Wyrok KIO 3011/26 z 27 lipca 2026

Gmina Kołaczkowo (dalej: „Zamawiający”) prowadzi na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: „ustawa Pzp”), w trybie podstawowym, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Opracowanie pełnej dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę i na jej podstawie wykonanie robót budowlanych dla projektu pn.: Termomodernizacja szkoły podstawowej w Kołaczkowie w formule zaprojektuj i wybuduj – II postępowanie” nr postępowania: FEZP.271.5.2026. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych: ogłoszenie nr 2026/BZP 00234933/01 z dnia 8 maja 2026 r.

W dniu 22 czerwca 2026 r. odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, w przedmiotowym postępowaniu złożył wykonawca Twardy Sp. z o.o. (dalej: „Odwołujący”).

Odwołanie zostało złożone od niezgodnej z przepisami Pzp czynnościami Zamawiającego polegających na:

1. niezgodnej z PZP czynności wyboru oferty wykonawcy M.I. jako najkorzystniejszej;
2. zaniechaniu odrzucenia oferty M.I. jako oferty złożonej przez wykonawcę, który nie wykazał spełniania warunku udziału w postępowaniu;
3. zaniechaniu wezwania M.I. do uzupełnienia lub poprawienia podmiotowych środków dowodowych;
4. zaniechaniu wezwania M.I. do wyjaśnienia treści podmiotowych środków dowodowych;
5. zaniechaniu zwrócenia się przez Zamawiającego do podmiotu posiadającego informacje istotne dla oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu, tj. do Zakładu Usług Remontowo-Budowlanych „ARKADA” W.K., oraz zaniechaniu wykorzystania własnej dokumentacji inwestycji w Bieganowie znajdującej się w posiadaniu Gminy Kołaczkowo.

Odwołujący wskazał na naruszenie:

Zarzut nr 1

art. 239 ust. 1 PZP w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP, art. 112 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 PZP, art. 116 ust. 1 PZP oraz art. 16 pkt 1–3 PZP przez wybór oferty M.I. jako najkorzystniejszej, mimo że wykonawca ten nie wykazał spełniania warunku udziału w postępowaniu określonego w rozdz. VII ust. 2 pkt 4 lit. b SW Z, tj. wykonania co najmniej jednej roboty budowlanej polegającej na budowie, przebudowie albo adaptacji obiektu o kubaturze minimum 10 000 m³.

Zarzut nr 2

art. 128 ust. 1 PZP w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b lub lit. c PZP, art. 112 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 PZP oraz art. 16 pkt 1–3 PZP przez zaniechanie wezwania MRW do uzupełnienia lub poprawienia wykazu robót, mimo że w pozycji dotyczącej inwestycji w Bieganowie MRW nie podał wartości roboty, za którą był odpowiedzialny, chociaż obowiązek podania tej wartości wynikał z SWZ oraz z formularza wykazu robót.

Zarzut nr 3

art. 128 ust. 4 PZP w zw. z art. 16 pkt 1–3 PZP, art. 112 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 PZP oraz art. 116 ust. 1 PZP przez zaniechanie wezwania MRW do wyjaśnienia treści podmiotowych środków dowodowych, mimo że Zamawiający

dysponował wykazem robót, referencjami, umową podwykonawczą oraz fakturami, z których wynikały oczywiste, konkretne i obiektywne wątpliwości co do rzeczywistego zakresu robót wykonanych przez MRW jako podwykonawcę.

Zarzut nr 4

art. 128 ust. 5 PZP w zw. z art. 16 pkt 1–3 PZP, art. 112 ust. 1 PZP oraz art. 116 ust. 1 PZP przez zaniechanie zwrócenia się przez Zamawiającego do podmiotu posiadającego informacje istotne dla oceny spełniania warunku udziału, tj. do Zakładu Usług Remontowo-Budowlanych „ARKADA” W.K. jako wykonawcy głównego i wystawcy referencji, a także przez zaniechanie wykorzystania własnej dokumentacji inwestycji w Bieganowie znajdującej się w dyspozycji Gminy Kołaczkowo, mimo że dokumenty znajdujące się w aktach postępowania nie pozwalały jednoznacznie ustalić, jakie roboty MRW faktycznie wykonał.

Zarzut nr 5

art. 16 pkt 1–3 PZP przez przeprowadzenie badania podmiotowego MRW w sposób nieprzejrzysty, nierówny i naruszający uczciwą konkurencję, polegający na zaakceptowaniu ogólnych i niejednoznacznych dokumentów jako wystarczających do potwierdzenia spełniania warunku udziału w postępowaniu.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu:

1. unieważnienie czynności wyboru oferty wykonawcy M.I. jako najkorzystniejszej;
2. powtórzenia czynności badania i oceny ofert;
3. odrzucenia oferty wykonawcy M.I. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP jako oferty złożonej przez wykonawcę niespełniającego warunku udziału w postępowaniu określonego w rozdz. VII ust. 2 pkt 4 lit. b SW Z, w przypadku uznania przez Izbę, że dokumenty znajdujące się w aktach postępowania już obecnie potwierdzają brak spełniania warunku udziału przez MRW.
4. ewentualnie, w razie uznania przez Izbę, że na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach postępowania nie jest możliwe nakazanie odrzucenia oferty MRW bez uprzedniego zastosowania procedury z art. 128 PZP — nakazania Zamawiającemu wezwania MRW, na podstawie art. 128 ust. 4 PZP, do złożenia szczegółowych wyjaśnień dotyczących rzeczywistego zakresu robót wykonanych przez MRW jako podwykonawcę w ramach inwestycji pn. „Przebudowa budynku Szkoły Podstawowej w Bieganowie wraz z dociepleniem ścian zewnętrznych w ramach termomodernizacji budynku”;
5. ewentualnie — nakazania Zamawiającemu wezwania MRW, na podstawie art. 128 ust. 1 PZP, do uzupełnienia lub poprawienia wykazu robót, w szczególności przez podanie wartości roboty wykonanej przez MRW w Bieganowie, zgodnie z wymaganiem SWZ i formularza wykazu robót;
6. ewentualnie — nakazania Zamawiającemu zwrócenia się, na podstawie art. 128 ust. 5 PZP, do Zakładu Usług Remontowo-Budowlanych „ARKADA” W.K. oraz dokonania weryfikacji w dokumentacji inwestycji w Bieganowie znajdującej się w posiadaniu Gminy Kołaczkowo, w celu ustalenia informacji i dokumentów istotnych dla oceny spełniania przez MRW warunku udziału w postępowaniu, w szczególności w zakresie: a) rzeczywistego zakresu robót wykonanych przez MRW, b) wartości tych robót, c) tego, czy MRW był zgłoszonym lub zaakceptowanym podwykonawcą, d) tego, które roboty wykonała ARKADA, a które MRW, e) protokołów odbioru, obmiarów, zestawień rozliczeniowych lub innych dokumentów potwierdzających zakres robót MRW, f) tego, czy roboty MRW stanowiły budowę, przebudowę, rozbudowę lub adaptację obiektu w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
7. zasądzenia od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów wpisu od odwołania oraz kosztów zastępstwa przed Krajową Izbą Odwoławczą według norm przepisanych.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że: „ (…) Warunek ten nie dotyczył jakichkolwiek robót wykonanych w obiekcie o kubaturze minimum 10 000 m³. Zamawiający wymagał roboty kwalifikowanej rodzajowo — budowy, przebudowy albo adaptacji obiektu. To rozróżnienie ma zasadnicze znaczenie. Nie każde roboty wykonane w budynku objętym inwestycją nazwaną „przebudową” stanowią doświadczenie w przebudowie tego obiektu. Podwykonawca wykonujący bliżej nieokreślony fragment robót w ramach większej inwestycji nie nabywa automatycznie doświadczenia w przebudowie obiektu o wymaganej kubaturze. (…) Oznacza to, że „przebudowa” nie jest synonimem dowolnych robót prowadzonych w istniejącym obiekcie. Przebudowa wymaga oddziaływania na parametry użytkowe lub techniczne obiektu. Również budowa, obejmująca m.in. rozbudowę, dotyczy robót istotnych z punktu widzenia obiektu. Zamawiający powinien był zatem ustalić, czy MRW faktycznie wykonał robotę polegającą na budowie, przebudowie, rozbudowie lub adaptacji obiektu, a nie tylko jakiekolwiek roboty w obiekcie, który był objęty inwestycją realizowaną przez ARKADĘ. Zamawiający miał więc pełną wiedzę o treści tych dokumentów przed dokonaniem wyboru oferty MRW jako najkorzystniejszej. Mimo tego Zamawiający nie wyjaśnił oczywistych wątpliwości wynikających z dokumentów, nie wezwał MRW do poprawienia

lub uzupełnienia wykazu, nie zażądał szczegółowych wyjaśnień co do zakresu robót i nie zwrócił się do ARKADY ani nie wykorzystał własnej dokumentacji inwestycji w Bieganowie. (…) W pierwszej kolejności MRW złożył wykaz robót. W pozycji dotyczącej Bieganowa nie podał wartości roboty, za którą był odpowiedzialny, lecz w rubryce przeznaczonej na wartość wpisał: „Brak warunku wartościowego / Kubatura 11.000 m³”. Tymczasem formularz wykazu robót wymagał podania wartości roboty, za którą wykonawca był odpowiedzialny. Brak minimalnego progu wartościowego w warunku udziału nie zwalniał MRW z obowiązku podania tej wartości. Wartość roboty była informacją wymaganą przez SW Z i formularz wykazu, służącą ocenie skali, zakresu i rzeczywistego charakteru doświadczenia wykonawcy. Następnie MRW przedłożył referencje wystawione przez Zakład Usług Remontowo-Budowlanych „ARKADA” W.K.. Referencje te potwierdzały jedynie ogólny udział MRW jako podwykonawcy w inwestycji pn. „Przebudowa budynku Szkoły Podstawowej w Bieganowie wraz z dociepleniem ścian zewnętrznych w ramach termomodernizacji budynku”, lecz nie wskazywały konkretnego zakresu robót wykonanych przez MRW, ich wartości, elementów obiektu objętych robotami MRW, branż, obmiarów ani tego, czy roboty MRW skutkowały zmianą parametrów użytkowych lub technicznych obiektu. Umowa podwykonawcza również nie usuwała tych wątpliwości. Z jej treści wynikało, że szczegółowy zakres prac miał być ustalany na bieżąco stosownie do postępu prac, a wynagrodzenie miało być ustalane według obmiaru wykonanych prac i poniesionych kosztów. Umowa nie wskazywała zatem, jakie roboty MRW faktycznie wykonał, jaka była ich wartość, czy obejmowały one istotne elementy obiektu oraz czy można je kwalifikować jako budowę, przebudowę, rozbudowę lub adaptację obiektu. (…) W szczególności z dokumentów tych wynikało, że:

1. MRW nie podał w wykazie wartości roboty w Bieganowie;
2. w miejsce wartości wpisano „Brak warunku wartościowego / Kubatura 11.000 m³”;
3. umowa podwykonawcza nie określała szczegółowego zakresu robót MRW;
4. faktury nie opisywały konkretnych robót;
5. wartość faktur wskazywała na niewielki, fragmentaryczny zakres robót w stosunku do wartości umowy głównej;
6. jedna z faktur została wystawiona przed datą umowy podwykonawczej;
7. referencje nie rozdzielały zakresu robót wykonanych przez ARKADĘ i zakresu robót wykonanych przez MRW. W tych okolicznościach Zamawiający nie miał podstaw do przyjęcia, że dokumenty MRW jednoznacznie potwierdzają spełnianie warunku udziału w postępowaniu. Przeciwnie — dokumenty te powinny były doprowadzić Zamawiającego do zastosowania procedury z art. 128 PZP. (…) Sama okoliczność, że inwestycja główna nosiła nazwę „Przebudowa budynku Szkoły Podstawowej w Bieganowie”, nie oznacza, że każdy podwykonawca wykonujący jakiekolwiek roboty w ramach tej inwestycji wykonał robotę budowlaną polegającą na przebudowie obiektu o kubaturze minimum 10 000 m³.

Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do niedopuszczalnego i nielogicznego skutku. Każdy podwykonawca wykonujący drobny, pomocniczy, wykończeniowy, instalacyjny lub fragmentaryczny zakres w inwestycji nazwanej „przebudową” mógłby następnie wykazywać doświadczenie w przebudowie całego obiektu. Taka interpretacja pozbawiałaby warunek udziału realnego znaczenia. Warunek udziału służy ocenie rzeczywistej zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, a nie potwierdzeniu samej obecności wykonawcy na budowie. (…) ARKADA jako wykonawca główny i wystawca referencji posiadała wiedzę o rzeczywistym podziale robót między siebie i MRW. Gmina Kołaczkowo jako inwestor inwestycji w Bieganowie posiadała lub powinna posiadać dokumenty dotyczące umowy głównej, zgłoszonych podwykonawców, protokołów odbioru, dokumentacji powykonawczej, kosztorysów, obmiarów i rozliczeń. (…) W niniejszej sprawie Zamawiający obniżył standard wykazania warunku wobec MRW. Zamiast wymagać wykazania konkretnego doświadczenia w budowie, przebudowie albo adaptacji obiektu o kubaturze minimum 10 000 m³, Zamawiający zaakceptował dokumenty potwierdzające jedynie udział MRW w inwestycji głównej prowadzonej przez ARKADĘ.”

Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 515 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp.

Informację stanowiącą podstawę dla wniesienia odwołania odwołujący uzyskał w dniu 15 czerwca 2026 r. (publikacja informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty). W związku z powyższym odwołanie wniesione w dniu 22 czerwca 2026 r. należy uznać za wniesione w wymaganym zgodnie z ustawą Pzp terminie.

Wpis od odwołania w kwocie 10 000,00 złotych został uiszczony przelewem na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych. Odwołujący prawidłowo przekazał kopię odwołania Zamawiającemu oraz załączył potwierdzenie przekazania odwołania Zamawiającemu.

Zamawiający pismem z dnia 2 lipca 2026 r. złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o oddalenie odwołania w całości.

Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, a także stanowisk, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba stwierdziła, że w zakresie zarzutów podniesionych w odwołaniu nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.

Izba ustaliła ponadto, że Odwołujący wykazał przesłanki skorzystania ze środków ochrony prawnej zgodnie z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego w ustawowym terminie po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca:

M.W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą „MRW INSTALACJE M.W.”.Strony nie zgłosiły zastrzeżeń co do skuteczności przystąpienia ani opozycji przeciw przystąpieniu do postępowania odwoławczego, w związku z czym Izba stwierdziła skuteczność przystąpienia do postępowania odwoławczego zgłoszonego przez wykonawcę M.W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą „MRW INSTALACJE M.W.” po stronie Zamawiającego.

Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, załączone do odwołania oraz do odpowiedzi na odwołanie oraz załączone przez Odwołującego oraz Przystępującego do pism procesowych Izba ustaliła i zważyła, co następuje:

Biorąc pod uwagę stanowiska Stron oraz zgromadzony materiał dowodowy, Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu.

W niniejszym postępowaniu zostało złożonych 10 ofert, w tym oferta Odwołującego oraz Przystępującego.

Zamawiający wskazał w rozdziale VII pkt 4 lit b SWZ:

„Wykonawca spełni warunek, jeżeli wykaże wykonanie nie wcześniej niż w okresie ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie minimum jedną robotę budowlaną polegającą na budowie, bądź przebudowie, bądź adaptacji obiektów o kubaturze minimum 10 000m3 wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających czy te roboty budowlane zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z Załącznikiem 6 do SWZ."

Ponadto, W rozdziale IX SWZ podkreślono, że:

Podmiotowe środki dowodowe wymagane od wykonawcy obejmują:

1. Wykaz robót budowlanych wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich pięciu lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty, miejsca wykonania i podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, z załączeniem dowodów określających czy te roboty budowlane zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane były wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów- inne odpowiednie dokumenty. Wykaz zgodnie z załącznikiem nr 6 do SWZ.

Zamawiający wezwał na podstawie art. 275 ust. 1 ustawy Pzp Przystępującego do przedłożenia podmiotowych środków dowodowych.

W odpowiedzi na powyższe, Przystępujący przedłożył wymagane dokumenty.

W dniu 15 czerwca 2026 r. Zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty złożonej przez Przystępującego.

Zgodnie z treścią art. 128 ust. 1, ust. 4 oraz ust. 5 ustawy Pzp

1. Jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu lub są one niekompletne lub zawierają błędy, zamawiający wzywa wykonawcę odpowiednio do ich złożenia, poprawienia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie, chyba że:
2. wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo oferta wykonawcy podlegają odrzuceniu bez względu na ich złożenie, uzupełnienie lub poprawienie lub
3. zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania.
4. Zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub złożonych podmiotowych środków dowodowych lub innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu.
5. Jeżeli złożone przez wykonawcę oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub podmiotowe środki dowodowe budzą wątpliwości zamawiającego, może on zwrócić się bezpośrednio do podmiotu, który jest w posiadaniu informacji lub dokumentów istotnych w tym zakresie dla oceny spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu, kryteriów selekcji lub braku podstaw wykluczenia, o przedstawienie takich informacji lub dokumentów.

Na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę niespełniającego warunków udziału w postępowaniu.

W myśl art. 112 ust. 1 i ust 2 pkt 4 ustawy Pzp

1. Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.

Zgodnie z treścią art. 116 ust. 1 ustawy Pzp

1. Warunki udziału w postępowaniu mogą dotyczyć:
2. zdolności technicznej lub zawodowej.

Stosownie do art. 16 ustawy Pzp Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:

1. zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2. przejrzysty;
3. proporcjonalny.

Na podstawie art. 239 ust. 1 ustawy Pzp Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.

Zgromadzona w toku postępowania dokumentacja stanowiła wystarczającą podstawę do dokonania oceny doświadczenia Przystępującego w zakresie niezbędnym dla weryfikacji spełniania warunku udziału w postępowaniu określonego w Specyfikacji Warunków Zamówienia.

Z dokumentów tych wynikało, że Przystępujący wykonywał roboty budowlane i instalacyjne w ramach zadania pn.

„Przebudowa budynku Szkoły Podstawowej w Bieganowie wraz z dociepleniem ścian zewnętrznych w ramach termomodernizacji budynku”, dotyczącego obiektu o kubaturze 11 000 m³, a roboty te zostały wykonane należycie.

W przedmiotowym postępowaniu warunek udziału określał, że wykonawca musiał wykazać spełnienie wszystkich wymagań: w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert (lub w krótszym okresie, jeśli prowadzi działalność krócej), wykonał co najmniej jedną robotę budowlaną, polegającą na: budowie, lub przebudowie, lub adaptacji obiektu, o kubaturze co najmniej 10 000 m³.

Ponadto wykonawca musiał przedstawić: rodzaj robót, wartość, datę wykonania, miejsce wykonania, nazwę podmiotu, na rzecz którego roboty zostały wykonane, dowody należytego wykonania (np. referencje lub inne dokumenty wystawione przez zamawiającego), zgodnie z załącznikiem nr 6 do SWZ.

Należy stwierdzić, że niniejszy warunek odnosi się do doświadczenia w wykonaniu robót budowlanych W toku postępowania odwoławczego Przystępujący przedłożył szczegółowe oświadczenie potwierdzające zakres robót wykonanych przez niego przy realizacji inwestycji w Bieganowie. Z treści tego dokumentu wynika, że wykonywał on między innymi roboty obejmujące instalacje elektryczne, instalacje sanitarne oraz przebudowę wejścia głównego budynku. Oświadczenie to pozostaje spójne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i potwierdza prawidłowość oceny dokonanej przez Zamawiającego, wskazując jednocześnie, że nie istniały podstawy do kwestionowania spełniania przez Przystępującego warunku udziału w postępowaniu.

Izba podzieliła stanowisko Zamawiającego, że Odwołujący błędnie interpretuje treść warunku udziału w postępowaniu.

Warunek ten odnosił się wyłącznie do wykonania robót budowlanych dotyczących obiektu o kubaturze co najmniej 10 000 m³. Nie obejmował natomiast obowiązku wykazania określonego udziału procentowego w realizacji inwestycji, minimalnej wartości robót ani szczegółowego zakresu rzeczowego wszystkich wykonanych prac.

Izba podzieliła stanowisko Przystępującego, zgodnie z którym z treści warunku udziału w postępowaniu określonego w rozdziale VII ust. 2 pkt 4 lit. b SW Z, jak również z analizy całokształtu postanowień Specyfikacji Warunków Zamówienia, nie wynika, aby Zamawiający zdefiniował sposób rozumienia pojęcia „kubatura”. W konsekwencji zasadne było odwołanie się do jego znaczenia wynikającego z przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Treść warunku udziału w postępowaniu odnosiła się do wykonania „roboty budowlanej polegającej na budowie, przebudowie bądź adaptacji obiektów o kubaturze minimum 10 000 m³”. W ocenie Izby wykładnia językowa prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wskazana w warunku kubatura odnosi się do obiektu budowlanego, a nie do zakresu robót wykonanych przez wykonawcę ani do części obiektu objętej realizowanymi pracami.

Powyższa interpretacja znajduje potwierdzenie w dokumentacji projektowej przedłożonej przez Przystępującego, tj. projekcie budowlano-wykonawczym dla inwestycji pn. „Termomodernizacja z przebudową budynku szkoły podstawowej oraz zmiana sposobu użytkowania części budynku z funkcji mieszkalnej na bibliotekę – zmiana pozwolenia na budowę nr 294/2020 z dnia 4 maja 2020 r.”. Z dokumentacji tej wynika, że kubatura istniejącego budynku szkoły wynosiła 11 049,61 m³, natomiast po wykonaniu robót budowlanych wynosiła 11 010,47 m³.

W konsekwencji Izba uznała, że kubatura budynku wskazana przez Przystępującego w wykazie robót budowlanych oraz potwierdzona w referencjach wystawionych przez Zakład Usług Remontowo-Budowlanych „ARKADA” K.W. odpowiada rzeczywistej kubaturze obiektu określonej w dokumentacji projektowej, a tym samym spełnia wymagania.

Izba podzieliła również stanowisko Przystępującego dotyczące spełnienia przesłanki „adaptacji”, o której mowa w rozdziale VII ust. 2 pkt 4 lit. b SWZ.

Z przedłożonego projektu budowlano-wykonawczego jednoznacznie wynika bowiem, że zakres inwestycji obejmował zmianę sposobu użytkowania części budynku z funkcji mieszkalnej na bibliotekę. Tego rodzaju roboty niewątpliwie stanowią adaptację obiektu w rozumieniu warunku udziału w postępowaniu.

Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, Izba uznała, że Przystępujący wykazał wykonanie robót budowlanych w ramach inwestycji pn. „Przebudowa budynku Szkoły Podstawowej w Bieganowie wraz z dociepleniem ścian zewnętrznych w ramach termomodernizacji budynku”, obejmujących zarówno przebudowę, jak i adaptację obiektu.

Przystępujący przedłożył dokumenty rozliczeniowe umożliwiające weryfikację wartości wykonanych robót.

Jak wynika z treści wykazu robót przedłożonego przez Przystępującego, w pozycji dotyczącej inwestycji w Bieganowie, zamiast wskazania wartości robót zamieszczono adnotację „Brak warunku wartościowego”. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na ocenę spełniania warunku udziału. Należy podkreślić, że warunek określony przez Zamawiającego nie zawierał wymogu wykazania minimalnej wartości wykonanych robót, lecz odnosił się wyłącznie do realizacji co najmniej jednej roboty budowlanej polegającej na budowie, przebudowie albo adaptacji obiektu o kubaturze minimum 10 000 m³.

Tym samym brak wskazania konkretnej wartości robót w jednej z rubryk wykazu nie uniemożliwiał dokonania merytorycznej oceny spełnienia warunku udziału w postępowaniu. Była to informacja o charakterze pomocniczym, niemająca znaczenia dla oceny spełnienia warunku, wobec braku ustanowienia przez Zamawiającego jakiegokolwiek progu wartościowego.

W treści uzasadnienia odwołania Odwołujący podniósł, iż referencje potwierdzały jedynie ogólny udział Przystępującego jako podwykonawcy w inwestycji pn. „Przebudowa budynku Szkoły Podstawowej w Bieganowie wraz z dociepleniem ścian zewnętrznych w ramach termomodernizacji budynku”, lecz nie wskazywały konkretnego zakresu robót wykonanych przez Przystępującego, ich wartości, elementów obiektu objętych robotami Przystępującego, branż, obmiarów ani tego, czy roboty Przystępującego skutkowały zmianą parametrów użytkowych lub technicznych obiektu.

Odnosząc się do powyższego Odwołujący, formułując powyższe zarzuty, pominął funkcję referencji określoną w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (dalej:

„rozporządzenie”).

Opierając się na powyższym, zgodnie z § 9 ust 1 pkt 1 rozporządzenia: W celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej, zamawiający może, w zależności od charakteru, znaczenia, przeznaczenia lub zakresu robót budowlanych, dostaw lub usług, żądać następujących podmiotowych środków dowodowych:

1. wykazu robót budowlanych wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest, krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających czy te roboty budowlane zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów inne odpowiednie dokumenty.

Referencja składana w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, obok innych dokumentów sporządzanych przez podmiot, na rzecz którego realizowane było dane zamówienie, pełni ściśle określoną funkcję dowodową. Jej celem – podobnie jak innych dokumentów tego rodzaju – jest potwierdzenie, że roboty budowlane, usługi bądź dostawy wskazane w wykazie zostały wykonane w sposób należyty.

Podkreślenia wymaga, iż referencje, w odróżnieniu od wykazu robót, usług lub dostaw, nie służą potwierdzeniu spełnienia warunku udziału w postępowaniu, lecz wyłącznie wykazaniu należytego wykonania zamówień ujętych w wykazie. Tym samym zakres informacji wymaganych w referencjach nie musi odpowiadać zakresowi danych niezbędnych do wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu. Należy przy tym uwzględnić, że referencje stanowią oświadczenia składane przez podmioty trzecie, niezależne od wykonawcy. Izba poparła twierdzenie zamawiającego, że wykonawca co do zasady nie ma wpływu na treść wystawionej referencji i nie jest uprawniony do żądania jej sformułowania w sposób odpowiadający w pełni treści warunków udziału w postępowaniu określonych przez zamawiającego. Ponadto referencje wystawiane są zazwyczaj bezpośrednio po zakończeniu realizacji danego zamówienia, niezależnie od momentu wszczęcia konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym wykonawca posługuje się tym dokumentem. Z tego względu nie sposób oczekiwać, aby dokument ten potwierdzał każdy element warunku udziału w postępowaniu lub kryterium selekcji, ani aby jego treść w pełni pokrywała się z informacjami wskazanymi w wykazie.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Izby. W wyroku z dnia 2 maja 2024 r. (wyrok sygn. akt KIO 1290/24) Izba wskazała, że referencje nie stanowią szczególnie sformalizowanego środka dowodowego, jednakże powinny spełniać minimalne wymogi umożliwiające ustalenie ich treści i wiarygodności, w tym w szczególności pozwalać na stwierdzenie, że zostały wystawione przez osobę upoważnioną, posiadającą wiedzę co do ich treści. Z kolei w wyroku z dnia 4 sierpnia 2022 r. (wyrok sygn. akt KIO 1846/22) Izba podkreśliła, iż referencje nie muszą zawierać szczegółowych informacji dotyczących zakresu realizowanego zadania, o ile na ich podstawie możliwe jest ustalenie, że odnoszą się do zamówienia wskazanego w wykazie i potwierdzają jego należyte wykonanie.

Mając na uwadze powyższe, referencje służą potwierdzeniu faktu należytego wykonania zamówienia, a ich treść powinna być oceniana nie w oderwaniu od pozostałych dokumentów złożonych w postępowaniu, w szczególności wykazu robót budowlanych. Zakres informacji wymaganych w referencjach nie jest tożsamy z zakresem danych, jakie wykonawca zobowiązany jest wykazać w wykazie robót, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a brak niektórych danych w samych referencjach nie przesądza automatycznie o ich nieprawidłowości lub nieprzydatności dowodowej.

Izba uznała, iż referencja złożona przez wykonawcę Przystępującego wraz z wykazem robót budowlanych nie musiała zawierać szczegółowych danych umożliwiających samodzielną weryfikację spełnienia warunku udziału w postępowaniu.

Jej treść była natomiast wystarczająca do potwierdzenia, że zamówienie wskazane w wykazie robót zostało zrealizowane należycie.

Jak wynikało ze stanowisk stron oraz Przystępującego, dokumentacja inwestycji pozostająca w dyspozycji Gminy Kołaczkowo nie zawierała zgłoszenia Przystępującego jako podwykonawcy ani umowy podwykonawczej przekazanej Zamawiającemu w toku realizacji inwestycji. Okoliczność ta nie mogła jednak prowadzić do zakwestionowania doświadczenia Przystępującego. Stanowisko to pozostaje zgodne z utrwalonym orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej. W wyroku z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt KIO 1553/24, Izba wskazała, że brak zgłoszenia podwykonawcy przez wykonawcę nie jest tożsamy z brakiem realizacji robót przez ten podmiot ani z brakiem zdobycia przez niego doświadczenia. Dla oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu znaczenie ma rzeczywisty udział wykonawcy w realizacji zamówienia, a nie formalny fakt zgłoszenia podwykonawstwa, za który odpowiada wykonawca realizujący zamówienie.

Należy wskazać, że dokumentacja będąca w posiadaniu inwestora nie mogła bowiem stanowić źródła bardziej szczegółowych informacji o rzeczywistym zakresie robót wykonywanych przez Przystępującego niż dokumenty przedłożone przez niego w niniejszym postępowaniu.

Izba uznała, że w okolicznościach niniejszej sprawy Zamawiający nie miał podstaw do zastosowania procedury przewidzianej w art. 128 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 128 ust. 4 ustawy Pzp. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała bowiem istnienia braków, wad ani sprzeczności pomiędzy dokumentami przedłożonymi przez Przystępującego, które mogłyby uzasadniać wezwanie do ich uzupełnienia lub poprawienia. Przeciwnie, dokumenty te pozostawały wzajemnie spójne i umożliwiały dokonanie jednoznacznej oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu.

Izba nie podzieliła stanowiska Odwołującego, który z art. 128 ust. 5 ustawy Pzp wywodził obowiązek przeprowadzenia przez Zamawiającego dodatkowego postępowania wyjaśniającego lub dowodowego.

Przepis ten przyznaje Zamawiającemu jedynie uprawnienie do zwrócenia się do podmiotów trzecich o dodatkowe informacje lub dokumenty, nie ustanawiając w tym zakresie obowiązku. W realiach niniejszego postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego, Zamawiający dysponował kompletnym materiałem dowodowym przedłożonym przez Przystępującego, obejmującym w szczególności wykaz robót, referencje wystawione przez Zakład Usług Remontowo-Budowlanych „ARKADA” K.W., umowę podwykonawczą, dokumenty rozliczeniowe oraz pozostałe dowody potwierdzające zakres wykonanych robót. Dokumenty te zostały złożone w odpowiedzi na wezwanie wystosowane na podstawie art. 274 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych i stanowiły wystarczającą podstawę do oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu.

Jednocześnie Izba podzieliła stanowisko Zamawiającego, że Odwołujący nie wykazał w żaden sposób, aby Przystępujący, działając jako podwykonawca, nie wykonał robót wskazanych w wykazie doświadczenia. Przeciwnie, przedłożone przez Przystępującego dokumenty jednoznacznie potwierdzają zarówno rzeczywisty zakres wykonanych prac, jak i posiadane przez niego doświadczenie.

W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego Izba uznała, że dokumenty przedłożone przez Przystępującego umożliwiały jednoznaczne ustalenie, iż wskazana robota budowlana obejmowała przebudowę oraz adaptację obiektu o kubaturze przekraczającej 10 000 m³, a tym samym odpowiadała wymaganiom określonym w warunku udziału w postępowaniu. Przedłożone referencje, umowa podwykonawcza, dokumenty rozliczeniowe, dokumentacja projektowa oraz pozostałe dowody pozwalały na zweryfikowanie zarówno zakresu i charakteru wykonanych robót, jak i rzeczywistego doświadczenia Przystępującego. W konsekwencji brak było podstaw do zakwestionowania prawidłowości oceny dokonanej przez Zamawiającego oraz do uznania, że Przystępujący nie wykazał spełniania warunku udziału w postępowaniu.

W przystąpieniu zawarto wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka K.W. na wykazanie rodzaju i zakresu robót budowlanych realizowanych przez p.M. – jako podwykonawcę – w ramach inwestycji pn. „Przebudowa budynku Szkoły Podstawowej w Bieganowie wraz z dociepleniem ścian zewnętrznych w ramach termomodernizacji budynku”, w konsekwencji na wykazanie, że zakres prac wykonanych przez p.M. daje podstawę do uznania spełnienia warunku udziału w postępowaniu określonego w rozdziale VII ust. 2 pkt 4 lit. b) SW Z oraz wniosek przeprowadzenie

dowodu z przesłuchania przystępującego M.W. na wykazanie rodzaju i zakresu robót budowlanych realizowanych przez przystępującego – jako podwykonawcę – w ramach inwestycji pn. „Przebudowa budynku Szkoły Podstawowej w Bieganowie wraz z dociepleniem ścian zewnętrznych w ramach termomodernizacji budynku”, w konsekwencji na wykazanie, że zakres prac wykonanych przez p.M. daje podstawę do uznania spełnienia warunku udziału w postępowaniu określonego w rozdziale VII ust. 2 pkt 4 lit. b) SWZ.

Mając na uwadze powyższe, Przystępujący wniósł o przeprowadzenie ww. dowodów. Na rozprawie wskazani świadkowie nie stawili się, a Przystępujący nie ponowił ani nie podtrzymał wniosku o przeprowadzenie tego dowodu oraz nie wnosił o odroczenie rozprawy w celu zapewnienia obecności świadków. W konsekwencji Izba uznała, że wniosek dowodowy nie został podtrzymany, wobec czego dowód z przesłuchania świadków nie został przeprowadzony. Skoro Przystępujący, który zgłosił wniosek dowodowy, nie podjął działań zmierzających do jego realizacji i na rozprawie nie domagał się przeprowadzenia dowodu mimo nieobecności świadka, należało przyjąć, że odstąpił od tego wniosku dowodowego.

Reasumując powyższe, Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, a w działaniach Zamawiającego nie dopatrzyła się naruszenia norm prawnych wynikających z ustawy Pzp.

Zgodnie z § 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia, do kosztów postępowania odwoławczego, zwanych dalej „kosztami”, zalicza się uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego, a w okolicznościach wskazanych w § 7 ust. 2 pkt 2 i 3, ust. 3 i 4, § 8 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz § 9 ust. 1 pkt 3 lit. b i pkt 4 – również koszty uczestnika postępowania odwoławczego, który Przystąpił po stronie Zamawiającego i wniósł sprzeciw. Koszty te obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego pełnomocnika, przy czym ich łączna wysokość nie może przekroczyć kwoty 3.600 zł, i podlegają zaliczeniu jedynie wówczas, gdy zostały wykazane rachunkami lub spisem kosztów złożonymi do akt sprawy.

Zamawiający podczas rozprawy przedłożył wyłącznie wiadomość e-mail zawierającą wniosek o zasądzenie wskazanych kosztów, nie dołączając ani rachunku, ani spisu kosztów.

W świetle powyższej regulacji Izba nie zaliczyła do kosztów postępowania odwoławczego wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego, albowiem do czasu zamknięcia rozprawy pełnomocnik nie przedłożył rachunków ani spisu kosztów, o których mowa w przywołanym przepisie. Brak wykazania wysokości kosztów w wymaganej formie uniemożliwia ich uwzględnienie w rozstrzygnięciu o kosztach postępowania.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 w zw. z § 5 pkt 1) rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.

Przewodnicząca

…………………………..