Wyrok KIO 3556/26 z 31 sierpnia 2026

Zamawiający – Gmina Radzyń Podlaski - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, pn.

„Świadczenie usług w zakresie dowozu i odwozu dzieci i młodzieży do szkół na terenie Gminy Radzyń Podlaski”.

20 lipca 2026 roku, wykonawca J.P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą GARDEN SERVICE J.P. z siedzibą w Świdniku (dalej „odwołujący”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1. art. 226 ust. 1 pkt 14 Pzp w zw. z art. 97 ust. 5 Pzp – przez zastosowanie sankcji odrzucenia oferty na podstawie ustalenia, które w chwili podejmowania ​ i komunikowania czynności nie zostało przedstawione w sposób jednoznaczny, spójny i możliwy do zweryfikowania, a następnie zostało uzupełnione dokumentem sporządzonym dopiero po wniesieniu przez wykonawcę zastrzeżeń;
2. art. 16 pkt 1 i 2 Pzp – przez naruszenie zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i przejrzystości, polegające na posłużeniu się nieprecyzyjnym pojęciem „widoczności” środków na rachunku, przy jednoczesnym niewyjaśnieniu znaczenia godziny 7:32 wskazanej przez bank nadawcy oraz godziny 10:38:27 wskazanej później przez bank prowadzący rachunek Zamawiającego;
3. art. 253 ust. 1 Pzp – przez przedstawienie uzasadnienia odrzucenia, które zawierało sprzeczne i błędne sformułowania, w tym wskazanie roku 2025 zamiast 2026 oraz stwierdzenie, że skuteczne wniesienie wadium następuje w chwili „obciążenia rachunku Zamawiającego”, podczas gdy rozstrzygające znaczenie ma uznanie tego rachunku;
4. art. 17 ust. 2 Pzp w zw. z art. 16 Pzp – przez dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej przed pełnym i niewątpliwym wyjaśnieniem okoliczności mającej bezpośredni wpływ na wynik postępowania.

Odwołujący wniósł o:

1. uwzględnienie odwołania;
2. unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego;
3. unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
4. nakazanie Zamawiającemu powtórzenia badania i oceny ofert po przeprowadzeniu pełnego postępowania

wyjaśniającego dotyczącego rozliczenia przelewu wadium;

1. ewentualnie – w razie uznania, że obecny materiał nie pozwala na definitywne ustalenie chwili, w której środki pozostawały w dyspozycji Zamawiającego – nakazanie Zamawiającemu uzyskania i przedstawienia pełnej informacji bankowej obejmującej wszystkie etapy rozliczenia przelewu;
2. zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów wpisu.

Odwołujący wskazał, że ma interes w uzyskaniu zamówienia i poniósł lub może ponieść szkodę wskutek zarzucanych naruszeń. Oferta Odwołującego opiewała na kwotę 398 736,00 zł i była najtańszą spośród złożonych ofert.

Wybrana oferta opiewała na kwotę 413 400,00 zł. Przywrócenie oferty Odwołującego do badania i oceny stwarza zatem realną możliwość uzyskania zamówienia.

Odwołujący uzasadniając zarzuty odwołania wskazał, co następuje.

Odrzucenie oferty jest czynnością wywołującą dla wykonawcy najdalej idący skutek. Uzasadnienie tej czynności powinno przedstawiać pełną i rzeczywistą podstawę faktyczną ​ sposób pozwalający wykonawcy ocenić zasadność odrzucenia i skutecznie skorzystać ze środków ochrony prawnej. w Użyte w zawiadomieniu określenie „nie było widoczne” nie stanowi precyzyjnego określenia chwili uznania rachunku. Nie wynikało z niego, czy godz. 10:08 była godziną sprawdzenia salda, wygenerowania historii operacji, sporządzenia wydruku czy inną godziną techniczną. Co więcej, w zawiadomieniu błędnie odwołano się do „obciążenia rachunku Zamawiającego” oraz wskazano datę 10 lipca 2025 r. Późniejsze uzyskanie zaświadczenia bankowego nie zmienia faktu, że przyczyna i podstawa faktyczna odrzucenia nie zostały przedstawione wykonawcy w sposób prawidłowy w chwili przekazania informacji o​ czynności.

Dokument banku nadawcy wskazuje, że przelew został przekazany do odbiorcy 10 lipca 2026 r. o godz. 7:32.

Dokument banku prowadzącego rachunek Zamawiającego wskazuje natomiast uznanie rachunku o godz. 10:38:27.

Różnica wynosi 3 godziny 6 minut i 27 sekund.

Odwołujący nie twierdzi, że samo złożenie dyspozycji przelewu albo samo przekazanie przelewu do pierwszej sesji ELIXIR automatycznie przesądza o skutecznym wniesieniu wadium. Twierdzi natomiast, że tak znaczna rozbieżność wymaga pełnego wyjaśnienia, zwłaszcza że dokument banku odbiorcy został sporządzony dopiero 20 lipca 2026 r. i nie opisuje technicznego przebiegu rozliczenia. Dla rzetelnej oceny konieczne jest ustalenie co najmniej: godziny wysłania komunikatu przez bank nadawcy, godziny rozrachunku w systemie ELIXIR, godziny otrzymania komunikatu przez bank odbiorcy, godziny zaksięgowania środków na rachunku technicznym banku odbiorcy, godziny uznania indywidualnego rachunku Gminy oraz przyczyny odstępu czasowego między tymi zdarzeniami.

Oferta Odwołującego była najtańsza i przewidywała taki sam, 15-minutowy czas podstawienia autobusu zastępczego jak pozostałe oferty. Odrzucenie tej oferty bez pełnego i​ przejrzystego ustalenia okoliczności bankowych bezpośrednio przesądziło o wyborze droższej oferty. Gdyby w wyniku przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego ustalono, że rachunek Zamawiającego pozostawał faktycznie uznany lub środki znajdowały się w jego dyspozycji przed godz. 9:00, przesłanka odrzucenia z art. 226 ust. 1 pkt 14 Pzp nie zostałaby spełniona. Dlatego pominięcie szczegółowego wyjaśnienia rozbieżności mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Na podstawie art. 534 Pzp odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodów z: - potwierdzenia przelewu wadium – na okoliczność kwoty, rachunku odbiorcy, tytułu i daty operacji; - odpowiedzi Nest Bank S.A. – na okoliczność złożenia dyspozycji 9 lipca 2026 r. o godz. 21:48 i przekazania przelewu do odbiorcy 10 lipca 2026 r. o godz. 7:32; - zawiadomienia o wyborze oferty najkorzystniejszej z 15 lipca 2026 r. – na okoliczność treści oraz wadliwości uzasadnienia odrzucenia; - wiadomości A.B. z 20 lipca 2026 r. wraz z załącznikami – na okoliczność czasu i sposobu uzupełnienia podstawy faktycznej czynności; - zaświadczenia Banku Spółdzielczego w Radzyniu Podlaskim z 20 lipca 2026 r. – na okoliczność wskazanej przez bank godziny uznania rachunku 10:38:27 oraz braku informacji o wcześniejszych etapach rozliczenia; - zestawienia z otwarcia ofert – na okoliczność ceny oferty Odwołującego oraz pozostałych ofert.

Ponadto odwołujący wniósł o zobowiązanie Zamawiającego do przedłożenia: •pełnej historii rachunku przeznaczonego do przyjmowania wadiów za 10 lipca 2026 r. wraz z godzinami operacji; •bankowego potwierdzenia otrzymania komunikatu ELIXIR i rozrachunku międzybankowego dotyczącego przelewu Odwołującego; •wyjaśnienia Banku Spółdzielczego wskazującego przyczynę różnicy pomiędzy godz. 7:32 a godz. 10:38:27; •dokumentów i notatek stanowiących podstawę ustalenia podanego w zawiadomieniu, że środki nie były widoczne do

godz. 10:08; •informacji, o której godzinie pracownik Zamawiającego po raz pierwszy sprawdził rachunek po godz. 9:00 i z jakiego wydruku korzystał.

Odwołujący wskazał, że jest świadomy, że dla wadium pieniężnego zasadnicze znaczenie ma chwila uznania rachunku Zamawiającego. Istotą niniejszego odwołania nie jest utożsamienie złożenia dyspozycji z uznaniem rachunku, lecz wykazanie, że Zamawiający odrzucił najtańszą ofertę na podstawie nieprecyzyjnie przedstawionych ustaleń, a następnie uzupełnił je dokumentem, który nadal nie wyjaśnia całego przebiegu rozliczenia. Z uwagi na bezpośredni wpływ odrzucenia oferty na wynik postępowania, rozbieżność pomiędzy dokumentami bankowymi powinna zostać wyjaśniona w sposób pełny i niebudzący wątpliwości. Do czasu takiego wyjaśnienia czynność odrzucenia oraz będący jej następstwem wybór oferty najkorzystniejszej nie powinny się ostać.

Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje.

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego z​ zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy procedurze, której wartość szacunkowa zamówienia nie przekracza kwot określonych ​ przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych. w Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.

Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron złożone w pismach procesowych, Izba stwierdziła, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są bezzasadne. Krajowa Izba Odwoławcza podzielając w całości stanowisko zamawiającego (za wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 25.08.2015 r., sygn. akt: XXIII Ga 1072/15: „Izba ma prawo podzielić zarzuty i wartościową argumentację jednego z uczestników, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów”), wskazuje, co następuje.

Termin składania ofert i wniesienia wadium został przez zamawiającego określony na 1​ 0 lipca 2026 r., godz. 9:00. Odwołujący złożył ofertę oraz zlecił przelew wadium na rachunek wskazany w SW Z.

Dyspozycja przelewu ELIXIR została złożona w Nest Bank S.A. 09 lipca 2026 r. o godz. 21:48. Z pisemnej odpowiedzi Nest Bank S.A. wynika, że przelew został przekazany do odbiorcy w pierwszej sesji rozliczeniowej 10 lipca 2026 r. o godz. 7:32.

W zawiadomieniu z 15 lipca 2026 r. zamawiający podał, że wadium „nie było widoczne na rachunku Zamawiającego do godz. 10:08”. Zamawiający nie wskazał rzeczywistej godziny uznania rachunku, dokumentu bankowego ani przyczyny, dla której przelew przekazany według banku nadawcy o godz. 7:32 nie został uznany na rachunku zamawiającego przed godz. 9:00.

Zamawiający, 20 lipca 2026 r., po zakwestionowaniu przez odwołującego podstaw odrzucenia, przekazał zaświadczenie Banku Spółdzielczego w Radzyniu Podlaskim, zgodnie z którym uznanie rachunku Gminy kwotą 7 000,00 zł nastąpiło 10 lipca 2026 r. o godz. 10:38:27. Dokument wskazuje godzinę późniejszą niż termin wniesienia wadium.

Zgodnie z przepisem art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli wykonawca nie wniósł wadium lub wniósł w sposób nieprawidłowy lub nie utrzymywał wadium nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą lub złożył wniosek o zwrot wadium ​ przypadku, o którym mowa w art. 98 ust. 2 pkt 3. w Zgodnie z art. 97 ust. 5 Pzp wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert. Oznacza to, że zarówno niewniesienie fizycznie wadium przez wykonawcę (bez znaczenia ​ jakiej formie), jak również wniesienie w taki sposób, że wpłynie do zamawiającego po upływie terminu na składanie w ofert, rozpatrywane będzie jako „niewniesienie wadium”. Nie ma przy tym znaczenia, ile upłynęło czasu od upływu terminu składania ofert do wniesienia wadium, aby zdyskwalifikować takie wadium. Niewniesienie wadium w terminie w przypadku wadium wnoszonego w pieniądzu oznacza, że wadium nie wpłynęło przelewem na konto wskazane przez zamawiającego przed upływem terminu na składanie ofert.

Jak zasadnie wskazał Izba w wyroku z dnia 11 maja 2026 r., KIO 1515/26 „czynność zabezpieczenia oferty wadium dokonywana jest najpóźniej z upływem daty, w której należy złożyć ofertę w procedurze przetargowej. Nie jest to czynność, którą można powtórzyć lub uzupełnić po tym terminie. Przedłużenie ważności wadium stanowi inną czynność, której celem jest zachowanie ważności wadium prawidłowo wniesionego, co ma związek ze zmianą terminu związania ofertą na skutek przedłużającej się procedury przetargowej, której nie udaje się zakończyć w pierwotnie oznaczonym

terminie związania ofertami”. Wadium nie jest dokumentem, który można poprawić po terminie tylko dlatego, że wykonawca powołuje się na wolę zabezpieczenia oferty. O skuteczności wadium decyduje treść dokumentu złożonego, a​ nie późniejsze deklaracje odwołującego lub Gwaranta. Ustawodawca nie dopuszcza możliwości uzupełniania wadium po terminie składania ofert ze względu, że nie jest to podmiotowy środek dowodowy, do którego mają zastosowanie przepisy o uzupełnianiu ani naprawie dokumentów wynikające z art. 128 ust. 1 ustawy Pzp.

Zamawiający wskazał, że zweryfikował rachunek bankowy 10 lipca 2026 r. o godzinie 10.00, tj. po upływie terminu otwarcia ofert i sprawdził, czy wykonawcy wnieśli wadium.

Dodatkowo, mimo braku takiej konieczności, celem potwierdzenia odwołującemu zamawiający wystąpił do Banku Spółdzielczego w Radzyniu Podlaskim, w jakiej dacie i​ godzinie, nastąpiło uznanie rachunku bankowego kwotą 7 000,00 zł przelaną przez odwołującego tytułem wadium w przedmiotowym postępowaniu.

Dokument ten, zdaniem Izby, jednoznacznie potwierdza, że zamawiający nie miał zaksięgowanej kwoty 7 000,00 zł na dzień 10 lipca 2026 r., na godzinę 9:00. Uznanie na rachunku bankowym zamawiającego nastąpiło 10 lipca 2026 r. ale dopiero o godzinie 10:38:27.

Tym samym, prawidłowe było ustalenie przez zamawiającego podstawy do odrzucenia oferty odwołującego, którego oferta, na dzień i godzinę wyznaczoną do składania ofert, nie była skutecznie zabezpieczona wadium. Wada taka wprost wpisuje się w dyspozycję przepisu art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy Pzp.

W wyroku z 23 maja 2025 r., sygn. akt. KIO 1696/25 Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że n„ ie liczy się moment zlecenia przelewu, a moment uznania (zaksięgowania) kwoty wadium na rachunku bankowym zamawiającego. W momencie otwarcia ofert zamawiający ma mieć pełną możliwość dysponowania wadium”. Izba wskazała ponadto, że zlecenie przelewu nie powoduje natychmiastowego pojawienia się środków pieniężnych na rachunku adresata - jest to operacja wymagająca nieco czasu. Co za tym idzie odwołujący winien tak zaplanować moment zlecenia przelewu, by mieć pewność, że wadium zostanie wniesione w odpowiednim czasie.

Podnoszone przez odwołującego naruszenie zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i przejrzystości wynikające z treści przepisów art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp, nie zostało w żaden sposób wykazane.

W ocenie Izby, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy zamawiający dochował ww. zasad postępowania, albowiem zweryfikował wszystkie wadia wykonawców i tylko u​ odwołującego brak było potwierdzenia jego wniesienia na dzień otwarcia ofert. Zamawiający nie ma obowiązku wyjaśniania, dlaczego wadium od wykonawcy nie wpłynęło, a jedynie zweryfikowania czy na rachunku bankowym w przypadku wadium wniesionego w pieniądzu znajdują się środki pieniężne, którymi zamawiający może dysponować.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 235 ust. 1 ustawy Pzp wskazać należy, ż​ e oczywista omyłka (prawidłowo stwierdzona przez odwołującego), nie wypływa na wynik postępowania odwoławczego, tym samym pozostaje irrelewantna dla tego postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).

Przewodniczący

………………………