Wyrok KIO 526/26 z 20 kwietnia 2026
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- oddalono
- Zamawiający
- , którym jest: Skarb Państwa - Przedsiębiorstwo Lasy Państwowe Nadleśnictwo Chełm
- Powiązany przetarg
- TED-693961-2025
- Podstawa PZP
- art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp
Strony postępowania
- Odwołujący
- G.Ż. prowadzącego działalność pod firmą Usługi Leśne G.Ż. Romanów 9
- Zamawiający
- , którym jest: Skarb Państwa - Przedsiębiorstwo Lasy Państwowe Nadleśnictwo Chełm
Przetarg, którego dotyczył spór
Wyrok dotyczy konkretnego postępowania ogłoszonego w BZP. Zobacz szczegóły ogłoszenia:
Treść orzeczenia
- Sygn. akt
- KIO 526/26
WYROK Warszawa, 20 kwietnia 2026 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
- Przewodnicząca
- Agnieszka Trojanowska Adriana Urbanik Marek Bienias Protokolant:
Wiktoria Ceyrowska po rozpoznaniu na rozprawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 3 lutego 2026 r. przez wykonawcę G.Ż. prowadzącego działalność pod firmą Usługi Leśne G.Ż. Romanów 9 w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego, którym jest: Skarb Państwa - Przedsiębiorstwo Lasy Państwowe Nadleśnictwo Chełm z siedzibą w Chełmie, ul. Hrubieszowska 123 Uczestnicy po stronie zamawiającego:
Wykonawca D.M. prowadzący działalność pod firmą „ALL-DREW” D.M. z siedzibą w Sawinie, ul. Krótka 4 Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia J.Z. prowadzący działalność pod firmą: Zakład Usług Leśnych „CENTROLAS” J.Z. z siedzibą w Górnie, ul. Leśna 16 i Ł.Z. prowadzący działalność pod firmą: Firma Usługowo-Handlowo-Produkcyjna Z.Ł. z siedzibą w Górnie, ul. Leśna 16
- oddala odwołanie,
- kosztami postępowania obciąża odwołującego i:
- 1 Zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) tytułem uiszczonego wpisu, 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika odwołującego, 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika zamawiającego, 2.2. Zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu poniesionych przez wydatków pełnomocnika.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od jego doręczenia przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Zamówień Publicznych.
- Przewodnicząca
- …………………. ………………….. …………………..
- Sygn. akt
- KIO 526/26
UZASADNIENIE
Postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego na wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Chełm w roku 2026” ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z 21 października 2025 r. nr 693961-2025 26 stycznia 2026 r. zamawiający dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej.
3 lutego 2026 r. wykonawca G.Ż. prowadzącego działalność pod firmą Usługi Leśne G.Ż. Romanów 9 działając przez należycie umocowanego pełnomocnika wniósł odwołanie. Do odwołania dołączył dowody jego opłacenia i przekazania zamawiającemu.
Odwołujący postawił następujące zarzuty:
- Naruszenia art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy w zw. z alt. 16 ustawy — przez zaniechanie wykluczenia wykonawców, mimo wiarygodnych przesłanek wskazujących, że zawarli z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, 2.Naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 8 i/lub 10 ustawy w zw. z art. 16 ustawy — przez zaniechanie wykluczenia wykonawców, którzy przedstawili oświadczenia wprowadzające zamawiającego w błąd co do braku porozumień zakłócających konkurencję, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje zamawiającego w postępowaniu, 3.Naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy — przez zaniechanie odrzucenia ofert złożonych przez wykonawców podlegających wykluczeniu,
- Naruszenia at. 239 ust. 1 ustawy - przez wybór oferty Konsorcjum CENTROLAS jako najkorzystniejszej, mimo że oferta ta nie powinna podlegać ocenie z uwagi na podstawy wykluczenia wykonawcy, 5.Naruszenia art. 16 pkt 1—3 ustawy — przez prowadzenie postępowania w sposób niezapewniający uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz przejrzystości.
Wniósł o:
- uwzględnienie odwołania w całości, 2.unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w Pakiecie nr 2 dokonanej informacją o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 26.01.2026 r. (zn. spr.s.270.30.2025), 3.nakazanie zamawiającemu powtórzenia czynności badania i oceny ofert w Pakiecie nr 2 z uwzględnieniem obowiązku: a) wykluczenia wykonawców: Konsorcjum CENTROLAS oraz A.D. na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy (porozumienie zakłócające konkurencję — zmowa przetargowa), ewentualnie również na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i/lub 10 ustawy (wprowadzenie w błąd przez przedstawienie informacji wprowadzających w błąd), b) odrzucenia ofert tych wykonawców na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy,
- zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym uiszczonego wpisu, zgodnie z art. 575 ustawy.
Odwołujący wskazał, że złożył ofertę w postepowaniu „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Chełm w roku 2026” w Pakiecie nr 2 i posiada interes w uzyskaniu zamówienia, albowiem czynności zamawiającego skutkują wyborem oferty wykonawcy, który powinien zostać wykluczony.
Zaniechania zamawiającego pozbawiają odwołującego realnej szansy uzyskania zamówienia i narażają go na szkodę w postaci utraconego kontraktu oraz utraconego zysku.
- 01.2026 r. zamawiający opublikował „Informację o wyborze najkorzystniejszej oferty” (zna spr. 5270.30.2025), w której — w Pakiecie nr 2 — jako najkorzystniejszą wybrał ofertę Konsorcjum CENTROLAS, wskazując, że jedynym kryterium była cena (100 pkt).
Jednocześnie zamawiający podał zestawienie ofert i punktację: - Konsorcjum CENTROLAS - 100,00 pkt, — Usługi Leśne želiszczak Grzegorz, Romanów 9, 22-375 Izbica — 92,81 pkt, — Zakład Usług Leśnych „ALL-DREW” D.M., ul. Krótka 4, 22-107 Sawin — 91,71 pkt.
Konkurencja w Pakiecie nr 2 została ograniczona w układzie ofert: CENTROLAS—ALL-DREW.
Dowód: „Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty” Nadleśnictwa Chełm z 26.01.2026 r., zn. spr. S.270.30.2025 (Pakiet nr 2).
Chronologia i opis schematu uprawdopodobnienie porozumienia zakłócającego konkurencję Odwołujący przedstawił zdarzenia jakie wystąpiły w obrocie gospodarczym dla wykazania powtarzalnego schematu współdziałania wykonawców CENTROLAS oraz ALL-DREW. Dla wykazania stosowanego schematu działania podmiotów CENTROLAS- ALL-DREW polegającego na rozstawianiu i wycofywania się z ofert należy odnieść się syntetycznie do uprzednio prowadzonych postepowań ustawy w zakresie gospodarki leśnej.
I tak, opisywane podmioty brały udział w następujących postepowaniach: a)Nadleśnictwo Chełm — postępowanie na rok 2025 (pakiety 7, 8, 10) — 28.10.2024 r. Zamawiający zamieścił nabór ofert w postępowaniu: „Wykonanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Chełm w roku 2025”. — 25.11.2024 r. opublikowano informację z otwarcia ofert; oferty składają m.in. ALLDREW i Konsorcjum CENTROLAS (pakiety 7, 8, 10). — 08.01.2025 r. ogłoszono wybór najkorzystniejszej oferty dla pakietu 8 — wybrano Konsorcjum CENTROLAS. — 17.01.2025 r. ogłoszono wybór najkorzystniejszej oferty dla pakietów 7 i 10 — ostatecznie wybrano ALL-DREW.
Z zestawienia z otwarcia ofert wynikało, że w pakietach 7 i 10 oferta CENTROLAS była tańsza, a ALL-DREW plasował się jako kolejny wykonawca; natomiast w pakiecie 8 kolejną ofertą po CENTROLAS była oferta wykonawcy konkurencyjnego nie uczestniczącego w porozumieniu („DRWAL” P.B.).
Wefekcie — w pakietach 7 i 10 doszło do sytuacji, w której zamówienie przypadło ALL-DREW, w wyniku celowego nieuzupełnienia dokumentów przetargowych przez Konsorcjum CENTROLAS w tym oświadczenia oraz podmiotowych dokumentów dowodowych, brak wykluczenia pomimo ich posiadania. Natomiast w pakiecie 8 (gdzie rezygnacja z pakietu skutkowałoby wejściem rzeczywistej konkurencji) umowę zawarto z CENTROLAS, przy jednoczesnym całościowym powierzeniu realizacji prac podwykonawcom powiązanym operacyjnie z ALL-DREW.
Dowód: Informacja o wartości najkorzystniejszej oferty dla pakietu 7;10 z dnia 17.01.2025r.; Pismo do Nadleśnictwa Chełm z 23.11.2025 r.; Wniosek CENTROLAS 0 dopuszczenie podwykonawcy ALL-DREW z 24.01.2025 r. dot. pakietu 08-Les.10,13 (umowa z 22.01.2025 r.); Upoważnienie dla ALL DREW z dna 27.01.2025; Zgłoszenie zmowy przez P.B.; Upoważnienie dla ALL DREW, zlecenia i protokoły odbioru podpisane przez ALL DREW za rok 2025.
Ofert najkorzystniejsza cenowo. Oferta kolejna Oferta kolejna Oferta kolejna Oferta kolejna Pakiet 7 CENTROLAȘ 907 518,25 brutto ÂLL-DREW 950 556,87 zł brutto Konsorcjum Jodła 981 983,33 zł brutto DRWAL” P.B. 985 580,40 zł brutto FOREST 1 068 014,52zł brutto Pakiet 8 CENTROLAS 1 716 „DRWAL” P.B. 1 966 818,03zł brutto ALL-DREW i H.k Zalewski2 006 221 brutto:
Pakiet 10 CENTROLAS '922 834,03 brutto ALL-DREW 969 111;74 brutto Konsorcjum Jodła1 030 643,33 zł brutto b)Nadleśnictwo Kolbuszowa — postępowanie SA-270.81.2024 na rok 2025 (pakiety IV i VII): — 20.11.2024 r. opublikowano otwarcie ofert: ALL-DREW złożył najniższą ofertę, a CENTROLAS był kolejny. — 23.12.2024 r. w informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty jako najkorzystniejsze wskazano oferty CENTROLAS W zestawieniu z układem cen, uprawdopodabnia mechanizm rotacji ofert i zwycięzców i kontrolowanego przekazania zamówienia pomiędzy tymi samymi podmiotami.
Ofert najkorzystniejsza cenowo. Oferta kolejna Oferta kolejna Pakiet ÂLL-DREW 617 492,45 zł brutto CENTROLAS 649 472,33 ze brutto LAS-FRONT 680 108,93 zł brutto Pakiet VII ALL-DREWi 554 959,56 zł brutto PENTROLAS' 591 884,16zł brutto, LAS-FRONT 631 219,92 zł brutto Dowód: Odpowiedź Nadleśnictwa Kolbuszowa z 22.12.2025 r., zn. spr. NN.0172.20.2025,; Informacja z otwarcia ofert Nadleśnictwa Kolbuszowa z 02.11.2022 r., zn. spr. SA.270.90.2022 c)Nadleśnictwo Gościeradów — protokół z otwarcia ofert (20.11.2025 r.) na rok 2026 Odwołujący dysponuje protokołem z otwarcia ofert, z którego wynika, że schemat powtarza się: oferta ALL-DREW jest niższa od oferty Konsorcjum CENTROLAS na pakiecie 11.
ALL-DREW - 398 997,36 zł. Konsorcjum CENTROLAS - 428 890,68 zł d)Nadleśnictwo Kraśnik — protokół z otwarcia ofert (21.11.2025 r.) na rok 2026 Odwołujący dysponuje protokołem z otwarcia ofert, z którego wynika, że schemat powtarza się: oferta ALL-DREW jest niższa od oferty Konsorcjum CENTROLAS na pakiecie 1, ALL-DREW - 720 920,52 zł. Konsorcjum CENTROLAS - 773 521,92 zł e) Nadleśnictwo Chełm — postepowanie bieżące (rok 2026) — Pakiet nr 2 Ostatecznie wpisujące się w powyższy schemat działanie w postępowaniu S.270.30.2025. Układ ofert w Pakiecie nr 2 ponownie lokuje CENTROLAS i ALL-DREW w ścisłej czołówce (pierwsze i trzecie miejsce, przy kontrolowanym rozdzieleniu), co w realiach rynku usług leśnych oraz w kontekście powtarzalności zdarzeń opisanych wyżej, stanowi wiarygodną przesłankę istnienia porozumienia zakłócającego konkurencję (art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy). Dowód:
„Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty” Nadleśnictwa Chełm z 26.01.2026 r., zn. spr. S.270.30.2025 (Pakiet nr 2).
Ofert najkorzystniejsza cenowo. Oferta kolejna Oferta kolejna Pakiet 2 CENTROLAS 2513 046,92 zł brutto G.ž. 2 707 704,00 zł brutto ALL DREW 2 740 268,10zł brutto
- Wprowadzenie zamawiającego w błąd Wykonawcy składający oferty w postępowaniach prowadzonych w reżimie ustawy składają oświadczenia dotyczące
braku podstaw wykluczenia, w tym braku porozumień zakłócających konkurencję.
Przy istnieniu wiarygodnych przesłanek wskazujących na porozumienie, oświadczenia takie są co najmniej nierzetelne i mogą stanowić informacje wprowadzające w błąd zamawiającego w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 8 lub 10 ustawy, co obliguje zamawiającego do podjęcia czynności wyjaśniających i rozważenia wykluczenia.
Przez ogląd prima facie zachowania stron, ich racjonalności oraz efektów jakie uzyskiwali należało i powinno dojść do konstatacji, że nieracjonalne wycofywanie się oferentów z postepowania na etapie zapoznania się z wynikiem naboru — to klastyczny przykład zmowy przetargowej.
Protest odwołującego przeciwko takim praktykom jest tym bardziej zasadny, że odwołujący niejednokrotnie występował do zamawiającego z sygnałem o takiej praktyce podmiotów, a przecież odbywa się ona już uprzednio z udziałem zamawiającego.
Odwołujący wskazał na korespondencję kierowaną do Nadleśnictwa Chełm (23.11.2025 r., 04.12.2025 r., 17.12.2025 r.
- 01.2026 r. oraz zawiadomienie P.B. z 08.12.2025 r. o podejrzeniu zmowy przetargowej na które — wg odwołującego — brak było terminowej i merytorycznej reakcji.
Okoliczność ta ma znaczenie przy ocenie dochowania przez zamawiającego zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji (art. 16 ustawy) oraz przy ocenie, czy Zamawiający wykorzystał instrumenty pozwalające na weryfikację wiarygodności przesłanek (wezwania do wyjaśnień, analiza podwykonawstwa, żądanie dokumentów).
Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że CENTROLAS i ALL-DREW wymieniają się statusem Wykonawca — Podwykonawca. W zasadzie, w postepowaniu Nadleśnictwa Chełm faktycznie wykonuje roboty ALL-DREW, z uwagi na lokalne położenie jego siedziby, i wykonuje je niezależnie od wygranej — jako wykonawca lub jako podwykonawca CENTROLAS.
Dowód: Pismo do Nadleśnictwa Chełm z 23.11.2025r.; Odpowiedź Nadleśnictwa Chełm z 02.12.2025 r., zn. spr.
S.270.30.2025; Odpowiedź Nadleśnictwa Chełm z dnia 02.12.2025 Zgłoszenie zmowy przez P.B.; wniosek CENTROLAS z 24.01.2025 r. o dopuszczenie podwykonawcy ALL-DREW”.
Działanie wskazanych wykonawców można zdefiniować jako przemyślane układanie ofert i celowe rezygnowanie z zawarcia umowy.
Polegało na tym, że składali pozorne oferty osobne. Wyglądało to w sposób następujący: konsorcjum CENTROLAS w postępowaniach z zakresu usług leśnych prowadzonych przez Nadleśnictwo Chełm składało zaniżone cenowo oferty na pakiety, w których ofertę składał też ALL DREW D.M.. W przypadku, gdy oferta CENTROLAS była najkorzystniejsza, a druga to ALL DREW to CENTROLAS nie uzupełniał swojej oferty o wymagane dokumenty, co skutkowało wykluczeniem z postępowania. Przetarg wygrywa ALL DREW D.M.. Jeżeli oferta ALL DREW D.M. nie była drugą najkorzystniejszą, konsorcjum CENTROLAS uzupełniało swoją ofertę o wymagane dokumenty i wygrywało przetarg, a następnie ALL DREW stawał się podwykonawcą i uprzednio zgłaszany był oficjalnie w tym charakterze do zamawiającego, wraz z pełnomocnictwem dla D.M.. W rzeczywistości więc ALL DREW D.M. wykonywał wszystkie prace.
W tak zrealizowanym stanie faktycznym wskazani wykonawcy zawarli porozumienie (ww. zmowę przetargową), wobec czego powinni zostać wykluczeni z postepowania.
Domniemanie zakłócenia konkurencji, powstałe w wyniku zaangażowania wykonawcy lub podmiotu, który należy z wykonawcą do tej samej grupy kapitałowej, może zostać wyeliminowane zarówno przez samego zamawiającego, jak i następczo przez wykonawcę, który co prawda ma mniejsze możliwości niż zamawiający w tym zakresie i na którego dodatkowo nałożono obowiązek udowodnienia podjęcia takich działań lub, co istotne, udowodnienia, że jego udział nie zakłóci konkurencji (a więc że istnieją obiektywne czynniki za tym przemawiające). W ocenie tej przesłanki wykluczenia pomocna jest analiza art. 57 ust. 4 lit. f dyrektywy 2014/24/UE, który wskazując na zakłócenie konkurencji wynikające z wcześniejszego zaangażowania wykonawców w przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia, odwołuje się do art. 41 tej dyrektywy. Z kolei ten przepis nakłada na zamawiającego obowiązek podjęcia odpowiednich środków w celu zagwarantowania, że udział danego wykonawcy — niezależnie od faktu, czy uczestniczył on w uprzednich konsultacjach rynkowych (art. 40 dyrektywy), czy w inny sposób był zaangażowany w przygotowanie postępowania - nie zakłóca konkurencji. Wspomniane środki obejmują przekazywanie pozostałym wykonawcom istotnych informacji wymienianych w ramach lub w wyniku zaangażowania wykonawcy w przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia oraz wyznaczanie odpowiednich terminów składania ofert. Do powstania zakłócenia konkurencji nie dochodzi zatem zazwyczaj, gdy to podmiot zamawiający uprzednio dokonał działań niwelujących przewagę konkurencyjną takiego wykonawcy, czy to przez udostępnienie pozostałym wykonawcom określonych informacji, czy przez ustalenie adekwatnego terminu składania ofert bądź też na skutek podjęcia innych czynności zaradczych. Wówczas zakłócenie to jest eliminowane już na etapie przygotowania postępowania przez samego zamawiającego. (komentarz do Prawa zamówień publicznych LEX).
Przesłanka wykluczenia wykonawcy, o której mowa w art. 108 ust. 1 pkt 5 p.z.p. jest przesłanką obligatoryjną, a jej zakres stosowania jest szeroki. Dokonując analizy powołanej przesłanki wykluczenia należy spostrzec, że ustawodawca
wprowadził do ustawy konstrukcję, w której wystarczy, że Zamawiający "może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek", że Wykonawca zawarł antykonkurencyjne porozumienie i będzie to, co do zasady, wypełniało przesłanki wykluczenia wykonawcy z postępowania (wyrok KIO z dnia 28 lipca 2023 r. 10 1203/23, LEX nr 3602538).
Stosowany proceder polegający na uzgadnianiu warunków składanych ofert przez mechanizm rozstawiania i wycofywania się z ofert kilku oferentów na zasadzie wzajemności jest dość często spotykanym mechanizmem, prowadzącym do uzyskiwania zamówienia z korzystną ceną. W niniejszej sprawie CENTROLAS i ALL DREW zastosowali taki mechanizm w wypadku zajmowania dwóch kolejnych miejsc w rankingu, przy czym kwota utraconego wadium jest znacząco niższa niż kwota różnicy między ofertą odrzuconą a ostatecznie ofertą, która zwyciężyła.
Należy zwrócić uwagę, że racjonalne zachowanie wykonawcy nie polega na celowym doprowadzeniu do odrzucenia oferty, a udziale w przetargu, zatem zachowanie oferentów należy oceniać z perspektywy dwóch założeń: racjonalności przedsiębiorcy który działa w celu osiągnięcia zysku, oraz że uzyskanie zamówienia jest środkiem do realizacji tego celu - co właśnie wymaga udziału w przetargu. Przy braku racjonalnych powodów do rezygnacji z zawarcia umowy bądź doprowadzenia do odrzucenia oferty, nie spełniają się przesłanki racjonalnego działania przedsiębiorcy. Jeżeli zaś te działania charakteryzują się powtarzalnością i tożsamą metodą nakierowane na ten sam cel w postaci uzgodnienia wyniku przetargu, to mamy do czynienia ze zmową kwalifikowaną.
Opisany, wielokrotnie powtarzalny schemat zachowań wykonawców CENTROLAS i ALL-DREW w różnych nadleśnictwach, w tym w Nadleśnictwie Chełm, stanowi wiarygodną przesłankę do ustalenia zawarcia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji, co obliguje zamawiającego do wykluczenia tych wykonawców na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Konsekwencją jest obowiązek odrzucenia ich ofert (art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy) i powtórzenia czynności oceny ofert. [ekomentarzpzp.uzp.gov.pl] Odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodów z:
- Informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty Nadleśnictwa Chełm z dnia 26.01.2026 r., zn. spr. S.270.30.2025 — w szczególności w części dotyczącej Pakietu nr 2 (Les.05,06,16) oraz punktacji ofert; 2.protokołów z otwarcia ofert i informacji o wyborze ofert w postępowaniach: Nadleśnictwo Chełm (rok 2025), Nadleśnictwo Kolbuszowa (SA.270.81.2024), Nadleśnictwo Gościeradów (SA.270.19.2025) i Kraśnik (SA 270.53.2025) — na okoliczność powtarzalności schematu i układu cen, 3.dokumentów dot. realizacji pakietu 8 w Nadleśnictwie Chełm (umowa z CENTROLAS, wnioski o dopuszczenie podwykonawcy ALL-DREW, zgody, upoważnienia, zlecenia i protokoły odbioru) — na okoliczność faktycznego operacyjnego współdziałania i zakresu powierzania prac, 4.korespondencji z Nadleśnictwem Chełm (pytania, odpowiedzi i odmowy) oraz korespondencji P.B. - na okoliczność sygnalizowania zamawiającemu problemu i jego reakcji, 5.zeznań świadka: P.B. W. 18, 22-150 Wierzbica na fakt przesłanek zmowy 6.dokumentów składanych przez wykonawców w Pakiecie nr 2 — na okoliczność treści oświadczeń dot. braku porozumień.
- zlecenia wykonania prac i protokołu odbioru 01.12.2025r. na fakt realnego wykonywania zamówienia przez tego samego uczestnika porozumienia cenowego niezależnie od roli w konkursie ustawy.
6 lutego 2026 r. zamawiający poinformował o wniesieniu odwołania.
9 lutego 2026 r. do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił swój udział wykonawca D.M. prowadzący działalność pod firmą Zakład Usług Leśnych „ALL-DREW” D.M. z siedzibą w Sawinie, ul. Krótka 4.
Zgłoszenia dokonał należycie umocowany pełnomocnik. Do zgłoszenia dołączono dowody jego przekazania stronom.
Wniósł o oddalenie odwołania. Wskazał, że posiada interes w przystąpieniu, bo wynik sprawy oddziałuje bezpośrednio na jego sytuację prawną w postępowaniu oraz możliwość uzyskania zamówienia. Przystępujący złożył ofertę w pakiecie 2 i został skalsyfikowany na 3 miejscu, a odwołujący domaga się wykluczenia przystępującego i odrzucenia jego oferty jednocześnie nie kwestionując wyboru oferty najkorzystniejszej. W konsekwencji odwołanie dotyczy eliminacji przystępującego z postępowania, co doprowadziłoby do nieodwracalnej utraty możliwości ubiegania si o udzielenie zamówienia w tym postepowaniu, niezależnie od dalszego przebiegu badania i oceny ofert. Zarzuty niosą także ciężar organizacyjny i wizerunkowy i mogą rzutować na sytuację przystępującego w innych postępowaniach, w tym relacjach z zamawiającymi prowadzącymi postępowania z zakresu usług leśnych. Przystąpienie umożliwia przystępującemu przedstawienie argumentów i dowodów odnoszących się do zarzutów kierowanych bezpośrednio przeciwko przystępującemu i ochronę jego prawa do dalszego udziału w postępowaniu.
9 lutego 2026 r. do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosili się wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia J.Z. prowadzący działalność pod firmą: Zakład Usług Leśnych „CENTROLAS” J.Z. z siedzibą w Górnie, ul. Leśna 16 i Ł.Z. prowadzący działalność pod firmą: Firma Usługowo-Handlowo-Produkcyjna Z.Ł. z siedzibą w Górnie, ul. Leśna 16 działający przez należycie umocowanego pełnomocnika. Do zgłoszenia dołączono
dowody jego przekazania stronom. Uczestnik postępowania wskazał, że posiada interes w rozstrzygnięciu postępowania odwoławczego na korzyść zamawiającego. Oferta uczestnika postępowania została wybrana jako oferta najkorzystniejsza. Odwołujący żąda unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz ponownego badania i oceny ofert, a w nim odrzucenia oferty uczestnika postępowania. Uwzględnienie odwołania może spowodować, że uczestnik postępowania utraci szansę na uzyskanie zamówienia, a zatem poniesie szkodę. Tym samym uczestnik postępowania posiada interes w przystąpieniu do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego i rozstrzygnięciu odwołania na jego korzyść. Wniósł o oddalenie odwołania.
18 marca 2026 r. odwołujący podtrzymał odwołanie i wniósł o jego uwzględnienie oraz zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz. Nadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów:
- Informacji z otwarcia ofert z 20 listopada 2025 r. Nadleśnictwo Gościeradów, 2)Zgłoszenia zmowy przetargowej z 23 listopada 2025 r.
- Informacji o wyborze oferty najkorzystniejszej z 5 stycznia 2026 r. Nadleśnictwo Sobibór 4)Pisma Prezesa UOKiK z 26 stycznia 2026 r. - na fakt powtarzalności konfiguracji ofert składanych przez wykonawców Cetrolas i All-Drew w postępowaniach prowadzonych przez różne nadleśnictwa w latach 2025-2026, naprzemiennego uzyskiwania przez nich zamówień pomimo wcześniejszego złożenia ofert najkorzystniejszych cenowo przez jednego z nich, istnienia formalnych zawiadomień o podejrzeniu zmowy przetargowej przed rozstrzygnięciem postępowań, a także reakcji Prezesa UOKiK na zgłoszone okoliczności – w konsekwencji posiadania przez zamawiającego wiedzy o wiarygodnych przesłankach wskazujących na możliwość zawarcia porozumienia zakłócającego konkurencję oraz braku incydentalnego charakteru schematu zachowań wykonawców,
- wniosku z 18 lutego 2026 r.
- Zgody na zatrudnienie podwykonawców z 19 lutego 2026 r.
- Wniosku z 24 lutego 2026 r.
- II Zgody na zatrudnienie podwykonawców z 25 lutego 2026 r. - na fakt natychmiastowego i faktycznego przekazania w postępowaniu S.271.7.2026 zamówienia przez wykonawcę KAMBUS K.Z. na rzecz powiązanych osobowo i operacyjnie z wykonawcą All-Drew D.M., w tym w szczególności zgłoszenia jako podwykonawcy M.F. – żony D.M., dopuszczenia do realizacji prac szeregu podmiotów uprzednio współpracujących z All-Drew D.M. jako podwykonawcy wraz z upoważnieniem do przejmowania powierzchni roboczych oraz na fakt, że zamawiający udzielał zgód na powyższe działania w trybie natychmiastowym, z dnia na dzień, pomimo posiadania wiedzy o zgłoszonych podejrzeniach zmowy przetargowej, w konsekwencji na fakt, że mechanizm współdziałania pomiędzy KAMBUD a All-Drew nie ma charakteru incydentalnego, lecz stanowi element utrwalonego schematu polegającego na formalnym podziale zamówień przy jednoczesnym Faktycznym wykonywaniu ich przez ten sam podmiot, co prowadzi do obejścia zasad konkurencji i pozornego charakteru rywalizacji przetargowej.
Dla zobrazowania tego schematu odwołujący przedstawił poniżej zdarzenia z innych postępowań prowadzonych w latach 2024–2026.
Nadleśnictwo Chełm – postępowanie na rok 2025 (pakiety 7, 8, 10) W postępowaniu ogłoszonym 28 października 2024 r. pn. „Wykonanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Chełm w roku 2025” oferty w pakietach 7, 8 i 10 złożyli m.in. CENTROLAS oraz ALL-DREW.
Z informacji z otwarcia ofert z dnia 25 listopada 2024 r. wynikało, że:
Pakiet 7:
- CENTROLAS – 907 518,25 zł brutto (oferta najkorzystniejsza cenowo),
- ALL-DREW – 950 556,87 zł brutto,
- Konsorcjum Jodła – 981 983,33 zł brutto,
- „DRWAL” P.B. – 985 580,40 zł brutto,
- FOREST – 1 068 014,52 zł brutto.
Pakiet 8:
- CENTROLAS – 1 716 183,75 zł brutto (oferta najkorzystniejsza cenowo),
- „DRWAL” P.B. – 1 966 818,03 zł brutto,
- ALL-DREW i H. Zalewski – 2 006 221,23 zł brutto.
Pakiet 10:
- CENTROLAS – 922 834,03 zł brutto (oferta najkorzystniejsza cenowo),
- ALL-DREW – 969 111,74 zł brutto,
- Konsorcjum Jodła – 1 030 643,33 zł brutto.
Ostatecznie:
- w Pakiecie 8 umowę podpisał CENTROLAS,
- w Pakietach 7 i 10 umowę podpisał ALL-DREW.
W Pakietach 7 i 10, pomimo że oferta CENTROLAS była ofertą najtańszą, CENTROLAS nie uzupełnił wymaganych dokumentów podmiotowych, mimo że – jak wynika z informacji przekazanych odwołującemu – pozostawał w ich posiadaniu. W konsekwencji zamówienie zostało udzielone ALL-DREW.
Co istotne, w pierwotnej informacji o wyborze oferty w Pakietach 7 i 10 brak było szczegółowego uzasadnienia, dlaczego wybrano ofertę ALL-DREW jako najkorzystniejszą, mimo że nie była ona najtańsza.
Następnie, po wystąpieniu P.B. o udostępnienie informacji publicznej, Nadleśnictwo Chełm przekazało odrębną informację skierowaną do CENTROLAS, zawierającą uzasadnienie wyboru oferty w Pakietach 7 i 10.
W dniu 22 stycznia 2025 r. CENTROLAS podpisał umowę na realizację Pakietu 8.
Następnie:
- dnia 24 stycznia 2025 r. CENTROLAS złożył wniosek o dopuszczenie podwykonawcy – A.D.,
- dnia 25 stycznia 2025 r. złożył wniosek o dopuszczenie kolejnych dwóch podwykonawców, którzy w rzeczywistości pozostawali podmiotami powiązanymi operacyjnie z ALL-DREW,
- dnia 27 stycznia 2025 r. Nadleśnictwo Chełm wyraziło zgodę na ALL-DREW jako podwykonawcę,
- dnia 27 stycznia 2025 r. CENTROLAS udzielił ALL-DREW stosownego upoważnienia,
- dnia 28 stycznia 2025 r. ALL-DREW podpisał pierwsze zlecenia.
Zgodnie z zasadami realizacji umowy, na początku każdego miesiąca wystawiane są zlecenia, a na koniec miesiąca sporządzane są protokoły odbioru robót.
Od dnia 28 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. wszystkie zlecenia oraz wszystkie protokoły odbioru robót w ramach Pakietu 8 były podpisywane przez A.D.. CENTROLAS wystawiał wyłącznie faktury.
W praktyce oznaczało to, że realizacja zamówienia w Pakiecie 8 była w całości nadzorowana i wykonywana przez ALLDREW, pomimo że formalnym wykonawcą pozostawał CENTROLAS.
Nadleśnictwo Kolbuszowa – postępowanie SA.270.81.2024 (rok 2025, pakiety IV i VII) W postępowaniu tym ALL-DREW złożył oferty najtańsze w pakietach IV i VII, natomiast CENTROLAS plasował się jako kolejny wykonawca.
W postępowaniu prowadzonym przez Nadleśnictwo Kolbuszowa:
Pakiet IV:
- ALL-DREW – 617 492,45 zł brutto (oferta najkorzystniejsza cenowo),
- CENTROLAS – 649 472,33 zł brutto,
- LAS-FRONT – 680 108,93 zł brutto.
Pakiet VII:
- ALL-DREW – 554 959,56 zł brutto (oferta najkorzystniejsza cenowo),
- CENTROLAS – 591 884,16 zł brutto,
- LAS-FRONT – 631 219,92 zł brutto.
Pomimo że ALL-DREW złożył oferty najtańsze, jako najkorzystniejsze wybrano oferty CENTROLAS. W sprawie składano wniosek o odrzucenie oferty ALL-DREW, a Zamawiający wydał zawiadomienie o zatrzymaniu wadium.
W układzie porównawczym z postępowaniem w Nadleśnictwie Chełm (rok 2025) mechanizm rozdziału zamówień pomiędzy tymi samymi podmiotami wykazuje powtarzalność.
Nadleśnictwo Gościeradów i Kraśnik – postępowanie na rok 2026 Z protokołu z otwarcia ofert z dnia 20 listopada 2025 r. wynika, że w pakiecie II oferta ALL-DREW była niższa od oferty Konsorcjum CENTROLAS.
Z protokołów otwarcia ofert wynika, że:
- w Nadleśnictwie Gościeradów (20.11.2025 r.) oferta ALL-DREW była niższa od oferty CENTROLAS w Pakiecie II,
- w Nadleśnictwie Kraśnik (21.11.2025 r.) oferta ALL-DREW była niższa od oferty CENTROLAS w Pakiecie 1.
Układ cenowy ponownie wskazuje na stałą relację ofertową pomiędzy tymi samymi podmiotami.
Nadleśnictwo Chełm – postępowanie bieżące (rok 2026), Pakiet nr 2 W tym postępowaniu w Pakiecie nr 2 ponownie występuje układ, w którym CENTROLAS i ALL-DREW znajdują się w ścisłej czołówce ofert, przy zachowaniu określonej relacji cenowej i rozkładu miejsc.
W ocenie odwołującego, przedstawiona powtarzalność konfiguracji ofert oraz sposób ostatecznego rozdysponowania zamówień pomiędzy tymi samymi podmiotami stanowią istotne okoliczności faktyczne wymagające oceny pod kątem istnienia porozumienia zakłócającego konkurencję.
W 2025/2026 r. ALL-DREW wchodził również w relację ofertową z podmiotem KAMBUD K.Z. w postępowaniach prowadzonych przez Nadleśnictwo Sobibór oraz Nadleśnictwo Chełm.
W Nadleśnictwie Sobibór ALL-DREW złożył niższe cenowo oferty od KAMBUD na pakiety 2, 4 i 5, przy czym pomiędzy
tymi podmiotami nie występował inny wykonawca. ALL-DREW nie uzupełnił dokumentów, rezygnując z trzech pakietów.
W Nadleśnictwie Chełm, w sytuacji, gdy pomiędzy KAMBUD a ALL-DREW znajdował się inny wykonawca (P.B.), KAMBUD dążył do zawarcia umowy.
W postępowaniu S.270.30.2025 układ ofert w Pakiecie nr 2 ponownie lokuje CENTROLAS oraz ALL-DREW w ścisłej czołówce ofert, przy zachowaniu charakterystycznej relacji cenowej.
W zestawieniu z opisanymi wyżej zdarzeniami, powtarzalność: a) konfiguracji ofert, b) sekwencji nieuzupełniania dokumentów przez wykonawcę z ofertą najtańszą, c) oraz faktycznego przekazywania realizacji zamówienia drugiemu podmiotowi, stanowi element utrwalonego schematu działania występującego w kolejnych postępowaniach.
W dniu 7 stycznia 2025 r. P.B. („DRWAL”) skierował do Nadleśnictwa Chełm zawiadomienie o podejrzeniu zmowy przetargowej pomiędzy: Zakładem Usług Leśnych „ALL-DREW” D.M., a „KAMBUD” K.Z..
Z pisma wynika, że: - w Nadleśnictwie Sobibór ALL-DREW złożył zaniżone oferty na pakiety 2, 4 i 5, a następnie nie złożył dokumentów podmiotowych mimo ich posiadania, - w Nadleśnictwie Chełm KAMBUD złożył zaniżoną ofertę przy analogicznym układzie relacji z ALL-DREW, - wskazano możliwość realizacji zamówienia przez podmioty powiązane osobowo z ALL-DREW (MM FOREST M.M., Kompleksowe Usługi Prac Leśnych J.M.).
Pismo zawiera wezwanie do zbadania ograniczania konkurencji oraz wskazuje na powtarzalność schematu z 2025 r.
W dniu 23 listopada 2025 r. odwołujący skierował do Nadleśnictwa Chełm pismo dotyczące postępowania nr S.270.30.2025, w którym wskazał na udokumentowane – w jego ocenie – przesłanki świadczące o istnieniu zmowy przetargowej pomiędzy wykonawcami Zakład Usług Leśnych „ALL-DREW” D.M. oraz Konsorcjum Firm „CENTROLAS” .
W piśmie tym Odwołujący: - przedstawił chronologię zdarzeń z postępowania na rok 2025 (pakiety 7, 8, 10), - wskazał na fakt niepodpisania umowy przez CENTROLAS na pakiety 7 i 10 mimo złożenia najkorzystniejszych cenowo ofert, - podniósł, że całość prac w Pakiecie 8 była wykonywana faktycznie przez ALL-DREW, - zadał zamawiającemu szczegółowe pytania dotyczące podstaw dopuszczenia podwykonawstwa oraz faktycznej realizacji umowy, - powołał się na orzecznictwo sądowe dotyczące odmowy zawarcia umowy jako formy zmowy przetargowej.
Pismo zostało skierowane również do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych oraz do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
W stanie faktycznym istotne jest, że: a) Zamawiający został formalnie powiadomiony o podejrzeniu zmowy przed rozstrzygnięciem postępowania, b) analogiczne podejrzenia zgłaszał inny wykonawca (P.B.), c) zawiadomienia zawierają wskazanie konkretnych zdarzeń, dokumentów oraz potencjalnych świadków.
W odpowiedzi na zawiadomienie dotyczące podejrzenia zmowy przetargowej Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazał, że przedstawiony stan faktyczny może budzić zastrzeżenia co do zgodności zachowania podejrzanych przedsiębiorców z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W piśmie z dnia 26 stycznia 2026 r. Prezes UOKiK podkreślił w szczególności, że „przedstawiony przez Pana stan faktyczny może budzić zastrzeżenia co do zgodności zachowania podejrzanych przedsiębiorców we wskazanych postępowaniach przetargowych z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów”, a w konsekwencji „rozważy podjęcie stosownych czynności w ramach ustawowych kompetencji”. Stanowisko to ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy.
Po pierwsze, potwierdza, że opisany schemat zachowań wykonawców nie stanowi wyłącznie subiektywnej interpretacji Odwołującego, lecz został oceniony przez organ właściwy w sprawach ochrony konkurencji jako potencjalnie problemowy z punktu widzenia przepisów antymonopolowych. Po drugie, wskazuje, że przedstawione okoliczności posiadają walor wiarygodnych przesłanek, które uzasadniają dalszą analizę pod kątem istnienia porozumienia antykonkurencyjnego.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera fakt, że zamawiający został formalnie poinformowany o skierowaniu sprawy do Prezesa UOKiK jeszcze przed ostatecznym rozstrzygnięciem postępowania. Oznacza to, że posiadał wiedzę o poważnych wątpliwościach co do prawidłowości mechanizmu konkurencji w prowadzonych postępowaniach, a mimo to nie przeprowadził pogłębionej analizy w świetle art. 108 ust. 1 pkt 5 PZP.
Okoliczności te świadczą o tym, że kwestia porozumienia pomiędzy wskazanymi podmiotami była przedmiotem formalnej sygnalizacji jeszcze przed rozstrzygnięciem bieżącego postępowania.
Nadleśnictwo Chełm – postępowanie bieżące (rok 2026), Pakiet 5
W postępowaniu dotyczącym Pakietu nr 5, pomimo formalnego zawarcia umowy nr S.271.7.2026 przez wykonawcę KAMBUD K.Z. w dniu 16 stycznia 2026 r., sposób realizacji zamówienia od samego początku wskazuje na powielenie schematu opisanego w odniesieniu do wcześniejszych postępowań prowadzonych przez zamawiającego.
W dniu 18 lutego 2026 r. wykonawca KAMBUD wystąpił o wyrażenie zgody na realizację zamówienia przy udziale szeregu podwykonawców, w tym w szczególności M.F., tj. podmiotu powiązanego osobowo z wykonawcą A.D..
Wniosek ten obejmował jednocześnie podmioty, które – jak wynika z ustaleń odwołującego – pozostawały w relacjach operacyjnych z ALL-DREW w latach poprzednich, co wskazuje na wykorzystanie tego samego zaplecza wykonawczego.
Już w dniu następnym, tj. 19 lutego 2026 r., zamawiający wyraził zgodę na wskazanych podwykonawców.
Kolejno, w dniu 24 lutego 2026 r., KAMBUD wystąpił o dopuszczenie do realizacji zamówienia bezpośrednio Zakładu Usług Leśnych A.D., wskazując jednocześnie osoby upoważnione do przejmowania powierzchni roboczych w terenie.
Zgoda zamawiającego została udzielona ponownie w dniu następnym, tj. 25 lutego 2026 r.
Przedstawiona sekwencja zdarzeń wskazuje, że w bardzo krótkim czasie od zawarcia umowy doszło do wprowadzenia do realizacji zamówienia zarówno podmiotów powiązanych z ALLDREW, jak i samego ALL-DREW, któremu powierzono możliwość faktycznego przejmowania i organizowania realizacji prac w terenie.
W świetle zasad doświadczenia życiowego oraz racjonalności działania podmiotów gospodarczych, tego rodzaju sposób organizacji realizacji zamówienia nie znajduje uzasadnienia jako standardowe korzystanie z podwykonawstwa.
Przeciwnie — odpowiada modelowi, w którym formalny wykonawca nie realizuje zamówienia samodzielnie, lecz przekazuje jego faktyczne wykonanie podmiotowi, który uprzednio uczestniczył w postępowaniu jako konkurent.
Okoliczności te mają szczególne znaczenie w kontekście faktu, że powyższe działania miały miejsce już po skierowaniu do zamawiającego zawiadomień o podejrzeniu zmowy przetargowej oraz po wniesieniu odwołania zawierającego szczegółowy opis mechanizmu współdziałania wykonawców. Pomimo posiadania tej wiedzy zamawiający nie podjął czynności zmierzających do weryfikacji zaistniałej sytuacji, lecz udzielał zgód na kolejne etapy przekazywania realizacji zamówienia w trybie natychmiastowym.
W konsekwencji zdarzenia dotyczące Pakietu nr 5 nie mają charakteru odosobnionego, lecz wpisują się w ten sam, powtarzalny schemat występujący w innych postępowaniach, polegający na formalnym rozdzieleniu zamówień pomiędzy wykonawców, a następnie faktycznym przekazywaniu ich realizacji jednemu z nich. Okoliczności te stanowią kolejny element potwierdzający istnienie utrwalonego mechanizmu działania, który prowadzi do ograniczenia rzeczywistej konkurencji i uzasadnia ocenę tych zachowań w kontekście art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy.
W ramach stanu prawnego odwołujący powołał art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (uokik) i przedstawił jego wykładnię wskazując, że opisany mechanizm zachowań wykonawców prowadzi właśnie do takiego zniekształcenia konkurencji. Postępowania prowadzone w Nadleśnictwie Chełm, Nadleśnictwie Kolbuszowa, a także w innych jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych wykazują powtarzalny schemat, w którym podmioty CENTROLAS oraz ALL-DREW naprzemiennie uzyskują zamówienia, przy jednoczesnym formalnym konkurowaniu między sobą. W efekcie dochodzi do sytuacji, w której mechanizm wyboru oferty najkorzystniejszej zostaje podporządkowany wcześniej ukształtowanemu układowi między wykonawcami. Powołał stanowisko doktryny i orzecznictwa. Podkreślił, że w realiach tej sprawy nie mamy do czynienia z jednorazową sytuacją wymagającą hipotetycznej rekonstrukcji intencji wykonawców. Przeciwnie — ciąg zdarzeń obejmujący kolejne postępowania, naprzemienne nieuzupełnianie dokumentów przez wykonawcę składającego najniższą ofertę oraz faktyczne wykonywanie zamówienia przez podmiot formalnie „konkurencyjny”, stanowi zespół okoliczności, który pozwala na logiczne wyprowadzenie wniosku o istnieniu porozumienia.
Zmowy przetargowe, mogą skutkować stratami w postaci wyboru przez zamawiającego oferty mniej korzystnej ekonomicznie niż ta którą mógłby wybrać, gdyby konkurencja przy wyłanianiu zwycięzcy przetargu funkcjonowała prawidłowo. Obowiązkiem zamawiającego jest zbadanie czy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nie doszło do zmowy.
Zamawiający dysponował informacjami pozwalającymi na przeprowadzenie takiej oceny. Schemat zachowań wykonawców powtarzał się w kolejnych latach i postępowaniach, a ponadto był przedmiotem formalnych zawiadomień kierowanych zarówno do zamawiającego, jak i do Prezesa UOKiK. Okoliczności te obligowały zamawiającego do pogłębionej analizy, w szczególności w kontekście art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Niezależnie od przesłanki z art. 108 ust. 1 pkt 5 PZP, znaczenie ma również rzetelność oświadczeń składanych przez wykonawców w toku postępowania, w tym oświadczeń o braku podstaw wykluczenia oraz braku porozumień zakłócających konkurencję. W przypadku istnienia wiarygodnych przesłanek wskazujących na porozumienie antykonkurencyjne, oświadczenia takie mogą być co najmniej nierzetelne i w konsekwencji stanowić informacje wprowadzające zamawiającego w błąd w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 8 lub 10 PZP. Okoliczność ta wzmacnia
obowiązek zamawiającego do podjęcia czynności weryfikacyjnych i wyjaśniających oraz do rozważenia zastosowania instrumentów wykluczenia, zamiast pozostawienia ujawnionych symptomów bez merytorycznej reakcji.
Dla wykazania zawarcia zmowy przetargowej, nie jest konieczne dysponowanie bezpośrednim dowodem. Zamawiający wyklucza z postępowania wykonawcę, gdy może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji (art.108 ust.5 ustawy).
Wiarygodne przesłanki obejmują w szczególności:
- powtarzalność konfiguracji ofert w postępowaniach prowadzonych w różnych nadleśnictwach,
- naprzemienne nieuzupełnianie dokumentów przez wykonawcę, którego oferta była najkorzystniejsza cenowo,
- faktyczne wykonywanie zamówienia przez podmiot formalnie konkurencyjny,
- brak rzeczywistej konkurencji cenowej pomiędzy tymi samymi wykonawcami w szeregu postępowań,
- istnienie zgłoszeń dotyczących podejrzenia zmowy.
Zestawienie powyższych okoliczności spełnia standard „wiarygodnych przesłanek” w rozumieniu art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Podkreślił, że „wiarygodne przesłanki” nie oznaczają pewności co do istnienia zmowy, lecz stanowią próg pozwalający na podjęcie decyzji w oparciu o ocenę racjonalną i zgodną z zasadami doświadczenia życiowego. Jeżeli z ujawnionych okoliczności wynika powtarzalny, wzajemnie skorelowany wzorzec zachowań tych samych wykonawców, to Zamawiający nie może abstrahować od ich łącznej analizy, ograniczając się do formalnej oceny pojedynczego postępowania. Standard ten ma charakter prewencyjny i służy ochronie mechanizmu konkurencji jeszcze na etapie postępowania o udzielenie zamówienia.
Należy przyjąć, że całkowicie wystarczające jest, aby całokształt okoliczności sprawy pozwalał na racjonalne i logiczne wyprowadzenie wniosku, że doszło do zawarcia zmowy przetargowej. Ustalenia pewnych faktów mogą być dokonane, jeżeli możliwe jest wyprowadzenie takiego wniosku na podstawie innych faktów (domniemania faktyczne).
Zebrane okoliczności tworzą właśnie taki zbiór faktów: powtarzalność konfiguracji ofert, naprzemienne nieuzupełnianie dokumentów przez wykonawcę z ofertą najkorzystniejszą cenowo, a następnie uzyskanie zamówienia przez podmiot pozostający z nim w stałej relacji ofertowej oraz faktyczne wykonywanie zamówień niezależnie od formalnego wyniku. W świetle zasad doświadczenia życiowego i racjonalności działania przedsiębiorców ciąg tych zdarzeń nie daje się spójnie wyjaśnić jako seria przypadkowych i niezależnych decyzji gospodarczych, lecz wskazuje na koordynację działań ukierunkowaną na kontrolowanie wyniku postępowań.
Cykliczne działania wykonawców Zamawiający nie przyjął istnienia niedozwolonego porozumienia pomiędzy wykonawcami, pomimo że schemat ich zachowań powtarza się w kolejnych postępowaniach prowadzonych przez tę samą jednostkę. Analiza postępowań obejmujących kolejne lata wskazuje na utrwalony mechanizm polegający na naprzemiennym uzyskiwaniu zamówień przez te same podmioty, przy jednoczesnym formalnym konkurowaniu między nimi.
Cykliczność ta nie ma charakteru incydentalnego ani przypadkowego. Zamawiający dysponuje pełną dokumentacją postępowań, z której wynika zarówno chronologia zdarzeń, jak i zakres oraz liczba przypadków, w których dochodziło do analogicznych zachowań — w szczególności do nieuzupełniania dokumentów przez wykonawcę składającego ofertę najkorzystniejszą cenowo, a następnie do zawarcia umowy z drugim z podmiotów uczestniczących w tym schemacie.
Powtarzalność zachowań, ich naprzemienność oraz konsekwentne występowanie tych samych podmiotów w ścisłej czołówce postępowań tworzą wzorzec, który w świetle zasad doświadczenia życiowego wymagał pogłębionej analizy.
Okoliczności te były ponadto przedmiotem formalnych zgłoszeń kierowanych do Zamawiającego. Tym samym zamawiający posiadał nie tylko możliwość, ale i podstawę do zweryfikowania, czy opisany schemat nie stanowi przejawu niedozwolonego porozumienia.
Zaniechanie dokonania takiej oceny oznacza w praktyce zaakceptowanie sytuacji, w której powtarzalne i wzajemnie skorelowane działania wykonawców pozostają poza jakąkolwiek kontrolą z punktu widzenia zasad uczciwej konkurencji.
Ocena czynności zamawiającego Wiadomym jest, że ustawa nie nakłada na zamawiającego obowiązku udowodnienia zaistnienia zmowy przetargowej oraz nie wymaga, aby zamawiający prowadził postępowanie wyjaśniające w celu potwierdzenia zaistnienia porozumienia między wykonawcami.
Powyższe nie oznacza jednak, że zamawiający może pominąć ocenę oczywistych i powtarzalnych okoliczności wskazujących na możliwość zakłócenia konkurencji. Standard wynikający z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy opiera się na „wiarygodnych przesłankach”, a nie na pełnym, procesowym udowodnieniu zmowy w znaczeniu właściwym postępowaniu karnemu czy antymonopolowemu.
W sytuacji, gdy przed zamawiającym ujawnia się utrwalony schemat zachowań obejmujący naprzemienne wycofywanie ofert, rotacyjne uzyskiwanie zamówień oraz faktyczne przekazywanie realizacji prac pomiędzy tymi samymi podmiotami, obowiązkiem zamawiającego było przynajmniej dokonanie oceny czy całokształt tych okoliczności nie stanowi
wiarygodnej przesłanki zawarcia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji.
Zamawiający dysponował instrumentami pozwalającymi zweryfikować wiarygodność przesłanek bez potrzeby prowadzenia odrębnego „dochodzenia”. W szczególności mógł wezwać wykonawców do złożenia wyjaśnień co do powtarzalnego schematu nieuzupełniania dokumentów, relacji podwykonawczej oraz okoliczności faktycznego wykonywania zamówienia, a także przeanalizować, czy podwykonawstwo nie prowadziło do obejścia sensu rywalizacji przetargowej. Mógł również zestawić przebieg i rozstrzygnięcia postępowań historycznych, które sam prowadził i dokumentował, w celu oceny powtarzalności zachowań. Skoro zamawiający został formalnie uprzedzony o podejrzeniu zmowy jeszcze przed rozstrzygnięciem, a sygnały były precyzyjne i poparte dokumentami, zaniechanie wykorzystania tych instrumentów nie może być uznane za działanie zgodne z art. 16 ustawy.
Brak takiej analizy prowadzi do sytuacji, w której mechanizm ochrony konkurencji przewidziany w art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy pozostaje iluzoryczny.
Jednocześnie sposób prowadzenia postępowania i reakcja na informacje o możliwym zakłóceniu konkurencji podlegają ocenie w świetle art. 16 ustawy, tj. zasady uczciwej konkurencji oraz przejrzystości. Zasady te wymagają, aby zamawiający nie poprzestawał na formalnym odnotowaniu faktów ujawnionych w dokumentacji, lecz odniósł się merytorycznie do okoliczności, które – według zasad doświadczenia życiowego – mogą wskazywać na porozumienie antykonkurencyjne. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy zamawiający otrzymywał sygnały o podejrzeniu zmowy, a podobny schemat zachowań wykonawców ujawniał się w kolejnych postępowaniach.
Należy odróżnić standard wymagany do stwierdzenia naruszenia prawa antymonopolowego w postępowaniu prowadzonym przez Prezesa UOKiK od standardu, jaki ustawodawca przewidział dla zamówień publicznych w ramach art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy. Przesłanka ta ma charakter ochronny i prewencyjny: służy eliminowaniu z postępowania wykonawców, co do których – na podstawie materiału postępowania – można racjonalnie przyjąć, że zawarli porozumienie zakłócające konkurencję. Zamawiający nie jest zobowiązany do „procesowego udowodnienia” zmowy, ale jest zobowiązany do oceny, czy ujawnione fakty tworzą wiarygodny, spójny łańcuch przesłanek. Zaniechanie tej oceny w warunkach wyraźnych symptomów prowadzi do udzielenia zamówienia w warunkach pozornej konkurencji, co pozostaje sprzeczne z art. 16 PZP.
Wpływ na konkurencje W tej sprawie nie chodzi o jakiekolwiek kontakty pomiędzy wykonawcami, lecz o działania prowadzące do sztucznego zwiększenia szans uczestników schematu na uzyskanie zamówienia poprzez kontrolowane wycofywanie ofert. Taki mechanizm nie mieści się w granicach dopuszczalnej strategii przetargowej, lecz odpowiada klasycznej konstrukcji porozumienia antykonkurencyjnego.
Istotnym elementem oceny antykonkurencyjnego charakteru porozumienia jest również sposób wykorzystywania podwykonawstwa. Samo podwykonawstwo jako instytucja jest dopuszczalne, jednak w sytuacji, gdy w szeregu postępowań ten sam podmiot występuje naprzemiennie jako wykonawca oraz jako podwykonawca „zwycięzcy”, a następnie faktycznie realizuje zamówienie niezależnie od formalnego wyniku, powstaje uzasadnione podejrzenie, że mechanizm ten służy utrzymaniu kontroli nad rezultatem postępowania. Taki model osłabia lub eliminuje rzeczywistą presję konkurencyjną, bo wynik przestaje zależeć od realnej rywalizacji, a zaczyna od uprzednio ustalonego podziału ról.
Wbrew ewentualnym twierdzeniom, że rynek usług leśnych pozostaje rynkiem konkurencyjnym ze względu na formalną liczbę wykonawców, istotne jest nie to, ilu wykonawców może potencjalnie złożyć ofertę, lecz to, czy w konkretnym postępowaniu dochodzi do rzeczywistej, niezakłóconej rywalizacji cenowej. Jeżeli w praktyce wynik postępowania jest kształtowany przez powtarzalny schemat wzajemnych ustępstw pomiędzy tymi samymi podmiotami, to formalna liczba uczestników nie neutralizuje antykonkurencyjnego charakteru ich zachowań.
Zmowa przetargowa polega na uzgodnieniach między przedsiębiorcami dotyczących warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny (art. 6 ust. 1 pkt 7 uokik). Istotą takiego porozumienia nie jest formalna umowa ani jawne ustalenia, lecz skoordynowane działanie wykonawców zmierzające do wpłynięcia na wynik postępowania.
Zmowa może przybrać postać nie tylko uzgodnienia poziomu cen, ale również uzgodnionego zaniechania – na przykład rezygnacji z ubiegania się o zamówienie na określonym etapie postępowania.
Nie jest także istotne, jakie skutki wywołało porozumienie: istotny jest zamiar oferentów wpłynięcia w niedozwolony sposób na rezultat przetargu. Już samo skoordynowanie zachowań w celu kontrolowania wyniku postępowania stanowi naruszenie zasad konkurencji, niezależnie od tego, czy ostatecznie doszło do wyboru oferty droższej, czy też do innego konkretnego efektu ekonomicznego.
Jedną z klasycznych postaci zmowy przetargowej jest mechanizm określany jako „rozstawianie i wycofywanie ofert”.
Stanowi on wariant mechanizmu oferty kurtuazyjnej połączonej z ograniczaniem ofert. W pierwszym etapie następuje uzgodnienie treści ofert, a w szczególności cen, w ten sposób, że poszczególne oferty są szeregowane („rozstawiane”), tak, by przez poszczególnych uczestników zmowy składane były oferty, często znacznie różniące się ceną.
Celem takiego działania jest stworzenie pozoru realnej konkurencji przy jednoczesnym zachowaniu kontroli nad kolejnością ofert.
Następnie, jeżeli po otwarciu i upublicznieniu ofert, lub po dokonaniu wyboru najkorzystniejszej oferty, okazuje się, że oferty członków kartelu zajmują dwa pierwsze miejsca, oferta najkorzystniejsza jest „wycofywana” (najczęściej przez nieuzupełnianie brakującej dokumentacji, niepoprawienie błędów w ofercie, etc.) w wyniku czego wykonawca zostaje wykluczony lub jego oferta jest odrzucana. W konsekwencji zamówienie uzyskuje drugi z uczestników porozumienia, a mechanizm konkurencji zostaje zastąpiony mechanizmem kontrolowanego podziału rynku.
Opisany w doktrynie model „rozstawiania i wycofywania ofert” znajduje odzwierciedlenie w tej sprawie. W pierwszym etapie wykonawcy lokują swoje oferty w ścisłej czołówce postępowania. Następnie, w zależności od konfiguracji uczestników, oferta najkorzystniejsza zostaje wycofana poprzez nieuzupełnienie dokumentów, umożliwiając wybór drugiego z podmiotów. Mechanizm ten powtórzył się w kilku postępowaniach i nie może być uznany za przypadkowy.
Skoro występuje koordynacja działań między wykonawcami to co do zasady aktualizują się podstawy wykluczenia przewidziane w art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy, co – przy ocenie całokształtu okoliczności i braku racjonalnych alternatywnych wyjaśnień – stanowi wiarygodną przesłankę porozumienia antykonkurencyjnego.
Z perspektywy oceny „wiarygodnych przesłanek” istotna jest również racjonalność zachowań wykonawców jako przedsiębiorców działających w celu osiągnięcia zysku. Celowe doprowadzenie do odrzucenia oferty lub wykluczenia wykonawcy, przy braku obiektywnych powodów gospodarczych, stanowi zachowanie nietypowe dla racjonalnego uczestnika rynku. Jeżeli jednocześnie tego rodzaju działania powtarzają się w wielu postępowaniach i układają się w naprzemienny schemat, wówczas wzmacniają wniosek o koordynacji działań i istnieniu porozumienia mającego na celu kontrolowanie wyniku postępowań.
W braku dowodów bezpośrednich istnienia zmowy przetargowej (co jest regułą), można korzystać z domniemań faktycznych, Zarzut naruszenia prawa antymonopolowego można bowiem uznać za trafny dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że celem lub skutkiem takiego porozumienia jest wyeliminowanie, ograniczenie lub zniekształcenie konkurencji, przy jednoczesnym braku okoliczności wyłączających bezprawność porozumienia. Innymi słowy, do stwierdzenia naruszenia art. 6 ust. 1 u.o.k.k. wystarczające jest zatem wykazanie, że celem działań przedsiębiorców było naruszenie konkurencji na rynku (zob. K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o Komentarz. 2024; wyrok Sądu Najwyższego z 15 maja 2014 r., III SK 44/13).
Zarówno bowiem według doktryny, jak i orzecznictwa dla wykazania zawarcia (zmowy przetargowej), nie jest wymagane dysponowanie bezpośrednim dowodem np. w postaci pisemnego porozumienia określającego taki bezprawny cel.
Natomiast całkowicie wystarczające jest, aby całokształt okoliczności sprawy pozwalał na racjonalne i logiczne wyprowadzenie wniosku, że doszło do zawarcia zmowy przetargowej. W orzecznictwie wskazuje się, że zgodnie z właściwymi przepisami ustalenia pewnych faktów mogą być dokonane, jeżeli możliwe jest wyprowadzenie takiego wniosku na podstawie innych faktów (domniemania faktyczne).
W tej sprawie brak bezpośredniego dowodu w postaci pisemnego porozumienia nie wyklucza możliwości stwierdzenia zmowy. Charakter ujawnionych zachowań — naprzemienność rezygnacji, faktyczne przekazywanie realizacji zamówienia, powtarzalność schematu — odpowiada modelowi porozumień realizowanych w sposób nieformalny i dyskretny, o którym mowa w przywołanym orzecznictwie.
Minimum wzajemnej kooperacji pomiędzy wykonawcami przejawia się w tej sprawie w skoordynowanym sposobie składania i wycofywania ofert oraz w przekazywaniu realizacji zamówień. Nie jest to przypadkowa współpraca podwykonawcza, lecz element powtarzalnego schematu działania obejmującego kolejne postępowania.
Co do drugiego z elementów, tj. „antykonkurencyjny cel lub skutek porozumienia”, należy wskazać, że wymienione przesłanki mają charakter alternatywny. W piśmiennictwie podkreśla się, że cel danego zachowania należy określić poprzez obiektywnie ustalony cel samego porozumienia, przy czym ustalenie to powinno nastąpić z uwzględnieniem gospodarczego kontekstu, w jakim zawarte zostało (jest wykonywane) dane porozumienie. Cel porozumienia należy badać w oparciu o kryteria obiektywne i w okolicznościach konkretnej sprawy (tak m.in. K. Kohutek Komentarz do ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Wydanie II).
W tej sprawie alternatywne wyjaśnienie w postaci samodzielnej kalkulacji ekonomicznej nie tłumaczy powtarzalności oraz naprzemienności zachowań w różnych postępowaniach i latach. Incydentalna nieopłacalność realizacji części zamówienia mogłaby uzasadniać pojedyncze wycofanie oferty, lecz nie tłumaczy rotacyjnego schematu występującego w kilku nadleśnictwach.
Przyjęcie, że każdy z przypadków nieuzupełnienia dokumentów wynikał wyłącznie z indywidualnej kalkulacji ekonomicznej, wymagałoby uznania, że w kolejnych latach i w różnych jednostkach organizacyjnych doszło do serii przypadkowych, lecz symetrycznych decyzji tych samych podmiotów, skutkujących naprzemiennym przejmowaniem zamówień. Taka interpretacja pozostaje sprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Znacznie bardziej prawdopodobne jest istnienie mechanizmu wzajemnego dostosowywania zachowań, którego celem było kontrolowanie
rezultatu postępowań.
W konsekwencji łączna analiza ustalonych faktów prowadzi do logicznego wniosku o istnieniu koordynacji działań mającej na celu albo co najmniej skutkującej zakłóceniem konkurencji.
W świetle powyższego nie sposób uznać, aby ujawnione zachowania wykonawców mieściły się w granicach dopuszczalnej strategii przetargowej. Ich powtarzalność, naprzemienność oraz wzajemna korelacja prowadzą do wniosku, że mamy do czynienia z co najmniej wiarygodną przesłanką istnienia porozumienia mającego na celu albo skutkującego zakłóceniem konkurencji. Tym samym spełnione zostały warunki zastosowania art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Podsumowanie Z przedstawionych okoliczności wynika, że w sprawie zaistniały konkretne i obiektywnie weryfikowalne przesłanki pozwalające na przyjęcie, iż pomiędzy wskazanymi wykonawcami doszło do co najmniej skoordynowanego współdziałania, którego celem lub skutkiem było ograniczenie konkurencji w prowadzonych postępowaniach. Analiza dokumentacji przetargowej, zestawień ofert, ich rozpiętości cenowej, naprzemiennych decyzji wykonawców w zakresie nieuzupełniania dokumentów oraz wyników licznych innych postępowań prowadzonych przez tego samego zamawiającego z udziałem tych samych podmiotów prowadzi do wniosku, że wykonawcy nie działali w sposób niezależny, kierując się wyłącznie własnym interesem gospodarczym. Powtarzalność konfiguracji ofert, naprzemienność rezygnacji z zawarcia umowy oraz faktyczne przekazywanie realizacji zamówień wskazują na istnienie utrwalonego mechanizmu wzajemnego dostosowywania zachowań. Taki mechanizm wyłącza element niepewności charakterystyczny dla rzeczywistej konkurencji i prowadzi do kontrolowanego rozdysponowania zamówień pomiędzy określonymi podmiotami. Całościowa analiza przebiegu postępowań, ich wyników oraz zachowań wykonawców prowadzi do logicznego i spójnego wniosku, że doszło do zakłócenia mechanizmu konkurencji.
Pomimo formalnej obecności kilku wykonawców w postępowaniu oraz pozorności konkurencji wynikającej z samego faktu złożenia odrębnych ofert, działania wskazanych przedsiębiorców w istocie wyczerpują pojęcie zmowy przetargowej. Ocenie podlega bowiem nie sama liczba uczestników postępowania, lecz rzeczywisty charakter ich zachowań oraz sposób, w jaki kształtują one wynik przetargu. Zarówno w tym postępowaniu, jak i w postępowaniach historycznych prowadzonych przez tego samego zamawiającego, mechanizm konkurencji został istotnie ograniczony.
Powtarzalność konfiguracji ofert, naprzemienne wycofywanie się wykonawców z zawarcia umowy oraz faktyczne przekazywanie realizacji zamówień pomiędzy tymi samymi podmiotami prowadziły do sytuacji, w której wynik postępowania pozostawał pod kontrolą uczestników schematu. W takich warunkach konkurencja rynkowa miała charakter wyłącznie formalny. W praktyce bowiem doszło do wyeliminowania elementu niepewności, który stanowi istotę uczciwej rywalizacji przetargowej. Wpływ wykonawców pozostających w porozumieniu na wynik postępowania przejawiał się w kontrolowanym rozdysponowaniu zamówień, a tym samym w ograniczeniu dostępu do rynku innym podmiotom działającym w warunkach rzeczywistej konkurencji.
Analogiczne stanowisko Izba zaprezentowała w wyroku z dnia 29.08.2022 r., KIO 2051/22..
W realiach niniejszej sprawy istnieją zarówno konkretne dowody wskazujące na wzajemną koordynację działań wykonawców, jak i liczne poszlaki tworzące spójny, logiczny łańcuch domniemań. Z dokumentacji postępowań wynika powtarzalność konfiguracji ofert, naprzemienne nieuzupełnianie dokumentów przez wykonawcę składającego ofertę najkorzystniejszą cenowo, a także faktyczne wykonywanie zamówień przez podmiot formalnie występujący jako konkurent. Okoliczności te nie mają charakteru incydentalnego ani przypadkowego, lecz powtarzają się w kolejnych latach i w różnych nadleśnictwach. W przeciwieństwie do sytuacji opisanej w przywołanym orzeczeniu, w niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy wskazuje na wyraźne symptomy zmowy przetargowej. Wiarygodne przesłanki wynikają bezpośrednio z dokumentacji postępowań, decyzji wykonawców podejmowanych na etapie uzupełniania dokumentów, zawieranych umów oraz faktycznego sposobu realizacji zamówień. Analiza tych okoliczności prowadzi do wniosku, że zachowania wykonawców nie były rezultatem niezależnych decyzji gospodarczych, lecz elementem skoordynowanego mechanizmu wpływającego na wynik postępowań.
24 marca 2026 r. odwołujący złożył kolejne pismo procesowe wraz z dalszymi wnioskami dowodowymi.
Wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z:
- Zgody Nadleśnictwa Chełm na zatrudnienie podwykonawców z 27 stycznia 2025 r.;
- Informacji z otwarcia ofert Nadleśnictwo Kolbuszowa;
- Informacji o wyborze oferty cz. 4,6,7 Nadleśnictwo Kolbuszowa;
- Wniosku do Nadleśnictwa Kolbuszowa udostępnienie dokumentów z 19 grudnia 2025 r.;
- Odpowiedzi Nadleśnictwa Kolbuszowa z 22 grudnia 2025 r.;
- Protokołu z otwarcia ofert w Nadleśnictwie Gościeradów z 20 listopada 2025 r.;
- Informacji z otwarcia ofert w Nadleśnictwie Sobibór z 20 listopada 2025 r.
- Informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty na pakiet nr 5 w Nadleśnictwie Chełm na rok 2026 z 28 stycznia 2026 r.;
- ww. na fakt: powtarzalności konfiguracji ofert składanych przez wykonawców CENTROLAS oraz ALL-DREW w postępowaniach prowadzonych przez różne nadleśnictwa na przestrzeni kilku lat, naprzemiennego uzyskiwania przez nich zamówień pomimo wcześniejszego złożenia ofert najkorzystniejszych cenowo przez jednego z nich, w konsekwencji na fakt posiadania przez zamawiającego wiedzy o wiarygodnych przesłankach wskazujących na możliwość zawarcia porozumienia zakłócającego konkurencję oraz braku incydentalnego charakteru schematu zachowań wykonawców;
- Informacji z otwarcia ofert z 18 listopada 2022 r., Zn. spr.: S.270.23.2022
- Informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty z 14 grudnia 2022 r., Zn. spr.: S.270.23.2022; – ww. na fakt: istnienia tożsamego, powtarzalnego schematu zachowań wykonawców CENTROLAS, A.D. oraz Kompleksowe Usługi Prac Leśnych J.M. już w 2022 r., polegającego na składaniu ofert przez podmioty pozostające w powiązaniach osobowych i adresowych (D.M. oraz J.M. – ten sam adres prowadzenia działalności: ul. Krótka 4, 22-107 Sawin), składaniu przez CENTROLAS ofert najkorzystniejszych cenowo w poszczególnych pakietach, a następnie nieuzyskiwaniu zamówienia przez tego wykonawcę oraz wyborze ofert podmiotów powiązanych (ALL-DREW lub Kompleksowe Usługi Prac Leśnych J.M.), co wskazuje na brak incydentalnego charakteru analizowanego mechanizmu oraz jego funkcjonowanie w kolejnych latach.
Wskazane dowody mają na celu wykazanie istnienia co najmniej wiarygodnych przesłanek w rozumieniu art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy, które – oceniane łącznie – uzasadniały obowiązek zamawiającego podjęcia czynności weryfikacyjnych oraz rozważenia wykluczenia wykonawców.
Uzupełnienie stanowiska obejmuje zarówno przedłożenie dokumentów, które były przedmiotem analizy i argumentacji przedstawionej w treści odwołania oraz pisemnego stanowiska odwołującego, lecz nie zostały omyłkowo załączone, jak również dokumentów odnoszących się do wcześniejszego postępowania prowadzonego przez zamawiającego, które nie były uprzednio znane odwołującemu Brak przedłożenia części dokumentów wskazanych w pkt II niniejszego pisma miał charakter wyłącznie omyłkowy i nie wynikał z ich nieistotności, lecz z niedopatrzenia na etapie kompletowania dość obszernego materiału dowodowego, przy czym wszystkie te dokumenty były szczegółowo przywoływane i analizowane w treści uprzednio wniesionych pism.
Odwołujący uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty dotyczące postępowania prowadzonego przez Nadleśnictwo Chełm na rok 2023, które nie były wcześniej przedłożone, albowiem ich znaczenie dla sprawy ujawniło się dopiero w toku analizy całokształtu postępowań obejmujących lata 2024–2026.
W ocenie odwołującego przedłożone obecnie dokumenty nie wprowadzają nowej linii argumentacyjnej, lecz stanowią rozwinięcie i wzmocnienie twierdzeń już podniesionych w Odwołaniu oraz w pisemnym stanowisku, przez wykazanie, że opisany mechanizm zachowań wykonawców ma charakter wieloletni i funkcjonował już na etapie postępowań prowadzonych w 2022 r.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają dokumenty dotyczące postępowania prowadzonego przez Nadleśnictwo Chełm na rok 2023, które pozwalają prześledzić funkcjonowanie analizowanego schematu na wcześniejszym etapie i ocenić jego ciągłość w czasie.
Uzupełniony materiał dowodowy potwierdza, że schemat konfiguracji ofert, relacji cenowych pomiędzy tymi samymi podmiotami oraz ostatecznego rozdysponowania zamówień pomiędzy wykonawców pozostających w powiązaniach osobowych i organizacyjnych, występował już w postępowaniach wcześniejszych i stanowi element utrwalonego modelu działania.
Analiza dokumentów dotyczących postępowania pn. „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Chełm w roku 2023” wskazuje, że już na tym etapie występował układ ofert odpowiadający schematowi szczegółowo opisanemu przez odwołującego w odniesieniu do lat 2024–2026.
Z informacji z otwarcia ofert wynika, że w poszczególnych pakietach:
- w Pakiecie 7 oferta złożona przez CENTROLAS była ofertą najkorzystniejszą cenowo (1 028 210,51 zł), przy czym kolejna oferta została złożona przez A.D. (1 097 927,81 zł),
- w Pakiecie 8 również oferta CENTROLAS była ofertą najkorzystniejszą cenowo (1 126 665,16 zł), natomiast kolejna oferta została złożona przez Kompleksowe Usługi Prac Leśnych J.M. (1 198 189,50 zł), Jednocześnie z informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty wynika, że:
- w Pakiecie 7 zamówienie uzyskał A.D.,
- w Pakiecie 8 zamówienie uzyskał Kompleksowe Usługi Prac Leśnych J.M., pomimo że w obu przypadkach oferta CENTROLAS była ofertą najkorzystniejszą cenowo. W konsekwencji prowadziło to do sytuacji, w której wykonawca składający ofertę najkorzystniejszą cenowo nie uzyskiwał zamówienia, które przypadało podmiotowi powiązanemu z innym uczestnikiem postępowania.
Układ ten odpowiada mechanizmowi obserwowanemu w późniejszych postępowaniach, w którym jeden z wykonawców składa ofertę najtańszą i lokuje się na pierwszym miejscu, natomiast zamówienie ostatecznie uzyskuje podmiot
pozostający w określonej relacji z innym uczestnikiem postępowania. Szczególnego znaczenia nabiera w tym kontekście fakt, że: A.D. oraz Kompleksowe Usługi Prac Leśnych J.M. prowadzą działalność pod tym samym adresem (ul. Krótka 4, 22-107 Sawin), a podmioty te pozostają w bezpośredniej relacji rodzinnej (ojciec – syn), co wskazuje na istnienie powiązań nie tylko o charakterze rynkowym, lecz również osobowym i organizacyjnym, mających istotne znaczenie dla oceny niezależności składanych ofert.
W świetle zasad doświadczenia życiowego oraz racjonalności działania przedsiębiorców, sytuacja, w której: wykonawca składa ofertę najkorzystniejszą cenowo, a zamówienie uzyskuje inny podmiot, przy jednoczesnym występowaniu powiązań pomiędzy uczestnikami postępowania, nie może być traktowana jako przypadkowa.
Przeciwnie — wpisuje się w schemat, w którym formalna konkurencja zostaje zachowana na etapie składania ofert, natomiast wynik postępowania ulega modyfikacji na dalszym etapie w sposób pozwalający na rozdysponowanie zamówień pomiędzy określone podmioty.
Co istotne, analiza tego postępowania w zestawieniu z postępowaniami z lat 2024–2026 prowadzi do wniosku, że:
- identyczny układ relacji cenowych,
- identyczna konfiguracja podmiotów,
- oraz identyczny efekt końcowy (uzyskanie zamówienia przez podmiot inny niż najtańszy oferent) powtarzają się w kolejnych latach i różnych postępowaniach.
Tym samym zdarzenia z 2022 r. (postępowanie na rok 2023) nie stanowią odosobnionego przypadku, lecz najwcześniejszy ujawniony element ciągu zdarzeń tworzących spójny i powtarzalny model działania wykonawców.
Wprowadzenie tego elementu czasowego istotnie wzmacnia wniosek o trwałości i systemowym charakterze analizowanego mechanizmu.
W konsekwencji uzupełniony materiał dowodowy, obejmujący zarówno dokumenty uprzednio omyłkowo nieprzedłożone, jak i dokumenty dotyczące postępowania z 2022 r. (na rok 2023), potwierdza w sposób spójny i wieloaspektowy, że schemat konfiguracji ofert oraz relacji pomiędzy wykonawcami CENTROLAS, ALL-DREW oraz podmiotami powiązanymi nie ma charakteru incydentalnego, obejmuje kolejne lata oraz różne postępowania prowadzone przez jednostki organizacyjne Lasów Państwowych, a jego istotą jest naprzemienne uzyskiwanie zamówień przy jednoczesnym formalnym zachowaniu konkurencji i faktycznym przekazywaniu realizacji zamówień pomiędzy tymi samymi podmiotami.
Analiza całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego – obejmującego zarówno postępowania z lat 2022–2023, jak i 2024–2026 – prowadzi do jednego, logicznego i zgodnego z zasadami doświadczenia życiowego wniosku, że zachowania wykonawców nie mają charakteru niezależnych decyzji gospodarczych, lecz stanowią element powtarzalnego i skoordynowanego mechanizmu oddziaływania na wynik postępowań.
Nie sposób przy tym racjonalnie przyjąć, aby opisany układ zdarzeń – obejmujący kolejne lata, te same podmioty oraz analogiczny przebieg postępowań – stanowił wynik serii niezależnych i przypadkowych decyzji gospodarczych.
Odwołujący podtrzymał twierdzenie, że w toku kolejnych postępowań prowadzonych przez jednostki organizacyjne Lasów Państwowych występował powtarzalny schemat zachowań wykonawców CENTROLAS, ALL-DREW oraz podmiotów powiązanych, polegający na:
- składaniu ofert w określonej konfiguracji cenowej,
- lokowaniu ofert tych podmiotów w ścisłej czołówce postępowań,
- a następnie uzyskiwaniu zamówień przez podmioty inne niż wykonawca składający ofertę najkorzystniejszą cenowo,
- przy jednoczesnym występowaniu powiązań osobowych i organizacyjnych pomiędzy wykonawcami.
W ocenie odwołującego całokształt zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że powyższe okoliczności nie mają charakteru przypadkowego, lecz stanowią element powtarzalnego i skoordynowanego mechanizmu oddziaływania na wynik postępowań.
W świetle powyższego zamawiający dysponował co najmniej wiarygodnymi przesłankami w rozumieniu art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy, obligującymi go do podjęcia czynności weryfikacyjnych oraz rozważenia wykluczenia wykonawców, czego jednak nie uczynił.
16 kwietnia 2026 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o: oddalenie odwołania w całości.
Pokazano 200 z 490 bloków uzasadnienia. Pełna treść w oryginalnym PDF →
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Graf orzeczniczy
Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.
Ten wyrok cytuje (11)
- KIO 2051/22uwzględniono29 sierpnia 2022
- KIO 3637/21oddalono14 stycznia 2022
- KIO 433/18(nie ma w bazie)
- KIO 431/20oddalono13 marca 2020
- KIO 3528/25oddalono29 września 2025Wykonanie renowacji rowów przydrożnych w ciągu dróg powiatowych
- KIO 4762/25oddalono16 grudnia 2025
- KIO 2760/25oddalono6 października 2025
- KIO 1457/22uwzględniono23 czerwca 2022dla Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. Oddział CZOK
- KIO 3009/24uwzględniono20 września 2024Dowóz uczniów do szkół z terenu Gminy Dorohusk w roku szkolnym 2024/2025'' (dalej
- KIO 424/25oddalono4 marca 2025Baza wiedzy
- KIO 2362/22oddalono23 czerwca 2022Wybór Pośredników Finansowych w celu wdrażania Instrumentu Finansowego Pożyczka dla MSP w ramach Funduszu Funduszy Województwa Świętokrzyskiego
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 199/26uwzględniono3 marca 2026Utrzymanie istniejącego oraz wykonywanie i utrzymanie nowego oznakowania poziomego, pionowego i urządzeń bezpieczeństwa ruchu na terenach będących w administrowaniu Zarządu Terenów Publicznych w Dzielnicy Śródmieście m.st. WarszawyWspólna podstawa: art. 108 ust. 1 Pzp, art. 118 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 764/26oddalono21 kwietnia 2026Świadczenie usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych powstających na terenie nieruchomości gminy Pszczyna, na których zamieszkują mieszkańcy oraz utworzenie i obsługa Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów KomunalnychWspólna podstawa: art. 16 Pzp
- KIO 1289/26oddalono21 kwietnia 2026Dostawy rękawic chirurgicznych, diagnostycznychWspólna podstawa: art. 16 Pzp
- KIO 889/26oddalono21 kwietnia 2026Zagospodarowanie Parku nad Notecią w zakresie zieleni, komunikacji, rozbudowy oświetlenia i elementów małej architekturyWspólna podstawa: art. 16 Pzp
- KIO 1226/26oddalono21 kwietnia 2026Budowa oświetlenia drogowego w Starym Waliszowie – 2 EtapWspólna podstawa: art. 16 Pzp
- KIO 1069/26oddalono21 kwietnia 2026Wdrożenie platformy informacji naukowo badawczej Uniwersytetu w BiałymstokuWspólna podstawa: art. 16 Pzp
- KIO 1198/26oddalono20 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp
- KIO 498/26oddalono30 marca 2026Budowo dwóch osiedli budynków komunalnych dla Miasta Sejny 17 budynków dwulokalowychWspólna podstawa: art. 118 Pzp
Powiązane wyroki
Inne orzeczenia z udziałem tego samego składu orzekającego.
- KIO 5516/25oddalono10 kwietnia 2026ten sam składBudowa ul. Słonecznej w Rębiechowie i Czaplach
- KIO 427/26umorzono20 marca 2026ten sam składPrace na linii kolejowej nr 311 na odcinku Jelenia Góra - Szklarska Poręba Górna
- KIO 602/26uwzględniono20 marca 2026ten sam składRozbudowę drogi wojewódzkiej nr 801 na odcinku od km 50+515,44 do km 50+777,73 na terenie gminy Wilga, powiat garwoliński - nr postępowania 264/25
- KIO 395/26umorzono19 marca 2026ten sam składPełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktami:
- KIO 565/26uwzględniono17 marca 2026ten sam składWykonanie usługi remontu dla odnowienia klasy dwóch statków m/s Orkan i m/s Pasat typu SAR 3000 zgodnie z przepisami PRS
- KIO 495/26umorzono16 marca 2026ten sam składUtrzymanie i rozwój systemu iBTM wraz z dostarczeniem hurtowni danych.