Wyrok KIO 2464/26 z 23 czerwca 2026

1. oddala odwołanie;
2. kosztami postępowania obciąża odwołującego wykonawcę Aces Sp. z o.o. z siedzibą ​w Gdyni, i:
3. 1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania; 2.2.zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w m. st.

Warszawie Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie kwotę ​ 3 617 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga z​ a pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie -​ Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca

……………………………….……… ……………………………….……… ……………………………….………

Sygn. akt

KIO 2464/26

Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w m. st. Warszawie Sp. z o.o. z siedzibą ​ Warszawie (dalej: „zamawiający”) prowadzi, na podstawie przepisów ustawy z dnia w 1​ 1 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320) - dalej: „ustawa Pzp” postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego pn.: „Zakup i dostawa substancji chemicznych do instalacji termicznego przekształcania odpadów”; nr postępowania: RZP.27.09.2025.JN (dalej „postępowanie” lub „zamówienie”).

Wartość szacunkowa zamówienia przekracza kwoty progów unijnych, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 22 kwietnia 2026 r.; numer publikacji ogłoszenia 274601-2026; numer wydania Dz.U. S: 78/2026.

W dniu 13 maja 2026 r. zamawiający dokonał zmian w treści Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej „SW Z”), na którą to czynność odwołanie wniósł wykonawca Aces Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni (dalej „odwołujący” lub „Aces”).

Odwołujący podnosił, że dokonane przez zamawiającego zmiany SWZ w zakresie:

1. Części II SW Z- Opis przedmiotu Zamówienia, poprzez dodanie pkt 15 w Rozdziale I.Postanowienia wspólne dla wszystkich zadań, treści jak niżej:

„15. Na podstawie art. 16b ust. 2 ustawy Pzp, Zamawiający dopuszcza wyłącznie dostawę towarów, które pochodzą z państw-członków UE oraz państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska. Oferta na dostawę towarów, wykonanie robót budowalnych lub usług pochodzących z państwa niebędącego członkiem UE, GPA i państwa, które

nie jest stroną ww. umów międzynarodowych, skutkować będzie odrzuceniem oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp Pochodzenie towaru ustala się zgodnie z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013, str. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym, towar całkowicie uzyskany w danym kraju lub na danym terytorium uznawany jest za pochodzący z tego kraju lub terytorium (ust. 1), zaś towar, w produkcję którego zaangażowane są więcej niż jeden kraj lub więcej niż jedno terytorium, uznaje się za pochodzący z kraju lub terytorium, w którym towar ten został poddany ostatniemu istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetwarzaniu lub obróbce, w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania (ust. 2).

1. Części IV Projektowane postanowienia umowy - dodano § 6a: “Zakaz udziału podmiotów i towarów z państw trzecich (art. 16a i 16b ust. 2 Pzp) 1. Strony zgodnie oświadczają, ​że Zamawiający, zgodnie z art. 16a Pzp, nie dopuszcza do udziału wykonawców, podwykonawców, dalszych podwykonawców ani podmiotów udostępniających zasoby pochodzących z państw trzecich niebędących stronami Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) ani innych umów międzynarodowych gwarantujących na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska, jak również nie dopuścił dostaw pochodzących z tych państw. 2. Ilekroć w niniejszym paragrafie mowa ​o "Państwach Dopuszczonych" - rozumie się przez to państwa o których mowa w art. 16a Pzp tj. państwa członkowskie Unii Europejskiej, państwa członkowskie Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz państwa trzecie będące stronami Porozumienia GPA lub innych umów międzynarodowych, gwarantujących na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska. Ilekroć mowa o "Państwach Trzecich Objętych Zakazem" - rozumie się przez to wszystkie państwa nienależące do Państw Dopuszczonych. 3. Wykonawca zobowiązany jest ​do dostarczenia wszystkich towarów stanowiących przedmiot dostawy realizowanej ​w ramach niniejszej Umowy pochodzących wyłącznie z Państw Dopuszczonych. Pochodzenie towaru ustala się zgodnie z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny. 4. Wykonawca nie powierzy wykonania jakiejkolwiek części zamówienia podwykonawcom, dalszym podwykonawcom ani podmiotom udostępniających zasoby mającym siedzibę albo miejsce zamieszkania w Państwie Trzecim Objętym Zakazem, a także nie dokona w toku realizacji Umowy zmiany podwykonawcy, dalszego podwykonawcy ani podmiotu udostępniającego zasoby ​na podmiot pochodzący z takiego państwa. 5. Wykonawca przedłoży dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru, w szczególności świadectwo pochodzenia wystawione przez właściwy organ, deklarację producenta lub dokumentację techniczną ​i handlową umożliwiającą weryfikację pochodzenia towaru.
2. Części I SW Z - INSTRUKCJA DLA W YKONAW CÓW, Rozdział III - Zasady przygotowania oferty, poprzez dodanie w pkt 12.6.4. - pkt 12.6.4.2. o treści jak niżej: obecne brzmienie: 12.6.4.Zamawiający, działając zgodnie z art. 106 ustawy, w celu potwierdzenia zgodności oferowanych dostaw z wymaganiami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia, żąda złożenia wraz z ofertą nw. przedmiotowych środków dowodowych, tj.: 12.6.4.1. Certyfikat jakościowy produktu/ świadectwo jakości produktu, potwierdzający parametry jakościowe, tj.: właściwości fizyczne i chemiczne określone przez Zamawiającego w Części II SWZ ​- Opis Przedmiotu Zamówienia, Rozdział II Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia pkt 2 - odpowiednio dla Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 oraz Zadania 4. zastępuje się nowym, następującym brzmieniem:
3. 6.4.Zamawiający, działając zgodnie z art. 106 ustawy, w celu potwierdzenia zgodności oferowanych dostaw z wymaganiami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia, żąda złożenia wraz z ofertą nw. przedmiotowych środków dowodowych, tj.: 12.6.4.1. Certyfikat jakościowy produktu/świadectwo jakości produktu, potwierdzający parametry jakościowe, tj.: właściwości fizyczne i chemiczne określone przez Zamawiającego w Części II SW Z Opis Przedmiotu Zamówienia, Rozdział II Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia pkt 2 - odpowiednio dla Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 oraz Zadania 4. 12.6.4.2. dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru, w szczególności świadectwo pochodzenia wystawione przez właściwy organ, deklarację producenta lub dokumentację techniczną i handlową umożliwiającą weryfikację pochodzenia towaru odpowiednio w zakresie Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 i Zadania 4, z którego wprost wynikać będzie kraj pochodzenia substancji chemicznej objętej przedmiotem zamówienia w zakresie danego zadania. Zamawiający nie dopuszcza składania przez Wykonawców oświadczeń własnych jako dokumentu potwierdzającego kraj pochodzenia. IV. W konsekwencji powyższego Zamawiający dokonuje modyfikacji Formularzy Ofertowych odpowiednio w zakresie Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 ​i Zadania 4 poprzez dodanie pkt 10 w tabeli pn.: „Dodatkowe pozycje formularza ofertowego”, o następującej treści: -

w zakresie Zadania 1: „10. Kraj pochodzenia węgla aktywnego pylistego” - w zakresie Zadania 2: „10. Kraj pochodzenia wapna hydratyzowanego (Ca(OH)2)” - w zakresie Zadania 3: „10. Kraj pochodzenia wapna palonego (CaO)” - w zakresie Zadania 4: „10. Kraj pochodzenia mocznika granulowanego ((NH2)2CO)”

1. projektowanego przez zamawiającego postanowienia umowy, o których mowa powyżej ​w pkt. 1. ppkt 2), tj. § 6a umowy; zostały wprowadzone z naruszeniem niżej wymienionych przepisów ustawy Pzp:
2. art. 99 ust. 1 i ust. 4 ustawy Pzp poprzez zamieszczenie w opisie przedmiotu zamówienia kryterium pochodzenia produktu oraz dopuszczenie wyłącznie produktów, które pochodzą z państw - członków UE oraz państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska, podczas gdy zastosowanie tego rodzaju wymagania nie wynika z obiektywnego, uzasadnionego zapotrzebowania zamawiającego, który powinien zdefiniować swoje zapotrzebowanie przy użyciu parametrów technicznych, funkcjonalności oraz certyfikatów, a co w konsekwencji narusza zasadę uczciwej konkurencji oraz godzi w zasadę równego traktowania wykonawców poprzez wykluczenie z postępowania wykonawców posiadających produkty wysokiej klasy, dopuszczone do obrotu na terenie Unii Europejskiej, lecz wyprodukowane poza granicami Unii Europejskiej lub poza granicami państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska;
3. art. 16 pkt 1 ustawy Pzp poprzez zamieszczenie w opisie przedmiotu zamówienia kryterium pochodzenia produktu oraz dopuszczenie wyłącznie produktów, które pochodzą z państw-członków UE oraz państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska skutkujące naruszeniem zasady uczciwej konkurencji oraz zasady równego traktowania wykonawców ​w postępowaniu poprzez nie znajdujące uzasadnienia w obiektywnych potrzebach zamawiającego wykluczenie z udziału w postępowaniu wykonawców oferujących produkty spełniające wymogi jakościowe wyprodukowane poza granicami Unii Europejskiej lub poza granicami państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska; 3)16b ust. 2 ustawy Pzp poprzez zamieszczenie w opisie przedmiotu zamówienia kryterium pochodzenia produktu oraz dopuszczenie wyłącznie produktów, które pochodzą z państw członków UE oraz państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska skutkujące niedopuszczalnym wykluczeniem z udziału w postępowaniu podmiotów prowadzących działalność ​na terytorium państw - członków UE oraz państw objętych ww. umowami międzynarodowymi, a także towarów unijnych w rozumieniu art. 5 pkt 23) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny.

Formułując powyższe zarzuty odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania i​ nakazanie zamawiającemu zmiany treści SWZ w zakresie:

1. Części II SW Z- Opis przedmiotu Zamówienia, poprzez usunięcie pkt 15 w Rozdziale I. Postanowienia wspólne dla wszystkich zadań;
2. Części IV Projektowane postanowienia umowy, poprzez usunięcie § 6a;
3. Części I SW Z -INSTRUKCJA DLA W YKONAW CÓW, Rozdział IIIZasady przygotowania oferty, poprzez usunięcie pkt. 12.6.4.2. w pkt 12.6.4.

Zamawiający poinformował wykonawców, zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy Pzp, o wniesieniu odwołania, wzywając uczestników postępowania do złożenia przystąpienia.

W terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy Pzp, do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpił wykonawca Grand Activated Sp. z o.o. z siedzibą ​ Hajnówce. w Zamawiający złożył do akt sprawy pismo procesowe z 9 marca 2026 r. - Odpowiedź n​ a odwołanie, w którym odniósł się do zarzutów odwołania, wnosząc o jego oddalenie ​ całości jako niezasadnego. w Odwołujący, w piśmie procesowym z 18 czerwca 2026 r. odniósł się do argumentacji zamawiającego, wnosząc o

przeprowadzenie dowodów na okoliczności wskazane w piśmie.

Krajowa Izba Odwoławcza, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego, po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przesłaną przez zamawiającego w formie elektronicznej, po zapoznaniu się z treścią odwołania, odpowiedzią na nie, jak też pismem procesowym złożonym przez odwołującego i stanowiskiem przystępującego zaprezentowanym w zgłoszonym przystąpieniu, a także po wysłuchaniu stanowisk stron i uczestnika postępowania, złożonych ustnie do protokołu w toku rozprawy ustaliła i zważyła, co następuje Izba ustaliła, że nie zaszła żadna z przesłanek, o których stanowi art. 528 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem odwołania.

Izba dokonała również badania spełnienia przez odwołującego przesłanek określonych w art. 505 ustawy Pzp, to jest kwestii posiadania przez niego legitymacji do wniesienia odwołania uznając, że jego interes we wniesieniu odwołania przejawia się w następujący sposób.

Odwołujący jest wykonawcą, który prowadzi działalność w zakresie objętym zamówieniem. Wprowadzone przez zamawiającego zmiany w treści SW Z uniemożliwiają odwołującemu wzięcie udziału w postępowaniu, pomimo że jego zdaniem oferuje on produkty, które spełniają wymogi jakościowe, jednakże ze względu na pochodzenie tych towarów odwołujący nie będzie miał możliwości złożenia swojej oferty. Tym samym odwołujący, n​ a skutek działań zamawiającego, może ponieść szkodę w postaci braku możliwości ubiegania się o przedmiotowe zamówienie, zawarcia umowy i osiągnięcia zysku z tytułu realizacji zamówienia.

Izba dopuściła dowód z dokumentacji postępowania, przesłanej przez zamawiającego do akt sprawy.

Izba dopuściła i oceniła dowody, o przeprowadzenie których wnioskowały strony, n​ a okoliczności w nich wskazane.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje

Izba ustaliła, że przedmiotem zamówienia, zgodnie z opisem zamieszczonym w części II SW Zjest zakup i dostawa substancji chemicznych do instalacji termicznego przekształcania odpadów dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w m. st. Warszawie Sp. z o.o., z​ podziałem na następujące zadania:

Zadanie 1 - Zakup i dostawa węgla aktywnego pylistego w maksymalnej planowanej ilości 200 Mg (kod CPV – 249540006 – węgiel aktywny) Zadanie 2 - Zakup i dostawa wapna hydratyzowanego Ca(OH)2 w maksymalnej planowanej ilości 4350 Mg (kod CPV – 24213000-0 – wapno uwodnione) Zadanie 3 - Zakup i dostawa wapna palonego (CaO) w maksymalnej planowanej ilości 2000 Mg (kod CPV – 44921210-7 – wapno sproszkowane) Zadanie 4 - Zakup i dostawa mocznika granulowanego ((NH2)2CO) w maksymalnej planowanej ilości 600 Mg(kod CPV – 24324000-1– związki organiczne z azotową grupą funkcyjną) Treść SW Z była przedmiotem wyjaśnień, zamawiający w dniu 13 maja 2026 r. opublikował na stronie internetowej prowadzonego postępowania odpowiedzi na pytania, ​ tym na pytanie nr 15 o treści: „w nawiązaniu do pytania potencjalnego Wykonawcy w ​ przedmiotowym postępowaniu, dotyczącego sytuacji geopolitycznej, w tym konfliktu w n​ a Bliskim Wschodzie, i wpływu tych wydarzeń na utrudnienia w rzetelnym przygotowaniu oferty, a co za tym idzie zapewne utrudnienia w zakresie możliwości rzetelnej realizacji dostaw, oraz w związku z wprowadzoną w ubiegłym roku nowelizacją ustawy Prawo zamówień publicznych, implementującą art. 85 ust. 2 dyrektywy w sprawie zamówień sektorowych, wyrażony obecnie w art. 393 ust. 1 pkt 4 PZP, zwracamy się z wnioskiem o wyjaśnienie oraz analizę podejścia Zamawiającego do stosowania wskazanej regulacji w niniejszym postępowaniu.

Przepis ten stanowi implementację art. 85 ust. 2 dyrektywy w sprawie zamówień sektorowych i umożliwia zamawiającym sektorowym odrzucanie ofert obejmujących produkty pochodzące z państw trzecich w stosunku do Unii Europejskiej.

Celem wprowadzenia tej regulacji było zapewnienie instrumentu pozwalającego na ochronę interesów unijnego rynku zamówień publicznych w sytuacji, gdy wykonawcy oraz produkty z​ państw trzecich nie korzystają z równoważnego i wzajemnego dostępu do rynków zamówień publicznych w swoich krajach. Przepis ten ma zatem charakter ochronny i równoważący, służący przeciwdziałaniu asymetrii w warunkach konkurencji pomiędzy podmiotami z Unii Europejskiej a wykonawcami z państw trzecich.

W konsekwencji powyższego Unia Europejska rozwijała rozwiązania prawne o charakterze systemowym, ukierunkowane na zapewnienie większej równowagi w dostępie do unijnego rynku zamówień publicznych oraz ochronę jego spójności w relacjach z państwami trzecimi. Jednocześnie wzmacniano instrumenty umożliwiające bardziej świadome kształtowanie struktury wykonawców w postępowaniach publicznych, w szczególności w sektorach

​o znaczeniu strategicznym.

W tym kontekście art. 393 ust. 1 pkt 4 PZP stanowi istotne narzędzie realizacji powyższych założeń, umożliwiające ograniczenie udziału produktów pochodzących z państw trzecich ​ postępowaniach sektorowych. w Mając powyższe na uwadze, zwracamy się z następującymi pytaniami:

1. Czy Zamawiający, uwzględniając cel implementacji art. 85 ust. 2 dyrektywy oraz systemowe założenia polityki Unii Europejskiej w zakresie ochrony rynku wewnętrznego i​ zapewnienia równoważnych warunków konkurencji, rozważa zastosowanie w niniejszym postępowaniu art. 393 ust. 1 pkt 4 PZP jako podstawy wykluczenia ofert obejmujących produkty pochodzące z państw trzecich?
2. Jeżeli Zamawiający nie przewiduje zastosowania wskazanej podstawy, prosimy o​ szczegółowe wskazanie przesłanek faktycznych i prawnych, które uzasadniają odstąpienie od wykorzystania instrumentu przewidzianego przez ustawodawcę, w szczególności ​ kontekście ochrony rynku wewnętrznego Unii Europejskiej oraz zapewnienia równych warunków konkurencji w w zamówieniach publicznych.
3. Czy Zamawiający potwierdza, że przy konstruowaniu SW Z dokonał oceny ryzyk związanych z udziałem produktów pochodzących z państw trzecich, w tym ich wpływu n​ a strukturę konkurencji oraz realizację celów polityki Unii Europejskiej w zakresie zrównoważonych i odpowiedzialnych zamówień publicznych ?”.

Zamawiający, odpowiadając na powyższe dokonał zmiany treści SWZ i​ projektowanych postanowień umowy, przy czym wyjaśnił: „Zamawiający zwraca uwagę, i​ ż Wykonawca powołał się na postanowienia ustawy Pzp dotyczące zamówień sektorowych, podczas gdy przedmiotowe postępowanie jest zamówieniem klasycznym (prowadzonym przez zamawiającego klasycznego). Niezależnie od powyższego Zamawiający działając n​ a podstawie art. 137 ust. 1 ustawy Pzp postanowił o modyfikacji postanowień Specyfikacji Warunków Zamówienia w zakresie:

I. Części II SW Z - Opis przedmiotu Zamówienia, poprzez dodanie pkt 15 w Rozdziale I.Postanowienia wspólne dla wszystkich zadań, treści jak niżej:

1. Na podstawie art. 16b ust. 2 ustawy Pzp, Zamawiający dopuszcza wyłącznie dostawę towarów, które pochodzą z państw-członków UE oraz państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska. Oferta na dostawę towarów, wykonanie robót budowalnych lub usług pochodzących z państwa niebędącego członkiem UE, GPA i państwa, które nie jest stroną ww. umów międzynarodowych, skutkować będzie odrzuceniem oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp Pochodzenie towaru ustala się zgodnie z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z​ dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z​ 10.10.2013, str. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym, towar całkowicie uzyskany w danym kraju lub na danym terytorium uznawany jest za pochodzący z tego kraju lub terytorium (ust. 1), zaś towar, w produkcję którego zaangażowane są więcej niż jeden kraj lub więcej niż jedno terytorium, uznaje się za pochodzący z kraju lub terytorium, w którym towar ten został poddany ostatniemu istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetwarzaniu lub obróbce, ​ przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny w etap wytwarzania (ust. 2).

II. Części IV Projektowane postanowienia umowy, poprzez dodanie § 6a: § 6a Zakaz udziału podmiotów i towarów z państw trzecich (art. 16a i 16b ust. 2 Pzp)

1. Strony zgodnie oświadczają, że Zamawiający, zgodnie z art. 16a Pzp, nie dopuszcza do udziału wykonawców, podwykonawców, dalszych podwykonawców ani podmiotów udostępniających zasoby pochodzących z państw trzecich niebędących stronami Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) ani innych umów międzynarodowych gwarantujących na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska, jak również nie dopuścił dostaw pochodzących z tych państw.
2. Ilekroć w niniejszym paragrafie mowa o "Państwach Dopuszczonych" – rozumie się przez to państwa o których mowa w art. 16a Pzp tj. państwa członkowskie Unii Europejskiej, państwa członkowskie Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz państwa trzecie będące stronami Porozumienia GPA lub innych umów międzynarodowych, gwarantujących na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest

Unia Europejska. Ilekroć mowa o "Państwach Trzecich Objętych Zakazem" – rozumie się przez to wszystkie państwa nienależące do Państw Dopuszczonych.

1. Wykonawca zobowiązany jest do dostarczenia wszystkich towarów stanowiących przedmiot dostawy realizowanej w ramach niniejszej Umowy pochodzących wyłącznie z Państw Dopuszczonych. Pochodzenie towaru ustala się zgodnie z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny.
2. Wykonawca nie powierzy wykonania jakiejkolwiek części zamówienia podwykonawcom, dalszym podwykonawcom ani podmiotom udostępniających zasoby mającym siedzibę albo miejsce zamieszkania w Państwie Trzecim Objętym Zakazem, a także nie dokona w toku realizacji Umowy zmiany podwykonawcy, dalszego podwykonawcy ani podmiotu udostępniającego zasoby na podmiot pochodzący z takiego państwa.
3. Wykonawca przedłoży dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru, w szczególności świadectwo pochodzenia wystawione przez właściwy organ, deklarację producenta lub dokumentację techniczną i handlową umożliwiającą weryfikację pochodzenia towaru.

III. Cześć I SW Z - INSTRUKCJA DA W YKONAW CÓW, Rozdział III - Zasady przygotowania oferty, poprzez dodanie w pkt 12.6.4. - pkt 12.6.4.2. o treści jak niżej: obecne brzmienie:

1. 6.4.Zamawiający, działając zgodnie z art. 106 ustawy, w celu potwierdzenia zgodności oferowanych dostaw z wymaganiami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia, żąda złożenia wraz z ofertą nw. przedmiotowych środków dowodowych, tj.:
2. 6.4.1. Certyfikat jakościowy produktu/świadectwo jakości produktu, potwierdzający parametry jakościowe, tj.: właściwości fizyczne i chemiczne określone przez Zamawiającego w Części II SW Z - Opis Przedmiotu Zamówienia, Rozdział II Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia pkt 2 - odpowiednio dla Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 oraz Zadania 4. zastępuje się nowym, następującym brzmieniem:
3. 6.4.Zamawiający, działając zgodnie z art. 106 ustawy, w celu potwierdzenia zgodności oferowanych dostaw z wymaganiami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia, żąda złożenia wraz z ofertą nw. przedmiotowych środków dowodowych, tj.:
4. 6.4.1. Certyfikat jakościowy produktu/świadectwo jakości produktu, potwierdzający parametry jakościowe, tj.: właściwości fizyczne i chemiczne określone przez Zamawiającego w Części II SW Z - Opis Przedmiotu Zamówienia, Rozdział II Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia pkt 2 - odpowiednio dla Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 oraz Zadania 4.
5. 6.4.2. dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru, w szczególności świadectwo pochodzenia wystawione przez właściwy organ, deklarację producenta lub dokumentację techniczną i handlową umożliwiającą weryfikację pochodzenia towaru odpowiednio w zakresie Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 i Zadania 4, z którego wprost wynikać będzie kraj pochodzenia substancji chemicznej objętej przedmiotem zamówienia w zakresie danego zadania.

Zamawiający nie dopuszcza składania przez Wykonawców oświadczeń własnych jako dokumentu potwierdzającego kraj pochodzenia.

IV. W konsekwencji powyższego Zamawiający dokonuje modyfikacji Formularzy Ofertowych odpowiednio w zakresie Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 i Zadania 4 poprzez dodanie pkt 10 w tabeli pn.: „Dodatkowe pozycje formularza ofertowego”, o następującej treści: -w zakresie Zadania 1: „10. Kraj pochodzenia węgla aktywnego pylistego” -w zakresie Zadania 2: „10. Kraj pochodzenia wapna hydratyzowanego (Ca(OH)2)”

-w zakresie Zadania 3: „10. Kraj pochodzenia wapna palonego (CaO)” -w zakresie Zadania 4: „10. Kraj pochodzenia mocznika granulowanego ((NH2)2CO)” Ponadto w piśmie z 18 maja 2026 r. (opublikowane na stronie 19 maja 2026 r.) zamawiający, odpowiadając na pytanie nr 1, doprecyzował dodany w dniu 13 maja 2026 r. ppkt 12.6.4.2 Rozdział III Część I SWZ.

Odpowiadając na pytanie o treści: „w związku z dokonanymi zmianami treści SWZ, ​ szczególności pkt 12.6.4.2 dotyczącego dokumentów potwierdzających pochodzenie towaru, Wykonawca zwraca się w z uprzejmą prośbą o udzielenie następujących wyjaśnień:

1​ . Czy w przypadku, gdy Wykonawca jest jednocześnie producentem oferowanego produktu na rynku polskim, Zamawiający uzna za wystarczające oświadczenie/deklarację producenta dotyczącą pochodzenia towaru, o której mowa

w pkt 12.6.4.2 SWZ?” wyjaśnił: „Zamawiający informuje, że na obecnym etapie nie dokonuje oceny dokumentów składanych przez Wykonawców w postępowaniu oraz wyjaśnia, że przedmiotowy środek dowodowy, o którym mowa w pkt 12.6.4.2.

Części I SW Z - Instrukcja dla Wykonawców, musi umożliwiać Zamawiającemu jednoznaczną weryfikację kraju pochodzenia substancji chemicznej objętej przedmiotem zamówienia w zakresie danego zadania.

Dla uniknięcia wszelkich wątpliwości, Zamawiający działając na podstawie art. 137 ust. 1 ustawy Pzp, zmienia treść Specyfikacji Warunków Zamówienia w zakresie Części I SWZ -​ Instrukcja dla wykonawców, pkt 12.6.4.2. w następujący sposób: obecne brzmienie:

„12.6.4. Zamawiający, działając zgodnie z art. 106 ustawy, w celu potwierdzenia zgodności oferowanych dostaw z wymaganiami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia, żąda złożenia wraz z ofertą nw. Przedmiotowych środków dowodowych, tj.: 12.6.4.1. Certyfikat jakościowy produktu/świadectwo jakości produktu, potwierdzający parametry jakościowe, tj.: właściwości fizyczne i chemiczne określone przez Zamawiającego w Części II SW Z - Opis Przedmiotu Zamówienia, Rozdział II Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia pkt 2 -​ odpowiednio dla Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 oraz Zadania 4.

1. 6.4.2. dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru, w szczególności świadectwo pochodzenia wystawione przez właściwy organ, deklarację producenta lub dokumentację techniczną i handlową umożliwiającą weryfikację pochodzenia towaru odpowiednio w zakresie Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 i Zadania 4, z którego wprost wynikać będzie kraj pochodzenia substancji chemicznej objętej przedmiotem zamówienia w zakresie danego zadania.

Zamawiający nie dopuszcza składania przez Wykonawców oświadczeń własnych jako dokumentu potwierdzającego kraj pochodzenia.

UWAGA: Jeżeli Wykonawca nie złoży wraz z ofertą ww. przedmiotowych środków dowodowych lub złożone przedmiotowe środki dowodowe będą niekompletne, Zamawiający wezwie Wykonawcę do ich złożenia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie.”. zastępuje się nowym, następującym brzmieniem:

„12.6.4. Zamawiający, działając zgodnie z art. 106 ustawy, w celu potwierdzenia zgodności oferowanych dostaw z wymaganiami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia, żąda złożenia wraz z ofertą nw. Przedmiotowych środków dowodowych, tj.:

1. 6.4.1. Certyfikat jakościowy produktu/świadectwo jakości produktu, potwierdzający parametry jakościowe, tj.: właściwości fizyczne i chemiczne określone przez Zamawiającego w Części II SW Z - Opis Przedmiotu Zamówienia, Rozdział II Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia pkt 2 - odpowiednio dla Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 oraz Zadania 4.
2. 6.4.2. dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru, w szczególności świadectwo pochodzenia wystawione przez właściwy organ, deklarację producenta lub dokumentację techniczną i handlową umożliwiającą weryfikację pochodzenia towaru odpowiednio w zakresie Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3 i Zadania 4, z którego wprost wynikać będzie kraj pochodzenia substancji chemicznej objętej przedmiotem zamówienia w zakresie danego zadania.

Zamawiający nie dopuszcza składania przez Wykonawców oświadczeń własnych jako dokumentu potwierdzającego kraj pochodzenia, chyba że Wykonawca jest producentem oferowanej substancji.

UWAGA: Jeżeli Wykonawca nie złoży wraz z ofertą ww. przedmiotowych środków dowodowych lub złożone przedmiotowe środki dowodowe będą niekompletne, Zamawiający wezwie Wykonawcę do ich złożenia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie.”.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje

Izba, biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stanowiska stron i uczestnika postępowania, a także zakres zarzutów podnoszonych w odwołaniu uznała, ż​ e odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Izba odniesie się do zarzutów naruszenia art. 16 pkt 1 oraz art. 16 ust. 2 ustawy Pzp poprzez: - zamieszczenie w opisie przedmiotu zamówienia kryterium pochodzenia produktu oraz dopuszczeniu wyłącznie produktów, które pochodzą z państw-członków UE oraz państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i​ równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska skutkujące naruszeniem zasady uczciwej konkurencji oraz zasady równego traktowania wykonawców w postępowaniu poprzez nie znajdujące uzasadnienia w obiektywnych potrzebach zamawiającego wykluczenie z udziału w postępowaniu wykonawców oferujących produkty spełniające wymogi jakościowe wyprodukowane poza granicami Unii Europejskiej lub poza granicami państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu

​w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska; - zamieszczenie w opisie przedmiotu zamówienia kryterium pochodzenia produktu oraz dopuszczeniu wyłącznie produktów, które pochodzą z państw-członków UE oraz państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i​ równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska skutkujące niedopuszczalnym wykluczeniem z udziału w postępowaniu podmiotów prowadzących działalność na terytorium państw-członków UE oraz państw objętych ww. umowami międzynarodowymi, a także towarów unijnych w rozumieniu art. 5 pkt 23) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny.

W rozpoznawanej sprawie zamawiający, powołując się na przepisy art. 16a oraz art. 16b ust. 2 ustawy Pzp, wprowadził ograniczenia w dostępie towarów z państw trzecich, które to, jak twierdzi odwołujący, zostały dokonane z naruszeniem zasady, wyrażonej w art. 16 pkt 1 ustawy Pzp, tj. równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wyrażona w art. 16 pkt 1 ustawy Pzp zasada uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, ma charakter normy kierunkowej, która to wyznacza sposób interpretacji innych norm zawartych w przepisach ustawy Pzp. Norma ta, sama w sobie, nie nakłada na zamawiającego żadnych konkretnych obowiązków. Z tego też względu owa zasada nie może stać się podstawą do domagania się przez odwołującego dopuszczenia do udziału w postępowaniu każdego podmiotu funkcjonującego na rynku, którego profil działalności wpisuje się w przedmiot zamówienia t​ j. dostawy czy usługi nabywanej przez zamawiającego. Jak konsekwentnie podkreśla się ​ orzecznictwie, zasady uczciwej konkurencji nie można bowiem utożsamiać z nakazem umożliwienia złożenia oferty w przez możliwie najszerszy krąg wykonawców, w oderwaniu o​ d uzasadnionych potrzeb zamawiającego.

Należy też w tym miejscu podkreślić, że określona przepisami ustawy Pzp zasada równego traktowania nie rozciąga się automatycznie na wykonawców pochodzących z tzw. państw trzecich, tj. państw niebędących państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Powyższe wynika z niedawnych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyrokach: TSUE z 22.10.2024 r., C-652/22, Kolin (dalej „wyrok ws. Kolin”) oraz TSUE z 13.03.2025 r., ​C -266/22, Qingdao (dalej „wyrok ws. Qingdao”) przesądził, że wykonawcy z państw trzecich nie mają gwarantowanego dostępu do unijnego rynku zamówień publicznych, w związku z​ czym nie mogą powoływać się na unijne dyrektywy zamówieniowe oraz domagać się równego traktowania.

Jednocześnie w wyrokach tych podkreślono, że decyzję o dopuszczeniu takich wykonawców do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jak również to na jakich warunkach będą uczestniczyć z postępowaniu, ma podejmować zamawiający.

W dalszej kolejności należy również wskazać na wytyczne Komisji UE „PARTICIPATION IN THE EU PROCUREMENT MARKET OF BIDDERS FROM NON-COVERED THIRD COUNTRIES IN VIEW OF THE RECENT COURT OF JUSTICE CASE-LAW (JUDGMENTS IN CASES C-652/22, KOLIN, AND C-266/22, QINGDAO), w których t​ o wskazano, że: „Instytucje/ podmioty zamawiające w UE mają obowiązek dopuszczenia d​ o konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia, na niedyskryminacyjnych zasadach, wyłącznie wykonawców z państw trzecich, z którymi UE ma międzynarodowe zobowiązania ​ zakresie zamówień (zob. pkt 41-43 wyroku w sprawie Kolin). W odniesieniu do wykonawców z państw nieobjętych w zobowiązaniami (zob. pkt 44 wyroku w sprawie Kolin), to każda instytucja zamawiająca/ podmiot zamawiający decyduje o dopuszczeniu lub niedopuszczeniu takich wykonawców do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego (zob. pkt 63 wyroku w sprawie Kolin). Wspólna polityka handlowa UE, która stanowi sedno rozumowania Trybunału, nie podlega żadnym progom ani istnieniu interesu transgranicznego, ​ przeciwieństwie do swobód rynku wewnętrznego, które są podstawą dyrektyw w sprawie zamówień publicznych i mają w zastosowanie tylko powyżej pewnych progów. W związku z tym zasady wyroku w sprawie Kolin mają zastosowanie do każdego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, niezależnie od progów unijnych i wartości oferty. Instytucje państw członkowskich nie mogą przyjmować żadnych przepisów o charakterze ogólnym dotyczących traktowania lub ochrony prawnej wykonawców z państw nieobjętych dyrektywą ani żadnych innych kwestii lub warunków związanych z dostępem wykonawców z państw nieobjętych dyrektywą do unijnego rynku zamówień publicznych. Poszczególne instytucje zamawiające mogą podejmować decyzje w odniesieniu do własnych postępowań o udzielenie zamówienia dotyczących dostępu wykonawców nieobjętych dyrektywą, albo na podstawie indywidualnych przypadków, albo zgodnie z niewiążącym jednolitym podejściem. Instytucje zamawiające mogą z wyprzedzeniem wskazać w dokumentach przetargowych swoją decyzję

​o dopuszczeniu lub niedopuszczeniu do udziału w postępowaniu wykonawców z państw trzecich nieobjętych zobowiązaniami oraz, w przypadku ich dopuszczenia, ustalenia mające zastosowanie do ich ofert. Mogą również podjąć decyzję o nieinformowaniu o tym z​ wyprzedzeniem. W przypadku braku jakiegokolwiek odniesienia do tej kwestii w ogłoszeniu o zamówieniu/ specyfikacji istotnych warunków zamówienia, instytucja zamawiająca/ podmiot zamawiający nadal ma możliwość przyjęcia lub odrzucenia oferty wykonawcy z kraju nieobjętego gwarancją w dowolnym momencie procesu udzielania zamówienia.”

Powyższa wykładnia została również dostrzeżona na poziomie krajowym przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych (dalej „Prezes UZP”), który w komunikacie z dnia 2​ 9 stycznia 2025 r. dotyczącym skutków wyroku Kolin wskazał wprost, że wykonawcy z państw trzecich „mogą brać udział w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, choć nie mają gwarancji udziału, który zależy obecnie w całości od zgody zamawiającego” oraz, jeżeli zamawiający zdecyduje się dopuścić takich wykonawców do udziału w postępowaniu, może określić szczególne zasady ich udziału.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, w ocenie Izby, że przepisy art. 16a i​ art. 16b ustawy Pzp nie stanowią wyjątku od ogólnej zasady równego traktowania wykonawców, ale to ograniczenie dostępu do rynku zamówień publicznych dla wykonawców z państw trzecich jest w nią immanentnie wpisane. Jak bowiem stwierdził unijny prawodawca zasada równego traktowania ma odnosić się wyłącznie do wykonawców z Unii Europejskiej. W konsekwencji, wbrew temu co odwołujący twierdzi, prawem każdej instytucji zamawiającej jest ograniczenie dostępu do zamówienia wykonawcom z państw trzecich, jak też oferującym towary, które pochodzą z państw trzecich, które nie są objęte ww. umową.

Izba nie zgadza się z odwołującym, który twierdził, że ustawodawca krajowy, wprowadzając do ustawy Pzp przepis art. 16b ust. 2, wprost upoważnił zamawiającego jedynie do określenia warunków zamówienia mniej korzystnych niż w odniesieniu robót budowlanych, dostaw i usług pochodzących z państw dopuszczonych. Jego zdaniem literalna treść przepisu, jak i jego wykładnia celowościowa wprost wskazują, że ustawodawca nie przewidział możliwości wykluczenia z udziału w postępowaniu towarów pochodzących z państw trzecich, które mogą być oferowane na zasadach tożsamych z tymi pochodzącymi z państw dopuszczonych.

W ocenie składu orzekającego w sprawie treść przepisu (art. 16b ust. 2) nie pozostawia żadnych wątpliwości interpretacyjnych, tj. zamawiający może, w odniesieniu do wykonawców pochodzących z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych lub robót budowlanych, dostaw i usług pochodzących z tych państw, określić warunki zamówienia mniej korzystne niż w odniesieniu do wykonawców pochodzących z państw, o których mowa w art.

16a, w tym także przewidzieć możliwość odrzucenia takich ofert. Powyższe tyczy się także robót budowlanych, dostaw i usług pochodzących z tych państw.

Powyższa wykładnia przepisów wynika wprost z uzasadnienia do projektu ustawy o​ zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (RPU 2025 X, poz. 1302), w którym wskazano:

„Na zamawiającym spoczywa obowiązek zagwarantowania traktowania takiego jak ​ przypadku unijnych wykonawców (towarów, usług, robót budowlanych) tylko wykonawcom (towarom, usługom, w robotom budowlanym) pochodzącym z państw trzecich, z którymi Unia Europejska zawarła Porozumienie Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych lub inne umowy międzynarodowe gwarantujące na zasadzie wzajemności i​ równości dostęp do rynku zamówień publicznych. A contrario, wykonawcy (towary, usługi, roboty budowlane) pochodzący z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych nie powinni być traktowani tak samo. Nie jest jednak celem projektu ustawy ilustrowanie przykładowych sposobów określania przez zamawiającego w warunkach zamówienia mniej korzystnych warunków dla wykonawców lub ich ofert z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych.

Tytułem przykładu można wskazać, iż w przypadku korzystania przez zamawiającego ​ prowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego z regulacji przewidzianej w projektowanym art. 16b w ust. 2 ustawy Pzp zamawiający w odniesieniu do wykonawców z​ państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych lub odpowiednio do robót budowlanych, dostaw i usług pochodzących z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych będzie mógł np.:

1. zastosować podstawy wykluczenia oraz warunki udziału w postępowaniu inne niż wymagane od wykonawców z państw wymienionych w art. 16a ustawy Pzp;
2. żądać złożenia podmiotowych środków dowodowych lub przedmiotowych środków dowodowych innych niż wymagane od wykonawców z państw wymienionych w 16a ustawy Pzp;
3. skorygować wynik oceny ofert złożonych przez wykonawców z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych lub ofert z udziałem robót budowlanych, dostaw lub usług pochodzących z państw trzecich

niebędących stronami umów międzynarodowych na korzyść ofert złożonych przez wykonawców z państw wymienionych w art. 16a ustawy Pzp, lub ofert z​ udziałem dostaw, usług lub robót budowlanych pochodzących z państw wymienionych w art. 16a ustawy Pzp;

1. określić, że nie dopuszcza ofert z udziałem robót budowlanych, dostaw lub usług pochodzących z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych.”

Tym samym, wbrew temu co twierdzi odwołujący, w uzasadnieniu do projektu wprost przewidziano możliwość wprowadzenia do SWZ takich postanowień, które to wprowadzą ograniczenia w dostępie wykonawców z państw trzecich do zamówień publicznych, jeśli wykonawcy ci oferują dostawy, usługi czy roboty budowlane pochodzące z państw trzecich.

Takie rozwiązania, jak zastosował zamawiający w prowadzonym postępowaniu zostały zatem dopuszczone, a ich zastosowanie jest możliwe w świetle przepisów art. 16a i 16b ustawy Pzp.

Możliwość ich stosowania potwierdza również stanowisko Prezesa UZP, zaprezentowane w opublikowanych na stronie internetowej pytaniach i odpowiedziach dotyczących udziału wykonawców z państw trzecich, w szczególności odpowiedź Prezesa UZP na pytanie: „Jeżeli w odniesieniu do dostaw pochodzących z „państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych” zamawiający określi mniej korzystne warunki zamówienia na podstawie art. 16b ust.

2 ustawy Pzp, to czy warunki te będą dotyczyły tylko dostaw oferowanych przez wykonawców pochodzących z „państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych”, czy również dostaw oferowanych przez innych wykonawców?”; strona internetowa: ) gdzie wskazano: „Jeżeli w prowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający skorzysta z regulacji przewidzianej w art. 16b ust. 2 ustawy Pzp i w dokumentach zamówienia lub ogłoszeniu o​ zamówieniu sformułuje mniej korzystne warunki zamówienia dla dostaw pochodzących z​ „państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych” - będzie to oznaczało, ż​ e zgodnie z decyzją zamawiającego mniej korzystne warunki dotyczące dostaw pochodzących z „państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych” będą dotyczyły każdego wykonawcy oferującego takie dostawy bez względu na pochodzenie tego wykonawcy.

Powyższe dotyczy zarówno wykonawcy pochodzącego z „państwa trzeciego niebędącego stroną umów międzynarodowych” jak i wykonawcy, który pochodzi z państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub z państwa trzeciego będącego stroną Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych lub innej umowy międzynarodowej gwarantującej na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, której stroną jest Unia Europejska.

W tym przypadku decydujące znaczenie ma miejsce pochodzenia dostawy, a nie pochodzenie wykonawcy oferującego dany produkt. Dlatego też kluczowe jest ustalenie miejsca pochodzenia dostawy. W świetle z art. 60 unijnego kodeksu celnego towar całkowicie uzyskany w danym kraju lub na danym terytorium uznawany jest za pochodzący z tego kraju lub terytorium (ust. 1), zaś towar, w produkcję którego zaangażowane są więcej niż jeden kraj lub więcej niż jedno terytorium, uznaje się za pochodzący z kraju lub terytorium, w którym towar ten został poddany ostatniemu istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetwarzaniu lub obróbce, w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania (ust. 2)”.

Z kolei odpowiadając na pytanie: „Jakie mogą być przykłady określenia mniej korzystnych warunków zamówienia w odniesieniu do wykonawców pochodzących z „państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych” lub odpowiednio do robót budowlanych, dostaw i usług pochodzących z tych państw ?”, Prezes UZP, jako jedną z​ przykładowych klauzul, która może zostać zastosowana w przypadku skorzystania przez zamawiającego w prowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego z​ regulacji przewidzianej w art. 16b ust. 2 ustawy Pzp wymienił w pkt 4: określić, że nie dopuszcza ofert z udziałem robót budowlanych, dostaw lub usług pochodzących z „państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych”.

Jakkolwiek wytyczne te nie wiążą ani zamawiającego, ani też składu orzekającego ​ niniejszej sprawie, tym niemniej należy stwierdzić, że powyższe wpisują się w regulacje w i​ orzecznictwo unijne, jak też ustawodawstwo krajowe i skład orzekający w tej sprawie stanowisko to w pełni podziela.

Izba nie podzieliła też zarzutów odwołującego, który wskazywał, że zamawiający przygotowując postępowanie naruszył przepisy art. 99 ust. 1 i ust. 4 ustawy Pzp, zamieszczając w opisie przedmiotu zamówienia kryterium pochodzenia produktu oraz dopuszczając wyłącznie produkty, które pochodzą z państw - członków UE oraz państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i​ równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska, podczas gdy zastosowanie tego rodzaju wymagania nie wynika z obiektywnego, uzasadnionego zapotrzebowania zamawiającego, gdyż jak twierdził odwołujący zamawiający powinien zdefiniować swoje zapotrzebowanie przy użyciu parametrów technicznych,

funkcjonalności oraz certyfikatów. Powyższe, w jego ocenie również prowadziło do naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców poprzez wykluczenie z​ postępowania wykonawców posiadających produkty wysokiej klasy, dopuszczone do obrotu na terenie Unii Europejskiej, lecz wyprodukowane poza granicami Unii Europejskiej lub poza granicami państw, które są objęte Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi n​ a zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska.

Zgodnie z zasadą wprowadzoną przez ustawodawcę zamawiający opisując przedmiot zamówienia musi to uczynić w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty (art. 99 ust. 1 ustawy Pzp). Z kolei przepis art. 99 ust. 4 ustawy Pzp, zakazuje opisywania przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Przy tym, jak już wyżej wskazano, znaczenie nadrzędne przypisano zasadzie równego traktowania wykonawców unijnych, która to została wyrażona w art. 16b ust. 2 ustawy Pzp. Trafnie zamawiający argumentował w piśmie procesowym i na rozprawie, że kluczowym w przypadku udzielanego zamówienia było takie ustanowienie zasad, które będą skutecznie chroniły konkurencję na rynku wewnętrznym.

Mając na uwadze okoliczność, że wobec wykonawców, oferowanych towarów czy usług z państw trzecich nie zawsze obowiązują te same lub równoważne normy środowiskowe, normy pracy, które obowiązują wykonawców z UE na etapie produkcji tychże towarów, lub też korzystne zasady w zakresie pomocy państwa, które nie są dozwolone ​ państwach Unii Europejskiej, w istocie tacy wykonawcy, lub też oferowane towary i usługi pochodzące z UE, mogą w znaleźć się w mniej korzystnej sytuacji niż podmioty i towary z państw trzecich. W efekcie zamawiający, mając na względzie zapewnienie zasad równego traktowania i uczciwej konkurencji na wewnętrznym rynku, osiągnięcie celów w postaci możliwości konkurowania tych podmiotów z podmiotami spoza UE, zdecydował się n​ a wpisanie do treści SWZ zasad, które zostały dopuszczone w świetle przepisów ustawy Pzp.

Przy tym nie sposób stwierdzić, że ich wprowadzenie narusza regulacje nakazujące dokonanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i precyzyjny. Taki opis został bowiem wprowadzony do SW Z, także poprzez wskazanie parametrów jakościowych zamawianego towaru (Część II, Rozdział II SWZ).

Przywoływane w tym kontekście przez odwołującego orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej z 11 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. akt KIO 1743/24, jak też zawarte w nim tezy są nieaktualne z tej przyczyny, że powyższe zostało wydane przed wprowadzeniem d​ o ustawy Pzp przepisów wprowadzających ograniczenia w zakresie udziału wykonawców z​ państw trzecich, te bowiem weszły w życie 9 września 2025 r.

Izba nie znalazła zatem podstaw do uznania, że ograniczenia wprowadzone przez zamawiającego dotyczące wykluczenia z postępowania wykonawców oferujących produkty pochodzące z państw trzecich naruszały przepisy art.

16b ust. 2 ustawy Pzp czy też przepisów art. 99 ust. 1 i ust. 4 ustawy Pzp.

Odnosząc się z kolei do zarzutów, że zamawiający wprowadzając do SW Z - Część I ppkt 12.6.4.2 zapis, zgodnie z którym nie dopuszcza składania przez wykonawców oświadczeń własnych - naruszył przepisy ustawy Pzp, Izba w pierwszej kolejności wskazuje, że odwołujący pominął w treści odwołania, że zamawiający w dniu 19 maja 2026 r. opublikował na platformie wyjaśnienia treści SWZ wraz z jej zmianami, w których doprecyzował dodany ​ dniu 13 maja 2026 r. ppkt 12.6.4.2. Rozdział III Część I SW Z, poprzez uregulowanie szczególnej sytuacji, gdy w wykonawca jest jednocześnie producentem oferowanego towaru. ​W takim przypadku dopuścił on złożenie oświadczenia o pochodzeniu towaru przez wykonawcę/ producenta towaru (Odpowiedź na pytanie nr 1).

Izba w tym zakresie podzieliła stanowisko zamawiającego, który argumentował, ż​ e zapisy SW Z po zmianach wprost wskazują, że dopuszcza się w tym zakresie złożenie każdego dokumentu, byle ten potwierdzał pochodzenie towaru, przy czym zamawiający nie ograniczył katalogu żądanych dokumentów. Użyty w pkt 12.6.4.2. SWZ zwrot „​ w szczególności” przesądza, że wskazany w nim katalog dokumentów ma charakter przykładowy. Jedynie na zasadzie wyjątku, w przypadku gdy wykonawca jest jednocześnie producentem, może przedstawić własne oświadczenie. Nie sposób jest zatem twierdzić, ż​ e wymóg taki jest nadmierny czy też niemożliwy do spełnienia, jak twierdzi odwołujący.

Złożony przez odwołującego wniosek dowodowy, o przeprowadzenie którego wnioskował, a który został załączony do pisma procesowego z 18 czerwca 2026 r. (Pismo Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 16 czerwca 2026 roku, nr UNP: 3018157), na okoliczność braku możliwości przedstawienia wymaganych przez zamawiającego dokumentów potwierdzających pochodzenie towaru - Izba pominęła przy orzekaniu, gdyż formułowane przez odwołującego w piśmie procesowym tezy, wykraczały poza zarzuty sformułowane w treści odwołania.

Mając na uwadze powyższe, Izba orzekła jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. ​ sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu w pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437).

Przewodnicząca

……………………………….……… ……………………………….……… ……………………………….………