Wyrok KIO 3525/26 z 31 sierpnia 2026

Gmina Długosiodło ul. T. Kościuszki 2, 07-210 Długosiodło NIP: 762-191-86-66 (zamawiający) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie gminy Długosiodło Znak sprawy: RZ.271.11.2026, ogłoszenie o zamówieniu zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych pod nr 2026/BZP 00342535/01 14 lipca 2026 roku (Postępowanie). Przedmiot zamówienia, wymagania, warunki udziału w postępowania oraz kryteria oceny ofert określa specyfikacja warunków zamówienia (SWZ).

20 lipca 2026 r. odwołanie wobec dokumentów zamówienia wniósł wykonawca Biotech sp. z o.o. ul.

Kawalerzystów 17 lok. 12, 53-004 Wrocław, KRS: 0000958 (odwołujący).

Odwołujący zarzucał zamawiającemu naruszenie:

ZARZUT PIERWSZY OPZ – WYŁĄCZENIE ZBIORNIKÓW Z POLIETYLENU PE I PEHD

1. art. 99 ust. 1, 2, 4, 5 i 6 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3Pzp poprzez opisanie warunków zamówienia dotyczących przedmiotu zamówienia i kryteriów stosowanych w celu oceny równoważności w zakresie przydomowych oczyszczalni w sposób nieproporcjonalny, nieuzasadniony potrzebami Zamawiającego, nadmierny oraz mogący utrudniać uczciwą konkurencję w zakresie, w jakim Zamawiający wymaga, aby zbiornik był wykonany z GRP lub stali nierdzewnej lub betonu oraz wyłącza zbiorniki wykonane z polietylenu PE i PEHD, podczas gdy przedmiotowe wymogi nie są uzasadnione względami obiektywnymi i słusznym interesem Zamawiającego i prowadzą do ograniczenia liczby wykonawców mogących złożyć oferty w Postępowaniu do wykonawców dysponujących przydomowymi oczyszczalniami ścieków pracującymi w określonej technologii (zbiornik wykonany wyłącznie z GRP lub stali nierdzewnej lub betonu, przy czym zbiorniki ze stali nierdzewnej i betonu nie funkcjonują na rynku) i nieuzasadnionego wykluczenia z udziału w Postępowaniu innych wykonawców zdolnych w sposób prawidłowy wykonać zamówienie, których oczyszczalnie wykonane są z polietylenu (PE/PEHD); tym samym kryteria równoważności mają charakter pozorny, ponieważ nie dopuszczają znanych na rynku rozwiązań równoważnych oraz preferują konkretny produkt i producenta bez uzasadnienia merytorycznego;

ZARZUT DRUGI OPZ – WYMAGANIE MONOLITYCZNOŚCI ZBIORNIKA Z WYŁĄCZENIEM POŁĄCZENIA TECHNOLOGICZNEGO

1. art. 99 ust. 1, 2, 4, 5 i 6 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 PZp poprzez opisanie warunków zamówienia dotyczących przedmiotu zamówienia i kryteriów stosowanych w celu oceny równoważności w zakresie przydomowych oczyszczalni w sposób niejednoznaczny, nieproporcjonalny, nieuzasadniony potrzebami Zamawiającego, nadmierny oraz mogący utrudniać uczciwą konkurencję w zakresie, w jakim Zamawiający wymaga, aby zbiornik oczyszczalni był monolityczny oraz wyłączył połączenia technologiczne zbiornika jak spawanie, klejenie etc., podczas gdy przedmiotowe wymogi nie są uzasadnione względami obiektywnymi i słusznym interesem Zamawiającego i prowadzą bądź do wyłączenia w ogóle możliwości złożenia oferty, ponieważ każdy zbiornik posiada połączenia technologiczne wewnątrz korpusu bądź do ograniczenia liczby wykonawców mogących złożyć oferty w Postępowaniu do wykonawców dysponujących przydomowymi oczyszczalniami ścieków pracującymi w określonej technologii (zbiornik monolityczny w rozumieniu przyjętym przez Zamawiającego) i nieuzasadnionego wykluczenia z udziału w Postępowaniu innych wykonawców

zdolnych w sposób prawidłowy wykonać zamówienie, których zbiorniki oczyszczalni wykonane są z wykorzystaniem połączeń technologicznych w tym spawania, klejenie etc., co nie ma wpływu na pracę oczyszczalni i zostały przebadane przez jednostkę notyfikowaną; tym samym kryteria równoważności mają charakter pozorny, ponieważ nie dopuszczają znanych na rynku rozwiązań równoważnych oraz preferują konkretny produkt i producenta bez uzasadnienia merytorycznego;

ZARZUT TRZECI OPZ – SPRAWDZENIA ROZWIAZANIA RÓWNOWAŻNEGO W WARUNKACH POLSKICH W ZAKRESIE PRACY NA INNYCH ZREALIZOWANYCH OBIEKTACH W OKRESIE CO NAJMNIEJ 2 LAT I 30 SZTUK

1. art. 99 ust. 1, 2, 4, 5 i 6 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp poprzez opisanie warunków zamówienia dotyczących przedmiotu zamówienia i kryteriów stosowanych w celu oceny równoważności w zakresie przydomowych oczyszczalni w sposób nieproporcjonalny, nieuzasadniony potrzebami Zamawiającego, nadmierny oraz mogący utrudniać uczciwą konkurencję w zakresie, w jakim Zamawiający wymaga, aby urządzenie równoważne było sprawdzone w warunkach polskich i pracujące na innych zrealizowanych obiektach w warunkach porównywalnych z warunkami przewidzianymi dla przedmiotu niniejszego zamówienia, tj. co najmniej trzy realizacje w ilości nie mniej niż 30 sztuk oczyszczalni przydomowych w technologii złoża obrotowego, pracujących przez okres nie krótszy, niż okres gwarancji producenta na dzień składania ofert (co najmniej 2 lata), podczas gdy przedmiotowe wymogi nie są uzasadnione względami obiektywnymi i słusznym interesem Zamawiającego i prowadzą do bezzasadnego ograniczenia liczby wykonawców mogących złożyć oferty w Postępowaniu i nieuzasadnionego wykluczenia z udziału w Postępowaniu wykonawców zdolnych w sposób prawidłowy wykonać zamówienie; tym samym stanowi to dodatkowe potwierdzenie, że kryteria równoważności mają charakter pozorny, ponieważ nie dopuszczają znanych na rynku rozwiązań równoważnych, preferują konkretny produkt i producenta bez uzasadnienia merytorycznego oraz są nieproporcjonalne do przedmiotu zamówienia i celu stawianych wymagań; dodatkowo kryterium to nie dotyczy cech funkcjonalnych ani technicznych, zatem nie może pełnić funkcji kryterium równoważności;

ZARZUT CZWARTY OPZ – WYMAGANIE W ZAKRESIE ROZWIĄZANIA RÓWNOWAŻNEGO PRZEDSTAWIENIA DOWODÓW JAK KATALOGI PRODUCENTA, RYSUNKI, INSTRUKCJE DTR, WYKAZ TRZECH LOKAZLIACJI Z ILOŚCIĄ I ROKIEM URUCHOMIENIA

1. art. 99 ust. 1, 2, 4, 5 i 6 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp poprzez opisanie kryteriów stosowanych w celu oceny równoważności w zakresie przydomowych oczyszczalni w sposób niejednoznaczny, nieproporcjonalny, nieuzasadniony potrzebami Zamawiającego, nadmierny, niezawierający analogicznych wymagań dla urządzeń referencyjnych oraz skutkujący dowolnością oceny, niepewnością na etapie oceny ofert i mogący utrudniać uczciwą konkurencję w zakresie, w jakim Zamawiający w parametrach równoważności przewiduje, że „W przypadku wątpliwości co do równoważności zaproponowanych w ofercie zamienników urządzeń lub materiałów równoważnych, Zamawiający w porozumieniu z projektantem na etapie badania oferty może wymagać wykazania (udokumentowania) równoważności. W tym celu może żądać przedstawienia przez Wykonawcę takich dokumentów jak: katalogi producenta, rysunki, instrukcje DTR, wykaz trzech lokalizacji z ilością i rokiem uruchomienia danych urządzeń. W szczególności urządzenia lub materiały równoważne oceniane będą pod względem zastosowanej technologii, materiałów, wielkości, kosztów eksploatacji i zrealizowanych obiektów. W przypadku niewykazania równoważności Zamawiający zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o PZP odrzuci ofertę jako niezgodną z wymaganiami specyfikacji.”; w szczególności wymagania w zakresie równoważności powinny być ustalone na etapie przygotowania opisu przedmiotu zamówienia, jednoznaczne, uwarunkowane technicznie, obiektywne, niedające podstaw do dowolnych czy subiektywnych ocen na etapie badania i oceny ofert i nie mogą wykraczać poza zakres, który nie jest opisany w kryteriach równoważności, jak również nie jest wymagany od urządzeń referencyjnych; dotyczy to w szczególności oceny w zakresie wielkości, kosztów eksploatacji i zrealizowanych obiektów.

Odwołujący domaga się wykreślenia tiret 10, w konsekwencji w przypadku uwzględnienia odwołania, zmiany poprzez wykreślenia wymagać będzie tiret 11 w odniesieniu do weryfikacji „trzech lokalizacji z ilością i rokiem uruchomienia” także przy nieuwzględnieniu zarzutu 4 w pozostałym zakresie.

Odwołujący wnosił również o nakazanie zamawiającemu dokonania modyfikacji dokumentów zamówienia zgodnie z żądaniami zawartymi w uzasadnieniu odwołania w tym: - zmiany SW Z i PFU i dopuszczenie w ramach parametrów technicznych i parametrów równoważności, aby zbiornik przydomowej oczyszczalni ścieków mógł być wykonany z polietylenu (PE/PEHD); - zmiany warunków zamówienia, w tym PFU poprzez wykreślenie wymagania monolityczności zbiornika oraz tiret 5 PFU w zakresie parametrów równoważności zdania drugiego (w konsekwencji tiret 5 powinien zostać wykreślony w całości), ewentualnie uznanie, że zbiornik posiadający połączenia technologiczne (w tym spawany) spełnia wymagania zamawiającego w zakresie monolityczności (urządzenie będzie kwalifikowane jako monolityczne) i odpowiednią modyfikację SWZ i PFU; - wykreślenia wymagania zawartego w tiret 10 PFU Parametry równoważności oraz dostosowania do tej zmiany

pozostałych warunków zamówienia (np. tiret 11, jeśli KIO nie uwzględni zarzutu 4 odwołania); - wykreślenia z PFU z parametrów równoważności tiret 11: „W przypadku wątpliwości co do równoważności zaproponowanych w ofercie zamienników urządzeń lub materiałów równoważnych, Zamawiający w porozumieniu z projektantem na etapie badania oferty może wymagać wykazania (udokumentowania) równoważności. W tym celu może żądać przedstawienia przez Wykonawcę takich dokumentów jak: katalogi producenta, rysunki, instrukcje DTR, wykaz trzech lokalizacji z ilością i rokiem uruchomienia danych urządzeń. W szczególności urządzenia lub materiały równoważne oceniane będą pod względem zastosowanej technologii, materiałów, wielkości, kosztów eksploatacji i zrealizowanych obiektów. W przypadku niewykazania równoważności Zamawiający zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o PZP odrzuci ofertę jako niezgodną z wymaganiami specyfikacji.”, ewentualnie dostosowanie go do uwzględnionego zakresu odwołania (w szczególności poprzez wykreślenie wymagania przedstawienia wykazu trzech lokalizacji z ilością i rokiem uruchomienia danych urządzeń objętego zarzutem 3 odwołania).

Odwołujący oparł się na założeniu, że; - Zamawiający nie posłużył się w PFU nazwami konkretnych urządzeń, jednak wymagania zawarte w opisie przedmiotu zamówienia (SW Z i PFU) wskazują na konkretnych producentów przydomowych oczyszczalni ścieków (BioSet sp. z o.o. i Kingspan) i konkretne produkty (RotoSet i BioDisc), - parametry równoważności zostały określone w taki sposób, że w części powielają wymagania stawiane urządzeniom referencyjnym, a w części stawiają wymagania znacznie bardziej restrykcyjne od urządzeń referencyjnych (np. tiret 10 i 11) - w zakresie materiału zbiornika innego niż GRP tj. beton lub stal nierdzewna obejmują pusty zbiór urządzeń, ponieważ w technologii wybranej przez Zamawiającego (biologicznych złóż obrotowych) na rynku nie ma urządzeń wykonanych z betonu oraz stali nierdzewnej a wykluczenie nowoczesnych urządzeń z PE i PEHD zarówno z zakresu urządzeń referencyjnych, jak i określanych jako równoważne czyni parametry równoważności pozornymi, a opis przedmiotu zamówienia sprzecznym z Pzp - wymaganie monolityczności zbiornika z SW Z, takie które wyłącza połączenia technologiczne pomiędzy jego elementami, w tym poprzez klejenie, spawanie etc., wyłącza jakiekolwiek urządzenia, bo żadne go nie spełniają, ani referencyjne, ani równoważne. - wymaganie określone w ust. 10. nie stanowi parametru równoważności, który powinien odnosić się do parametrów technicznych i funkcjonalnych, a nie miejsca funkcjonowania oczyszczalni czy czasu, jaki minął od jej zamontowania, - wykonawcy mogący wziąć udział w Postępowaniu co do zasady nie są jednocześnie producentami takich oczyszczalni, dopiero w wyniku nawiązania współpracy z producentem konkretnych oczyszczalni są w stanie brać udział w postępowaniach na roboty budowlane oraz składać konkurencyjne oferty, Nieuzasadnione zawężenie warunków zamówienia prowadzi do ograniczenia kręgu potencjalnych wykonawców m.in. do takich, którzy współpracują z konkretnymi producentami urządzeń - wykonawcy, którzy są jednocześnie producentami przydomowych oczyszczalni ścieków, produkujący oczyszczalnie z polietylenu są wyłączeni z możliwości zaoferowania własnych urządzeń zgodnych z wymaganą technologią, których parametry są nawet lepsze od tych, które wskazał zamawiający; - materiał wyłączony SW Z (PE i PEHD) jako materiał montowanych w ramach robót budowalnych oczyszczalni jest jednym z kilku dopuszczonych do wykonania oczyszczani odpowiednią normą a w zakresie kilku parametrów ma właściwości lepsze od oczyszczalni wykonanych z GRP „(Zgodnie z punktem 6.5 pkt 4 normy PN-EN 12566-3+A2:2013 („Durability”) polietylen (PE) jest dopuszczonym normą materiałem konstrukcyjnym do budowy zbiorników oczyszczalni, a norma szczegółowo określa wymagania techniczne, jakie musi on spełniać. Tym samym polietylen (PE) został oceniony jako odpowiedni do wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków. Po drugie, polietylen (PE) ma kilka istotnych przewag nad GRP (czyli Glass Reinforced Plastic – kompozytem zbrojonym włóknem szklanym), który obok stali nierdzewnej został wskazany jako materiał referencyjny, szczególnie w zastosowaniach takich jak rury, zbiorniki czy instalacje przemysłowe.

Dodatkowo Odwołujący wskazuje, że najważniejsze zalety polietylenu (PE/PEHD) to:

1. Wyższa odporność na uderzenia i pęknięcia Polietylen (PE) jest materiałem elastycznym, więc dobrze znosi uderzenia, odkształcenia i naprężenia gruntu. GRP jest bardziej sztywny i może pękać przy punktowych obciążeniach lub błędach montażowych.
2. Lepsza szczelność (zgrzewanie zamiast łączeń mechanicznych) Zbiorniki PE można łączyć poprzez zgrzewanie, co daje niemal jednorodną strukturę bez przecieków. W GRP stosuje się głównie połączenia kielichowe lub kołnierzowe, które są bardziej podatne na nieszczelności.
3. Większa odporność na deformacje gruntu Polietylen (PE) „pracuje” razem z gruntem (np. przy osiadaniu), co jest dużą zaletą w instalacjach podziemnych. GRP ma mniejszą tolerancję na takie ruchy.
4. Odporność chemiczna Polietylen (PE) ma bardzo szeroką odporność na chemikalia (kwasy, zasady, sole).

GRP też posiada odporność chemiczną, ale jego odporność zależy od rodzaju żywicy i może być bardziej ograniczona.

1. Mniejsza masa i łatwiejszy transport Polietylenowe elementy są zazwyczaj lżejsze i łatwiejsze w montażu, co obniża koszty instalacji.
2. Brak korozji i dobra trwałość Polietylen (PE) nie koroduje i nie ulega degradacji elektrochemicznej. GRP również nie rdzewieje, ale może ulegać degradacji strukturalnej (np. delaminacji) w trudnych warunkach.

(powyższe właściwości PEi PEHD oraz dopuszczenie tego materiału jako jednego z kilku dopuszczonych normą nie było sporne, izba stwierdza, że dowody przedłożone na tę okoliczność przez odwołującego, potwierdzają powyższe).

Odwołujący na dowód tego, że SW Z opisuje skonkretyzowany produkt przedłożył, Dowód: deklaracja właściwości użytkowych Bio-Set sp. z o.o. dotycząca przydomowej oczyszczalni ścieków RotoSet na fakty: opis przedmiotu zamówienia wskazuje na konkretny produkt, bezzasadnie ograniczając krąg wykonawców zdolnych do złożenia oferty i wykonania przedmiotu zamówienia. Jednocześnie odwołujący wskazywał, że oprócz produktu Bio- Set wymagania (oprócz wymagania pełnej monolityczności nie spełnianego przez żaden produkt) spełnia produkt Kingspan.

Izba stwierdza, że dowód ten, wraz ze stanowiskiem odwołującego, co do Kingspan , potwierdza jedynie, że na rynku oferowane są produkty innych producentów – takich jak Bio – Set czy Kingspan - spełniające wymagania SWZ (a przy błędnym założeniu odwołującego wymagania całkowitej monolityczności produktu, że ten produkt nie spełniają tego wymagania i nie jest zgodny z SWZ) Odwołujący złożył dowód w postaci unieważnienia postępowania przez innego zamawiającego pn. „Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy Raba Wyżna dla osób fizycznych w formule: „zaprojektuj i wybuduj”, numer sprawy: IZPiRG.271.22.2026, dla wykazania zarzutów 1,2 oraz 3 dotyczących konieczności wykazania się montażem oferowanych oczyszczalni w technologii złóż obrotowych w określonej liczbie urządzeń we wskazanym okresie na fakt braku zapewnienia równoważności stanowi wadę postępowania.

Izba stwierdza, że stan faktyczny objęty innym postepowanie nie jest adekwatny do niniejszego Postępowania a dowód wykazuje wyłącznie, że inny zamawiający w innym postępowaniu unieważnił postępowanie wskazując określone uzasadnienie, że: „Po otwarciu ofert, w trakcie trwania czynności badania ofert, Zamawiający powziął informację od Instytucji udzielającej dofinansowania na realizację przedmiotowego postępowania, że opisanie przedmiotu zamówienia za pomocą norm, aprobat, specyfikacji technicznych i systemów odniesienia, bez jednoczesnego dopuszczenia rozwiązań równoważnych, może prowadzić do ograniczenia uczciwej konkurencji oraz naruszenia zasady równego traktowania wykonawców. W konsekwencji, powyższe okoliczności mogą stanowić naruszenie art. 101 ust. 4 ustawy Pzp. W związku z powyższym, postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. nieprawidłowość ta może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii Europejskiej poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem. Jednocześnie, zgodnie z art. 262 ustawy Pzp, o wszczęciu kolejnego postępowania, które dotyczy tego samego przedmiotu zamówienia lub obejmuje ten sam przedmiot zamówienia, Zamawiający niezwłocznie zawiadomi wykonawców, którzy ubiegali się o udzielenie zamówienia w tym postępowaniu. „ Odwołujący przedłożył dowód Dowód: deklaracja właściwości użytkowych Bio-Set sp. z o.o. dotycząca przydomowej oczyszczalni ścieków RotoSet, deklaracja właściwości użytkowych Biotech 6 RotoDisc, skan opinia dr inż. Łukasza Żyłka (Politechnika Rzeszowska) na fakty równoważności PE jako materiału na zbiornik przydomowej oczyszczalni ścieków; opinia na temat określenia możliwości zastosowania zbiorników PE, wykonanych z wykorzystaniem technologii spawania, w instalacjach oczyszczalni ścieków (tajemnica przedsiębiorstwa),

Izba stwierdzą ,że dowody potwierdzają, że zbiorniki wykonane z PE , PEHD mogą być tańsze od innych oraz w zależność od sposoby wykonania mogą mieć pewne właściwości lepsze od zbiorników wykonanych z innych materiałów. Zbiorniki z innych materiałów, mogą mieć pewne właściwości lepsze od zbiorników wykonanych z PE . PEHD w zależności od sposobu wykonania.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i uwzględniając dokumentację Postępowania, złożone dowody z dokumentów (z uwzględnieniem wyżej wskazanej oceny dowodów) oraz stanowiska stron złożone na piśmie i podane do protokołu, ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 Pzp, tj. istnienie po stronie odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia przez niego szkody z uwagi na kwestionowane czynności zamawiającego. Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 Pzp.

Izba ustaliła, że (zaznaczenia własne izby):

1. W rozdziale II.1 SW Z zamawiający wskazał m.in. na wymagania, co do przedmiotu zamówienia, na który składać ma się:

„1.2. Dostawę, montaż i uruchomienie 50 sztuk przydomowych biologicznych oczyszczalni ścieków pracujących w technologii złóż obrotowych. Zbiornik oczyszczalni składa się z monolitycznego zbiornika, z wydzielonymi co najmniej trzema komorami - osadnik wstępny, strefa ze złożem obrotowym, osadnik wtórny. "

1. Zamawiający przewidział w SWZ rozdział dotyczący rozwiązań równoważnych:

„2. Rozwiązania równoważne

1. Użyte w dokumentach opisujących przedmiot zamówienia nazwy materiałów lub jakichkolwiek innych wyrobów lub produktów służą określeniu pożądanego standardu wykonania i określlenia właściwości i wymogów techniczno użytkowych założonych w programie funkcjonalno-użytkowym dla danego typu rozwiązań, nie są obowiązujące i należy je traktować, jako propozycje projektanta. Nie są one w żaden sposób wiążące przyszłego wykonawcę do ich stosowania.

Przyjęte typy materiałów i urządzeń (wskazane w programie funkcjonalno-użytkowym) zostały użyte wyłącznie przykładowo, w celu opisania przedmiotu zamówienia.

1. Wykonawca może zastosować materiały i urządzenia równoważne o parametrach techniczno – użytkowych odpowiadających co najmniej parametrom materiałów i urządzeń, wskazanych w opisie przedmiotu zamówienia.
2. Wykonawca ma obowiązek posiadać w stosunku do materiałów równoważnych dokumenty potwierdzające pozwolenie na zastosowanie/wbudowanie (atesty, certyfikaty, aprobaty techniczne, świadectwa jakości) oraz dokumentację techniczno ruchową.
3. Dopuszcza się zamienne rozwiązania (w oparciu o produkty innych producentów) pod warunkiem: spełnienia tych samych właściwości technicznych, przedstawienia zamiennych rozwiązań na piśmie (dane techniczne, atesty, dopuszczenia do stosowania).
4. Wykonawca powinien okres lic ich parametry, celem wykazania, z e spełniają warunki określone w opisie przedmiotu zamówienia. Rozwiązania równoważne zgodnie ze swoją definicją, muszą posiadać parametry oraz spełniać standardy nie gorsze niż produkty podane przykładowo. W takim przypadku, wykonawca załącza do oferty wykaz rozwiązań równoważnych wraz z jego opisem lub normami.
5. Do wskazanych w SW Z znaków towarowych, patentów lub pochodzenia zastosowanie ma okres lenie „lub równoważne”, co oznacza, że Wykonawca może użyć innych produktów niż określone w SW Z, jednakże wyłącznie pod warunkiem , z e posiadają one tożsamy charakter użytkowy (tożsamość funkcji) oraz, ze zapewnią uzyskanie parametrów technicznych oraz bezpieczeństwa użytkowania nie gorszych od założonych w ww. dokumentach po uzyskaniu akceptacji Zamawiającego.
6. W miejscu, gdzie Zamawiający dokonuje opisu przedmiotu zamówienia za pomocą norm, aprobat, specyfikacji technicznych i systemów odniesienia, o których mowa w art. 101 ustawy Pzp Zamawiający, dopuszcza rozwiązania równoważne opisywanym. „ W PFU Zamawiający przewidział następujące parametry równoważności:

„Parametry równoważności:

Zamawiający dopuszcza rozwiązania równoważne pod warunkiem zapewnienia nie gorszych parametrów i funkcjonalności niż określone w dokumentacji. Równoważność wykazuje Wykonawca poprzez karty katalogowe, tabelę porównawczą wymagań i parametrów oferowanych, właściwe deklaracje/certyfikaty oraz referencje. Brak materiałów w ofercie oznacza, że Wykonawca oferuje urządzenia w pełni zgodne z dokumentacją.

Parametry równoważności dla projektowanych oczyszczalni:

Technologia pracy - złoże obrotowe (nie dopuszcza się zmiany technologii) Materiał zbiornika: GRP, beton lub stal nierdzewna. Nie dopuszcza się zbiorników z PE lub PEHD ze względu na ich podatność na pracę w gruncie oraz zmiany wymiarowe pod wpływem temperatury, co w przypadku technologii złóż obrotowych stwarza ryzyko poważnych awarii.

Częstotliwość wybierania osadu z osadnika wstępnego i wtórnego - od 1 do 2 razy na rok, dla typoszeregów od 5 do 12 RLM w zależności od producenta co musi wynikać jednoznacznie z DTR producenta.

Wymaga się, aby wlot do oczyszczalni mógł być wykonany na głębokości minimum 1,25 m od dna rury do rzędnej terenu (powyższy parametr musi mieć potwierdzenie w instrukcji oczyszczalni, lub DTR producenta i nie może skutkować utratą gwarancji).

Wymaga się, aby oferowane oczyszczalnie ścieków składały się z jednego, monolitycznego zbiornika. Nie dopuszcza się rozwiązań opartych na kilku zbiornikach, które są ze sobą łączone poprzez klejenie, spawanie, rury etc.

Wymaga się, aby ciąg technologiczny oczyszczalni składał się z: osadnika wstępnego, strefy tlenowej ze złożem, podzielonej na co najmniej dwa stopnie biologiczne osadnik wtórny.

Ze względu na ograniczone powierzchnie nieruchomości wymaga się, aby oferowana oczyszczalnia ścieków była dostępna w

wersji z odpływem grawitacyjnym lub w wersji z odpływem ciśnieniowym, realizowanym poprzez fabrycznie wbudowaną przez producenta komorę pompowni ścieków oczyszczonych wraz z pompą.

Oczyszczalnia musi posiadać bezpośredni, pełnowymiarowy dostęp rewizyjny do komór osadnika wstępnego i osadnika wtórnego, umożliwiający wprowadzenie sztywnej rury ssawnej o średnicy min. DN100 do każdej części roboczej komór.

Niedopuszczalne jest stosowanie króćców ssawnych, króćców serwisowych lub innych punktowych otworów. Otwory rewizyjne muszą mieć średnicę min. 200 mm (HS) oraz zapewniać fizyczną możliwość manewrowania końcówką ssawną w całej objętości komór Wymogiem bezwzględnym jest, aby zaproponowane oczyszczalnie były sprawdzone w warunkach polskich i pracujące na innych zrealizowanych obiektach w warunkach porównywalnych z warunkami przewidzianymi dla przedmiotu niniejszego zamówienia tj. co najmniej trzy realizacje w ilości nie mniej niż 30 sztuk oczyszczalni przydomowych w technologii złoża obrotowego, pracujących przez okres nie krótszy, niż okres gwarancji producenta na dzień składania ofert (co najmniej 2 lata).

W przypadku wątpliwości co do równoważności zaproponowanych w ofercie zamienników urządzeń lub materiałów równoważnych, Zamawiający w porozumieniu z projektantem na etapie badania oferty może wymagać wykazania (udokumentowania) równoważności. W tym celu może żądać przedstawienia przez Wykonawcę takich dokumentów jak: katalogi producenta, rysunki, instrukcje DTR, wykaz trzech lokalizacji z ilością i rokiem uruchomienia danych urządzeń. W szczególności urządzenia lub materiały równoważne oceniane będą pod względem zastosowanej technologii, materiałów, wielkości, kosztów eksploatacji i zrealizowanych obiektów. W przypadku niewykazania równoważności Zamawiający zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o PZP odrzuci ofertę jako niezgodną z wymaganiami specyfikacji. „ Izba ustaliła, że zamawiający w następstwie odwołania dokonał szeregu zmian wszystkich zakwestionowanych odwołaniem postanowień. Zmiany określono w zmianie SWZ z 29 lipca 2026 r. RZ.271.11.2026.

Izba stwierdziła, w oparciu o SW Z oraz zmianya także zgodne stanowiska stron, że wprowadzone zmiany nie czynią zadość żądaniom odwołania.

Izba ustaliła również bezsporne okoliczności , że ; - norma właściwa PN-EN 12566-3+A2:2023v(Durability) dopuszcza kilka materiałów konstrukcyjnych do budowy zbiorników oczyszczalni i określa inne wymagania dla zbiornika wykonanego z któregoś w dopuszczonych materiałów, norma dopuszcza wykonania zbiorników z materiałów elastycznych – polietyleny (takich jak PE oraz PEHD) oraz z różnych materiałów nieelastycznych (takich jak żelbet, beton, polimerobeton, stal, GRP) - rynek oczyszczalni przydomowych jest rynkiem ograniczonym, co do liczby producentów oczyszczalni, - na rynku polskim oferowane są i montowane od kilkunastu a na nawet kilkudziesięciu lat oczyszczalnie ze zbiornikami z materiałów nieelastycznych, dopuszczonych właściwą normą, takich jak np. GRP znane są także oczyszczalnie z betonu i stali - na rynku polskim nie były oferowane ani nie są montowane przed 2026 r. oczyszczalnie – zbiorniki wykonane z materiału elastycznego PE, jako materiału dopuszczonego właściwą normą (która dopuszcza materiał PE – PEHD), - na rynku polskim jest czterech producentów zbiorników z GRP, od 2025 r. jeden zaoferował produkty z polietylenu a od 11 marca 2026 r. odwołujący oferuje także swoje zbiorniki z PE; - odwołujący od marca 2026 r oferuje swoje zbiorniki (z PE) na razie pojedyńczym klientom, - zbiorniki z GRP są zbiornikami sprawdzonymi w praktyce w wieloletnim użytkowaniu, - zbiorniki z PE nie są zbiornikami sprawdzonymi w praktyce w wieloletnim użytkowani; - zbiorniki z GRP i PE są zbiornikami o różnych właściwościach i norma nakłada inne wymagania i parametry dla zbiorników z GRP i z PE Izba dała także wiarę wyjaśnieniom zamawiającego, znajdującym oparcie w brzmieniu SW Z, że przyczyną wyłączenia możliwości oferowania zbiorników w technologii PE / PEHD oraz wymaganie dostarczenia zbiorników sprawdzonych w praktyce jest wola zamawiającego wyłączenia z Postępowania budowy oczyszczalni z niesprawdzonych materiałów tj. elastycznego PE i PEHD, także co do ich trwałości, wytrzymałości, potencjalnej awaryjnościw praktyce na okres wieloletni, niesprawdzonych u klienta docelowego i co do których nie było możliwości sprawdzenia i ewentualnej korekty niedogodności tzw. „chorób dziecięcych”.

Izba stwierdza, że:

Zgodnie z art. 16 Zgodnie z art. 16 Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny.

Zgodnie z art. 112 ust. 1 Pzp, zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do

przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.

Zgodnie z art. 99 ust. 1, 2, 4, 5 i 6 : 1. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. 2. Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów. 4.

Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów. 5.

Przedmiot zamówienia można opisać przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy "lub równoważny". 6. Jeżeli przedmiot zamówienia został opisany w sposób, o którym mowa w ust. 5, zamawiający wskazuje w opisie przedmiotu zamówienia kryteria stosowane w celu oceny równoważności.

Z przywołanych przepisów wynika, że rolą zamawiającego, będącego gospodarzem postępowania i opisującego przedmiot zamówienia jest opisanie przedmiot zamówienia jednoznacznie i w taki sposób aby uzyskać przedmiot zamówienia zgodny z uzasadnionymi oczekiwaniami zamawiającego. Opis przedmiotu zamówienia, w tym także kryteria równoważności nie może prowadzić do nieuzasadnionego obiektywnymi potrzebami zamawiającego produktu.

Izba wskazuje, że podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że wykluczenie pewnych produktów lub podmiotów z możliwości udziału w postępowaniu nie zawsze narusza Ustawę (zob np. wyrok z 22 września 2023 r. o sygn. akt KIO 2516/23, w którym stwierdzono: „Izba podziela pogląd wielokrotnie prezentowany w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, iż nie narusza przepisów ustawy Pzp sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia, który uwzględnia potrzeby zamawiającego, nawet jeżeli utrudnia lub uniemożliwia niektórym podmiotom dostęp do zamówienia.

Obowiązek zachowania zasady uczciwej konkurencji nie oznacza, iż zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia w sposób odzwierciedlający jego potrzeby. Zamawiający nie ma także obowiązku zapewnienia możliwości realizacji przedmiotu zamówienia wszystkim podmiotom działającym na rynku w danej branży, bowiem pojęcie uczciwej konkurencji nie może być utożsamiane z konkurencją absolutną. Dokonując opisu przedmiotu zamówienia zamawiający nie ma obowiązku czynienia tego w sposób najbardziej dogodny dla ewentualnych wykonawców. (…) Izba wskazuje, że zamawiający posiada swobodę w ukształtowaniu warunków udziału w postępowaniu, przy czym warunki muszą odnosić się do konkretnego zamówienia publicznego i jego przedmiotu” podobnie: „Jak słusznie wskazał zamawiający, stosownie do obowiązujących zasad prawa zamówień publicznych, w tym także wynikających z orzecznictwa KIO, to zamawiający jako gospodarz postępowania określa swoje uzasadnione potrzeby. W sytuacji, gdy opis przedmiotu zamówienia jest podyktowany uzasadnionymi potrzebami zamawiającego, a nie zamiarem faworyzowania konkretnego wykonawcy i dyskryminowania innych wykonawców, nie jest możliwe skuteczne ingerowanie w określony przez zamawiającego opis przedmiotu zamówienia, a w konsekwencji decydowanie za zamawiającego, jakie rozwiązania ma dopuścić (wyrok KIO z 28.03.2023 r. KIO 704/23). Pod pojęciem uzasadnionych potrzeb zamawiającego należy rozumieć pewne oczekiwania zamawiającego odnoszące się do nabywanego dobra, których spełnienie pozwoli na uzyskanie określonych efektów” (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 27.12.2023 r., KIO 3730/23). Zamawiający co prawda ma obowiązek sporządzać opis przedmiotu zamówienia w sposób proporcjonalny, przejrzysty i z poszanowaniem zasad uczciwej konkurencji, niemniej nie oznacza to obowiązku opisywania przedmiotu zamówienia w taki sposób, aby każdy zainteresowany wykonawca mógł złożyć w postępowaniu ważną ofertę. Ustawa więc nie nakłada na zamawiającego obowiązku zapewnienia konkurencji absolutnej kosztem jego potrzeb. Zamawiający nie jest zobowiązany do dostosowywania swoich potrzeb do rynku i nabywania przedmiotu zamówienia, który jest dla niego nieprzydatny, tylko po to, aby zapewnić wykonawcom możliwość udziału w postępowaniu (np. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 10.01.2025 r., KIO 4672/24). Obniżanie wymagań zamawiającego względem nabywanych usług lub dostaw, w sposób nieadekwatny do realnego zapotrzebowania, byłoby z kolei działaniem sprzecznym z zasadą efektywności, która wymaga, aby zamawiający udzielał zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, oraz uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów (art. 17 ust. 1 ustawy Pzp).”

W tej sprawie odwołujący kwestionował cztery wymagania zamawiającego, tj.:

1. wymagany materiał wykonania zbiornika (GRP, stal nierdzewna, beton) – Odwołujący wnosił o dopuszczenie materiału, z którego wykonane są jego zbiorniki, czyli PE/PEHD,
2. wymaganie, aby oferowane oczyszczalnie składały się z jednego monolitycznego zbiornika – wnosząc o wykreślenie o wykreślenie tego wymogu, względnie dopuszczenie rozwiązań posiadających połączenia technologiczne (w tym spawane),
3. wymaganie sprawdzenia oferowanych rozwiązań równoważnych w warunkach polskich i pracujących w warunkach porównywalnych z warunkami przewidzianymi dla przedmiotu zamówienia – Odwołujący wnosił o wykreślenie tego wymagania,
4. wymaganie w zakresie weryfikacji spełnienia przez oferowane rozwiązanie równoważne parametrów równoważności – Odwołujący wnosi o wykreślenie tego postanowienia, względnie zmodyfikowanie poprzez usunięcie wymogu przedstawienia wykazu trzech lokalizacji, w których oferowane rozwiązanie równoważne zostało sprawdzone

W zakresie wymagania monolityczności izba wskazuje, że oparte zostało na błędnym założeniu, że SWZ dopuszcza wyłącznie monolityczne urządzenia, podczas gdy już pierwotne brzmienie SWZ, wskazuje na wymóg monolityczności zbiornika, które to wymaganie sam odwołujący ocenia jako prawidłowe w uzasadnieniu zarzutu.

Stąd izba oddaliła zarzut w tym zakresie.

Izba wskazuje, że zmiana kwestionowanego postanowienia miała jedynie charakter doprecyzowujący i nie zmieniała pierwotnego założenia wymaganie monolityczności zbiornika. 29 lipca 2026 r. zamawiający zmodyfikował kwestionowane postanowienie poprzez wskazanie, że : „ Wymaga się, aby część retencyjna (hydrauliczna) zbiornika oferowanej oczyszczalni ścieków składała się z jednego, monolitycznego zbiornika. Nie dopuszcza się rozwiązań opartych na kilku zbiornikach, które są ze sobą łączone poprzez klejenie, spawanie, rury etc.”. Odwołujący wnosił o wykreślenie wymagania w zakresie monolityczności, względnie dopuszczenie rozwiązań posiadających połączenia technologiczne (w tym spawane). Zdaniem odwołującego żaden produkt dostępny na rynku, w tym rozwiązania zgodne z wymaganiami podstawowymi (RotoSet i BioDisc) nie spełniają tego wymagania. Odwołujący zwracał uwagę, że materiał GRP, z którego dopuszczalne jest wykonanie zbiorników powstaje poprzez laminowanie, co miałoby odpowiadać użytemu przez Zamawiającego pojęciu „łączenia poprzez klejenie/spawanie”. Jednocześnie, Odwołujący wnosił o dopuszczenie rozwiązań opartych o PE wykonywanych metodą spawania ekstruzyjnego. Wymagania w zakresie monolityczności zbiornika wynikało z pierwotnego zapisu a cel jego wprowadzenia jest oczywisty i polega na akceptowanym zresztą przez odwołującego zapewnieniu integralności i szczelności zasadniczej, retencyjnej części zbiornika – tj tej w której gromadzone i oczyszczane są ścieki oraz która przenosi obciążenia gruntowe – przez cały, wieloletni okres eksploatacji. Zamawiający nie zakazywał i nie zakazuje łączenia elementów w toku produkcji. Ooczekiwał i oczekuje zapewnienie, by część hydrauliczna (retencyjna) zbiornika – komora, w której przebywają ścieki – stanowiła jednorodną, nierozdzielną i szczelną bryłę, wolną od połączeń montażowych, które w tej strefie mogłyby stać się punktami nieszczelności lub osłabienia konstrukcji pod parciem gruntu i wodami gruntowymi. To właśnie ta część decyduje o bezpieczeństwie środowiskowym i trwałości całej instalacji . Odwołujący sam definiuje monolityczność przez pryzmat „korpusu” i „części retencyjnej” zbiornika, tj. tej części, która odpowiada za szczelność, magazynowanie ścieków oraz przenoszenie obciążeń gruntowych. Odwołujący sam wskazuje: „Należy podkreślić, że w przypadku oczyszczalni PE nie dochodzi do łączenia elementów tworzących część retencyjną zbiornika. Zasadniczy korpus odpowiedzialny za szczelność, magazynowanie ścieków oraz przenoszenie obciążeń gruntowych powstaje jako jeden element produkcyjny. Ewentualne połączenia wykonywane metodą spawania dotyczą wyłącznie części technologicznej oczyszczalni i nie stanowią połączeń tworzących korpus zbiornika. (…) w przypadku oczyszczalni PE sam zbiornik wykonywany jest w sposób monolityczny; spawaniu podlega jedynie część technologiczna oczyszczalni stanowiąca wyposażenie urządzenia”

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wyłączenia możliwości oferowania wykonania oczyszczalni z wykorzystaniem zbiornika z PE lub PEHD izba wskazuje, że odwołujący nie wykazał, że postanowienie nie jest uzasadnione potrzebami zamawiającego, nieproporcjonalne – nadmierne w stosunku do potrzeb lub w sposób nieuprawniony ogranicza konkurencję.

Ponad to w sprawie bezspornym było, że – zgodnie z twierdzeniem odwołującego – możliwa jest realizacja przedmiotu zamówienia przez wykonawcę realizującego roboty budowalne niezależnie od tego czy jest czy nie producentem urządzeń, w tym także urządzeń z PE/ PEHD. Oczyszczalnie z materiałów dopuszczonych SWZ są bowiem dostępne na rynku dla wykonawców. Tym samym nie sposób przyjąć, za odwołującym, że SWZ w sposób nieuprawniony zawęża krąg potencjalnych wykonawców zamówienia na roboty budowlane. Potencjalnie każdy wykonawca będący lub nie będący producentem może podjąć się realizacji przedmiotu zamówienia.

Zamawiający

Izba podkreśla, że SWZ - OPZ nie ogranicza w sposób nieuzasadniony potrzebami zamawiającego i nieproporcjonalny konkurencyjności oczekując zaoferowania urządzeń z materiałów takich jak beton stal czy GRP z wyłączeniem elastycznego polietylenu (PE/ PEHD).Urządzenia wykonane z GRP są oferowane na rynku przez kilku producentów. Zamawiający nie wskazuje określonego produktu ani producenta lecz technologię wykonania / a właściwie materiał zbiornika poprzez wyłącznie możliwości oferowania urządzeń wykonanych z PE/ PEHD . Wskazanie pożądanego materiału wykonania (także poprzez wyeliminowanie określonego materiału) nie eliminuje podmiotów zdolnych do wykonania zamawianych urządzeń. Zarzut oparty został na założeniu, że zapis preferuje konkretny produkt lub konkretnego producenta podczas gdy tak nie jest. Wykonawca nie wykazał preferencji konkretnego produktu konkretnego producenta. Urządzenia z GRP są powszechnie dostępne na rynku i produkowane przez paru producentów. Zamawiający nie identyfikuje konkretnego przedmiotu zamówienia (urządzenia) prowadząc do wykluczenia / ograniczenia konkurencji innych ich producentów i ich produktów.

Stąd izba oddaliła zarzut w tym zakresie.

W odniesieniu do pozostałych kwestionowanych zapisów tj. wymagań odnoszących się wyłącznie do urządzenia równoważnego, co do tego, że przedmiot oferowany ma być rozwiązaniem sprawdzonym na rynku oraz, że w stosunku wyłącznie do rozwiązania równoważnego wymagane jest złożenie określonych środków dowodowych izba wskazuje, że zamawiający rozszerzył wymagania na wszystkie urządzenia, nie tylko równoważne, co zmienia treść wymagania a izba nie może oceniać zapisu fragmentarycznie. Zarzut i wskazane w nim zastrzeżenia odnosiły się do wymagania jako skierowanego wyłącznie do urządzeń równoważnych. Obecnie, po zmianie SWZ dokonanej 29 lipca 2026 r. wymaganie ma charakter uniwersalny i dotyczy każdego oferowanego urządzenia i zniesiono ograniczenie do sprawdzenia w praktyce urządzeń na rynku polskim.

Stąd izba oddaliła zarzuty w tym zakresie.

Zgodnie z art. 552 ust. 1 Pzp wydając wyrok, izba bierze za podstawę stan rzeczy ustalony w toku postępowania odwoławczego.

Ciężar dowodowy zgodnie z art. 534 Pzp spoczywa na odwołującym. Spór dotyczący brzmienia SW Z – warunków udziału w postępowaniu, czy opisu przedmiotu zamówienia w tym także wymagań co do równoważności i jej wykazania – wymaga także aktywności zamawiającego, co do uzasadnienia ich wprowadzenia w świetle okoliczności faktycznych sprawy i zasad określonych Ustawą, czemu zamawiający w niniejszym postępowaniu sprostał.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 574 ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i pkt 2 lit. b) rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437), obciążając kosztami w całości odwołującego.

Mając powyższe na uwadze, Izba orzekła, jak w sentencji.

Przewodnicząca

...…………………..