy MEGAVAT; -zaniechania czynności odrzucenia oferty wykonawcy P.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.W. IT Partner [dalej: „IT Partner”]; -zaniechania czynności odrzucenia oferty wykonawcy Linter Energia sp. z o.o. z siedzibą w Tyczynie.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów Pzp:
I.art. 74. ust. 1 i 2 Pzp w związku z art. 18 ust. 3 Pzp, poprzez zaniechanie czynności udostępnienia Odwołującemu części załączników do wyjaśnień rażąco niskiej ceny przedstawionych przez wykonawcę MEGAVAT, podczas gdy wykonawca nie wykazał, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa; II.[ewentualnie] art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 Pzp, poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy MEGAVAT, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny; III.art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 Pzp, poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy IT Partner, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny; IV.art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 Pzp, poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Linter Energia, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu: -unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej; -powtórzenia czynności badania i oceny ofert, w tym: a)udostępnienia Odwołującemu nieskutecznie utajnionych załączników do wyjaśnień zaoferowanej ceny przedstawionych przez wykonawcę MEGAVAT; b)[ewentualnie] odrzucenia oferty wykonawcy MEGAVAT; c)odrzucenia oferty wykonawcy IT Partner; d)odrzucenia oferty wykonawcy Linter Energia. -obciążenie kosztami postępowania Zamawiającego oraz zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwoty 10 000 zł stanowiącej koszty poniesione z tytułu wpisu, a także kwoty wskazanej przez Odwołującego na rozprawie według przedłożonych na niej dokumentów.
Odwołujący wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu ofertę złożył między innymi wykonawca MEGAVAT. Za realizację zamówienia zaoferował cenę w wysokości 627 300,00 zł brutto.
Pismem z dnia 5 lutego 2026 r. Zamawiający wezwał wykonawcę MEGAVAT do wyjaśnień rażąco niskiej ceny.
Wykonawca MEGAVAT udzielił odpowiedzi w dniu 9 lutego 2026 r. Do wyjaśnień załączono szereg załączników.
Załączniki, które zostały udostępnione Odwołującemu to: -Projekt sprawozdania finansowego – zestawienie przychodów i kosztów za 2025 r.; -Oświadczenie zarządu wykonawcy w przedmiocie stosowania zgodnych z prawem pracy i prawem zabezpieczenia społecznego zasad wynagradzania pracowników; -Oświadczenie w sprawie pomocy publicznej; -Oświadczenie w sprawie zgodności stosowanych materiałów, organizacji pracy oraz sposobu postępowania z odpadami z wymogami ochrony środowiska; -Kosztorys ofertowy; -Harmonogram robót.
Z treści wyjaśnień wynika, że wykonawca MEGAVAT załączył również szereg dodatkowych dokumentów (poza jawnymi oświadczeniami i dokumentami) objętych zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa, które nie zostały udostępnione Odwołującemu, tj.: -Zestawienie pracowników zatrudnionych na umowę o pracę wraz z listą płac oraz potwierdzeniem uregulowania składek ZUS oraz zaliczek na podatek dochodowy; -Zestawienie szkoleń i posiadanych kompetencji pracowników; -Zestawienie odbytych kursów BHP; -Zestawienie parku maszyn; -Zestawienie ofert dostawców; -Kosztorysy uproszczone i kalkulacje [udostępniony został tylko kosztorys]; -inne dokumenty, które składały się na treść wyjaśnień, a których Odwołujący nie może zidentyfikować.
ZARZUT NUMER 1 Dokonując zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa wykonawca MEGAVAT: -Powołał się na art. 18 ust. 3 ustawy Pzp oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 1233) [dalej: „ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji”]. -Oświadczył, że przedstawione wyjaśnienia i załączone dokumenty zawierają poufne informacje m.in. o kosztach, polityce cenowej, marżach, strategii zakupowej i organizacji pracy firmy oraz że informacje te mają dla niego znaczenie strategiczne. -Oświadczył, że załączone oświadczenia i dokumenty dotyczą stosowanych przez firmę rozwiązań technicznych,
organizacyjnych i technologicznych, które pozwalają skracać czas realizacji, obniżać koszty i podnosić jakość robót.
Wskazał, że ujawnienie zastrzeżonych w dokumentach danych mogłoby zostać wykorzystane przez konkurencję, prowadząc do utraty przewagi rynkowej, wynikającej z doświadczenia i wypracowanych optymalizacji oraz naruszenia interesów biznesowych firmy. -Wskazał, że załączniki obejmują szczegółowe informacje o używanych materiałach, dostawcach oraz zawartych umowach współpracy, w tym z producentami oświetlenia drogowego. Dane te są wynikiem negocjacji handlowych i mają znaczenie strategiczne, a ich ujawnienie mogłoby umożliwić konkurencji przejęcie kluczowych dostawców lub wykorzystanie wiedzy o warunkach kontraktowych w sposób naruszający interesy przedsiębiorstwa. -Wskazał, że wszystkie zastrzeżone załączniki - obejmujące m.in. dane o pracownikach i wynagrodzeniach, odbytych kursach BHP, posiadanym parku maszynowym oraz ofertach i warunkach handlowych uzyskanych od dostawców zawierają kluczowe informacje dotyczące m.in. struktury kadrowej, poziomu kosztów, strategii organizacyjnej oraz warunków zakupowych przedsiębiorstwa. Raz jeszcze podkreślił, że ujawnienie tych danych mogłoby ułatwić konkurencji podkupywanie pracowników, odwzorowanie rozwiązań organizacyjnych, ocenę zdolności wykonawczych firmy, przejęcie dostawców lub uzyskanie podobnych warunków handlowych, co prowadziłoby do utraty przewagi konkurencyjnej i naruszenia interesów gospodarczych Wykonawcy. Z tego względu wszystkie te informacje wymagają ochrony jako tajemnica przedsiębiorstwa. -Nie podał żadnych środków, jakie podejmuje w celu utrzymania informacji w tajemnicy. -Do zastrzeżenia nie zostały dołączone żadne załączniki.
Po wyborze oferty wykonawcy MEGAVAT, Odwołujący wystąpił do Zamawiającego z wnioskiem o udostępnienie dokumentacji, w tym wyjaśnień rażąco niskiej ceny wykonawcy MEGAVAT.
Zamawiający udostępnił Odwołującemu dokumenty w postaci pisma – odpowiedzi na wezwanie do udzielenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny oraz 6 odrębnych plików stanowiących załączniki do pisma - jawne oświadczenia i dokumenty. Żadne inne załączniki nie zostały udostępnione Odwołującemu.
Odwołujący wskazał, że podstawową zasadą dotyczącą systemu zamówień publicznych, określoną w art. 18 ust.
1 Pzp, jest zasada jawności. Zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie. Natomiast możliwość zastrzeżenia przez wykonawcę nieudostępnienia określonych informacji jest wyjątkiem od ogólnej zasady jawności i – jak każdy wyjątek – musi być interpretowany w sposób ścisły i bardzo ostrożny. Konkretyzacją zasady jawności jest art. 74 ust. 1 i ust. 2 Pzp.
Problematyka zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa została uregulowana w art. 18 ust. 3 Pzp. Żeby dana informacja nie została ujawniona, wykonawca musi w odpowiednim terminie zastrzec, że informacje nie mogą zostać udostępnione oraz musi wykazać, że informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta jest w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Aby dana informacja mogła zostać uznana za tajemnicę przedsiębiorstwa muszą zostać spełnione trzy przesłanki: -musi być informacją techniczną, technologiczną, organizacyjną przedsiębiorstwa lub inną informacją i posiadać wartość gospodarczą; -informacje jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie mogą być powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób; -uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi musi podjąć, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie.
W niniejszym stanie faktycznym zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa wykonawcy MEGAVAT nie może zostać uznane za skuteczne z następujących powodów: -Zastrzeżenie jest lakoniczne oraz nie przedstawia żadnych konkretnych informacji. -Wykonawca MEGAVAT nie wykazał, żeby zastrzegane informacje miały wartość gospodarczą. -Wykonawca MEGAVAT nie wykazał, że podjął w stosunku do informacji, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania informacji w poufności. -Do zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie zostały dołączone żadne dowody. -Zastrzeżone zostały całe dokumenty, podczas gdy nawet gdyby część informacji stanowiłaby tajemnicę przedsiębiorstwa, to nie ujawnione mogłyby zostać wyłącznie poszczególne informacje, a nie całe dokumenty. Niniejsze świadczy również o braku zachowania należytej staranności w stosunku do informacji.
Odwołujący wyjaśnił, że stawiając przedmiotowy zarzut składa równocześnie wniosek o nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej. Odwołujący podejrzewa, że dokumenty nieskutecznie zastrzeżone przez wykonawcę MEGAVAT potwierdzają, że oferta tego wykonawcy podlega odrzuceniu, jako zawierająca rażąco niską cenę. Jednak do czasu zapoznania się z tymi dokumentami Odwołujący nie jest w stanie
postawić w tym zakresie konkretnych i precyzyjnych zarzutów. W związku z powyższym, dopiero po zapoznaniu się z niezasadnie zastrzeżonymi dokumentami, Odwołujący, znając już pełną treść wyjaśnień, będzie mógł wystąpić z kolejnym ewentualnym odwołaniem. Z tego powodu uwzględnienie przedmiotowego zarzutu, ale bez nakazania Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej sprawiłoby, że postawienie tego zarzutu byłoby bezcelowe, ponieważ Odwołujący nie mógłby już zakwestionować prawidłowości badania i oceny ofert konkurenta, ze względu na upływ terminu na wniesienie odwołania w tym zakresie.
W tych okolicznościach należy uznać, że Zamawiający był zobowiązany do udostępnienia Odwołującemu pełnych wyjaśnień rażąco niskiej ceny wykonawcy MEGAVAT. W konsekwencji Zamawiający naruszył art. 74 ust. 1 i 2 Pzp w związku z art. 18 ust. 3 Pzp. Jednocześnie naruszenie to miało wpływ (mogło mieć istotny wpływ) na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.
ZARZUT NUMER 2 Zarzut dotyczący rażąco niskiej ceny oferty wykonawcy MEGAVAT ma charakter ewentualny. Odwołujący wniósł o jego rozpoznanie wyłącznie w przypadku nieuwzględnienia zarzutu dotyczącego nieskutecznego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa.
Odwołujący podniósł, że nie dysponuje pełną treścią wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przez wykonawcę MEGAVAT. Istotna część dokumentów, które stanowiły podstawę kalkulacji ceny, została objęta zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa i nie została Odwołującemu udostępniona. W konsekwencji Odwołujący nie ma możliwości przeprowadzenia pełnej, merytorycznej analizy wyjaśnień oraz przedstawionych dowodów, a tym samym sformułowania wszystkich zarzutów, które mogłyby wynikać z ich treści. Stawiany zarzut ma więc charakter ostrożnościowy i oparty jest wyłącznie na dokumentach jawnych oraz na okolicznościach wynikających z treści postępowania. Z tych względów zasadnym jest rozpoznanie niniejszego zarzutu wyłącznie w sytuacji, gdy Izba nie uwzględni zarzutu numer 1 i nie nakaże Zamawiającemu udostępnienia pełnych wyjaśnień rażąco niskiej ceny oraz powtórzenia czynności badania i oceny ofert.
Mimo powyższego Odwołujący wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu wykonawca MEGAVAT za realizację zamówienia zaoferował cenę w wysokości 627 300,00 zł brutto.
Pismem z dnia 5 lutego 2026 r. Zamawiający wezwał wykonawcę MEGAVAT do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Wykonawca udzielił odpowiedzi w dniu 9 lutego 2026 r., przedkładając pismo wyjaśniające wraz z załącznikami, w tym kosztorys ofertowy. Przedstawiony kosztorys ofertowy nie zawiera żadnej pozycji obejmującej zysk wykonawcy. Z jego treści wynika, że obejmuje on wyłącznie koszty, jakie wykonawca deklaruje ponieść w związku z realizacją zamówienia. Suma wykazanych kosztów odpowiada cenie zaoferowanej w postępowaniu. Oznacza to, że wykonawca planuje realizować zamówienie bez jakiejkolwiek marży/zysku, wyłącznie na poziomie kosztów własnych. W części opisowej wyjaśnień również nie znajduje się żadne stwierdzenie, które wskazywałoby na założenie osiągnięcia jakiegokolwiek zysku z realizacji zamówienia. Jednocześnie z analizy przedłożonej kalkulacji wynika, że nie obejmuje ona wszystkich kosztów niezbędnych do prawidłowego i zgodnego z wymaganiami SW Z wykonania zamówienia. Już na tym etapie widać więc, że przedstawiona kalkulacja budzi istotne wątpliwości co do jej kompletności i realności.
Wykonawca MEGAVAT w ogóle nie uwzględnił kosztów związanych z opracowaniem projektu organizacji ruchu oraz wprowadzeniem i utrzymaniem oznakowania na czas realizacji robót. Koszty te nie zostały ujęte w żadnej pozycji kosztorysu, pomimo że zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia należy to wykonać.
W kosztorysie brak jest również jakichkolwiek pozycji odnoszących się do kosztów związanych z utylizacją materiałów oraz zagospodarowaniem odpadów powstałych w toku realizacji zamówienia. Obowiązki w tym zakresie wynikają zarówno z przepisów prawa, jak i z dokumentacji postępowania, a ich pominięcie prowadzi do sztucznego zaniżenia ceny.
Powyższe okoliczności wskazują, że przedstawiona kalkulacja nie obejmuje wszystkich elementów niezbędnych do wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami Zamawiającego, a tym samym nie może zostać uznana za rzetelną i kompletną.
Mając na uwadze, że z przedstawionego kosztorysu wynika, iż wykonawca MEGAVAT skalkulował realizację zamówienia wyłącznie na poziomie deklarowanych kosztów własnych, bez jakiejkolwiek marży zysku, należy stwierdzić, że pominięcie choćby jednego elementu kosztotwórczego powoduje, iż realizacja zamówienia prowadziłaby do powstania straty po stronie wykonawcy. Skoro bowiem kalkulacja nie przewiduje żadnej rezerwy finansowej ani zysku, to nieuwzględnienie kosztów związanych z projektem organizacji ruchu, oznakowaniem czy utylizacją materiałów oznacza, że wykonawca albo nie zamierza ich ponieść, albo będzie zmuszony realizować zamówienie poniżej rzeczywistych kosztów.
Powyższe prowadzi do wniosku, że zaoferowana cena nie ma charakteru rynkowego i nie odzwierciedla pełnych kosztów wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami SW Z. Już z samej konstrukcji przedstawionej kalkulacji wynika więc, że oferta wykonawcy MEGAVAT nosi cechy rażąco niskiej ceny.
Niezależnie od powyższego, analiza poszczególnych pozycji kosztorysowych prowadzi do wniosku, że część stawek jednostkowych została ustalona na poziomie odbiegającym od realiów rynkowych. W szczególności w zakresie wykonania przecisków mechanicznych wskazać należy, że według powszechnie dostępnych stawek rynkowych cena wykonania 1 metra przecisku (bez rury) kształtuje się na poziomie ok. 125–150 zł za metr. Tymczasem z przedstawionego kosztorysu wynika zastosowanie stawek istotnie niższych (50,55 zł), bez jakiegokolwiek wyjaśnienia przyczyn tak znacznej różnicy.
Podobne wątpliwości dotyczą przyjętych cen materiałów. Z informacji rynkowych wynika, że cena kabla YAKY 4x35 kształtuje się na poziomie ok. 12,93–13,89 zł za metr, natomiast cena kabla YKY 4x16 na poziomie ok. 35,31–36,29 zł za metr. Z kosztorysu wykonawcy MEGAVAT nie wynika w sposób jednoznaczny, aby przyjęte stawki odzwierciedlały rzeczywiste ceny zakupu tych materiałów. Ceny wynoszą odpowiednio 12,14 zł i 12,43 zł, ale już za całą pozycję (czyli poza samym kosztem zakupu materiału obejmują również koszt pracy sprzętu). Brak jest również jakichkolwiek dowodów (np. ofert dostawców), które pozwalałyby uznać, że wykonawca dysponuje szczególnymi warunkami handlowymi uzasadniającymi taką kalkulację.
Wątpliwości budzą również stawki przyjęte dla rur osłonowych. W jednej pozycji kosztorysu rura typu SRS została wyceniona na poziomie 4,23 zł za metr, w innej – 8,92 zł za metr, przy czym rura typu DVK również została wyceniona na poziomie 8,92 zł za metr. Tymczasem z informacji rynkowych wynika, że rura SRS fi 50 kształtuje się na poziomie ok. 9,21 zł za metr, a co do zasady jest droższa niż rura typu DVK. Przyjęte w kosztorysie stawki nie zostały w żaden sposób uzasadnione ani poparte dowodami.
Dodatkowo z kosztorysu nie wynika w sposób jednoznaczny czy przyjęte ceny uwzględniają wszystkie wymagania określone przez Zamawiającego, w tym obowiązek malowania słupów oraz opraw w kolorze RAL 7016. Brak wyodrębnienia kosztów związanych z realizacją tego wymagania rodzi poważne wątpliwości, czy zostało ono w ogóle uwzględnione w kalkulacji ceny.
W części opisowej wyjaśnień rażąco niskiej ceny wykonawca MEGAVAT podkreślił, iż wypłaca swoim pracownikom ponadprzeciętnie wysokie wynagrodzenia. Z treści wyjaśnień wynika, że średnie wynagrodzenie pracowników wynosi 11 133,93 zł brutto, natomiast w przypadku kadry inżynierskiej - 15 000,00 zł brutto. Do powyższych kwot należy doliczyć pozapłacowe koszty zatrudnienia ponoszone przez pracodawcę. Przy uwzględnieniu wskaźnika 20,48% całkowity koszt pracodawcy wynosi odpowiednio: w przypadku pracownika: 13 414,16 zł miesięcznie, a w przypadku kadry inżynierskiej: 18 072,00 zł miesięcznie.
Z harmonogramu załączonego do wyjaśnień wynika, że realizacja zamówienia planowana jest w okresie od marca do czerwca, a więc przez cztery miesiące. Jednocześnie z wykazu osób wynika, że zamówienie ma realizować jedna osoba z kadry kierowniczej oraz czterech elektromonterów. Oznacza to, że miesięczny koszt zatrudnienia personelu przeznaczonego do realizacji zamówienia wynosi:
18 072,00 zł (1 osoba kadry inżynierskiej) 4 × 13 414,16 zł (4 elektromonterów) = 71 728,64 zł miesięcznie.
W okresie czterech miesięcy łączny koszt zatrudnienia personelu wynosi zatem 286 914,56 zł.
Powyższe wyliczenia prowadzą do wniosku, że już same koszty osobowe (przy przyjętych przez wykonawcę poziomach wynagrodzeń) pochłaniają znaczną część zaoferowanej ceny. W sytuacji, gdy kosztorys nie przewiduje żadnej marży/zysku, a jednocześnie nie obejmuje wszystkich kosztów niezbędnych do realizacji zamówienia (m.in. projekt organizacji ruchu, oznakowanie, utylizacja materiałów), powstaje oczywista wątpliwość, czy po pokryciu kosztów pracowniczych wykonawcy pozostają odpowiednie środki na zakup materiałów, sprzętu, transport, zabezpieczenie robót oraz pozostałe elementy niezbędne do wykonania zamówienia.
Deklarowanie bardzo wysokich wynagrodzeń przy jednoczesnym zaoferowaniu ceny niepozwalającej na pokrycie pełnych kosztów realizacji zamówienia pozostaje ze sobą w oczywistej sprzeczności. W konsekwencji przedstawiona kalkulacja nie potwierdza realności zaoferowanej ceny, lecz przeciwnie – dodatkowo wzmacnia wątpliwości co do jej rynkowego charakteru.
Zestawienie powyższych okoliczności prowadzi do wniosku, że przedstawione przez wykonawcę MEGAVAT wyjaśnienia nie potwierdzają realności zaoferowanej ceny. Kalkulacja została sporządzona bez jakiejkolwiek marży/zysku, nie obejmuje wszystkich elementów niezbędnych do wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami SW Z, a część przyjętych stawek jednostkowych odbiega od poziomu cen rynkowych i nie została w żaden sposób wykazana ani udokumentowana. Dodatkowo deklarowany poziom wynagrodzeń pracowników powoduje, że same koszty osobowe pochłaniają znaczną część zaoferowanej ceny, co rodzi uzasadnione wątpliwości co do możliwości sfinansowania pozostałych elementów realizacji zamówienia. W konsekwencji należy uznać, że wyjaśnienia wykonawcy MEGAVAT nie wykazują w sposób jednoznaczny i przekonujący, iż oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny w rozumieniu art. 224 ustawy Pzp. Przeciwnie, analiza dokumentów jawnych wskazuje na wewnętrzne niespójności oraz pominięcie
istotnych kosztów, co powinno skutkować odrzuceniem oferty na podstawie art. 224 ust.6 w związku z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.
ZARZUT NUMER 3 W przedmiotowym postępowaniu ofertę złożył między innymi wykonawca IT Partner. Za realizację zamówienia zaoferował cenę w wysokości 649 440,00 zł brutto.
Pismem z dnia 5 lutego 2026 r. Zamawiający wezwał wykonawcę IT Partner do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. W treści wezwania Zamawiający wskazał na znaczną różnicę pomiędzy ceną oferty wykonawcy a średnią arytmetyczną wszystkich złożonych ofert oraz szacunkową wartością zamówienia. Zamawiający wezwał wykonawcę do złożenia szczegółowych wyjaśnień, w tym do przedstawienia dowodów potwierdzających realność zaoferowanej ceny. Zwrócił uwagę, że wyjaśnienia muszą być złożone ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, o których mowa w art. 224 ust. 3 pkt 4 oraz pkt 6 Pzp.
Wykonawca IT Partner udzielił odpowiedzi w dniu 9 lutego 2026 r. Przedłożone wyjaśnienia składają się wyłącznie z części opisowej, obejmującej nieco ponad dwie strony tekstu. Do wyjaśnień nie zostały dołączone jakiekolwiek dowody.
W treści wyjaśnień wykonawca przedstawił krótką kalkulację kosztów realizacji zamówienia. Kalkulacja ta ma jednak charakter ogólny i chaotyczny i ciężko na jej podstawie zrekonstruować, w jaki sposób wykonawca kalkuluje koszty.
Wykonawca IT Partner w żaden merytoryczny sposób nie odniósł się do zagadnień dotyczących zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego W wyjaśnieniach wykonawca wskazał wyłącznie, że: „Wykonawca informuje, że zatrudniał będzie na podstawie umowy o pracę osoby wykonujące roboty budowlane objęte przedmiotem zamówienia, polegające na robotach elektrycznych, które zostały określone w punkcie 7 Opisu przedmiotu zamówienia (stanowiącym załącznik do SW Z). (…) Różnica między zakupem materiałów a ofertą zostaje 262 140,94 brutto z Vat z tytułu wypłat i paliwa koszt 92.140,94 brutto”.
W niniejszym stanie faktycznym wyjaśnienia rażąco niskiej ceny wykonawcy IT Partner zawierają następujące uchybienia, których wystąpienie musi prowadzić do odrzucenia oferty tego wykonawcy: -Brak przedstawienia dowodów. -Ogólny charakter wyjaśnień. -Brak wykazania zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. -Brak uwzględnienia wszystkich kosztów realizacji zamówienia oraz niedoszacowanie kosztów robocizny oraz pracy sprzętu.
W treści wezwania do złożenia wyjaśnień Zamawiający zaznaczył, że wzywa do złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów. Tymczasem wykonawca IT Partner nie dołączył do wyjaśnień rażąco niskiej ceny żadnego dokumentu, który mógłby zostać uznany za dowód. W istocie wyjaśnienia wykonawcy sprowadzają się do ogólnych zapewnień o doświadczeniu, własnym zapleczu technicznym oraz korzystnych warunkach cenotwórczych, bez wskazania konkretnych czynników, które pozwoliłyby na obniżenie ceny o określoną, możliwą do zweryfikowania wartość. Brak jest danych umożliwiających przełożenie tych twierdzeń na uchwytne i wymierne wartości ekonomiczne, co czyni takie wyjaśnienia niewystarczającymi.
W treści wezwania do złożenia wyjaśnień Zamawiający wyraźnie zaznaczył, że wyjaśnienia muszą uwzględniać w szczególności okoliczności, o których mowa w art. 224 ust. 3 pkt 4 oraz pkt 6 Pzp, a więc między innymi zgodność kalkulacji ceny z przepisami z zakresu prawa pracy, prawa zabezpieczenia społecznego oraz obowiązków wynikających z przepisów dotyczących zatrudnienia pracowników. Tymczasem wykonawca IT Partner ograniczył się w tym zakresie wyłącznie do ogólnego stwierdzenia, że zatrudniać będzie osoby na podstawie umowy o pracę oraz do lakonicznego wskazania jednej łącznej kwoty obejmującej „wypłaty i paliwo”. W wyjaśnieniach brak jest jakiegokolwiek rozbicia tej kwoty na poszczególne elementy kosztowe. Na podstawie przedstawionych wyjaśnień nie jest możliwe ustalenie, jaką część wskazanej kwoty wykonawca planuje przeznaczyć na wynagrodzenia pracowników, a jaką na koszty paliwa czy eksploatacji sprzętu. Koszty te zostały ujęte łącznie, bez jakiejkolwiek struktury, co uniemożliwia weryfikację realności przyjętych założeń. Nie wiadomo również, ilu pracowników wykonawca zamierza zatrudnić przy realizacji zamówienia, jakie wynagrodzenie zostało dla nich przyjęte, czy uwzględniono wszystkie obowiązkowe składniki wynagrodzenia oraz czy w kalkulacji ujęto pozapłacowe koszty zatrudnienia, w szczególności składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz inne obciążenia publicznoprawne. Z wyjaśnień nie wynika także, czy wykonawca uwzględnił fakt, że pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę przysługuje coroczny płatny urlop wypoczynkowy, co oznacza, że pracodawca ponosi koszt wynagrodzenia również w okresie, w którym pracownik nie świadczy pracy. Brak jest jakiejkolwiek informacji, czy przyjęta kalkulacja uwzględnia rzeczywisty czas pracy możliwy do wykorzystania przy realizacji zamówienia. W konsekwencji należy stwierdzić, że wykonawca IT Partner w ogóle nie wykazał, aby przyjęta przez niego kalkulacja ceny była zgodna z obowiązującymi przepisami prawa pracy oraz przepisami z zakresu zabezpieczenia społecznego, pomimo wyraźnego wezwania Zamawiającego do
przedstawienia takich informacji.
W treści wyjaśnień wykonawca IT Partner przedstawił kalkulację ceny. Ma ona jednak wyraźnie niespójny i chaotyczny charakter. Po jej analizie można zrekonstruować, że wykonawca bardzo szczegółowo wyodrębnił i policzył koszty materiałów, wskazując konkretne pozycje oraz ich wartości. Jednocześnie jednak pozostałe koszty realizacji zamówienia zostały potraktowane w sposób skrajnie uproszczony - ujęte łącznie, bez jakiegokolwiek rozbicia i bez wskazania metodologii ich ustalenia. W istocie koszty pracy oraz koszty eksploatacji sprzętu zostały „wrzucone” do jednej zbiorczej pozycji obejmującej „wypłaty i paliwo”, bez jakiegokolwiek wyodrębnienia poszczególnych składników.
Kalkulacja nie zawiera informacji o liczbie pracowników, przyjętych stawkach, liczbie roboczogodzin, kosztach pracy sprzętu ani sposobie ustalenia tych wartości. Prowadzi to do sytuacji, w której szczegółowo wyliczone zostały koszty materiałów, natomiast koszty robocizny i organizacji realizacji zamówienia – stanowiące istotną część ceny – zostały potraktowane marginalnie, bez wykazania ich realności i kompletności. Tym samym należy wskazać, że wyjaśnienia wykonawcy IT Partner nie obejmują wszystkich kosztów niezbędnych do realizacji zamówienia zgodnie z wymaganiami SW Z. W szczególności wykonawca nie wykazał, aby w kalkulacji zostały uwzględnione koszty związane z opracowaniem projektu organizacji ruchu oraz wprowadzeniem i utrzymaniem oznakowania na czas realizacji robót.
Koszty te stanowią obowiązkowy element realizacji inwestycji, a ich pominięcie prowadzi do sztucznego zaniżenia ceny.
W wyjaśnieniach brak jest również jakichkolwiek informacji dotyczących kosztów związanych z utylizacją materiałów oraz zagospodarowaniem odpadów powstałych w toku realizacji zamówienia. Obowiązki w tym zakresie wynikają zarówno z przepisów prawa, jak i z dokumentacji postępowania. Pominięcie tych kosztów oznacza, że kalkulacja nie obejmuje pełnego zakresu przedmiotu zamówienia.
Dodatkowo wykonawca przedstawił jedną łączną kwotę obejmującą „wypłaty i paliwo”, nie dokonując jakiegokolwiek rozbicia na koszty pracy oraz koszty eksploatacji sprzętu. Takie ujęcie kosztów uniemożliwia jakąkolwiek merytoryczną weryfikację kalkulacji. Nie sposób ustalić, jaka część tej kwoty dotyczy wynagrodzeń pracowników, jaka paliwa, jaka amortyzacji sprzętu, serwisu czy innych kosztów eksploatacyjnych.
Tymczasem już sama analiza kosztów robocizny wskazuje, że przyjęte założenia są nierealne. Z kosztorysu inwestorskiego wynika, że Zamawiający szacował nakład pracy na poziomie ponad 8 700 roboczogodzin. Nawet przy założeniu, że wartość ta mogłaby zostać istotnie zoptymalizowana, trudno przyjąć, że realizacja zamówienia wymagałaby mniej niż 6 000 roboczogodzin. Przy przyjęciu minimalnej stawki roboczogodziny na poziomie 34,47 zł (uwzględniającej minimalne koszty pracy wraz z podstawowymi obciążeniami), koszt samej robocizny wynosi: 6 000 × 34,47 zł = 206 820,00 zł. Kwota ta obejmuje wyłącznie minimalny koszt pracy, bez jakiejkolwiek rezerwy oraz bez uwzględnienia kosztów pracy sprzętu. Należy przy tym podkreślić, że oprócz robocizny wykonawca musi ponieść koszty pracy sprzętu, paliwa, amortyzacji, transportu, zabezpieczenia terenu budowy oraz inne koszty organizacyjne.
Tymczasem przedstawiona kalkulacja nie pozwala ustalić, czy i w jakiej wysokości koszty te zostały uwzględnione. W konsekwencji wyjaśnienia wykonawcy IT Partner nie wykazują, że zaoferowana cena pokrywa wszystkie koszty realizacji zamówienia. Przeciwnie, przedstawiona kalkulacja wskazuje na istotne niedoszacowanie kosztów robocizny oraz pracy sprzętu, a także pominięcie części obligatoryjnych elementów zamówienia.
Odwołujący podniósł, że nie ma możliwości wezwania wykonawcy IT Partner do złożenia kolejnych wyjaśnień dotyczących zaoferowanej ceny oraz przedstawienia dowodów. W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej dopuszcza się ponowne wezwanie do złożenia wyjaśnień tylko w sytuacji, gdy wykonawca już za pierwszym razem udzielił konkretnych, spójnych wyjaśnień, które tylko w niektórych kwestiach wymagają doprecyzowania czy uzupełnienia.
ZARZUT NUMER 4 W przedmiotowym postępowaniu ofertę złożył między innymi wykonawca Linter Energia. Za realizację zamówienia zaoferował cenę w wysokości 778 350,00 zł brutto (tj. 632 804,88 zł netto).
Pismem z dnia 5 lutego 2026 r. Zamawiający wezwał wykonawcę Linter Energia do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Zamawiający wezwał wykonawcę do złożenia szczegółowych wyjaśnień, w tym do przedstawienia dowodów potwierdzających realność zaoferowanej ceny. Zwrócił uwagę, że wyjaśnienia muszą być złożone ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, o których mowa w art. 224 ust. 3 pkt 4 oraz pkt 6 Pzp.
Wykonawca Linter Energia udzielił odpowiedzi w dniu 13 lutego 2026 r. Przedłożone wyjaśnienia składały się z części opisowej oraz szeregu dokumentów załączonych przez wykonawcę na poparcie twierdzeń zawartych w piśmie wyjaśniającym. Wśród załączonych dokumentów znajdował się w szczególności kosztorys ofertowy. Z jego treści wynika, że wykonawca przyjął następujące wartości kosztorysowe: wartość netto robót 778 350,00 zł, podatek VAT 179 020,50 zł, co daje łączną wartość kosztorysową robót w wysokości 957 370,50 zł brutto. Należy zwrócić uwagę, że kwota ta jest wyższa niż cena zaoferowana przez wykonawcę w postępowaniu (778 350,00 zł brutto). Oznacza to, że już z samego kosztorysu ofertowego dołączonego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny wynika uwzględnienie kosztów realizacji zamówienia na poziomie przekraczającym cenę ofertową. W konsekwencji kosztorys nie potwierdza realności zaoferowanej ceny, lecz przeciwnie – wskazuje na przedstawienie kalkulacji kosztów wyższych niż cena oferty.
Ponadto z kosztorysu wynika, że wykonawca przyjął stawkę roboczogodziny w wysokości 34,00 zł. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w kontekście obowiązku wykazania zgodności kalkulacji z kosztami pracy oraz przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Jednocześnie wykonawca załączył do wyjaśnień kopie umów o pracę, z których wynika zróżnicowany poziom wynagrodzeń personelu. Najniższe wynagrodzenie wykazane w przedłożonych umowach wynosi 5 200,00 zł brutto miesięcznie.
W niniejszym stanie faktycznym wyjaśnienia rażąco niskiej ceny wykonawcy Linter Energia zawierają następujące uchybienia, których wystąpienie musi prowadzić do odrzucenia oferty tego wykonawcy: -Sprzeczność wyjaśnień – niezgodność pomiędzy ceną ofertową a przedstawionym kosztorysem, wskazująca na brak realności kalkulacji. -Brak wykazania zgodności kalkulacji ceny z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego.
Odwołujący podniósł, że kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, że z przedłożonego przez wykonawcę Linter Energia kosztorysu ofertowego wynika wartość kosztorysowa robót w wysokości 957 370,50 zł brutto, podczas gdy cena zaoferowana w postępowaniu wynosi 778 350,00 zł brutto. Oznacza to, że zgodnie z własną kalkulacją wykonawcy, koszty realizacji zamówienia przewyższają cenę ofertową o kwotę: 957 370,50 zł – 778 350,00 zł = 179 020,50 zł. Innymi słowy, wykonawca przedstawił kalkulację, z której wynika, że wartość robót brutto wynosi 957 370,50 zł, a następnie zaoferował realizację zamówienia za 778 350,00 zł brutto. Oznacza to, że przy realizacji zamówienia zgodnie z własnym kosztorysem wykonawca poniósłby stratę w wysokości 179 020,50 zł. Jest to sprzeczność o charakterze fundamentalnym. Wyjaśnienia rażąco niskiej ceny mają na celu wykazanie, że zaoferowana cena jest realna i pokrywa wszystkie koszty wykonania zamówienia. Tymczasem w niniejszej sprawie wykonawca sam przedkłada dokument, z którego wynika, że koszty realizacji zamówienia są wyższe niż cena ofertowa. Nie jest to kwestia marginalnego błędu rachunkowego ani drobnej rozbieżności. Różnica wynosi blisko 180 000 zł, a więc stanowi istotną część ceny oferty. Oznacza to, że przy przyjęciu założeń wynikających z kosztorysu wykonawca musiałby realizować zamówienie ze znaczącą stratą.
Z umów o pracę dołączonych przez wykonawcę Linter Energia wynika, że stosuje on zróżnicowany poziom wynagrodzeń pracowników. Najniższe wynagrodzenie wynikające z przedłożonych dokumentów wynosi 5 200,00 zł brutto miesięcznie. Należy podkreślić, że wskazana kwota stanowi wynagrodzenie brutto, a więc kwotę określoną w umowie o pracę. Nie obejmuje ona jednak pełnych kosztów ponoszonych przez pracodawcę. W obowiązującym stanie prawnym do wynagrodzenia brutto należy doliczyć obowiązkowe składki i obciążenia publicznoprawne. Kalkulując koszty związane z realizacją zamówienia nie można brać pod uwagę wyłącznie kwoty wynagrodzenia brutto (kwoty widniejącej w umowie o pracę), lecz trzeba wziąć pod uwagę całkowity koszt związany z zatrudnieniem pracownika (nazywany czasem potocznie „duże brutto” lub „brutto brutto”). Przy przyjęciu najniższego wynagrodzenia na poziomie 5 200,00 zł brutto, całkowity miesięczny koszt pracodawcy wynosi: 5 200,00 zł + 20,48% = 6 264,96 zł. Przy założeniu przeciętnej liczby 168 godzin pracy w miesiącu, rzeczywisty koszt jednej roboczogodziny wynosi: 6 264,96 zł ÷ 168 godzin = 37,29 zł. Tymczasem w kosztorysie dołączonym do wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny wykonawca Linter Energia przyjął stawkę roboczogodziny na poziomie 34,00 zł. Oznacza to, że przyjęta w kosztorysie stawka roboczogodziny jest niższa niż minimalny koszt roboczogodziny wynikający z najniższego wynagrodzenia przedstawionego przez samego wykonawcę. Różnica wynosi ok. 3,29 zł na każdej roboczogodzinie. W konsekwencji już przy przyjęciu najniższego poziomu wynagrodzeń przedstawionych w załączonych umowach, kalkulacja wykonawcy nie zapewnia pokrycia rzeczywistych kosztów zatrudnienia pracowników. Oznacza to, że przyjęta stawka roboczogodziny nie jest zgodna z obowiązującymi przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Co istotne, analiza ta dotyczy wyłącznie najniższego wynagrodzenia. W przypadku pracowników otrzymujących wyższe wynagrodzenia rozbieżność pomiędzy rzeczywistym kosztem roboczogodziny a stawką przyjętą w kosztorysie byłaby jeszcze większa.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że wykonawca Linter Energia nie wykazał, aby przyjęta kalkulacja ceny była zgodna z przepisami prawa pracy, pomimo wyraźnego wezwania Zamawiającego do uwzględnienia okoliczności wskazanych w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 ustawy Pzp. Przyjęta stawka roboczogodziny nie pokrywa nawet minimalnych, rzeczywistych kosztów zatrudnienia wynikających z przedłożonych przez wykonawcę umów. Kalkulacja nie obejmuje wszystkich kosztów niezbędnych do prawidłowej realizacji zamówienia oraz zawiera pozycje wycenione na poziomie odbiegającym od realiów rynkowych. W szczególności w kosztorysie brak jest wyodrębnionych pozycji dotyczących kosztów opracowania projektu organizacji ruchu oraz wprowadzenia i utrzymania oznakowania na czas realizacji robót.
Obowiązki te wynikają z dokumentacji postępowania oraz przepisów prawa i stanowią obligatoryjny element realizacji zamówienia. Pominięcie ich w kalkulacji oznacza, że przedstawiony kosztorys nie obejmuje pełnego zakresu przedmiotu zamówienia.
Analogicznie brak jest jednoznacznego ujęcia kosztów związanych z utylizacją materiałów oraz
zagospodarowaniem odpadów powstałych w toku realizacji inwestycji. Koszty te nie mają charakteru fakultatywnego - są nieodzownym elementem realizacji robót budowlanych. Ich pominięcie prowadzi do sztucznego obniżenia wartości kalkulacji.
Ponadto poważne wątpliwości budzi poziom cen przyjętych dla materiałów, w szczególności dla kabla przewidzianego do realizacji zamówienia. Z kosztorysu wynika, że wykonawca przyjął cenę kabla na poziomie ok. 2,00 zł za metr (w niektórych pozycjach 1,89 zł za metr). Tymczasem ceny rynkowe kabli o parametrach odpowiadających wymaganiom dokumentacji postępowania kształtują się na poziomie istotnie wyższym. Przyjęta w kosztorysie stawka znacząco odbiega od realiów rynkowych i wymagałaby szczególnie przekonującego wykazania jej zasadności.
Wprawdzie wykonawca przedłożył fakturę wystawioną przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Metro, na której wskazano cenę kabla na poziomie 2,00 zł oraz 1,89 zł za metr, jednak z treści tej faktury nie wynika jednoznacznie, że dotyczy ona kabla o parametrach tożsamych z wymaganymi w niniejszym postępowaniu. Dokument nie pozwala na ustalenie rodzaju, przekroju oraz pozostałych parametrów technicznych oferowanego kabla. Taki sposób opisu utrudnia weryfikację, czy przyjęta cena rzeczywiście dotyczy materiału spełniającego wymagania Zamawiającego. W konsekwencji powstaje uzasadniona wątpliwość, czy przedstawiona faktura rzeczywiście potwierdza możliwość zakupu kabla odpowiadającego wymaganiom SW Z w cenie przyjętej w kosztorysie, czy też dotyczy materiału o innych, niższych parametrach technicznych.
W sytuacji, gdy cena jednostkowa kluczowego materiału została przyjęta na poziomie znacząco odbiegającym od cen rynkowych, a przedstawione dokumenty nie pozwalają na jednoznaczną identyfikację materiału, nie można uznać, że wykonawca wykazał realność przyjętej kalkulacji. Przeciwnie - przedstawione wyjaśnienia potęgują wątpliwości co do kompletności i rzetelności kalkulacji kosztów. W konsekwencji również w tym zakresie wykonawca Linter Energia nie wykazał, że zaoferowana cena pokrywa wszystkie koszty realizacji zamówienia zgodnie z wymaganiami dokumentacji postępowania.
Odwołujący podkreślił, że nie ma możliwości wezwania wykonawcy Linter Energia do złożenia kolejnych wyjaśnień dotyczących zaoferowanej ceny oraz przedstawienia dowodów. Argumentacja w tym zakresie jest tożsama z argumentacją dotyczącą wykonawcy IT Partner.
Zestawienie powyższych okoliczności prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wykonawca Linter Energia nie wykazał, iż jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, a Zamawiający, mimo oczywistych sygnałów, zaniechał czynności odrzucenia oferty.
Wykonawca Przedsiębiorstwo Robót Elektrycznych MEGAVAT sp. z o.o. z siedzibą w Żarach zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego. Wniósł o oddalenie odwołania. Przystępujący przedstawił swoje stanowisko w sprawie, pismem z dnia 30 marca 2026 r.
Pismem z dnia 13 marca 2026 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie. Wniósł o oddalenie odwołania w całości jako bezzasadnego. W ocenie Zamawiającego: - nie powstał obowiązek wezwania wykonawców do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, - wezwania zostały dokonane w celu usunięcia obiektywnych wątpliwości interpretacyjnych, - cena zakwestionowanych ofert jest rynkowa, - złożone wyjaśnienia były wystarczające w świetle charakteru wezwania, a także w kontekście ryczałtowego wynagrodzenia.
Zdaniem Zamawiającego, kluczowe jest ustalenie, że Zamawiający nie miał obowiązku wzywać wykonawców do wyjaśnień rażąco niskiej ceny. W niniejszym postępowaniu zaszły okoliczności, o których mowa w art. 224 ust 2 Pzp, tj.
„…chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia” . W niniejszym postępowaniu złożonych zostało 11 ofert, których ceny kształtowały się w przedziale od 467.400,00zł do 1.557.166,47zł.
Ze wszystkich złożonych ofert cena tylko jednej oferty (nr 10 firmy ELMAT s.c. na kwotę 1.557.166,47zł) zbliżona była do kosztorysu inwestorskiego stanowiącego podstawę szacowania wartości zamówienia określonego na kwotę 1.509.689,13zł. Niewątpliwie przyjąć zatem należy, że w niniejszym postępowaniu kosztorys inwestorski na kwotę 1.509.689,13zł był zawyżony względem cen rynkowych, oferta nr 10 firmy ELMAT s.c. była jedyną ofertą zbliżoną do kosztorysu inwestorskiego, a tym samym jedyną znacząco zawyżoną, pozostałych 10 ofert ukształtowało jednolity i spójny poziom rynkowy w przedziale od 467.400,00zł do 1.216.470,00zł ze średnią arytmetyczną w kwocie 846.068,93zł, Przyjmując argumentację, że zarówno kosztorys inwestorski, jak i oferta z najwyższą ceną nie odzwierciedlają rzeczywistej wartości zamówienia, wyciągnąć należy w niniejszym postępowaniu tezę, że żadna z ofert niepodlegających odrzuceniu nie posiada znamion rażąco niskiej ceny. W niniejszym postępowaniu nie zaistniała przesłanka określona w art. 224 ust. 2 Pzp, obligująca Zamawiającego do wezwania wykonawców do wyjaśnienia ceny ofert w zakresie znamion rażąco niskiej ceny. Mając jednak na względzie transparentność postępowania, Zamawiający mimo braku ustawowego obowiązku - skierował wezwania do części wykonawców z uwagi na fakt, iż nie miał pewności czy rozbieżność cen wynikała z zawyżenia kosztorysu inwestorskiego, konkurencyjności rynku, czy też z ewentualnego
pominięcia pewnych kosztów przez część wykonawców.
Zamawiający wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu nie miał absolutnej pewności, że zachodzi „okoliczność oczywista”, o której mowa w art. 224 ust 2 Pzp, wezwanie do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny było czynnością dopuszczalną i uzasadnioną koniecznością usunięcia obiektywnych wątpliwości. Wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny nie wynikało z ostrożności proceduralnej, lecz z realnej potrzeby wyjaśnienia wątpliwości faktycznych i było działaniem zgodnym z art. 16 Pzp. Celem wezwania, o którym mowa wyżej, było umożliwienie zweryfikowania czy ceny złożonych ofert są rynkowe, a nie zmuszanie wykonawców do tworzenia obszernych analiz.
Zamawiający przyjął również, że skoro różnica między ceną ofert nie jest drastyczna (przyjmując, że zarówno kosztorys inwestorski jak i cena najwyższej oferty są drastycznie zawyżone, o czym mowa wyżej), a ceny są porównywalne z innymi ofertami lub średnią rynkową, szczegółowe wyjaśnienia nie są niezbędne.
Zamawiający uznał zatem, że złożone wyjaśnienia były wystarczające i adekwatne do charakteru wezwania.
Zamawiający zwrócił uwagę na ryczałtowy charakter wynagrodzenia, jaki przewidział w niniejszym postępowaniu.
Przy wynagrodzeniu ryczałtowym, to wykonawca odpowiada za prawidłowe skalkulowanie ceny, a Zamawiający nie wnika w szczegółowy sposób jej kalkulacji. Dlatego też zgodnie z zasadą wynagrodzenia ryczałtowego wykonawca samodzielnie ocenia zakres prac, sam ustala własne normy zużycia materiałów, sam decyduje o technologii wykonania, sam kształtuje organizację robót, sam określa własne koszty pośrednie i zysk.
W kontekście składania wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny oznacza to, że jeżeli cena ofertowa mieści się w „rynkowym standardzie” wyznaczonym przez znaczną część zbliżonych ofert, to Zamawiający nie ma podstaw do żądania od wykonawcy drobiazgowego rozbicia każdego elementu na czynniki pierwsze. Wymóg nadmiernej szczegółowości przy ryczałcie prowadziłby tym samym do nieuzasadnionego formalizmu. Jeśli Wykonawca wskazuje, że jego cena wynika z powszechnie dostępnych rabatów i standardowych stawek robocizny, a suma tych składników potwierdza realność kwoty, to wyjaśnienia należało uznać za wystarczające.
W zakresie zarzutu naruszenie art. 74. ust. 1 i 2 Pzp w związku z art. 18 ust. 3 Pzp poprzez zaniechanie czynności udostępnienia Odwołującemu części załączników do wyjaśnień rażąco niskiej ceny przedstawionych przez wykonawcę MEGAVAT Zamawiający wskazał, że wykonawca MEGAVAT sp. z o.o., składając wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny, działając na podstawie art. 18 ust. 3, prawidłowo i skutecznie zastrzegł część dokumentów jako tajemnicę przedsiębiorstwa, wykazując ustawowe przesłanki określone w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Dokumenty te zawierają informacje wrażliwe, niejawne, o wysokiej wartości gospodarczej, których ujawnienie mogłoby spowodować realną szkodę dla wykonawcy. W związku z tym, Zamawiający miał ustawowy obowiązek ich nie ujawniać, a w przypadku ich ujawnienia naruszyłby prawo Wykonawcy do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa.
Analizując poszczególne dokumenty objęte tajemnicą przedsiębiorstwa firmy MEGAVAT sp. z o.o. przedstawiam szczegółową analizę każdej kategorii dokumentów zastrzeżonych potwierdzającym ich niejawność.
- Lista płac.
Lista płac załączona w ramach wyjaśnień to dokument zawierający strategiczne informacje finansowe wykonawcy. Zawiera dane wynagrodzeniowe oraz dotyczące struktury płacowej i polityki wynagradzania, od których zależy całkowity koszt realizacji robót. Lista ta ujawnia kluczowe informacje o strukturze kosztów pracy Wykonawcy i jego modelu ekonomicznym. Jest to zatem klasyczny przykład informacji chronionej na podstawie art. 11 ust. 2 u.z.n.k. jako informacja organizacyjno-finansowa o wartości gospodarczej. Dane o wynagrodzeniach pracowników stanowią informacje poufne przedsiębiorcy i ich ujawnienie mogłoby spowodować szkodę gospodarczą.
- Potwierdzenia zapłaty składek do US i ZUS Dokument ten zawiera dane finansowe i kadrowe oraz obrazuje rzeczywistą strukturę zatrudnienia, wysokość zobowiązań publicznoprawnych, informacje o pracownikach (numery identyfikacyjne, dane osobowe), model rozliczeń podatkowych oraz składkowych Wykonawcy.
W ocenie Zamawiającego są to bezsprzecznie informacje niejawne o wysokiej wartości gospodarczej.
- Zestawienie pracowników (imienne) wraz z uprawnieniami i kwalifikacjami Niewątpliwie dokument ten stanowi zbiór danych osobowych a także know-how kadrowe. Dokument zawiera bowiem: imiona i nazwiska pracowników, konkretne kwalifikacje, zestawienie osób kluczowych dla wykonawcy, strukturę organizacji pracy, informacje niejawne dotyczące zasobów ludzkich. Zdaniem Zamawiającego, imienne wykazy pracowników z przypisanymi kwalifikacjami mogą być objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, gdyż ujawniają strukturę organizacyjną i know-how wykonawcy.
- Zestawienie parku maszynowego Zestawienie parku maszynowego to w ocenie Zamawiającego dane techniczne i logistyczne przedsiębiorcy.
Dokument zawiera informacje o posiadanym sprzęcie, zdolności produkcyjnej, specyfikacji technicznej zasobów, knowhow w zakresie organizacji robót. Informacje te należy uznać za dane strategiczne, które tworzą przewagę
konkurencyjną Wykonawcy. Informacje o zapleczu technicznym i posiadanym sprzęcie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, ponieważ są elementem przewagi konkurencyjnej, a ich ujawnienie naruszyłoby interesy wykonawcy.
- Oferty dostawców opraw oświetleniowych i słupów Niewątpliwie informacje dotyczące cen nabycia materiałów, rabatów handlowych, ofert dostawców oraz indywidualnie negocjowanych warunków współpracy mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa wykonawcy i ich ujawnienie grozi szkodą gospodarczą. Są to dane o znacznej wartości gospodarczej, ponieważ ujawniają pełną strategię zakupową Wykonawcy.
Biorąc pod uwagę powyższe, do obowiązków Zamawiającego zgodnie z art. 18 ust 3 Pzp należy ochrona informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Oznacza to zakaz ich ujawniania w przypadku, gdy wykonawca skutecznie wykazał przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa.
W niniejszym postępowaniu, w ocenie Zamawiającego, wszystkie dokumenty zastrzeżone przez MEGAVAT Sp. z o.o. spełniają ustawowe przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa, zawierają dane wrażliwe i strategiczne, mają znaczącą wartość gospodarczą, nie są powszechnie dostępne, wykonawca wykazał potrzebę ich poufności, co oznacza, że Zamawiający był zobowiązany je chronić i odmówić ich udostępnienia.
Krajowa Izba Odwoławcza, uwzględniając dokumentację postępowania, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy i wyjaśnienia złożone przez strony i uczestnika postępowania odwoławczego, ustaliła i zważyła, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał posiadanie legitymacji uprawniającej do wniesienia odwołania, stosownie do dyspozycji art. 505 ust. 1 Pzp.
Wykonawca Przedsiębiorstwo Robót Elektrycznych MEGAVAT sp. z o.o. z siedzibą w Żarach skutecznie przystąpił do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, stosownie do wymogów art. 525 ust. 1, 2 i 3 Pzp.
Zarzut naruszenia art. 74. ust. 1 i 2 Pzp w związku z art. 18 ust. 3 Pzp, poprzez zaniechanie udostępnienia Odwołującemu części załączników do wyjaśnień rażąco niskiej ceny przedstawionych przez wykonawcę MEGAVAT, podczas gdy wykonawca MEGAVAT nie wykazał, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Zarzut zasługuje na uwzględnienie.
Pismem z dnia 05 lutego 2026 r. Zamawiający wezwał wykonawcę MEGAVAT do złożenia wyjaśnień, w tym do złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny i ich części składowych ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, o których mowa w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 Pzp.
Pismem z dnia 09 lutego 2026 r. wykonawca MEGAVAT złożył wyjaśnienia wraz z załącznikami. Wykonawca załączył jawne oświadczenia i dokumenty:
- Projekt sprawozdania finansowego – zestawienie przychodów i kosztów za 2025 r.
- Oświadczenie zarządu Wykonawcy w przedmiocie stosowania zgodnych z prawem pracy i prawem zabezpieczenia społecznego zasad wynagradzania pracowników
- Oświadczenie w sprawie pomocy publicznej
- Oświadczenie w sprawie zgodności stosowanych materiałów, organizacji pracy oraz sposobu postępowania z odpadami z wymogami ochrony środowiska w których zastrzegł jako tajemnice przedsiębiorstwa oraz zawnioskował o utajnienie - w związku z tajemnicą przedsiębiorstwa następujących dokumentów:
- Zestawienie pracowników zatrudnionych na umowę o pracę wraz z listą płac oraz potwierdzeniem uregulowania składek ZUS oraz zaliczek na podatek dochodowy;
- Zestawienie szkoleń i posiadanych kompetencji pracowników;
- Zestawienie odbytych kursów BHP;
- Zestawienie parku maszyn;
- Zestawienie ofert dostawców;
- Kosztorysy uproszczone i kalkulacje;
- Zakładany plan prac (harmonogram).
Wykonawca MEGAVAT w ww. piśmie 09 lutego 2026 r. wskazał w sposób bardzo ogólny powody, dla których, jego zdaniem, informacje zawarte w ww. dokumentach nie powinny zostać ujawnione. Wykonawca MEGAVAT nie odniósł się w żaden sposób do przesłanek, które warunkują uznanie danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa, o których to przesłankach mowa jest w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jak również nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności na potwierdzenie spełnienia powyższych ustawowych przesłanek ani nie przedstawił żadnych dowodów w tym zakresie.
Orzekając w zakresie tego zarzutu Izba zważyła, że zasada jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest jedną z naczelnych zasad obowiązujących w systemie zamówień publicznych. Zgodnie z art. 18 ust. 1
Pzp, zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie. Możliwość zastrzeżenia przez wykonawcę określonych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa jest wyjątkiem od ogólnej zasady jawności, dlatego też przesłanki skuteczności takiego zastrzeżenia muszą być interpretowane w sposób ścisły. Zgodnie z art. 18 ust. 3 Pzp, nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 222 ust. 5.
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta jest w art. 11 ust. 2 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z tym przepisem, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Zatem, aby dana informacja mogła zostać uznana za tajemnicę przedsiębiorstwa muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki:
- musi być informacją techniczną, technologiczną, organizacyjną przedsiębiorstwa lub inną informacją i posiadać wartość gospodarczą; 2)informacje jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie mogą być powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób; 3)uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi musi podjąć, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Zdaniem Izby z powyższych przepisów wynika, że informacje złożone przez wykonawcę mogą pozostać niejawne tylko w takim zakresie, w jakim wykonawca wywiązał się z ciężaru wykazania, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa. Brak uzasadnienia lub złożenie uzasadnienia w sposób ogólnikowy powinien być traktowany jako rezygnacja wykonawcy z przewidzianej przepisami ochrony, co aktualizuje po stronie Zamawiającego obowiązek ujawnienia nieskutecznie utajnionych informacji. Rolą Zamawiającego w toku badania ofert jest ustalenie czy wykonawca sprostał obowiązkowi wykazania, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Aby wykazać zasadność zastrzeżenia danych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa, wykonawca zobowiązany jest wykazać wystąpienie wszystkich przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa. W konsekwencji, Przystępujący w niniejszej sprawie zobowiązany był w uzasadnieniu zastrzeżenia wykazać, że dane informacje mają charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub inny posiadający wartość gospodarczą, a ponadto, że informacje te jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób oraz że podjęto w stosunku do tych informacji działania w celu utrzymania ich w poufności.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy podkreślić, że uzasadnienie zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa przez wykonawcę MEGAVAT ma charakter lakoniczny i ogólny - nie przedstawia żadnych konkretnych i obiektywnych informacji w odniesieniu do poszczególnych zastrzeżonych dokumentów, które potwierdzałyby, że zastrzeżone w tych dokumentach informacje rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa tego wykonawcy. Do złożonego Zamawiającemu uzasadnienia nie zostały załączone żadne dowody dla wykazania obiektywnego charakteru twierdzeń przedstawionych przez ww. wykonawcę. Wykonawca MEGAVAT nie odniósł się i nie uzasadnił wartości gospodarczej informacji zastrzeganych jako tajemnica przedsiębiorstwa, a tym samym w tym zakresie nie wykazał tej przesłanki. Izba wskazuje, że wartość gospodarczą informacji należy oceniać w sposób obiektywny. Aby uznać, czy dana informacja ma wartość gospodarczą należy wykazać, że jej posiadanie przez innego wykonawcę daje przewagę konkurencyjną oraz że jej ewentualne pozyskanie przez konkurencję może przysporzyć korzyści lub zaoszczędzić kosztów (zakłócić konkurencję). Jako reprezentatywny w tym zakresie można wskazać także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2806/14, w którym wskazano, że „zastrzeżenie poufności może być uznane za usprawiedliwione wówczas, gdy (…) informacja ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub jest inną informacją przedstawiającą wartość gospodarczą - co w tym zakresie odwołuje się do komercyjnego aspektu tajemnicy przedsiębiorstwa i oznacza, że chodzi o taką informację (o co najmniej minimalnej lub potencjalnej wartości), której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę zaoszczędzi mu wydatków lub zwiększy zyski.”
Wykonawca MEGAVAT nie wykazał także w jakimkolwiek stopniu, że podjął w stosunku do zastrzeżonych informacji, przy zachowaniu należytej staranności, jakiekolwiek działania w celu utrzymania wskazanych informacji w poufności. Powyższe nie wynika także z samej treści zastrzeżonych dokumentów. Wskazać przy tym należy, w
przypadku załączonych ofert, to sam wykonawca naniósł adnotację, że dokumenty te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, podczas gdy nie wynika to z informacji zawartych w samych ofertach. Brak jest zatem obiektywnego wykazania, że podmioty, które te oferty złożyły chronią przedstawione w ofertach informacje jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Jedynie jednostronne zastrzeżenie treści ofert, jako tajemnicy przedsiębiorstwa przez adresata tych ofert (Przystępującego) nie jest wystarczające do uznania, że treść ofert zawiera informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w jakimkolwiek zakresie oraz że są one w należyty sposób chronione.
Brak zachowania przez wykonawcę należytej staranności w stosunku do wymogu wykazania, że dane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa skutkuje w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego koniecznością uznania zastrzeżenia za nieskuteczne. Izba podkreśla, że od wykonawcy biorącego udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wymaga się staranności profesjonalisty, w tym znajomości procedur i przepisów prawa.
Zastrzeżenie informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa, bez wykazania spełnienia wszystkich przesłanek, które warunkują uznanie danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa, w świetle ww. przepisów prawa, nie może być uznane za skuteczne. Jednocześnie Izba wskazuje, że Zamawiający nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnej oceny, czy dane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa danego wykonawcy, jedynie na podstawie własnych przekonań i opinii, w sytuacji, gdy sam wykonawca nie wykazuje żadnych obiektywnych okoliczności w tym zakresie oraz nie przedstawia żadnych dowodów – a wyłącznie subiektywne twierdzenia. Odnosząc się do pisma procesowego Przystępującego, Izba wskazuje, że Przystępującymiał obowiązek wykazania przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w momencie przedstawiania informacji, których treść zastrzegał tajemnicą przedsiębiorstwa w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Na obecnym etapie wykazywanie spełnienia przesłanek jest spóźnione.
Niezależnie od stwierdzenia przez Izbę, że Przystępujący nie wykazał skuteczności zastrzeżenia dokumentów, załączonych do wyjaśnień rażąco niskiej ceny:
- Zestawienie pracowników zatrudnionych na umowę o pracę wraz z listą płac oraz potwierdzeniem uregulowania składek ZUS oraz zaliczek na podatek dochodowy; 2)Zestawienie szkoleń i posiadanych kompetencji pracowników; 3)Zestawienie odbytych kursów BHP; 4)Zestawienie parku maszyn; 5)Zestawienie ofert dostawców; 6)Kosztorysy uproszczone i kalkulacje [udostępniony został tylko kosztorys]; jako tajemnicy przedsiębiorstwa, Izba podkreśla, że Zamawiający nie może ujawnić informacji, które podlegają ochronie na podstawie przepisów odrębnych. Należy wskazać w tym miejscu w szczególności na przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady(UE) 2016/679 (RODO) z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) oraz przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423, 1661, z 2026 r. poz. 25). Zamawiający nie może bowiem ujawnić informacji, zawartych w zestawieniu pracowników zatrudnionych na umowę o pracę wraz z listą płac, w zestawieniu szkoleń i posiadanych kompetencji pracowników, zestawieniu odbytych kursów BHP, które mogą narazić na szkodę dobra osobiste konkretnych osób - pracowników wykonawcy. Powyższe informacje w formacie imiennym oraz w formacie pozwalającym na identyfikację w sposób pośredni poszczególnych pracowników nie podlegają ujawnieniu, niezależnie od tego, że wykonawca MEGAVAT nie wykazał w prowadzonym postępowaniu, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa.
Zarzut naruszenia art. 22 6 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy MEGAVAT, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny nie podlegał rozpoznaniu. Zarzut powyższy został sformułowany jako ewentualny w stosunku do zarzutu nr 1 odwołania, zatem wobec uwzględnienia przez Izbę zarzutu nr 1 Izba nie orzekała co do zarzutu ewentualnego.
Izba uwzględniła odwołanie w zakresie zarzutu naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 Pzp, poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy IT Partner, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Na wezwanie Zamawiającego z dnia 05 lutego 2026 r. wykonawca IT Partner udzielił odpowiedzi w dniu 9 lutego 2026 r. Przedłożone wyjaśnienia składają się wyłącznie z krótkiej i ogólnej części opisowej. Wykonawca przedstawił wyjaśnienia w sposób jedynie „hasłowy”. Do wyjaśnień nie zostały dołączone jakiekolwiek dowody.
W treści wyjaśnień wykonawca przedstawił krótką kalkulację kosztów realizacji zamówienia. Kalkulacja ta ma jednak charakter ogólny i chaotyczny i ciężko na jej podstawie zrekonstruować, w jaki sposób wykonawca kalkuluje
koszty. Wykonawca IT Partner w żaden merytoryczny sposób nie odniósł się do zagadnień dotyczących zgodności kalkulacji ceny oferty z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Wykonawca IT Partner nie przedstawił żadnych dowodów, które potwierdziłyby ogólne oświadczenia wykonawcy zawarte w treści wyjaśnień. Wykonawca nie wykazał poszczególnych najistotniejszych elementów kosztowych w ramach kalkulacji ceny oferty, w tym w szczególności zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego.
Izba podkreśla istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowego zarzutu ustawowego obowiązku złożenia przez wykonawcę dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Obowiązek ten wynika wprost z art. 224 ust. 1 Pzp, w którym jednoznacznie wskazano, iż „zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych”. Potwierdzeniem istnienia powyższego obowiązku jest również art. 224 ust. 6 Pzp, który zobowiązuje do odrzucenia oferty „jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu”. Konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dowodami ma kluczowe znaczenie dla oceny wyjaśnień, ponieważ same wyjaśnienia, bez przedstawienia dowodów, mogą być uznane za nie w pełni obiektywne, jako złożone przez wykonawcę bezpośrednio zainteresowanego wynikiem postępowania. W odpowiedzi na wezwanie wykonawca zobowiązany jest zatem wyjaśnić w sposób szczegółowy i konkretny, poparty dowodami, że zaoferowana cena gwarantuje należytą realizację całego zamówienia, uwzględnia wszelkie niezbędne do tego elementy, jak również wykazać, dlaczego był w stanie zaoferować określoną cenę, co nie miało miejsca w niniejszym przypadku.
Zasadny jest także zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Linter Energia, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Na wezwanie Zamawiającego z dnia 09 lutego 2026 r. do złożenia wyjaśnień, w tym do złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny i ich części składowych ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, o których mowa w art.
224 ust. 3 pkt 4 i 6 Pzp, wykonawca Linter Energia udzielił odpowiedzi w dniu 13 lutego 2026 r. Przedłożone wyjaśnienia składają się z części opisowej oraz dokumentów załączonych przez wykonawcę, w tym: Oświadczenie o zgodności oferty z dokumentami zamówienia, Oświadczenie dot. wynagrodzenia, Przyjęcie PZ – Magazyn oprawy, Stan magazynu, Faktury, Kopie umów o pracę, Certyfikaty, Oferta handlowa, Kosztorys.
Wśród załączonych dokumentów wykonawca przedstawił m.in. kosztorys ofertowy, z treści którego wynika, że wykonawca przyjął wartość netto robót w wysokości 778 350,00 zł, podatek VAT 179 020,50 zł, co daje łączną wartość kosztorysową robót w wysokości 957 370,50 zł brutto. Kwota ta jest jednak znacznie wyższa niż cena zaoferowana przez wykonawcę w przedmiotowym postępowaniu, w wysokości 778 350,00 zł brutto, wskazana w złożonej ofercie.
Przedstawiona zatem w ramach wyjaśnień kalkulacja potwierdza jednoznacznie zatem, że wykonawca w cenie oferty nie uwzględnił wszystkich kosztów wynikających z kalkulacji kosztorysowej robót. W konsekwencji, złożone wyjaśnienia należy uznać za niewiarygodne. Skoro kosztorys ofertowy przedstawiony przez wykonawcę w ramach wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie potwierdza realności zaoferowanej ceny, ale wskazuje na przedstawienie kalkulacji kosztów wyższych niż cena oferty, to należy uznać, że wykonawca w sposób nierzetelny skalkulował cenę oferty a złożone wyjaśnienia tylko potwierdziły, że zaoferowana nie znajduje uzasadnienia w złożonych wyjaśnieniach.
Odnosząc się do stanowiska Zamawiającego, Izba podkreśla, że konsekwencją wezwania wystosowanego przez Zamawiającego do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 Pzp było obciążenie wezwanych wykonawców obowiązkiem wyjaśnienia, iż zaoferowana przez nich cena nie jest ceną rażąco niską, pod rygorem odrzucenia oferty. Na powyższą sytuację nie mają żadnego wpływu podnoszone przez Zamawiającego okoliczności, dotyczące niewystąpienia przesłanek z art. 224 ust. 2 Pzp, niewielkiej różnicy w cenach ofert i w stosunku do wartości zamówienia ustalonej przez Zamawiającego. Skoro Zamawiający zdecydował się wystosować przedmiotowe wezwanie, a wykonawcy nie kwestionowali prawidłowości wezwania do złożenia wyjaśnień w przedmiocie ceny oferty, to wykonawcy, w odpowiedzi na wezwanie, zobowiązani byli złożyć wyjaśnienia poparte dowodami, konkretne, rzetelne i wyczerpujące co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w SW Z lub wynikającymi z odrębnych przepisów. Zamawiający powinien natomiast konsekwentnie dokonać rzetelnej oceny złożonych wyjaśnień w świetle obowiązujących przepisów. Zamawiający na tym etapie badania ofert nie może uznać, że jakiekolwiek wyjaśnienia są wystarczające, a wezwanie miało charakter jedynie „ostrożnościowy”.
Z uwagi na dyspozycję art. 554 ust. 1 pkt 1 Pzp, zgodnie z którym, Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców, Izba uwzględniła odwołanie w niniejszej sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższy stan rzeczy, ustalony w toku postępowania, Izba orzekła, jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320) oraz § 5 pkt 1 i 2 oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.U. z 2020 r. 2437). Izba zasądziła łącznie kwotę 13 903, 70 zł od Zamawiającego na rzecz Odwołującego, stanowiącą koszty poniesione przez Odwołującego z tytułu wpisu od odwołania (10 000,00 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (3 600,00 zł), dojazdu na posiedzenie (286,70 zł) i opłaty skarbowej (17 zł) na podstawie spisu kosztów i załączonych rachunków.
- Przewodniczący
- …………………………
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 276/26oddalono1 kwietnia 2026Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne, położonych na terenie Gminy Lesznowola.Wspólna podstawa: art. 18 ust. 1 Pzp, art. 18 ust. 3 Pzp (4 wspólne przepisy)
- KIO 483/26oddalono7 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 2 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 1030/26oddalono7 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 2 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 773/26oddalono3 kwietnia 2026Wykonanie bieżącej i interwencyjnej pielęgnacji zieleni w pasach drogowych miasta Poznania w latach 2026-2028Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 2 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 671/26oddalono2 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 18 ust. 1 Pzp, art. 18 ust. 3 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 944/26uwzględniono3 kwietnia 2026Świadczenie usług pracy tymczasowejWspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 795/26uwzględniono2 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 18 ust. 3 Pzp, art. 224 ust. 1 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 1213/26oddalono24 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 18 ust. 3 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (2 wspólne przepisy)