Poradnik · stan prawny na lipiec 2026
Centralny Rejestr Umów w praktyce
Sześć rzeczy, które trzeba wiedzieć o Centralnym Rejestrze Umów (CRU JSFP), zanim zaczniesz wpisywać umowy albo czytać cudze. Krótko, z liczbami z żywego rejestru i odsyłaczami do szczegółowych omówień.
Czym jest ten rejestr i skąd się wziął
Od 1 lipca 2026 r. każda jednostka sektora finansów publicznych wpisuje zawierane umowy do jawnego rejestru prowadzonego przez Ministra Finansów (art. 34a ustawy o finansach publicznych). Wpis obejmuje strony, przedmiot, wartość, daty i późniejsze zmiany. To pierwszy raz, gdy publiczne są także zakupy udzielane bez przetargu. Definicję prawną znajdziesz w naszym słowniku zamówień publicznych.
Kto musi publikować
Cały sektor finansów publicznych: administracja rządowa i samorządowa, sądy, uczelnie publiczne, szpitale (SPZOZ), instytucje kultury, ZUS, NFZ i fundusze celowe. Za wpis odpowiada kierownik jednostki. Poza obowiązkiem są spółki komunalne i spółki Skarbu Państwa, co bywa największym zaskoczeniem.
Od jakiej kwoty
Od żadnej: próg kwotowy nie istnieje. Wpisowi podlegają umowy stanowiące zamówienie w rozumieniu Prawa zamówień publicznych, zawarte pisemnie lub w formie dokumentowej, niezależnie od wartości. W praktyce mediana wpisu z pierwszych dni to 2850 zł, a najtańsze umowy opiewają na kilkadziesiąt złotych.
Terminy: 30 dni na wpis i na każdą zmianę
Wpis musi nastąpić bez zbędnej zwłoki, najpóźniej 30 dni od zawarcia umowy. Ten sam termin dotyczy aneksów. Konsekwencja dla czytających dane: rejestr pokazuje przeszłość z poślizgiem, a porównania jednostek mają sens dopiero po upływie terminów, czyli od sierpnia.
Publikujesz? Procedura, odpowiedzialność i typowe błędy
Wpis dodaje osoba z rolą Publikującego, formularzem portalu albo przez API; aneks to aktualizacja istniejącego wpisu, nie nowy. Za kompletność i prawdziwość danych odpowiada kierownik jednostki, z sankcją karną z art. 34b włącznie. Efekt publikacji najprościej zweryfikować w sprawdzarce jednostki: liczba wpisów, ostatnia publikacja, pełna lista.
Utajnienia: wyjątek, który zostawia ślad
Jednostka może wyłączyć jawność części danych (najczęściej tajemnica przedsiębiorcy albo prywatność osoby fizycznej), ale musi wskazać podstawę i zakres, a sam fakt utajnienia pozostaje publiczny. Umowa z ukrytą wartością nadal pokazuje strony i przedmiot.
Jak sprawnie przeszukiwać rejestr
W wyszukiwarce Atlasu działa szukanie po zamawiającym, wykonawcy, NIP i przedmiocie (z tolerancją literówek), filtry województwa, miejscowości, kwoty i dat oraz przełączniki: utajnione, aneksowane, bez numeru. Każdy widok ma stały link, listę pobierzesz jako CSV, a klikając „Obserwuj to zapytanie” dostaniesz mail, gdy pojawi się nowa pasująca umowa. Gotowe przekroje zbieramy w zestawieniach, a każda umowa jest połączona z profilem podmiotu i jego historią przetargową.