Wyrok KIO 2431/26 z 22 czerwca 2026

43 Wojskowy Oddział Gospodarczy w Świętoszowie prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia nr 27/26/PN/2026 pn. „Wynajem agregatów prądotwórczych z dodatkowymi zbiornikami paliwa i agregatami w trybie „backup” na obozowisku Karliki” . Ogłoszenie o zamówieniu w niniejszej sprawie, zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Dz.U. S: 52/2026, nr 181716-2026, w dniu 16/03/2026 r.

Odwołujący: ADEX AGREGATY sp. z o.o. ul. Spokojna 2, 55-330 Źródła wniósł 20 maja 2026 r odwołanie od czynności i zaniechań Zamawiającego w tym wyboru oferty KJR SUPPLY Sp. z o.o. jako najkorzystniejszej.

Zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów Pzp:

1. art. 224 ust. 2 pkt 1 - zaniechanie dalszego obligatoryjnego wezwania KJR SUPPLY do wyjaśnień ceny, mimo że cena oferty jest niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej.
2. art. 224 ust. 1 - zaniechanie wezwania UNIGREG ENERGIA do wyjaśnień, mimo stosunkowo niskiej ceny podanej w ofercie.
3. art. 224 ust. 6 - uznanie wyjaśnień rażąco niskiej ceny KJR SUPPLY (z 17 i 24 kwietnia 2026 r.) za wystarczające, mimo że są wewnętrznie sprzeczne, zawierają błędy i niezgodności z warunkami SW Z i potwierdzają kalkulację paliwa jedynie dla jednego agregatu zamiast systemu czterech agregatów, niezbędnego do dostarczenia wystarczającej mocy energii el.
4. art. 226 ust. 1 pkt 8 i 10 w zw. z art. 224 ust. 5-6 - zaniechanie odrzucenia oferty KJR SUPPLY jako zawierającej rażąco niską cenę.
5. art. 226 ust. 1 pkt 5 i 10 - zaniechanie odrzucenia oferty KJR SUPPLY jako niezgodnej z warunkami zamówienia (SW Z/OPZ), w szczególności: (a) kalkulacja paliwa dla jednego agregatu zamiast czterech; (b) parametr ciśnienia akustycznego HFW-500 T5 (80 +/- 2,4 dBA @7m) przekraczający maksymalną wartość dopuszczoną w OPZ (79 +/- 2 dBA @7m).
6. art. 226 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 uznk - zaniechanie odrzucenia oferty KJR SUPPLY jako stanowiącej czyn nieuczciwej konkurencji (sprzedaż poniżej kosztów świadczenia).
7. art. 239 ust. 1 - wybór oferty najkorzystniejszej, mimo że oferta ta podlega odrzuceniu.

Wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

1. unieważnienia wyboru oferty KJR SUPPLY Sp. z o.o. jako najkorzystniejszej;
2. ponownego badania i oceny ofert;
3. odrzucenia oferty KJR SUPPLY Sp. z o.o. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 (rnc) i art. 226 ust. 1 pkt 5 (niezgodność z warunkami zamówienia), ew. także art. 226 ust. 1 pkt 7 (czyn nieuczciwej konkurencji) oraz art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp (błędy w obliczeniu ceny lub kosztu i niedopuszczalna zmiana treści oferty);
4. ewentualnie - nakazanie wezwania KJR SUPPLY i UNIGREG ENERGIA do wyjaśnień w trybie art. 224 Pzp (KJR ponowne, prawidłowe wyjaśnienia; UNIGREG - pierwsze wezwanie), a w przypadku braku wykazania realności ceny odrzucenie ofert; A. Stan faktyczny Zamawiający wyodrębnił dwie główne grupy kosztów:
5. Urządzenia i obsługa: Agregaty, backup, zbiorniki, obsługa serwisowa, podłączenie.
6. Paliwo (koszt dostawy energii elektrycznej z agregatów) Zamawiający otworzył oferty i poinformował o złożeniu czterech ofert (z tego jedna została odrzucona):

Wykonawca

Cena brutto (PLN)

KJR SUPPLY Sp. z o.o.

6 983 596,83 (w tym cena paliwa 4 832 080,83 – 69%) 10 703 330,85 (w tym cena paliwa 8 858 232,48 – 83%) 18 061 935,00 (w tym cena paliwa 12 398 400,00 – 69%)

UNIGREG ENERGIA Sp. z o.o.

ADEX AGREGATY sp. z o.o.

Analiza ofert wskazuje, że koszt paliwa jest dominującym składnikiem ceny, stanowiącym od 69% do 85% całkowitej wartości zamówienia brutto.

Różnice w cenie całkowitej ofert są gigantyczne (ponad 11 mln zł między najtańszą a najdroższą).

Różnice te wynikają wprost z przyjętej ilości paliwa. Zamawiający przewidział na sfinansowanie zamówienia kwotę 14 529 104,40 zł brutto.

11 maja 2026 r. Zamawiający poinformował o wyborze oferty KJR SUPPLY. Oferta stanowi jedynie ok. 48% budżetu zamówienia oraz ok. 58% średniej arytmetycznej. Przekroczony został ustawowy próg 30%.

Zamawiający wezwał KJR SUPPLY do wyjaśnień rnc– KJR SUPPLY złożył wyjaśnienia 17 kwietnia 2026 r. oraz uzupełniające 24 kwietnia 2026 r., natomiast nie wzywano UNIGREG ENERGIA do wyjaśnień w sprawie niskiej ceny.

Wykonawca stosownie do swz miał obowiązek uwzględnić w cenie wszystkie niezbędne składniki, zgodnie z założeniami zamówienia w tym co najmniej: koszt paliwa (dominujący składnik kosztowy), transport i tankowanie paliwa, wynajem agregatów, serwis 24/7, okablowanie, badania elektryczne, ubezpieczenie, koszty osobowe oraz narzut na ryzyko.

Ponadto Zamawiający wyraźnie określił w OPZ jak ma być wyliczony koszt dostarczenia energii (a co za tym idzie koszt paliwa), a mianowicie:

„W pozycji nr 9 – „dostawa energii” należy uwzględnić wszystkie koszty związane z produkcją energii w okresie miesiąca dla pozycji nr 1 oraz 3 (koszt transportu paliwa, cenę paliwa, koszt dystrybucji, koszt obsługi transportu, itp.) z założeniem że: a) Agregaty muszą dostarczać energię przez 365 dni w roku tj. (8760 godzin) b) Zamawiający przewiduje nominalne obciążenie agregatów na średnim poziomie pracy od 55% do 75% c)Zamawiający dopuszcza pracę agregatu lub agregatów z pełną mocą w sytuacjach tego wymagających. d)Do obliczeń należy zastosować hurtową cenę paliwa stronie ORELN z dnia ogłoszenia przetargu.”

KJR SUPPLY dopuścił się fundamentalnego błędu kalkulacyjnego polegającego na obliczeniu kosztu paliwa jedynie dla JEDNEGO agregatu zamiast dla systemu co najmniej 3-4 agregatów pracujących równocześnie.

C.1. Kalkulacja KJR - dane z formularza

Element

Spalanie/h

Godziny/msc

Litry/msc

Koszt netto/msc

HFW-500 T5 (gl.)

HSF-90 T5 (chłod.)

RAZEM

60 l/h

732

43 920

288 861,84 zł

8 l/h

732

5 856

38 514,91 zł

49 776

327 376,75 zł

68 l/h

Poz. 9 formularza cenowego („DOSTAWA ENERGII”) = 327 376,75 zł netto/mc, co odpowiada powyższej kalkulacji.

Wartość roczna (brutto): 327 376,75 x 12 x 1,23 = 4 832 080,83 zł.

C.2. Dane producenta - karta katalogowa HIMOINSA HFW-500 T5

Obciążenie

Moc (kW)

Zużycie paliwa (1 szt.)

ESP (max) 100% PRP 80% PRP 50% PRP

441 kW 401 kW 321 kW 201 kW

112,6 l/h 100,6 l/h 80,2 l/h 51,5 l/h

KJR SUPPLY sam podaje w wyjaśnieniach z 17 kwietnia 2026 r.: „Średnie zużycie paliwa generatora HFW 500T5 przy obciążeniu 55% - 55,33 l/h”. Wartość 60 l/h przyjęta w kalkulacji odpowiada zatem zużyciu JEDNEGO agregatu.

Obozowisko wymaga mocy nominalnej ok. 1 210 kW. Jeden agregat HFW-500 T5 ma moc PRP = 401 kW.Przy 55% obciążeniu systemu potrzeba ok. 665 kW, tj. min. 2 agregaty pracujące jednocześnie (każdy ok. 83% obciążenia, zużycie 2 x 80,2 = 160,4 l/h); bardziej realistycznie: 3 agregaty (każdy ok. 55% obciążenia, zużycie 3 x 55,33 = 165,99 l/h); -przy 75% obciążeniu systemu: ok. 908 kW, tj. min. 3 agregaty (każdy~75%, zużycie ok. 3 x 76 = 228 l/h) lub 4 agregaty (każdy przy ~57%, zużycie ok. 4 x 56 = 224 l/h).

W żadnym scenariuszu 1 agregat nie jest w stanie zasilić obozowiska. KJR obliczył paliwo dla jednego agregatu (60 l/h) zamiast dla systemu (min. 160-228 l/h). Błąd co najmniej 2,7-krotny.

Analogiczny błąd występuje w kalkulacji agregatu dla chłodni:

Obciążenie

Moc (kW)

Zużycie paliwa (1 szt.)

100% PRP 66 kW 19,4 l/h 70% PRP 46,2 kW 13,47 l/h 50% PRP 33 kW 9,6 l/h Chłodnie wymagają mocy ok. 60-70 kW. HSF-90 T5 ma moc PRP = 66 kW. Obciążenie realne wynosi więc 91-106% mocy PRP, co oznacza zużycie paliwa rzędu 19-21 l/h (a nie 8 l/h przyjęte przez KJR, co odpowiadałoby obciążeniu ok.

40%). KJR zaniżył zużycie paliwa dla chłodni ok. 2,4-krotnie.

Prawidłowa kalkulacja vs. kalkulacja KJR – zestawienie

Element

KJR przyjął

Prawidłowo (55%)

Prawidłowo (75%)

HFW-500 T5 (główne)

60 l/h (1 szt.)

~166 l/h (3 szt.)

~224 l/h (4 szt.)

HSF-90 T5 (chłodnie) RAZEM Roczne litry Roczny koszt netto (6,577 zł/l) Roczny koszt brutto

8 l/h 68 l/h ~597 504 ~3 929 359

~19 l/h ~185 l/h ~1 620 600 ~10 660 726

~19 l/h ~243 l/h ~2 128 680 ~14 002 378

~4 833 112

~13 112 693

~17 222 925

Kalkulacja KJR jest zaniżona co najmniej 2,7-krotnie względem min. prawidłowego kosztu paliwa (przy 55% obciążenia systemu) i aż 3,6-krotnie względem kosztu paliwa przy 75% obciążenia.

Cała cena oferty KJR (obejmująca również wynajem sprzętu, serwis, okablowanie, badania, ubezpieczenie i inne koszty) jest prawie dwukrotnie niższa od samego minimalnego kosztu paliwa. Oznacza to, że nie pokrywa nawet połowy kosztów paliwa, bez uwzględnienia jakichkolwiek innych składników świadczenia.

W pierwszej turze wyjaśnień KJR SUPPLY z 17 kwietnia 2026 potwierdza, że średnie zużycie paliwa HFW-500 T5 przy 55% obciążeniu wynosi 55,33 l/h na JEDEN agregat; powołuje się na „power management” jako sposób optymalizacji zużycia paliwa; wskazuje, że oferuje 5 agregatów HFW-500 T5 (4 główne + 1 backup) oraz 1 HSF-90 T5; powołuje się na referencje z kontraktu 12 WOG (300 kontenerów, 5+5 HFW-500 T5 + 2 HFW245 T5).

Wykonawca wskazuje w wyjaśnieniach, że proponuje 5 generatorów Himoinsa HFW500T5 do zasilenia obozowiska i że będą one pracowały w synchronizacji i technologii power management. W dokumentach kosztowych przyjęto jednak dla agregatów 500 kVA spalanie 60 l/h jako wartość dla kalkulacji paliwa. Powstaje więc zasadnicza rozbieżność między deklarowaną konfiguracją techniczną kilku agregatów, a przyjętym w kalkulacji paliwa zużyciem, które odpowiada raczej pojedynczej jednostce. Przy cenie paliwa 6,577 zł netto/litr, wskazanej przez wykonawcę, różnica kosztowa jest bardzo znacząca.

Argument „power management” jest chybiony. System zarządzania mocą optymalizuje, które agregaty pracują w danym momencie (wyłącza niepotrzebne), ale NIE ZMNIEJSZA całkowitego zapotrzebowania energetycznego obozowiska. Jeśli obozowisko potrzebuje 665 kW (55% z 1210 kW), to co najmniej 2-3 agregaty muszą pracować jednocześnie, niezależnie od zastosowania power management. Power management może optymalizować liczbę pracujących agregatów, ale nie zmienia się katalogowe zużycie paliwa agregatów koniecznych do pokrycia rzeczywistego obciążenia.

System może ograniczać pracę zbędnych jednostek, ale nie powoduje, że kilka pracujących agregatów zużywa paliwo jak jeden agregat.

Powołanie się na referencje z 12 W OG (300 kontenerów z 10 agregatami HFW-500 T5 + 2 HFW-245 T5) w istocie POTWIERDZA, że do obsługi obozowiska potrzebnych jest wiele agregatów pracujących równocześnie, a nie jeden.

W wyjaśnieniach z 24 kwietnia 2026 r. KJR SUPPLY: podtrzymuje kalkulacje paliwa na poziomie 60 l/h; oświadcza, że „bierze na siebie ryzyko ewentualnego zwiększonego zużycia paliwa”; - nie przedstawia żadnych nowych dowodów ani kalkulacji.

Oświadczenie o „wzięciu ryzyka” nie stanowi wyjaśnienia realności ceny w rozumieniu art. 224 Pzp. Wykonawca nie może „wziąć na siebie” ryzyka kalkulacji, która jest fizycznie i matematycznie niemożliwa do zrealizowania. Jeśli cena nie pokrywa nawet kosztu paliwa, to „ryzyko” oznacza pewność straty i w konsekwencji ryzyko niewykonania zamówienia publicznego o charakterze obronnym.

Wyjaśnienia są niewystarczające i wewnętrznie sprzeczne.

W odniesieniu do UNIGREG ENERGIA - Zamawiający zaniechał wezwania do wyjaśnień, mimo, że cena UNIGREG również może budzić wątpliwości (art. 224 ust. 1 Pzp), gdyż wydaje się niższa niż sam koszt paliwa. Może być niższa od minimalnego kosztu paliwa (w zależności od zastosowanych urządzeń) i wymagałoby to wyjaśnienia przez Zamawiającego z oferentem.

Oferta KJR jest niezgodna z warunkami zamówienia co najmniej w dwóch aspektach: Kalkulacja paliwa niezgodna z OPZ, Kalkulacja obejmuje paliwo jedynie dla jednego agregatu (60 l/h), co nie jest w stanie zapewnić wymaganej mocy.

Oznacza to, że oferta KJR w istocie nie obejmuje paliwa dla prawidłowej realizacji zamówienia.

Przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu - OPZ określa dopuszczalne ciśnienie akustyczne na poziomie „od 69,6 +/- 2 dBA do 79 +/- 2 dBA z 7 m”. Karta katalogowa HIMOINSA HFW-500 T5 wskazuje: 80 +/- 2,4 dBA z 7 m. Wartość nominalna (80 dBA) przekracza górny próg OPZ (79 dBA). Przy uwzględnieniu tolerancji: maksymalne możliwe 82,4 dBA przekracza maksymalna tolerancje OPZ (81 dBA). Stanowi to dodatkową przesłankę niezgodności z SWZ.

Złożenie oferty z ceną niepokrywającą nawet połowy kosztów paliwa stanowi sprzedaż poniżej kosztów świadczenia w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 1 znku.

KJR SUPPLY w wyjaśnieniach powołuje się na kontrakt z 12 W OG, w którym dla obsługi 300 kontenerów zastosował 5+5 agregatów HFW-500 T5 oraz 2 agregaty HFW-245 T5. Użycie tak dużej liczby agregatów w referencyjnym kontrakcie potwierdza, że jeden agregat nie jest w stanie zasilić rozległego obozowiska - co jest sprzeczne z kalkulacja KJR w niniejszym postepowaniu (paliwo jedynie dla jednego agregatu).

KJR SUPPLY bezpodstawnie przyjął założenie, że przy swoim doświadczeniu oraz proponowanym systemie power management i systemie podzielonych agregatów (4 mniejsze sztuki podstawowe zamiast jednego dużego) jest „w stanie

dokładnie przewidzieć ilość zużytego paliwa” jak to napisał w wyjaśnieniach do Zamawiającego.

Takie stwierdzenie trudno uznać za prawdziwe, ponieważ sam system i agregaty odpowiadają tylko za niewielki procent faktycznej ilości oraz kosztów zużytego paliwa. Zdecydowanie dominującym czynnikiem w kwestii konsumpcji oleju napędowego, w tym konkretnym przypadku, będzie pogoda, w ślad za którą będzie dość drastycznie zmieniała się ilość zużywanego paliwa. W okresach grudzień-marzec oraz czerwiec-sierpień konsumpcja paliwa będzie zdecydowanie wyższa niż w pozostałych miesiącach ze względu na oczywiste skrajne temperatury. Według Odwołującego większość energii elektrycznej w tym obozowisku będzie wykorzystywana do ogrzewania lub klimatyzowania pomieszczeń. Skoro pogoda w tak długim terminie jest nieprzewidywalna nie można zgodzić się, iż KJR SUPPLY jest w stanie dokładnie przewidzieć ilość zużytego paliwa. Dlatego tym bardziej każda kalkulacja paliwa powinna opierać się na założeniach przedstawionych przez Zamawiającego, a ilości paliwa a co za tym idzie ich koszt nie powinny tak drastycznie odbiegać od tych założeń.

Odwołujący zdaje sobie sprawę, że wyliczenie oferty na realizację tego zadania wiąże się z pewnym ryzykiem niedoszacowania lub przewartościowania oferty, w szczególności, jeśli kontrahent musi obliczyć potencjalne zużycie paliwa, gdzie występują dwa czynniki o dużej zmienności, jakimi są konsumpcja paliwa oraz cena paliwa. Dlatego Odwołujący przyjmuje, że obie te zmienne mogą być w pewien sposób ustalane w oparciu o dotychczasowe doświadczenie wykonawcy oraz jego przewidywania, natomiast powinny być one zawsze poparte jakimiś rozsądnymi, dającymi się obronić argumentami. Odwołujący jest pewien, że KJR SUPPLY źle wyliczyła finalny koszt paliwa, a różnica pomiędzy kwotą netto z oferty, a niedoszacowanym paliwem wynosi ok. 7 mln zł netto i wartość tego przekracza kwota oferenta.

Oferta obarczona jest fundamentalnym błędem kalkulacyjnym - koszt paliwa obliczono dla JEDNEGO agregatu zamiast dla systemu min. 3-4 agregatów pracujących jednocześnie. Błąd wprost z dokumentów KJR, wyjaśnień RNC i kart katalogowych producenta.

Załączono dokumenty na potwierdzenie stanowiska z wnioskiem o przeprowadzenie dowodów z ich treści oraz dokumentacji postępowania.

Zamawiający oraz przystępujący w złożonych pismach przedstawili stanowiska i wnieśli o oddalenie odwołania.

Odwołujący w kolejnych piśmie procesowych odniósł się do tych stanowisk.

Krajowa Izba Odwoławcza po rozpatrzeniu sprawy na rozprawie z udziałem stron i uczestnika, biorąc pod uwagę przedstawione stanowiska na piśmie i do protokołu rozprawy, w tym złożone dowody do akt sprawy zważyła, co następuje.

Skład orzekający uznaje, że wbrew twierdzeniom zamawiającego i przystępującego do postępowania odwoławczego po jego stronie, odwołujący ma legitymację czynną, określaną w Prawie zamówień publicznych jako interes w uzyskaniu zamówienia wskazany w art. 505 ust. 1 ustawy pzp.

Zajmujący bowiem 3 miejsce w rankingu oceny ofert wykonawca dążący do uzyskania pierwszego miejsca, dokonał czynności zmierzających do takiego rozstrzygnięcia. Co do interesu w zwalczaniu pozycji wybranego wykonawcy, jest on oczywisty. Jednocześnie odwołujący kwestionuje pozycję drugą zajmowaną przez wykonawcę nie uczestniczącego w postępowaniu odwoławczy, w stosunku do którego podnosi zarzut domniemania ceny rażąco niskiej. W takim stanie rzeczy, zakładając, że zarzut jest zasadny, nie powstaje jeszcze przesłanka odrzucenia oferty z powodu ceny rażąco niskiej, lecz potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie. Takie właśnie założenie przyjął odwołujący formułując zarzuty i żądania. Na taką ocenę potwierdzoną jako zasadną przez Izbę, nie ma znaczenia fakt, że cena oferty odwołującego przekracza ogłoszony przed otwarciem ofert budżet zamawiającego.

Natomiast w stanie faktycznym sprawy rozpatrywanej, nie zostało wykazane, iż w stosunku do wykonawcy z drugiego miejsca rzeczywiście zachodzi potrzeba żądania wyjaśnień z uwagi na domniemanie zaniżonej ceny oferty.

W odniesieniu do zarzutów podniesionych w stosunku do przystępującego stwierdzić należy, że podstawowym zarzutem jest wysokość zaoferowanej ceny jako rażąco niskiej.

Kolejny to niezgodność oferty z warunkami zamówienia, w tym przekroczenie głośności pracującego agregatu, a ponadto czyn nieuczciwej konkurencji jako wynikowy zarzut w stosunku do wskazanego powyżej zarzutu kluczowego.

W odniesieniu do wymogu kalkulacji kosztów z uwzględnieniem wskazań OPZ, co do szacowanej mocy Izba uznaje za przekonujące stanowisko zamawiającego, który wskazał na wymóg uwzględnienia realnego, a nie maksymalnego obciążenia. Powyższe pozostaje w bezpośrednim związku z oszacowaniem kosztów, w tym przewidywanego zużycia

paliw, będącego głównym składnikiem koszto i cenotwórczym. Zasady wyceny określone w OPZ nie zostały naruszone przez wykonawcę.

W zakresie poziomu hałasu i zarzutu jego przekroczenia skład orzekający podziela stanowisko zarówno zamawiającego, jak i przystępującego o nietrafności zarzutu wobec przedstawionej treści parametrów w karcie katalogowej, mieszczących się w wymogach OPZ.

W postępowaniu wyjaśniającym dotyczącym domniemania rażąco niskiej ceny oferty złożonej przez przystępującego, skład orzekający nie stwierdził błędów, także co do wniosków końcowych zamawiającego, który żądał dodatkowo uszczegółowienia wyjaśnień od wykonawcy i takie otrzymał.

W takim stanie rzeczy uznając, że zarzuty odwołania nie potwierdziły się, odwołanie oddalono, jak wskazano w sentencji niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono stosowanie do wyniku postępowania na podstawie art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 793) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).

Przewodniczący

……………………..