Wyrok KIO 2893/26 z 21 lipca 2026

Odwołanie zostało wniesione do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 15 czerwca 2​ 026 r. przez wykonawcę D.S. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: Zakład Ogólnobudowlany Grinbud D.S. z/s w Gnieźnie (Odwołujący) w postępowaniu prowadzonym w trybie podstawowym bez negocjacji na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.), [ustawa Pzp lub Pzp lub Ustawa PZP]przez Zamawiającego: Gmina Rogowo. Przedmiotem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest „Rozbudowa systemu tras pieszo-rowerowych w Gminie Rogowo (od ul. Topolowej w kierunku kościoła w Rogowie)”, nr postępowania: RIDiGP. 271.1.04.2026.ZP. Postępowanie zostało zainicjowane publikacją ogłoszenia o zamówieniu dnia 29 kwietnia 2026 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem 2026/BZP 00222828.

Wykonawca podał (…) I.Zamawiającemu zarzucam naruszenie:

1. przepisu art. 226 ust. 1 pkt 5 w zw. z 16 pkt 1-2 P.z.p. poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty Polbud Polak Sp. z o.o., pomimo że treść tej oferty jest niezgodna z warunkami zamówienia określonymi w dokumentach zamówienia, w szczególności w ramach: a)zaoferowania realizacji robót objętych poz. 36 kosztorysu ofertowego w sposób sprzeczny z wymaganiami STWiOR dotyczącymi wykonania i montażu stalowych konstrukcji mostowych, b)przyjęcia w poz. 93–95, 97, 98 i 101 kosztorysu ofertowego zaniżonych ilości materiałów odpowiadających warstwom konstrukcyjnym o parametrach odbiegających od dokumentacji projektowej, c)samowolnego zmniejszenia w poz. 87–88 kosztorysu ofertowego zakresu robót ziemnych z 2054,588 m³ do 1172,588 m³, bez wykazania technicznych lub projektowych podstaw dla danego odstępstwa,

co skutkowało bezpodstawnym uznaniem oferty za zgodną z SW Z, z naruszeniem zasad równego traktowania wykonawców, uczciwej konkurencji oraz przejrzystości postępowania.

1. przepisu art. 18 ust. 1 i 3 P.z.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. oraz art. 16 pkt 12 P.z.p. poprzez zaniechanie czynności dokonania prawidłowej weryfikacji i oceny skuteczności zastrzeżenia przez Polbud Polak Sp. z o.o. jako tajemnicy przedsiębiorstwa dokumentów i informacji objętych pismem z dnia 29.05.2026 r., tj. załączników nr 2, 2a, 3-7, 7a, 8, 10, 11, 11a, 12, 13, 16, 17 i 18, a w konsekwencji zaniechanie czynności odtajnienia i udostępnienia ww. dokumentów, pomimo niewykazania przez tego Wykonawcę spełnienia ustawowych przesłanek objęcia informacji ochroną przewidzianych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k., co doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia zasady jawności postępowania oraz naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i przejrzystości postępowania. ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia zarzutu z pkt 2 Odwołujący podnosi zarzut naruszenia:
2. przepisu art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1 i ust. 6 oraz 16 pkt 1-2 P.z.p. poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Polbud Polak Sp. z o.o., pomimo że oferta zawiera rażąco niską cenę w zakresie istotnych części składowych ceny, tj. pozycji nr 18, 68, 87, 88, 93–95, 97, 98, 101, 127 i 128 kosztorysu ofertowego, a Wykonawca – pomimo wezwania w trybie art. 224 ust. 1 P.z.p. – nie wykazał w sposób konkretny i poparty dowodami, że zaoferowane ceny umożliwiają rzeczywiste wykonanie robót zgodnie z dokumentacją projektową i warunkami zamówienia, ograniczając się do ogólnych i nieweryfikowalnych twierdzeń, które nie usunęły uzasadnionych co do realności kalkulacji spornej części oferty, czym naruszono również zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i przejrzystości postępowania. wkonsekwencji naruszeń opisanych w pkt 1-3 powyżej:
3. przepisu art. 239 ust. 1 i 2 P.z.p. poprzez dokonanie wyboru oferty Polbud Polak Sp. z o.o. jako najkorzystniejszej, pomimo że oferta ta podlegała odrzuceniu, a jej ocena została przeprowadzona z naruszeniem przepisów ustawy P.z.p., w szczególności wskutek zaniechania odrzucenia oferty niezgodnej z warunkami zamówienia, ewentualnie oferty zawierającej rażąco niską cenę oraz zaniechania prawidłowej weryfikacji skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa i odtajnienia dokumentów istotnych dla oceny zgodności oferty z warunkami zamówienia, co doprowadziło do wyboru oferty z naruszeniem kryteriów oceny ofert i zasady wyboru oferty najkorzystniejszej.

II.Odwołujący wnosi o nakazanie Zamawiającemu:

1. unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej z dnia 9 czerwca 2026 r.,
2. dokonania ponownego badania i oceny ofert,
3. odtajnienia i udostępnienia dokumentów oraz informacji zastrzeżonych przez Polbud Polak Sp. z o.o. jako tajemnica przedsiębiorstwa w piśmie z dnia 29 maja 2026 r.,
4. odrzucenia oferty Polbud Polak Sp. z o.o. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 P.z.p. jako niezgodnej z warunkami zamówienia, ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia żądania wskazanego w pkt 3:
5. odrzucenia oferty Polbud Polak Sp. z o.o. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 P.z.p. wzw. z art. 224 ust. 6 P.z.p. jako zawierającej rażąco niską cenę;
6. dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej spośród ofert niepodlegających odrzuceniu.

III.Legitymacja odwoławcza Zgodnie z art. 505 ust. 1 P.z.p.: „Środki ochrony prawnej określone w niniejszym dziale przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.”

Odwołujący posiada status wykonawcy w Postępowaniu, albowiem złożył ofertę w Postępowaniu. dowód: informacja z otwarcia ofert w Postępowaniu z dnia 14.05.2026 r.; Wobec powyższego Odwołującemu przysługuje legitymacja odwoławcza.

IV. Odwołujący posiada interes w uzyskaniu niniejszego zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy Odwołujący posiada interes w uzyskaniu zamówienia w rozumieniu art. 505 ust. 1 P.z.p., albowiem złożył ofertę w przedmiotowym postępowaniu i pozostaje wykonawcą realnie zainteresowanym uzyskaniem zamówienia. Jak wynika z informacji o wyborze oferty najkorzystniejszej z dnia 9 czerwca 2026 r., w postępowaniu złożono trzy oferty, przy czym oferta Odwołującego uzyskała 96,57 pkt, zajmując drugie miejsce w rankingu ofert, bezpośrednio za ofertą Wykonawcy Polbud Polak Sp. z o.o., która uzyskała 100 pkt.

Przesądza to o realnym i obiektywnym charakterze szansy Odwołującego na uzyskanie zamówienia. W przypadku uwzględnienia niniejszego odwołania oraz potwierdzenia zasadności podniesionych zarzutów, w szczególności w zakresie konieczności odrzucenia oferty Polbud Polak Sp. z o.o. jako niezgodnej z warunkami zamówienia, ewentualnie jako zawierającej rażąco niską cenę, oferta Odwołującego stałaby się ofertą najkorzystniejszą w postępowaniu. Również uwzględnienie zarzutu dotyczącego bezpodstawnego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa i nakazanie odtajnienia

dokumentów może prowadzić do ujawnienia dalszych okoliczności uzasadniających odrzucenie oferty Polbud Polak Sp. z o.o. lub potwierdzających zasadność pozostałych zarzutów odwołania. Odwołujący może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy P.z.p., polegającą na utracie możliwości uzyskania zamówienia publicznego oraz związanych z nim korzyści ekonomicznych, w sytuacji, gdy – przy prawidłowym przeprowadzeniu postępowania zgodnie z przepisami ustawy – jego oferta mogłaby zostać wybrana jako najkorzystniejsza. Interes Odwołującego oraz możliwość poniesienia szkody pozostają aktualne również w odniesieniu do zarzutu dotyczącego zaniechania odtajnienia dokumentów zastrzeżonych przez Polbud Polak Sp. z o.o. jako tajemnica przedsiębiorstwa. Brak udostępnienia dokumentów objętych zastrzeżeniem uniemożliwia bowiem Odwołującemu pełną i skuteczną weryfikację zgodności oferty wybranego Wykonawcy z warunkami zamówienia, prawidłowości kalkulacji ceny oraz realności wyjaśnień dotyczących istotnych elementów kosztotwórczych oferty, a tym samym ogranicza możliwość efektywnego skorzystania ze środków ochrony prawnej przewidzianych ustawą P.z.p. Zaniechanie odtajnienia dokumentów prowadzi zatem bezpośrednio do pogorszenia sytuacji procesowej Odwołującego oraz realnie wpływa na jego możliwość uzyskania zamówienia. W konsekwencji szkoda Odwołującego ma charakter rzeczywisty i aktualny, pozostając w adekwatnym związku przyczynowym z zarzucanymi Zamawiającemu naruszeniami.

V.Wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wniesienia odwołania Odwołujący powziął dnia 9 czerwca 2026 r. tj. w dniu przekazania przez Zamawiającego informacji o wyborze oferty Polbud Polak Sp. z o.o. jako oferty najkorzystniejszej oraz utrzymania skuteczności zastrzeżenia przez tego Wykonawcę dokumentów jako tajemnicy przedsiębiorstwa, co uniemożliwiło Odwołującemu dostęp do dokumentów istotnych dla weryfikacji prawidłowości badania i oceny oferty wybranego Wykonawcy.

Mając na względzie powyższe oraz zakres zarzutów odwoławczych, Odwołujący dochował terminu do wniesienia odwołania wynikającego z art. 515 ust. 1 pkt 2 lit. a P.z.p., albowiem termin na wniesienie odwołania liczony od dnia przekazania informacji o czynnościach i zaniechaniach Zamawiającego upływa w dniu 15 czerwca 2026 r., a niniejsze odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu.

W uzasadnieniu stanowiska wskazał na następujące okoliczności: (…) I. Stan faktyczny

1. Odwołujący złożył ofertę w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
2. W toku postępowania Zamawiający, pismem z dnia 22 maja 2026 r., wezwał Wykonawcę Polbud Polak Sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 P.z.p. w zakresie zaoferowanej ceny, a także do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących zgodności treści oferty z warunkami zamówienia w zakresie pozycji kosztorysowych nr 18, 36, 68, 87, 88, 93–95, 97, 98, 101, 112–115, 127 oraz 128. dowód: - wezwanie Zamawiającego do złożenia wyjaśnień z dnia 22.05.2026 r.;
3. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 29 maja 2026 r., Wykonawca Polbud Polak Sp. z o.o. złożył wyjaśnienia dotyczące zaoferowanej ceny oraz zgodności oferty z warunkami zamówienia. Jednocześnie wykonawca zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa część dokumentów i informacji przedłożonych wraz z wyjaśnieniami, obejmujących Załączniki nr 2, 2a, 3, 4, 5, 6, 7, 7a, 8, 10, 11, 11a, 12, 13, 16, 17 i 18, tj. dokumenty odnoszące się do kalkulacji ceny, struktury kosztów, warunków handlowych, potencjału technicznego i organizacyjnego oraz informacji mających – według wykonawcy – stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. dowód: -wyjaśnienia Polbud Polak Sp. z o.o. z dnia 29.05.2026 r.; -zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa z dnia 29.05.2026 r. wraz z załącznikami;
4. W związku z dokonanym przez Polbud Polak Sp. z o.o. zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa, Odwołujący w dniu 9 czerwca 2026 r. zwrócił się do Zamawiającego o udostępnienie dokumentów objętych zastrzeżeniem, kwestionując skuteczność dokonanego zastrzeżenia i wskazując na brak wykazania przesłanek określonych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. dowód: - wniosek Odwołującego dotyczący odtajnienia dokumentów z dnia 9 czerwca 2026 r.;
5. W dniu 9 czerwca 2026 r. Zamawiający dokonał wyboru oferty Polbud Polak Sp. z o.o. jako najkorzystniejszej. Zgodnie z informacją o wyborze oferty najkorzystniejszej oferta Odwołującego została sklasyfikowana na drugiej pozycji, uzyskując 96,57 pkt, podczas gdy oferta Polbud Polak Sp. z o.o. uzyskała 100 pkt. dowód: - informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 09.06.2026 r.
6. Pomimo zgłaszanych przez Odwołującego zastrzeżeń, Zamawiający nie dokonał prawidłowej weryfikacji zasadności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa przez Polbud Polak Sp. z o.o. oraz nie udostępnił Odwołującemu dokumentów objętych zastrzeżeniem, co uniemożliwiło Odwołującemu pełną weryfikację zgodności oferty wybranego wykonawcy z warunkami zamówienia, prawidłowości wyjaśnień dotyczących ceny oraz rzetelną ocenę podstaw do odrzucenia oferty. dowód: - pismo Zamawiającego dotyczące odmowy udostępnienia dokumentów z dnia 12.06.2026 r.

II. Uzasadnienie zarzutu nr 1 – naruszenie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 5 w zw. z 16 pkt 1-2 P.z.p.

Oferta Polbud Polak Sp. z o.o. pozostaje niezgodna z warunkami zamówienia w rozumieniu art. 226 ust. 1 pkt 5 P.z.p.,

albowiem jej treść odbiega od wymagań wynikających z dokumentacji zamówienia w kilku istotnych obszarach dotyczących sposobu realizacji robót oraz parametrów technicznych świadczenia. Niezgodności te nie mają charakteru wyłącznie kalkulacyjnego lub formalnego, lecz dotyczą podstawowych elementów przedmiotu zamówienia, determinujących możliwość wykonania robót zgodnie z dokumentacją projektową. Pomimo dostrzeżenia tych rozbieżności przez Zamawiającego na etapie badania oferty, złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia nie usunęły powstałych wątpliwości, lecz przeciwnie – potwierdziły niezgodność oferty z warunkami zamówienia.

1. Niezgodności oferty z warunkami zamówienia w zakresie pozycji nr 36 – wykonanie konstrukcji stalowej pomostu Uznawać należy, że oferta Polbud Polak Sp. z o.o. pozostaje niezgodna z dokumentacją zamówienia w zakresie wykonania stalowej konstrukcji mostowej objętej poz. 36 kosztorysu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że istota wezwania Zamawiającego nie dotyczyła wyłącznie poziomu wyceny pozycji kosztorysowej, lecz także zgodności zaoferowanego sposobu realizacji robót z wymaganiami dokumentacji projektowej. Analiza wyjaśnień Wykonawcy prowadzi przy tym do jednoznacznego wniosku, że Polbud Polak Sp. z o.o. nie zamierza realizować przedmiotowego zakresu robót za pośrednictwem wyspecjalizowanego podmiotu posiadającego wymagane uprawnienia i kwalifikacje, lecz deklaruje wykonanie konstrukcji stalowej samodzielnie, tj. siłami własnymi. Wykonawca wskazuje bowiem, że koszt wykonania konstrukcji stalowej został potwierdzony „ofertą produkcyjną” załączoną jako załączniki nr 2 i 2a do wyjaśnień, sporządzoną przez podmiot wyspecjalizowany w realizacji robót mostowych. Jednocześnie jednak sam Polbud wyraźnie zastrzega, że przedmiotowa oferta ma charakter wyłącznie „pomocniczy / porównawczy”, służący wykazaniu rynkowości przyjętej kalkulacji ceny. Co kluczowe, Wykonawca wprost oświadcza: „pomimo załączonej oferty planujemy wykonanie prac siłami własnymi, zgodnie z deklaracją zawartą w formularzu ofertowym”.

Powyższe stanowisko nie pozostawia żadnych wątpliwości interpretacyjnych – Polbud Polak Sp. z o.o. wprost deklaruje, że nie zamierza wykonywać robót objętych poz. 36 przy udziale podwykonawcy lub wyspecjalizowanej wytwórni konstrukcji stalowych, lecz samodzielnie.

Okoliczność ta ma fundamentalne znaczenie dla oceny zgodności oferty z warunkami zamówienia. Zgodnie bowiem z pkt 5.1.1 Specyfikacji Technicznej Wykonania i Odbioru Robót (dalej: „STWiOR”) ST 9.0 – Roboty Mostowe: „Do wykonania i montażu stalowych konstrukcji mostowych dopuszczone będą wyłącznie zakłady i przedsiębiorstwa posiadające Świadectwo (certyfikat) wydane przez Komisję Kwalifikacyjną Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (komisja Kwalifikacyjna Zakładów Wykonujących Stalowe Specyfikacja Techniczna Wykonania i Odbioru Robót ST 9.0 Konstrukcje Mostowe) lub wydane przez instytucje uznane przez administrację rządową kraju pochodzenia firmy i zaakceptowane przez ww. komisję kwalifikacyjna ministerstwa. Wytwórca nie może przenieść wytwarzania całości lub części konstrukcji do innej Wytwórni bez zgody Inżyniera”.

Dokumentacja zamówienia przewidywała zatem jednoznaczny, bezwzględny wymóg, zgodnie z którym wykonanie i montaż konstrukcji stalowej mostu mogły zostać powierzone wyłącznie podmiotowi posiadającemu stosowny certyfikat kwalifikacyjny. Tymczasem – zgodnie z wiedzą Odwołującego – Polbud Polak Sp. z o.o. nie posiada wymaganego certyfikatu Komisji Kwalifikacyjnej uprawniającego do wykonywania oraz montażu stalowych konstrukcji mostowych. W tej sytuacji złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż zamierzając wykonać roboty samodzielnie („siłami własnymi”) – wobec braku wymaganego certyfikatu – Wykonawca zakłada realizację robót w sposób sprzeczny z obligatoryjnymi wymaganiami STWiOR, a tym samym jego oferta pozostaje niezgodna z warunkami zamówienia. Nie usuwa tej niezgodności okoliczność załączenia oferty wyspecjalizowanego podmiotu branżowego. Sam Wykonawca wyraźnie bowiem wskazał, że podmiot ten nie będzie realizował robót, a jego oferta pełni jedynie funkcję porównawczą dla potrzeb wykazania rynkowości ceny. Tym samym Polbud Polak Sp. z o.o. sam wykluczył możliwość interpretowania tej oferty jako deklaracji realizacji zamówienia przy pomocy podwykonawcy spełniającego wymagania STWiOR.

1. Niezgodności oferty z warunkami zamówienia w zakresie poz. 93–95, 97, 98 i 101 kosztorysu ofertowego – przyjęcie zaniżonych grubości warstw konstrukcyjnych 2.1.Istota stwierdzonych niezgodności Oferta Polbud Polak Sp. z o.o. pozostaje niezgodna z warunkami zamówienia także w zakresie poz. 93–95, 97, 98 oraz 101 kosztorysu ofertowego. Niezgodność ta polega na przyjęciu parametrów wykonania warstw konstrukcyjnych w sposób odbiegający od wymagań dokumentacji projektowej i w konsekwencji na uwzględnieniu ilości materiałów odpowiadających warstwom istotnie cieńszym niż wymagane przez Zamawiającego.

Wykonawca przyjął bowiem do realizacji:

1. grubości podsypki piaskowej, podbudowy z kruszywa oraz nawierzchni asfaltowej mniejsze niż wymagane, a w konsekwencji
2. ilości materiałów (piasku, kruszywa oraz mieszanki asfaltowej) uniemożliwiające wykonanie zgodnie z wymaganiami dokumentacji projektowej,

co skutkuje niezgodnością oferowanego świadczenia z warunkami zamówienia.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że Zamawiający już na etapie badania oferty dostrzegł powyższy problem i wprost wskazał Polbud Polak Sp. z o.o., iż w poz. 93–95, 97, 98 oraz 101 kosztorysu doszło do przyjęcia nakładów materiałowych odpowiadających wyłącznie standardowym normatywom KNR i z przyjęciem nierzeczywistych wymagań projektowych dotyczących grubości warstw konstrukcyjnych. W konsekwencji Zamawiający słusznie powziął wątpliwości zarówno co do realności kalkulacji, jak i zgodności oferty z OPZ. Mimo tak precyzyjnie sformułowanych zastrzeżeń Polbud Polak Sp. z o.o. nie przedstawił wyjaśnień, które skutecznie usuwałyby powyższe wątpliwości. Kluczowe znaczenie ma okoliczność, że z samego kosztorysu ofertowego Polbud Polak Sp. z o.o. jednoznacznie wynika przyjęcie ilości materiałów odpowiadających warstwom znacznie cieńszym niż wymagane przez dokumentację projektową. Nie chodzi przy tym o różnice marginalne lub mieszczące się w granicach dopuszczalnej tolerancji technologicznej, lecz o wielokrotne zaniżenie ilości materiałów względem wartości wynikających z dokumentacji projektowej.

1. 2.Poz. 93-95, 97 (podsypka piaskowa) W odniesieniu do pozycji nr 93–95,97 Wykonawca przyjął ilości piasku odpowiadające standardowym normatywom KNR, bez dostosowania ich do rzeczywistych grubości warstw wynikających z dokumentacji projektowej.

1)

1. 3) 4) Pozycja kosztorysowa wykonawcy KNR 2-31 0104-07 obejmuje wykonanie warstwy odsączającej z piasku w korycie lub na całej szerokości drogi, wykonywanej i zagęszczanej mechanicznie, przy założonej – zgodnie z opisem poszczególnych pozycji 93-95, 97 – grubości warstwy wynoszącej odpowiednio 75 cm, 90 cm, 150 cm oraz 330 cm po zagęszczeniu.

Pomimo tak określonego zakresu robót, Wykonawca przyjął w zestawieniu materiałowym zużycie piasku jedynie na poziomie normatywnym 0,123 m³/m². Taka ilość materiału odpowiada warstwie o rzeczywistej grubości: 12,3 cm, co po zagęszczeniu daje warstwę grubości 10 cm. Przy faktycznym założeniu warstwy odsączającej o grubości 75 cm, 90 cm, 150 cm oraz 330 cm po zagęszczeniu, pozycja kosztorysowa powinna zostać wyliczona w sposób odpowiadający rzeczywistemu zapotrzebowaniu materiałowemu. Tym samym prawidłowy nakład jednostkowy materiału powinien wynosić co najmniej: − dla warstwy 75 cm – 0,9225 m³/m², − dla warstwy 90 cm – 1,107 m³/m², − dla warstwy 150 cm – 1,845 m³/m², − dla warstwy 330 cm – 4,059 m³/m², zamiast przyjętego 0,123 m³/m².

Dla pozycji objętych kosztorysem Wykonawca przyjął jednolity normatyw zużycia piasku wynoszący 0,123 m³/m², tj. bezpośrednio z nakładów wynikających z KNR 2-31 0104-07 – „Warstwy odsączające z piasku w korycie lub na całej szerokości drogi, wykonanie i zagęszczanie mechaniczne - grubość warstwy po zagęszczeniu 10 cm”, niezależnie od deklarowanej grubości warstwy odsączającej. [wyciąg dot.danej pozycji z Katalogu Nakładów Rzeczowych]

Przy wskazanych powierzchniach prowadziło to do ustalenia następujących ilości materiału:

Pozycja 93 – warstwa odsączająca o grubości 75 cm, powierzchnia 322,875 m²:

322,875 m² × 0,123 m³/m² = 39,7136 m³ piasku, bowiem w grubość wymaganej warstwy (75cm) jest 7,5 razy większa od tej podanej w KNR (10cm) Pozycja 94 – warstwa odsączająca o grubości 90 cm, powierzchnia 344,250 m²:

344,250 m² × 0,123 m³/m² = 42,3428 m³ piasku, bowiem w grubość wymaganej warstwy (90cm) jest 9 razy większa od tej podanej w KNR (10cm) Pozycja 95 – warstwa odsączająca o grubości 150 cm, powierzchnia 240,750 m²:

240,750 m² × 0,123 m³/m² = 29,6123 m³ piasku, bowiem w grubość wymaganej warstwy (150cm) jest 15 razy większa od tej podanej w KNR (10cm) Pozycja 97 – warstwa odsączająca o grubości 330 cm, powierzchnia 315,000 m²:

315,000 m² × 0,123 m³/m² = 38,7450 m³ piasku, bowiem w grubość wymaganej warstwy (330cm) jest 33 razy większa od tej podanej w KNR (10cm) W konsekwencji, przy prawidłowym przeliczeniu ilości materiałów zgodnie z opisem pozycji kosztorysowych, zapotrzebowanie na piasek powinno wynosić odpowiednio: 297,8522 m³ (poz.93), 381,0448 m³ (poz.94), 444,1838 m³ (poz.95) oraz 1 278,585 m³ (poz.97), tj. w sumie co najmniej 2 401,6658 m³, podczas gdy Wykonawca przyjął jedynie odpowiednio: 39,7136 m³ (poz.93), 42,3428 m³ (poz.94), 29,6123 m³ (poz.95) oraz 38,7450 m³ (poz.97), tj. w sumie

150,4137 m³.

Prowadzi to do zasadniczej i łatwo mierzalnej rozbieżności w ilości materiałów. Łączna ilość piasku przyjęta przez Wykonawcę (150,4137 m³) stanowi jedynie około 6,3% ilości wynikającej z opisu pozycji kosztorysowych (2 401,6658 m³), co oznacza niedoszacowanie materiałowe na poziomie co najmniej:

2 401,6658 m³ – 150,4137 m³ = 2 251,2521 m³ piasku.

1. 3.Poz. 98 (podbudowa z kruszywa) Analogiczny mechanizm występuje w poz. 98 kosztorysu ofertowego, dotyczącej wykonania podbudowy z kruszywa łamanego – warstwa dolna o grubości 25 cm na podstawie pozycji KNR 2-23 0110-01.

Pozycja kosztorysowa Wykonawcy obejmuje wykonanie podbudowy z kruszywa łamanego o projektowanej grubości 25 cm po zagęszczeniu, przy powierzchni robót wynoszącej 2 886,750 m². Pomimo tak określonego zakresu robót, Wykonawca przyjął w zestawieniu materiałowym zużycie tłucznia na poziomie jedynie 0,404 t/m², co dla wskazanej powierzchni dało łączną ilość materiału wynoszącą: 2 886,750 m² × 0,404 t/m² = 1 166,247 t kruszywa.

Tymczasem dla warstwy podbudowy z kruszywa łamanego o projektowanej grubości 25 cm, ilość materiału powinna odpowiadać rzeczywistej kubaturze warstwy oraz ciężarowi objętościowemu materiału.

Prawidłowy mechanizm wyliczenia powinien wyglądać następująco:

Dla powierzchni 2 886,750 m² i projektowanej grubości warstwy 25 cm (0,25 m) rzeczywista objętość podbudowy wynosi: 2 886,750 m² × 0,404 t/m3 (nakład wg KNR) ÷ 0,15 (grubość wg KNR) x 0,25 m (rzeczywista grubość) = 1 943,745 ton, bowiem w grubość wymaganej warstwy (25cm) jest 1,66 razy większa od tej podanej w KNR (15cm).

Tymczasem Polbud Polak Sp. z o.o. przyjął jedynie 1 166,247 t, co oznacza znaczące niedoszacowanie ilości materiału.

Co jednak istotniejsze, przyjęty przez Wykonawcę normatyw 0,404 t/m² odpowiada rzeczywistej grubości warstwy wynoszącej 15 cm zgodnie z przytoczoną powyżej pozycją KNR 2-23 0110-01 „Podbudowa z kruszyw łamanych warstwa dolna o grubości 15 cm”: [wyciąg dot.danej pozycji z Katalogu Nakładów Rzeczowych]

Oznacza to, że pomimo przyjęcia pozycji kosztorysowej obejmującej warstwę dolną podbudowy o grubości 25 cm, Wykonawca skalkulował ilość materiału odpowiadającą warstwie 15 cm, a więc niższej od wymaganej dokumentacją projektową.

Ponadto, gdyby nawet odrzucić nakłady opisane w katalogu KNR, to ilość kruszywa powinna wynosić minimum 2 886,75m2 x 0,25 m x 2,1 (t/m3 gęstość kruszywa po zagęszczeniu) = 1 515,54 ton.

Dokładne wytyczne dotyczące gęstości objętościowej do celów projektowych reguluje norma PN-82/B-02001 (Obciążenia stałe). Typowe wartości po pełnym zagęszczeniu (współczynnik Is = 0,98 - 1,0):

Kruszywo łamane (kliniec, tłuczeń, np. frakcja 0-31,5 mm lub 0-63 mm): ok. 1,8 - 2,0 t/m³, co po uwzględnieniu niezbędnych współczynników technologicznych, stratami transportowymi wynosi około 2,1 t/m3.

Powyższe potwierdza, że również w odniesieniu do podbudowy z kruszywa łamanego Wykonawca nie dostosował nakładów materiałowych do rzeczywistych parametrów projektowych, a przyjęte ilości materiałów nie odpowiadają wymaganiom dokumentacji projektowej i nie gwarantują wykonania robót zgodnie z zakładanymi parametrami technicznymi.

1. 4.Poz. 101 (nawierzchnia asfaltowa) Bardzo podobna sytuacja występuje również w poz. 101 dotyczącej nawierzchni asfaltowej:

W przypadku mieszanki mineralno-asfaltowej punktem wyjścia dla ustalenia prawidłowego zapotrzebowania materiałowego jest rzeczywista geometria projektowanej warstwy, tj.: powierzchnia robót × projektowana grubość warstwy × gęstość objętościowa mieszanki.

Dla poz. 101 kosztorysu ofertowego, obejmującej wykonanie warstwy ścieralnej asfaltowej o grubości 4 cm po zagęszczeniu, prawidłowe wyliczenie ilości mieszanki mineralno-asfaltowej powinno przedstawiać się następująco:

2 245,250 m² × 0,04 m × 2,55 t/m³ = 229,0155 t Oznacza to, że do wykonania warstwy zgodnie z dokumentacją projektową konieczne jest zużycie około 230 ton mieszanki mineralno-asfaltowej.

Tymczasem Polbud Polak Sp. z o.o. przyjął w kosztorysie jedynie 171,7616 t mieszanki, co odpowiada zużyciu 0,0765 t/m² i prowadzi do wniosku, że skalkulowana ilość materiału odpowiada rzeczywistej grubości warstwy około 3 cm , zamiast wymaganych 4 cm po zagęszczeniu.

1. 5.Podsumowanie dot. ww. pozycji kosztorysu Powyższe nie jest kwestią interpretacji, przyjęcia odmiennej metodologii kosztorysowania ani dopuszczalnej optymalizacji technologicznej, lecz prostą konsekwencją matematyczną wynikającą z błędnych założeń przyjętych przez samego Wykonawcę.

Normatywy KNR przewidują określone bazowe nakłady materiałowe dla robót wykonywanych przy standardowych parametrach technologicznych. Jeżeli jednak dokumentacja projektowa wymaga wykonania warstw o innych – w

szczególności większych – grubościach lub parametrach technicznych, wykonawca zobowiązany jest odpowiednio dostosować ilości materiałowe tak, aby odpowiadały rzeczywistemu zakresowi robót przewidzianemu dokumentacją projektową. Dokładnie w taki sposób postąpili pozostali Wykonawcy uczestniczący w postępowaniu, uwzględniając w kosztorysach odpowiednio zwiększone ilości piasku, kruszywa oraz mieszanki mineralno-asfaltowej odpowiadające projektowanym grubościom warstw. Polbud Polak Sp. z o.o. tego nie uczynił.

W konsekwencji kosztorys ofertowy Polbud Polak Sp. z o.o. nie odzwierciedla wykonania robót zgodnie z dokumentacją projektową, lecz wykonanie warstw przy parametrach technicznych istotnie odbiegających od wymagań Zamawiającego.

Kosztorys Wykonawcy pozostaje przy tym wewnętrznie sprzeczny. Z jednej strony opisy pozycji kosztorysowych formalnie odwołują się do parametrów wynikających z dokumentacji projektowej i przedmiaru robót – tj. warstw odsączających o grubości 75 cm, 90 cm, 150 cm i 330 cm, podbudowy z kruszywa łamanego o grubości 25 cm oraz warstwy ścieralnej asfaltowej o grubości 4 cm po zagęszczeniu. Z drugiej strony zastosowane przez Wykonawcę nakłady materiałowe odpowiadają faktycznie warstwom istotnie cieńszym, tj. 10 cm podsypki piaskowej, 15 cm dla podbudowy z kruszywa oraz około 3 cm dla nawierzchni asfaltowej.

Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, że pomimo formalnie prawidłowego opisu pozycji kosztorysowych odpowiadającego dokumentacji projektowej, oferta Wykonawcy pozostaje niezgodna z warunkami zamówienia, albowiem przyjęte założenia realizacyjne i związane z nimi nakłady materiałowe nie zapewniają wykonania robót w zakresie oraz przy parametrach wymaganych przez Zamawiającego. Kosztorys ofertowy Polbud Polak Sp. z o.o. jednoznacznie potwierdza zatem, że oferta nie gwarantuje realizacji przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami dokumentacji projektowej oraz OPZ.

1. 6.Istotność stwierdzonych niezgodności z uwagi na charakter robót zanikowych Skala i charakter stwierdzonych niezgodności mają przy tym szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na fakt, że dotyczą one robót zanikowych, tj. takich elementów konstrukcyjnych, które po wykonaniu kolejnych warstw ulegają zakryciu i co do zasady nie podlegają późniejszej skutecznej weryfikacji bez ingerencji destrukcyjnej w wykonany obiekt.

Podsypka piaskowa, warstwy odsączające, podbudowa z kruszywa łamanego oraz warstwa ścieralna nawierzchni asfaltowej stanowią podstawowe elementy konstrukcyjne decydujące o nośności, stateczności, odwodnieniu, trwałości i bezpieczeństwie użytkowania projektowanej ścieżki pieszo-rowerowej. Jednocześnie są to roboty, które po wykonaniu zostają przykryte kolejnymi warstwami konstrukcyjnymi – odpowiednio podbudową, nawierzchnią asfaltową lub elementami wykończeniowymi – co powoduje, że późniejsza kontrola ich rzeczywistej grubości oraz ilości wbudowanego materiału jest istotnie utrudniona lub wręcz niemożliwa bez wykonania odkrywek, badań destrukcyjnych albo rozbiórki części wykonanych robót.

Z tego względu niezgodności w zakresie ilości materiałowych i projektowanych grubości warstw nie mogą być traktowane jako drobne różnice kalkulacyjne czy nieistotne rozbieżności kosztorysowe. Przeciwnie – dotyczą one kluczowych parametrów technicznych robót, których ewentualne wykonanie niezgodnie z projektem może ujawnić się dopiero po upływie czasu, już na etapie eksploatacji obiektu, w postaci deformacji nawierzchni, utraty nośności, powstawania kolein, zapadnięć, pęknięć czy niewłaściwego odwodnienia.

Co szczególnie istotne, zaniżenie grubości warstw konstrukcyjnych – nawet pozornie niewielkie – ma charakter kumulatywny i bezpośrednio wpływa na parametry całego układu konstrukcyjnego nawierzchni. W praktyce oznacza to, że niedobory materiałowe na etapie wykonania robót zanikowych nie mogą zostać później „naprawione” bez ponownego wykonania zasadniczej części konstrukcji drogi lub ścieżki.

W realiach niniejszego postępowania nie chodzi przy tym o marginalne odchylenia mieszczące się w granicach tolerancji technologicznych, lecz o systemowe i wielokrotne zaniżenie ilości materiałów przewidzianych dla robót zanikowych.

Powyższe dodatkowo potwierdza materialny, a nie wyłącznie kalkulacyjny charakter stwierdzonych niezgodności i przesądza, że oferta Polbud Polak Sp. z o.o. nie daje gwarancji wykonania robót zgodnie z dokumentacją projektową oraz wymaganiami Zamawiającego. W przypadku robót zanikowych obowiązek ścisłego przestrzegania parametrów projektowych ma bowiem znaczenie fundamentalne, ponieważ późniejsza weryfikacja lub korekta wykonanych nieprawidłowo warstw jest co do zasady ograniczona albo ekonomicznie nieuzasadniona.

1. 7.Wyjaśnienia Polbud Polak Sp. z o.o. w zakresie stwierdzonych niezgodności W odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego Wykonawca nie wykazał, że jego oferta obejmuje wykonanie warstw zgodnie z wymaganymi grubościami. Wykonawca ograniczył się wyłącznie do ogólnej deklaracji, że przedmiot zamówienia zostanie wykonany zgodnie z dokumentacją projektową oraz że pełne koszty realizacji zostały pokryte globalną ceną ryczałtową i wysokimi kosztami pośrednimi. Tego rodzaju twierdzenia nie usuwają jednak zasadniczego problemu, tj., że w kosztorysie Wykonawca wprost zadeklarował inne parametry wykonania robót niż wymagane przez dokumentację projektową. Nie można bowiem skutecznie wyjaśnić niezgodności poprzez samo oświadczenie, że „zamówienie wykona się prawidłowo”, jeżeli z dokumentów oferty wynika przyjęcie materiałów odpowiadających warstwom istotnie cieńszym.

Szczególnie wymowne jest, że sam Wykonawca przyznaje w wyjaśnieniach: „Wykonawca na etapie ofertowania pozostawił w dokumencie pomocniczym standardowe mnożniki ilościowe oprogramowania”. Dodatkowo, Wykonawca podkreśla kilkukrotnie, że ryzyko ilościowe spoczywa na nim.

Powyższe oznacza de facto przyznanie, że Wykonawca przyjął w ramach oferty wartości normatywne, bez dostosowania ich do projektowanych grubości warstw. Gdyby Polbud Polak Sp. z o.o. rzeczywiście przyjął w kalkulacji wymagane grubości, wartości wynikające z normatywów musiałyby zostać odpowiednio przemnożone. Skoro tego nie uczyniono, to kosztorys jednoznacznie potwierdza przyjęcie ilości materiałów odpowiadających warstwom cieńszym niż wymagane. Nie zmienia tego powoływanie się na ryczałtowy charakter. Charakter ryczałtowy wynagrodzenia nie uprawnia wykonawcy do zaoferowania świadczenia niezgodnego z wymaganiami technicznymi dokumentacji projektowej. Ryczałt oznacza jedynie przejęcie ryzyka ilościowego i finansowego przez wykonawcę, lecz nie zwalnia go z obowiązku zaoferowania robót zgodnych z OPZ.

Odnosząc się do poszczególnych fragmentów wyjaśnień Wykonawcy:

1. W pkt III.2 wyjaśnień Wykonawca twierdzi, że przyjął „rzeczywiste objętości geometryczne” piasku w ilości 1 952,61 m³, obliczając je według prostego wzoru: powierzchnia × projektowana grubość warstwy. Nawet jednak przyjmując tę metodologię, Wykonawca nie wykazał zgodności swojej kalkulacji z wymaganiami technologicznymi wykonania robót.

Przedstawione wyliczenie pozostaje bowiem zaniżone, ponieważ nie obejmuje współczynników technologicznych koniecznych dla wykonania warstw konstrukcyjnych, w szczególności zapasu materiałowego wynikającego z zagęszczenia, nierówności podłoża, ubytków i strat technologicznych i konieczności osiągnięcia wymaganych parametrów nośności po zagęszczeniu.

Nie można zatem przyjmować wyłącznie geometrycznej objętości materiału jako odpowiadającej rzeczywistemu zapotrzebowaniu budowlanemu.

Nieprzypadkowo kosztorys inwestorski przewiduje istotnie większe ilości materiału, odpowiadające rzeczywistym warunkom wykonawczym: [4 350,4806 t / przez gęstość 1,7 tony/m3 = 2558 m3 piasku]

dowód: - kosztorys inwestorski; Również pozostali Wykonawcy – w tym Odwołujący oraz DUO-LAB sp. z o.o. – przyjęli większe ilości piasku, przemnażając nakłady materiałowe adekwatnie do projektowanych grubości warstw (2 441,7381 m3):

Odwołujący:

DUO-LAB sp. z o.o.:

Tymczasem Polbud nie wyjaśnił, dlaczego przyjęte przez niego ilości pozostają istotnie niższe ani w jaki sposób – przy deklarowanych wartościach materiałowych – możliwe będzie wykonanie wymaganych warstw po zagęszczeniu.

1. W pkt III.3 i III. 6 wyjaśnień Wykonawca w ogóle nie podejmuje próby wykazania, że przyjął prawidłowe grubości odpowiednio warstwy podbudowy z kruszywa i warstwy nawierzchni asfaltu. W miejsce rzeczowego odniesienia do zastrzeżeń Zamawiającego Wykonawca ogranicza się do ogólnych twierdzeń o: –własnych źródłach surowca, –przewadze logistycznej, –ryczałtowym charakterze wynagrodzenia, – przejęciu ryzyka ilościowego.

Co jednak kluczowe – Wykonawca nie wyjaśnia, dlaczego w kosztorysie przyjął ilości materiałów odpowiadające warstwie odpowiednio ok. 15 i 3 cm, skoro dokumentacja wymagała odpowiednio 25 cm i 4 cm. W praktyce oznacza to brak odpowiedzi na istotę zarzutu Zamawiającego.

Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, że Polbud Polak Sp. z o.o.nie wykazał, aby jego oferta obejmowała wykonanie podsypki piaskowej, podbudowy z kruszywa oraz nawierzchni asfaltowej zgodnie z wymaganiami dokumentacji projektowej.

Z kolei z kosztorysu ofertowego jednoznacznie wynika przyjęcie parametrów wykonania odbiegających od warunków zamówienia.

1. Niezgodności oferty z warunkami zamówienia w zakresie pozycji 87–88 kosztorysu ofertowego - roboty ziemne Podnieść należy, że Polbud Polak Sp. z o.o. w pozycjach 87–88 kosztorysu ofertowego dotyczących robót ziemnych samowolnie zmodyfikował zakres ilościowy robót przewidzianych przez Zamawiającego, odstępując od przedmiaru robót i dokumentacji projektowej.

Zamawiający w pozycjach nr 87 i 88 przedmiaru robót określił ilość robót ziemnych wykonywanych ładowarkami kołowymi z transportem urobku na poziomie 2054,588 m³, co wynika z rzeczywistej powierzchni objętej robotami oraz projektowanej grubości warstw ziemi przeznaczonych do usunięcia.

Ilości te nie mają charakteru arbitralnego, lecz stanowią konsekwencję parametrów geometrycznych robót wynikających z dokumentacji projektowej, w szczególności projektowanej głębokości korytowania i konstrukcji warstw przewidzianych pod utwardzenia.

Tymczasem Wykonawca przyjął w swojej ofercie nakład jedynie 1172,588 m³, tj. o około 43% mniejszy od wymaganego przez Zamawiającego.

Tak znaczące obniżenie ilości robót nie zostało poparte żadnymi wyliczeniami technicznymi, analizą projektową ani wskazaniem błędu w przedmiarze. Wykonawca nie wykazał również, aby dokumentacja zamówienia dopuszczała wykonanie robót przy mniejszym zakresie rzeczowym. W odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego, Wykonawca ograniczył się do ogólnych twierdzeń dotyczących stosowania nowoczesnego sprzętu, systemów niwelacji 3D, własnego transportu oraz optymalizacji organizacyjnej procesu budowlanego. Wyjaśnienia te pozostają jednak irrelewantne wobec istoty problemu. Okoliczności te mogą co najwyżej uzasadniać obniżenie kosztów jednostkowych wykonania robót, skrócenie czasu ich realizacji lub zmniejszenie liczby roboczogodzin, lecz w żaden sposób nie tłumaczą zmniejszenia samego zakresu ilościowego robót ziemnych wyrażonego w m³.

Nie sposób bowiem przyjąć, że zastosowanie wydajniejszego sprzętu lub technologii prowadzi do zmniejszenia objętości gruntu wymagającego usunięcia zgodnie z dokumentacją projektową. Kubatura wykopu pozostaje pochodną parametrów geometrycznych inwestycji i nie podlega „optymalizacji technologicznej”. Skoro Zamawiający określił konkretną powierzchnię robót oraz projektowaną grubość warstw do wykonania, to wykonawca – dla osiągnięcia wymaganego efektu rzeczowego – zobowiązany jest wykonać odpowiadającą im ilość robót ziemnych.

W konsekwencji przyjęcie przez Wykonawcę istotnie niższych ilości robót prowadzi do wniosku, że oferta obejmuje wykonanie zamówienia niezgodnie z wymaganiami dokumentacji projektowej, w szczególności w zakresie projektowanej głębokości korytowania oraz grubości warstw konstrukcyjnych. W praktyce oznacza to, że osiągnięcie parametrów wymaganych przez Zamawiającego przy zaoferowanym zakresie ilościowym robót nie zostało przez Wykonawcę wykazane. Należy przy tym podkreślić, że Wykonawca nie może – pod pozorem „optymalizacji” – samodzielnie redukować zakresu rzeczowego zamówienia określonego przez Zamawiającego. Wyjaśnienia złożone przez Polbud Polak Sp. z o.o. nie usuwają powstałych wątpliwości i nie wykazują zgodności oferty z warunkami zamówienia, lecz sprowadzają się wyłącznie do próby uzasadnienia niższych kosztów wykonania robót.

Okoliczności opisane w pkt 1.1-1.3 powyżej prowadzą do jednoznacznego wniosku, że oferta Polbud Polak Sp. z o.o. nie odpowiada warunkom zamówienia określonym w dokumentacji postępowania. Stwierdzone niezgodności dotyczą zarówno sposobu realizacji robót mostowych, parametrów technicznych warstw konstrukcyjnych, jak i zakresu robót ziemnych, a zatem elementów istotnych dla prawidłowego wykonania zamówienia.

W konsekwencji Zamawiający był zobowiązany do odrzucenia oferty Wykonawcy na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 P.z.p., zaś zaniechanie tej czynności stanowi naruszenie zasad równego traktowania wykonawców, uczciwej konkurencji i przejrzystości postępowania.

III.[Uzasadnienie zarzutu nr 2 – naruszenie przepisu art. 18 ust. 1 i 3 P.z.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., art. 16 pkt 1-3 P.z.p.] Zarzut zasługuje na uwzględnienie, albowiem Zamawiający zaniechał dokonania prawidłowej weryfikacji skuteczności zastrzeżenia przez Polbud Polak Sp. z o.o. dokumentów i informacji objętych pismem z dnia 29 maja 2026 r. jako tajemnicy przedsiębiorstwa, a następnie bezpodstawnie odmówił ich odtajnienia i udostępnienia pozostałym wykonawcom, pomimo niewykazania przez tego Wykonawcę przesłanek określonych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 18 ust. 3 P.z.p. w celu skutecznego zastrzeżenia informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wykonawca zobowiązany jest jednocześnie zastrzec i wykazać, że informacje te rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Konieczność jednoczesnego zastrzeżenia i wykazania przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa podkreśla się konsekwentnie również w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej. Dla przykładu, w wyroku z dnia 29 marca 2021 r. (KIO 720/21) Izba wskazała, że: „(…) dla skutecznego zastrzeżenia określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wykonawca zobowiązany jest: (i) zastrzec, które informacje podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa; (ii) wykazać spełnienie przesłanek określonych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k.; (iii) przy czym obie te czynności powinny nastąpić - co do zasady - nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu”.

Ze względu na fundamentalną i mającą pierwszeństwo zasadę jawności postępowania (art. 18 ust. 1 P.z.p.) Izba stoi jednoznacznie na stanowisku, że skuteczność zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa wymaga nie tylko ogólnego uzasadnienia, lecz także niebudzącego wątpliwości wykazania, że zastrzeżona informacja jest w swej istocie tajemnicą przedsiębiorstwa. Powyższe potwierdza m.in. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych z dnia 24.11.2023 r., sygn. akt XXIII Zs 102/23: „Sąd Okręgowy pragnie podkreślić, iż nie może budzić żadnych wątpliwości, że jedną z podstawowych zasad, jakimi kierować się musi zamawiający prowadzący postępowania o udzielenie zamówienia, jest jawność postępowania zawarta w art. 18 ust. 1 PZP. Zasada ta gwarantuje transparentność prowadzonego postępowania i pozwala na urzeczywistnienie innych fundamentalnych zasad obowiązujących w toku jego prowadzenia, tj. zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. (…) Zasada jawności postępowania ma dodatkowo służyć umożliwieniu samodzielnej kontroli przez

wykonawców pod kątem prawidłowości i zgodności z przepisami czynności podejmowanych przez zamawiającego.”

Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które nie są powszechnie znane albo łatwo dostępne dla osób zwykle zajmujących się tym rodzajem informacji, o ile przedsiębiorca podjął – przy zachowaniu należytej staranności – działania w celu utrzymania ich w poufności.

Oznacza to, że dla skutecznego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa konieczne jest łączne wykazanie wszystkich przesłanek ustawowych, tj.: (i)rodzaju informacji objętych ochroną i ich wartości gospodarczej; (ii)niepublicznego charakteru informacji; (iv) podjęcia rzeczywistych działań zmierzających do zachowania ich poufności.

W ocenie Odwołującego Polbud Polak Sp. z o.o. nie wykazał żadnej z ww. przesłanek w sposób wymagany przez ustawę i orzecznictwo.

1. Brak wykazania wartości gospodarczej zastrzeżonych informacji W pierwszej kolejności należy wskazać, że Polbud Polak Sp. z o.o. nie wykazał, aby dokumenty objęte zastrzeżeniem rzeczywiście posiadały konkretną, obiektywnie istniejącą wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k.

Pogłębionej analizy sposobu skutecznego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w tym aspekcie dokonał Sąd Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 24.11.2023 r. w sprawie XXIII Zs 102/23: „(…) samo oświadczenie i deklaracja zastrzegającego w tym zakresie to zdecydowanie za mało, by uznać wymóg wykazania wartości gospodarczej lub charakteru informacji za spełniony. Zwłaszcza, że wartość gospodarcza musi mieć charakter obiektywny, oderwany od subiektywnej oceny i stanowiska zastrzegającego. (…) Wykonawca powinien zatem wykazać, że takie informacje mogą być dla wykonawcy źródłem jakichś zysków lub pozwalać mu na zaoszczędzenie określonych kosztów. Wartość tę należy omówić i wykazać w odniesieniu do każdej zastrzeganej informacji, a nie jedynie gołosłownie zapewnić, że zastrzegana informacja taką wartość posiada.” Tymczasem uzasadnienie Polbud Polak Sp. z o.o. sprowadza się niemal wyłącznie do hipotetycznych i spekulatywnych twierdzeń, że ujawnienie dokumentów „mogłoby” / naraziłoby” /„ułatwiłoby”. W tym zakresie Wykonawca ograniczył się do ogólnych twierdzeń, wskazując m.in., że ujawnienie poszczególnych dokumentów miałoby odpowiednio: −umożliwić konkurencji precyzyjne przewidywanie strategii cenowych Wykonawcy oraz pozbawić go możliwości wygrywania przyszłych zamówień, −naruszyć stabilność pozycji negocjacyjnej Wykonawcy w regionie, −doprowadzić do zdestabilizowania łańcucha dostaw, −odsłonić przed konkurencją wewnętrzną strukturę kosztów oraz zagrozić stabilności finansowej ofert, −obnażyć autorskie know-how Spółki i pozwolić konkurencji na bezkosztowe zoptymalizowanie własnych systemów wyceny, −pozbawić Wykonawcę asymetrii informacyjnej na rynku lokalnym oraz ujawnić konkurencji progi rentowności, −skutkować natychmiastowym zerwaniem relacji handlowych z kontrahentem oraz ujawnieniem przewagi zakupowej, −zniweczyć wysiłek negocjacyjny i dać konkurencji gotowe, zoptymalizowane rozwiązania kosztowe, −prowadzić do podkupowania kluczowych pracowników przez konkurencję.

Wszystkie powyższe sformułowania mają charakter całkowicie niezindywidualizowany, hipotetyczny i abstrakcyjny.

Polbud Polak Sp. z o.o. nie wyjaśnił bowiem, w jaki konkretnie sposób konkurencja miałaby realnie wykorzystać te informacje ani dlaczego ewentualne wykorzystanie miałoby rzeczywiście doprowadzić do wskazywanych konsekwencji gospodarczych. Są to wyłącznie deklaracje własne Wykonawcy, niepoparte jakimikolwiek konkretnymi argumentami lub dowodami. Nie sposób przy tym pominąć, że zdecydowana większość przytoczonych przez Polbud Polak Sp. z o.o. argumentów ma charakter czysto retoryczny i opiera się na konstrukcji potencjalnych, niezweryfikowanych zagrożeń, które mogłyby zostać podniesione praktycznie przez każdego wykonawcę w każdym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Tym samym Wykonawca nie wykazał, w jaki konkretnie sposób każdy z zastrzeżonych dokumentów generuje wymierną korzyść ekonomiczną ani jaką konkretną wartość gospodarczą posiadają informacje objęte poszczególnymi załącznikami. Polbud Polak Sp. z o.o. nie przypisał również jakiejkolwiek mierzalnej wartości do konkretnych dokumentów. W szczególności wskazana w końcowej części uzasadnienia ogólna kwota rzekomej wartości gospodarczej na poziomie „około 200 tys. zł” oraz hipotetyczna możliwość utraty przychodów „powyżej 30 mln zł w skali 5 lat” ma charakter całkowicie arbitralny i nieweryfikowalny. Wykonawca nie wyjaśnił, z czego wartości te wynikają, których konkretnie dokumentów dotyczą, ani w jaki sposób zostały skalkulowane. Są to wyłącznie nieweryfikowalne twierdzenia własne wykonawcy, które nie pozwalają ani Zamawiającemu, ani pozostałym wykonawcom na dokonanie realnej oceny ekonomicznego znaczenia poszczególnych informacji. Jak trafnie wskazała Izba w wyroku z dnia 31.03.2026 r. (KIO 809/26), samo zadeklarowanie określonej kwoty, która ma wskazywać jaka jest wartość gospodarcza

zastrzeganych informacji, jest niewystarczające dla skutecznego wykazania tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli wykonawca nie wykaże konkretnie, w jaki sposób ujawnienie informacji mogłoby negatywnie wpłynąć na jego przyszłą działalność oraz w jaki sposób konkurenci mieliby rzeczywiście wykorzystać te informacje. Jak trafnie wskazał Sąd Zamówień Publicznych w sprawie XXIII Zs 102/23: „Warunkiem sine qua non uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa jest wykazanie, że informacja taka posiada realną wartość gospodarczą. Zamawiający bowiem musi otrzymać odpowiedni zasób argumentacji tak, aby właściwie mógł ocenić ich znaczenie ekonomiczne. (…) Zastrzeżenie tajemnicy ma wskazywać, dlaczego informacja ma wartość gospodarczą, w jakim zakresie, który dokument, z czego się wywodzi.” Takiego wykazania w niniejszej sprawie zabrakło.

1. Brak wykazania niepublicznego charakteru informacji Polbud Polak Sp. z o.o. nie wykazał również, aby informacje objęte zastrzeżeniem nie były powszechnie znane albo łatwo dostępne dla osób zwykle zajmujących się tym rodzajem informacji. W zakresie danej przesłanki Wykonawca poprzestał wyłącznie na lakonicznym oświadczeniu, iż „informacje zastrzeżone przez Wykonawcę nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji ani nie są łatwo dostępne dla takich osób”. Takie stwierdzenie stanowi jednak wyłącznie deklarację samego Wykonawcy i nie może zostać uznane za „wykazanie” w rozumieniu art. 18 ust. 3 P.z.p. Samo twierdzenie, że informacje „nie są publicznie dostępne”, nie spełnia bowiem wymogu ustawowego. Wykonawca nie skonkretyzował, które informacje są rzekomo niedostępne publicznie, dlaczego nie mogą zostać ustalone przez profesjonalnych uczestników rynku w ramach ich standardowej działalności gospodarczej, czy analogiczne dane nie funkcjonują w powszechnym obrocie gospodarczym, ani w jaki sposób konkurenci – jako profesjonalni uczestnicy rynku budowlanego - nie mogliby ustalić ich samodzielnie poprzez analizę rynku, zapytań ofertowych, relacji handlowych, rozeznania cenowego czy publicznie dostępnych źródeł informacji. W konsekwencji twierdzenie o niepublicznym charakterze danych pozostaje wyłącznie gołosłownym zapewnieniem Wykonawcy. Podkreślenia wymaga przy tym, że w realiach rynku budowlanego znaczna część informacji dotyczących cen materiałów, warunków dostaw, stawek rynkowych, potencjału technicznego, organizacji zaplecza czy modeli realizacji robót może zostać ustalona przez profesjonalnych uczestników rynku w sposób zgodny z prawem, w toku zwykłej, bieżącej działalności gospodarczej. Nie sposób zatem uznać za wystarczające samo twierdzenie, że dana informacja „nie jest powszechnie znana”, bez przedstawienia konkretnych okoliczności faktycznych i dowodów potwierdzających taki stan rzeczy.
2. Brak wykazania podjęcia rzeczywistych działań w celu zachowania poufności Polbud Polak Sp. z o.o. nie wykazał również przesłanki podjęcia – przy zachowaniu należytej staranności – działań zmierzających do utrzymania informacji w poufności. Nieprzekonywujące pozostają twierdzenia Wykonawcy odnoszące się do rzekomego wdrożenia mechanizmów ochrony informacji. W uzasadnieniu zastrzeżenia Polbud wskazuje ogólnie, że: –dostęp do danych ograniczony jest do określonej grupy pracowników, –systemy informatyczne zabezpieczone są loginami i hasłami, –funkcjonują procedury poufności, –istnieje regulamin tajemnicy przedsiębiorstwa, –pracownicy oraz kontrahenci zobowiązani są do zachowania poufności, –stosowane są zabezpieczenia organizacyjne i techniczne mające chronić informacje przed nieuprawnionym dostępem.

Jednakże – ponownie – są to wyłącznie deklaracje, całkowicie niepoparte dowodami. Wykonawca nie przedłożył żadnego dokumentu, który potwierdzałby prawdziwość powyższych twierdzeń, co jest tym bardziej zastanawiające, skoro sam wskazuje, że takie mechanizmy funkcjonują w jego organizacji. W szczególności Polbud Polak Sp. z o.o.nie przedstawił wspomnianego regulaminu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, polityk bezpieczeństwa informacji lub polityk IT, wzorów bądź egzemplarzy umów o zachowaniu poufności (NDA), klauzul poufności zawartych w umowach z pracownikami lub kontrahentami, wewnętrznych procedur ograniczających dostęp do informacji, ani nawet wykazu osób uprawnionych do dostępu do danych objętych zastrzeżeniem. Brak jest również jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że kontrahenci Polbud Polak Sp. z o.o. rzeczywiście traktują informacje handlowe jako poufne i zobowiązani są do zachowania ich w tajemnicy. Wykonawca nie wykazał, aby warunki handlowe, ceny, rabaty, zasady współpracy czy warunki logistyczne były objęte postanowieniami poufności lub ograniczeniami kontraktowymi po stronie dostawców i partnerów handlowych.

Tymczasem, skoro Polbud Polak Sp. z o.o. twierdzi, że informacje te mają szczególnie wrażliwy charakter gospodarczy, to powinien wykazać nie tylko własną wolę ich ochrony, ale również rzeczywiste funkcjonowanie mechanizmów poufności po stronie podmiotów uczestniczących w wymianie gospodarczej. Nie wystarcza natomiast ogólne twierdzenie, że „spółka posiada procedury” lub że „pracownicy są zobowiązani do zachowania poufności”. W orzecznictwie Izby konsekwentnie wskazuje się, że samo powołanie się na istnienie polityki bezpieczeństwa, wewnętrznych procedur, klauzul poufności, ograniczeń dostępu czy zabezpieczeń organizacyjnych nie jest wystarczające, jeżeli wykonawca nie przedstawi dowodów pozwalających potwierdzić te twierdzenia (tak m.in. KIO z

1. 07.2023 r., KIO 2000/23). Dla skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa konieczne jest bowiem wykazanie rzeczywistych, konkretnych i funkcjonujących mechanizmów ochrony odnoszących się właśnie do danych informacji.

Podobnie opis zabezpieczeń fizycznych, takich jak zamykana serwerownia, monitoring budynku, ochrona obiektu czy zakaz korzystania z komputerów służbowych do celów prywatnych, ma charakter całkowicie ogólny i pozostaje irrelewantny dla oceny, czy konkretne informacje objęte ofertą były faktycznie chronione jako tajemnica przedsiębiorstwa.

Nie sposób bowiem utożsamiać standardowych środków bezpieczeństwa przedsiębiorstwa z wykazaniem spełnienia przesłanki z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.

Ostatecznie zauważyć trzeba, że w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa Polbud Polak Sp. z o.o. przedstawił jedynie opis standardowego funkcjonowania przeciętnego przedsiębiorstwa, nie wykazując, że względem konkretnych dokumentów objętych zastrzeżeniem (załączników nr 2, 2a, 3, 4, 5, 6, 7, 7a, 8, 10, 11, 11a, 12, 13, 16, 17 i

1. podejmowane były jakiekolwiek działania mające na celu zachowanie ich poufności.
2. Brak dowodów na wykazanie przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.

Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie Polbud Polak Sp. z o.o. nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu, który pozwalałby uznać, że informacje objęte zastrzeżeniem rzeczywiście spełniają przesłanki określone w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Brak ten ma charakter fundamentalny i – samodzielnie – prowadzi do wniosku o bezskuteczności dokonanego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Obowiązek wykonawcy nie sprowadza się bowiem do przedstawienia narracyjnego uzasadnienia czy ogólnych twierdzeń o potencjalnym znaczeniu zastrzeganych informacji. Wykonawca zobowiązany jest przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa wykazać, a więc – zgodnie z ugruntowanym i jednolitym orzecznictwem – udowodnić. Jak wskazano m.in. w wyroku Izby z dnia 16 lutego 2018 r. (KIO 200/18): „Informacje przedłożone przez wykonawcę mogą pozostać niejawne tylko w takim zakresie, w jakim wykonawca wywiązał się z ciężaru wykazania ich niejawnego charakteru. Aby wykazać zasadność zastrzeżenia danych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa, Przystępujący zobowiązany był wykazać łącznie wystąpienie przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Dla owego „wykazania” nie wystarczą same deklaracje. Wykonawca winien nie tylko wyjaśnić, ale także udowodnić ziszczenie się poszczególnych przesłanek warunkujących uznanie danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa. Wbrew twierdzeniom Przystępującego „wykazanie”, o którym mowa w art. 8 ust. 3 p.z.p., oznacza udowodnienie. Pod pojęciem „wykazania” należy rozumieć nie tylko złożenie oświadczenia, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, ale również przedstawienie stosownych dowodów na jego potwierdzenie.” Stanowisko to pozostaje aktualne i znajduje pełne potwierdzenie również w orzecznictwie Sądu Zamówień Publicznych. Jak wskazał Sąd Okręgowy w Warszawie – XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 24 listopada 2023 r. (XXIII Zs 102/23): „Nadto warto nadmienić, że obowiązek „wykazania” oznacza coś więcej aniżeli wyjaśnienie (uzasadnienie) przyczyn co do objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa. Za wykazanie nie może być uznane ogólne uzasadnienie, sprowadzając się de facto do przytoczenia jedynie elementów definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, wynikającej z przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji bądź gołosłowne zapewnienie, że zastrzegana informacja ma walor tajemnicy przedsiębiorstwa oraz powoływanie się na bogate orzecznictwo Izby i sądów powszechnych dotyczące tej materii. Ocenie zamawiającego podlegać powinna również okoliczność, czy wykonawca zastrzegający dane informacje przedstawił dowody na potwierdzenie tez zawartych w uzasadnieniu zastrzeżenia.” Tymczasem w niniejszej sprawie Polbud Polak Sp. z o.o. nie przedłożył ani jednego dowodu na potwierdzenie swoich twierdzeń. Nie przedstawiono dowodów potwierdzających wartość gospodarczą danych informacji, ich niepubliczny charakter, rzeczywiste stosowanie mechanizmów ochrony poufności ani fakt, że kontrahenci Wykonawcy traktują dane handlowe jako poufne. Brak jest zatem w tej sprawie jakiegokolwiek materiału pozwalającego Zamawiającemu zweryfikować prawdziwość deklarowanych okoliczności.

W konsekwencji Zamawiający – wobec całkowitego braku materiału dowodowego – nie dysponował podstawami pozwalającymi na pozytywną weryfikację skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Akceptacja zastrzeżenia wyłącznie w oparciu o nieweryfikowalne twierdzenia samego Wykonawcy pozostaje sprzeczna zarówno z art. 18 ust. 3 P.z.p., jak i jednolitą linią orzeczniczą Izby oraz Sądu Zamówień Publicznych.

1. Naruszenie zasady jawności i pozbawienie wykonawców realnej kontroli czynności Zamawiającego Skutkiem bezpodstawnego utrzymania przez Zamawiającego skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa jest faktyczne pozbawienie pozostałych wykonawców możliwości zweryfikowania prawidłowości czynności podjętych przez Zamawiającego. Nie może umknąć uwadze, że Zamawiający pismem z dnia 22 maja 2026 r. wezwał Polbud Polak Sp. z o.o. nie tylko do wyjaśnienia zaoferowanej ceny, ale również do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących zgodności oferty z warunkami zamówienia. Oznacza to, że dokumenty przedłożone przez tego Wykonawcę w dniu 29 maja 2026 r. nie mają charakteru ubocznego, lecz stanowią istotę merytorycznej oceny oferty wykonawcy, obejmując zarówno wyjaśnienia dotyczące ceny, jak i dokumenty mające uzasadniać zgodność oferty z warunkami zamówienia. W

konsekwencji brak dostępu do tych dokumentów uniemożliwia wykonawcom skuteczną kontrolę: − czy wyjaśnienia rzeczywiście usuwały wątpliwości Zamawiającego co do zgodności oferty z SWZ, − czy przedstawione kalkulacje i dokumenty rzeczywiście uzasadniają poziom zaoferowanej ceny, − czy Zamawiający nie zaakceptował oferty niezgodnej z warunkami zamówienia lub zawierającej elementy ceny nierealne ekonomicznie.

Akceptacja przez Zamawiającego ogólnikowego i niewykazanego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa prowadzi zatem do faktycznego wyłączenia kontrolnej funkcji zasady jawności postępowania i pozbawia wykonawców realnej możliwości korzystania ze środków ochrony prawnej przewidzianych ustawą P.z.p., co pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 18 ust. 1 P.z.p. oraz art. 16 pkt 1–2 P.z.p.

IV. Uzasadnienie zarzutu ewentualnego nr 3 – naruszenie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1 i ust. 6 oraz 16 pkt 1-2 P.z.p.

1. Ewentualny charakter zarzutu Na wstępie wskazać należy, że niniejszy zarzut ma charakter ewentualny i został podniesiony wyłącznie z ostrożności procesowej, na wypadek nierozpoznania albo nieuwzględnienia przez Izbę zarzutu nr 2 dotyczącego zaniechania odtajnienia dokumentów zastrzeżonych przez Polbud Polak Sp. z o.o. jako tajemnica przedsiębiorstwa. Odwołujący podkreśla, że zarzut dotyczący rażąco niskiej ceny istotnych części składowych oferty został sformułowany w warunkach ograniczonego dostępu do dokumentów i informacji stanowiących podstawę wyjaśnień Wykonawcy. Z tego względu jego rozpoznanie powinno nastąpić wyłącznie w przypadku, gdyby Izba nie uwzględniła zarzutu dotyczącego naruszenia zasady jawności i uznała za skuteczne utrzymanie w poufności dokumentów objętych zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa. W przypadku uwzględnienia zarzutu nr 2, tj. nakazania Zamawiającemu odtajnienia i udostępnienia dokumentów złożonych przez Polbud Polak Sp. z o.o. wraz z wyjaśnieniami z dnia 29 maja 2026 r., niniejszy zarzut ewentualny nie powinien podlegać rozpoznaniu. Uwzględnienie zarzutu dotyczącego odtajnienia dokumentów otwiera bowiem Odwołującemu możliwość pełnej, rzeczywistej i merytorycznej weryfikacji wyjaśnień ceny oraz dokumentów źródłowych, a następnie – w razie potwierdzenia podstaw – skorzystania z odrębnego środka ochrony prawnej w zakresie rażąco niskiej ceny. W wyroku z dnia 24.03.2023 r. (KIO 679/23) Izba trafnie wskazała, że:

„Oczywistym jest, że zarzuty konstruowane w oparciu jedynie o własne przypuszczenia z uwagi na brak dostępu do dokumentów objętych tajemnicą przedsiębiorstwa nie będą realizować w sposób pełny uprawnienia wykonawcy do skorzystania ze środków ochrony prawnej."

Powyższe stanowisko ma bezpośrednie znaczenie w niniejszej sprawie. Skoro bowiem Odwołujący kwestionuje skuteczność zastrzeżenia dokumentów jako tajemnicy przedsiębiorstwa i domaga się ich odtajnienia, to dopiero po uzyskaniu dostępu do tych dokumentów będzie możliwe przeprowadzenie pełnej analizy wyjaśnień Polbud Polak Sp. z o.o. w zakresie ceny oraz jej istotnych części składowych. Prawidłowość takiego sposobu procedowania została potwierdzona również w wyroku Izby w sprawie KIO 3960/24, w którym Izba nie rozpoznała zarzutu dotyczącego rażąco niskiej ceny, albowiem – zgodnie z uzasadnieniem odwołania – był to zarzut ewentualny postawiony przez odwołującego z ostrożności, jedynie na wypadek nieuwzględnienia zarzutu dotyczącego tajemnicy przedsiębiorstwa. W konsekwencji Izba nie badała również dowodów dotyczących rażąco niskiej ceny. Co istotne, w sprawie tej Izba jednoznacznie nie podzieliła argumentacji przystępującego, jakoby stanowisko odwołującego formułującego zarzut ewentualny było niejasne albo wymagało rozpoznania zarzutu ewentualnego bądź jego wycofania. Izba wskazała bowiem, że stawianie zarzutów ewentualnych jest znaną i dopuszczalną praktyką procesową, której skutkiem jest nierozpoznawanie przez Izbę zarzutów ewentualnych w przypadku uwzględnienia zarzutu głównego. W powyższym zakresie Izba odwołała się także do wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1.10.2021 r., sygn. akt XXIII Zs 53/21.

W konsekwencji Odwołujący wnosi, aby Izba rozpoznała niniejszy zarzut wyłącznie w przypadku nierozpoznania albo nieuwzględnienia zarzutu nr 2 dotyczącego zaniechania odtajnienia dokumentów. W przypadku uwzględnienia zarzutu nr 2 niniejszy zarzut ewentualny powinien pozostać poza zakresem rozpoznania Izby.

Odwołujący wskazuje zatem, że – na podstawie treści wezwania Zamawiającego, ujawnionych fragmentów wyjaśnień Polbud Polak Sp. z o.o. oraz analizy kosztorysowej – już na obecnym etapie istnieją podstawy do stwierdzenia, że Wykonawca nie wykazał, aby istotne części składowe jego ceny nie miały charakteru rażąco niskiego. Jednocześnie, z uwagi na brak dostępu do pełnej treści wyjaśnień oraz dokumentów źródłowych objętych zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa, przedstawiona argumentacja ma charakter niepełny, zaś ostateczne określenie skali i zakresu nieprawidłowości możliwe będzie dopiero po przeprowadzeniu pełnej analizy dokumentów – po ich odtajnieniu i udostępnieniu Odwołującemu.

1. Domniemanie rażąco niskiej ceny Podkreślenia wymaga także, że skierowanie przez Zamawiającego do Polbud Polak Sp. z o.o. wezwania z dnia 22 maja 2026 r. w trybie art. 224 ust. 1 P.z.p. stworzyło ustawowe domniemanie, że cena lub jej istotne części składowe budzą uzasadnione wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami dokumentacji. Od tego

momentu ciężar dowodu spoczywał wyłącznie na Wykonawcy. Jak wskazała Izba w wyroku z dnia 20.08.2021 r. (KIO 2249/21): „W sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki do wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 224 ust. 1 lub 2 p.z.p., wykonawca został ustawowo zobowiązany do wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Zwrócenie się przez zamawiającego do wykonawcy o złożenie wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny oznacza obciążenie wykonawcy ciężarem dowodu w zakresie wykazania, że zaoferowana cena nie jest rażąco niska.

Na powyższe wskazuje wprost art. 224 ust. 5 p.z.p. Wyjaśnienia wykonawcy co do zasady muszą być konkretne, wyczerpujące, odpowiednio umotywowane, rzeczywiście uzasadniające podaną w ofercie cenę, wykazujące, że możliwe i realne jest wykonanie zamówienia za zaproponowaną cenę”.

Polbud Polak Sp. z o.o. nie sprostał temu obowiązkowi.

1. Sporne pozycje stanowią istotne części składowe ceny Nie ulega wątpliwości, że pozycje objęte wezwaniem Zamawiającego z dnia 22.05.2026 r. stanowią istotne części składowe ceny oferty w rozumieniu art. 224 ust. 1 P.z.p. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że już sama czynność skierowania przez Zamawiającego wezwania do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 P.z.p. przesądza, iż Zamawiający powziął uzasadnione wątpliwości co do realności kalkulacji wskazanych pozycji kosztorysowych i uznał je za relewantne z punktu widzenia możliwości wykonania zamówienia zgodnie z dokumentacją zamówienia. Ponadto, w treści wezwania Zamawiający wprost wskazał, że wątpliwości dotyczą pozycji odnoszących się m.in. do konstrukcji stalowej, warstw konstrukcyjnych, podbudowy, nawierzchni oraz wyposażenia ścieżki, podkreślając jednocześnie, iż: „Są to elementy mające bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa, trwałości, zgodności technicznej i kompletności przedmiotu zamówienia.”

Stanowisko Zamawiającego pozostaje w pełni uzasadnione, albowiem pozycje objęte wezwaniem dotyczą kluczowych technologicznie komponentów inwestycji, warunkujących możliwość prawidłowego wykonania całego zamówienia zgodnie z dokumentacją projektową i wymaganiami technicznymi. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej w zakresie pojęcia „istotnej części składowej ceny”, w tym m.in. w wyroku z dnia 15.01.2025 r. (KIO 4805/24): „Istotna część składowa ceny musi zatem być na tyle znacząca, aby udzielone co do niej wyjaśnienia mogły potencjalnie dać odpowiedź czy cena całkowita oferty lub jej koszt zostały ustalone na rażąco niskim poziomie. W zależności od przedmiotu zamówienia może chodzić o znaczący udział w wartości przedmiotu zamówienia lub istotne znaczenie dla wykonania całego zamówienia tej części przedmiotu zamówienia, której dotyczy dana część składowa ceny lub kosztu.”

W realiach niniejszego postępowania mamy do czynienia przede wszystkim właśnie z tym drugim przypadkiem – tj. pozycjami mającymi istotne znaczenie dla wykonania całego zamówienia, niezależnie od ich procentowego udziału w wartości oferty. W szczególności:

1. poz. 93–95, 97, 98 i 101 - obejmują zasadnicze warstwy konstrukcyjne projektowanej ścieżki, tj. warstwy podsypki piaskowej, podbudowy z kruszywa oraz nawierzchni asfaltowej. Są to elementy bezpośrednio determinujące nośność konstrukcji, trwałość obiektu, odporność na obciążenia eksploatacyjne, prawidłowe odwodnienie oraz zachowanie wymaganych parametrów technicznych. Nieprawidłowe wykonanie tych warstw – w szczególności zastosowanie zbyt małych ilości materiałów lub wykonanie warstw o grubości niższej niż wymagana dokumentacją projektową – prowadziłoby do powstania wad konstrukcyjnych skutkujących obniżeniem trwałości obiektu, utratą parametrów użytkowych, deformacjami nawierzchni, a w konsekwencji brakiem możliwości uznania robót za wykonane zgodnie z projektem i wymaganiami Zamawiającego;
2. poz. 87–88 - dotyczą podstawowego zakresu robót ziemnych, w tym wykonania wykopów oraz transportu urobku.

Roboty te stanowią etap pierwotny i warunkujący realizację wszystkich dalszych prac budowlanych, w szczególności wykonanie warstw konstrukcyjnych ścieżki i elementów infrastruktury towarzyszącej. Bez prawidłowego wykonania robót ziemnych zgodnie z dokumentacją projektową obiektywnie niemożliwe pozostaje osiągnięcie wymaganych rzędnych terenu, geometrii projektowanych elementów oraz parametrów konstrukcyjnych dalszych warstw technologicznych;

1. poz. 18, 68, 127 i 128 - odnoszą się natomiast do elementów konstrukcyjnych i bezpieczeństwa obiektu mostowego, obejmujących m.in. konstrukcję żelbetową, elementy wyposażenia mostu oraz balustrady ochronne. Pozycje te mają charakter obligatoryjny i pozostają bezpośrednio związane zarówno z bezpieczeństwem użytkowników, jak i możliwością dopuszczenia obiektu do użytkowania. Ich niewykonanie, wykonanie w ograniczonym zakresie albo zastosowanie rozwiązań niespełniających parametrów projektowych prowadziłoby do niekompletności przedmiotu zamówienia oraz uniemożliwiałoby prawidłowy odbiór inwestycji.

Są to zatem pozycje posiadające nie tylko istotny wymiar ekonomiczny, lecz przede wszystkim fundamentalne znaczenie funkcjonalne i technologiczne dla całej inwestycji, gdyż determinują możliwość wykonania zamówienia zgodnie z dokumentacją projektową, uzyskania wymaganych parametrów technicznych, bezpieczeństwa użytkowania oraz trwałości obiektu.

Ich niedoszacowanie nie może być traktowane jako marginalna nieścisłość kosztorysowa, lecz potencjalnie wpływa na

możliwość rzeczywistego i prawidłowego wykonania całego przedmiotu zamówienia, a tym samym na ocenę czy oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny w rozumieniu art. 226 ust. 1 pkt 8 P.z.p.

1. Brak wykazania realności wykonania robót objętych poz. 87–88, 93–98 i 101 za zaoferowaną cenę W ocenie Odwołującego Polbud Polak Sp. z o.o. nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny w zakresie pozycji 87–88, 93–98 i 101, albowiem nie wykazał, że za przyjęte w ofercie kwoty możliwe będzie rzeczywiste wykonanie robót zgodnie z wymaganiami dokumentacji projektowej i warunkami zamówienia. W tym miejscu Odwołujący wskazuje, że szczegółowa analiza niezgodności oferty z warunkami zamówienia w odniesieniu do ww. pozycji została przedstawiona już w Rozdziale II uzasadnienia odwołania, wobec czego brak jest potrzeby jej ponownego szczegółowego powielania. W szczególności wykazano tam, że kosztorys ofertowy Polbud Polak Sp. z o.o. oparty został na zaniżonych założeniach ilościowych, nieodpowiadających rzeczywistym parametrom technicznym wynikającym z dokumentacji projektowej – zarówno w zakresie robót ziemnych, jak i warstw konstrukcyjnych ścieżki.

Powyższe ustalenia pozostają jednak równie doniosłe na gruncie zarzutu dotyczącego rażąco niskiej ceny, gdyż niedoszacowanie zakresu rzeczowego robót w sposób bezpośredni i nieuchronny przekłada się na niedoszacowanie ceny ich wykonania. Nie budzi bowiem wątpliwości, że cena robót budowlanych stanowi funkcję przyjętych ilości robót, materiałów, robocizny i sprzętu. Jeżeli wykonawca kalkuluje wykonanie warstw konstrukcyjnych przy założeniu ilości materiałów odpowiadających warstwom cieńszym niż wymagane dokumentacją projektową albo przyjmuje zaniżoną kubaturę robót ziemnych i transportu urobku, to konsekwencją matematyczną i ekonomiczną takiego założenia jest odpowiednio niższa kalkulacja ceny tych robót. Innymi słowy – jeżeli kosztorys ofertowy nie obejmuje rzeczywistych ilości materiałowych lub rzeczowych koniecznych do wykonania zamówienia zgodnie z projektem, to zaoferowana cena nie odzwierciedla kosztów wykonania rzeczywistego zakresu zamówienia, lecz koszt wykonania zakresu ograniczonego lub technologicznie niepełnego, a tym samym nie daje gwarancji należytego wykonania tej części zamówienia.

W odniesieniu do poz. 93–95, 97, 98 i 101 Odwołujący wykazał już szczegółowo, że Wykonawca przyjął ilości materiałów odpowiadające warstwom istotnie odbiegającym od wymaganych parametrów projektowych, w szczególności w zakresie podsypki piaskowej, podbudowy z kruszywa oraz nawierzchni asfaltowej. Również w zakresie poz. 87–88 dotyczących robót ziemnych i wywozu urobku przyjęte wartości nie odpowiadają zakresowi wynikającemu z dokumentacji projektowej.

W odpowiedzi na wezwanie z art. 224 ust. 1 P.z.p. Wykonawca nie przedstawił jednak wyjaśnień pozwalających uznać, że stwierdzone niedoszacowania pozostają ekonomicznie neutralne albo że – mimo przyjęcia zaniżonych ilości robót – rzeczywiste wykonanie pełnego zakresu zamówienia będzie możliwe za zaoferowaną cenę.

Przeciwnie – Polbud Polak Sp. z o.o. zasadniczo ograniczył się do twierdzeń, że kosztorys ofertowy ma charakter wyłącznie „pomocniczy”, ewentualne rozbieżności w pozycjach kosztorysowych pozostają irrelewantne wobec ryczałtowego charakteru wynagrodzenia, natomiast wykonanie robót zgodnie z dokumentacją projektową ma zostać zabezpieczone przez „globalną cenę” oferty.

Argumentacja ta nie może zostać uznana za wystarczającą dla obalenia domniemania rażąco niskiej ceny. Po pierwsze, choć Zamawiający rzeczywiście wskazał w SW Z, że kosztorys ofertowy i przedmiar robót mają charakter pomocniczy, to jednocześnie jednoznacznie zastrzegł, iż „podstawowe znaczenie do wyceny i określenia przedmiotu zamówienia ma pozostała dokumentacja projektowa” (Rozdz. III ust. 6 pkt 3 SW Z). Oznacza to, że wykonawca miał obowiązek skalkulować ofertę zgodnie z rzeczywistymi parametrami projektowymi, a nie w oparciu o standardowe normatywy KNR nieuwzględniające wymaganych grubości warstw czy rzeczywistych kubatur robót ziemnych. Pomocniczy charakter przedmiaru nie oznacza bowiem dowolności kalkulacyjnej ani możliwości abstrahowania od dokumentacji technicznej.

Wręcz przeciwnie – oznacza obowiązek profesjonalnej weryfikacji ilości robót wynikających z projektu i samodzielnego przyjęcia prawidłowych założeń kosztowych. Po drugie, sama konstrukcja SW Z przeczy twierdzeniu, jakoby kosztorys ofertowy miał wyłącznie charakter „poglądowy” lub całkowicie irrelewantny. Zamawiający wymagał bowiem załączenia do oferty kosztorysu szczegółowego sporządzonego metodą szczegółową, obejmującego m.in. obmiary, nakłady, ilości materiałów, zestawienia robocizny i sprzętu, ceny jednostkowe oraz wartość poszczególnych robót – pod rygorem odrzucenia oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia (Rozdz. III ust. 7.2 SW Z). Tym samym kosztorys ofertowy stanowił realną prezentację przyjętej przez wykonawcę kalkulacji ekonomicznej i technologicznej wykonania zamówienia, a nie dokument pozbawiony znaczenia merytorycznego. Po trzecie, Polbud Polak Sp. z o.o. błędnie utożsamia ryczałtowy charakter wynagrodzenia z możliwością dowolnego zaniżania zakresu rzeczowego robót w kosztorysie ofertowym. Wynagrodzenie ryczałtowe niewątpliwie oznacza przejęcie przez wykonawcę ryzyka ilościowego na etapie realizacji umowy, jednak nie eliminuje obowiązku wykazania – na etapie badania oferty – że zaoferowana cena umożliwia rzeczywiste wykonanie pełnego zakresu zamówienia zgodnie z dokumentacją projektową.

Nie można skutecznie obalić domniemania rażąco niskiej ceny wyłącznie deklaratywnym zapewnieniem, że roboty zostaną wykonane zgodnie z projektem, jeżeli jednocześnie kosztorys ofertowy oraz przyjęte ilości materiałowe matematycznie wskazują na brak realności wykonania robót w wymaganym zakresie. Samo powołanie się na „globalną

cenę” oferty nie zastępuje bowiem obowiązku przedstawienia konkretnych, weryfikowalnych wyjaśnień oraz dowodów wykazujących, że przyjęte zaniżone ilości materiałów nie wpływają na możliwość prawidłowego wykonania zamówienia.

W szczególności Wykonawca nie wykazał – ani szczegółowymi obliczeniami, ani dokumentami źródłowymi – z jakich konkretnie pozycji kosztowych miałoby wynikać pokrycie niedoborów materiałowych lub rzeczowych, w jaki sposób skompensowane zostałyby oczywiste różnice ilościowe ani z jakich przyczyn możliwe miałoby być wykonanie wymaganych warstw konstrukcyjnych i robót ziemnych przy przyjętych wartościach kosztorysowych. Skoro zatem Wykonawca nie wykazał, że przyjęte założenia kosztowe pozwalają na wykonanie rzeczywistego zakresu robót wynikającego z dokumentacji projektowej, a jednocześnie nie usunął zasadniczych wątpliwości Zamawiającego dotyczących realności kalkulacji spornej części oferty, należy uznać, że nie sprostał obowiązkowi wynikającemu z art.

224 ust. 5 P.z.p., co obligowało Zamawiającego do odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 P.z.p.

1. Brak wykazania realności wykonania robót objętych poz. 18, 68, 127 i 128 za zaoferowaną cenę Odwołujący podtrzymuje stanowisko, że kalkulacja pozycji 18, 68, 127 i 128 nosi cechy istotnego niedoszacowania, a przedstawione przez Polbud Polak Sp. z o.o. wyjaśnienia nie obalają domniemania rażąco niskiej ceny w rozumieniu art.

224 ust. 5 P.z.p. W dalszym ciągu istnieją bowiem uzasadnione i niewyjaśnione wątpliwości, czy za przyjęte ceny jednostkowe możliwe jest rzeczywiste wykonanie przedmiotowych robót zgodnie z dokumentacją projektową, wymaganiami technicznymi oraz standardami jakości wymaganymi dla obiektu mostowego.

Poz. 18 – mieszanka betonowa W odniesieniu do pozycji nr 18 Wykonawca przyjął cenę mieszanki betonowej na poziomie 199,28 zł/m³, co istotnie odbiega od aktualnych poziomów rynkowych dla betonu przewidzianego do realizacji tego rodzaju robót.

Odwołujący podkreśla, że w dokumentacji projektowej przewidziano zastosowanie betonu klasy C35/45, podczas gdy ceny rynkowe tego rodzaju mieszanki – nawet przy uwzględnieniu dużej skali zamówień i rabatów producenckich – kształtują się aktualnie na poziomie około 480 zł/m³, a więc znacząco wyższym niż przyjęty przez Polbud Polak Sp. z o.o. poziom wyceny. dowód: - oferta Concret Beton na 2026 r.; Tymczasem wyjaśnienia Wykonawcy nie usuwają powyższych wątpliwości. Polbud Polak Sp. z o.o. zasadniczo ograniczył się bowiem do twierdzenia, że jako podmiot posiadający własny węzeł betoniarski oraz zawarte umowy handlowe z dostawcami cementu jest w stanie produkować beton po kosztach niższych od cen rynkowych stosowanych przez komercyjne betoniarnie. Argumentacja ta pozostaje niewystarczająca. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sam fakt posiadania węzła betoniarskiego ani certyfikatu Zakładowej Kontroli Produkcji nie przesądza jeszcze o możliwości samodzielnej produkcji betonu klasy wymaganej dokumentacją projektową, tj. C35/45. Co istotne, załączona przez Wykonawcę deklaracja zgodności odnosi się do betonu klasy C8/10, która pozostaje irrelewantna z punktu widzenia przedmiotu niniejszego zamówienia i nie potwierdza zdolności produkcyjnych w zakresie klasy betonu faktycznie wymaganej dla robót mostowych. Wykonawca nie przedstawił natomiast deklaracji właściwości użytkowych lub deklaracji zgodności dla betonu C35/45, aktualnych wyników badań laboratoryjnych tej klasy betonu, dokumentów potwierdzających rzeczywistą produkcję tej klasy mieszanki czy dowodów potwierdzających, że węzeł betoniarski Polbud Polak Sp. z o.o. posiada techniczne możliwości produkcji betonu o wymaganych parametrach wytrzymałościowych. Sam certyfikat Zakładowej Kontroli Produkcji nie przesądza bowiem o zakresie klas betonów rzeczywiście produkowanych przez dany podmiot ani o ekonomicznej realności przyjętej kalkulacji cenowej.

Jednocześnie nawet przy założeniu, że Polbud Polak Sp. z o.o. dysponuje własnym zapleczem produkcyjnym, Wykonawca nie wykazał w sposób konkretny i weryfikowalny, w jaki sposób możliwe jest osiągnięcie ceny 199,28 zł/m³, skoro poziom cen rynkowych surowców oraz samej produkcji betonu klasy C35/45 pozostaje istotnie wyższy. Odwołanie się do poufnej kalkulacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa nie może zastępować obowiązku wykazania realności ceny. W konsekwencji uznawać należy, że Polbud Polak Sp. z o.o. nie wykazał, że przyjęta wycena betonu pozwala na rzeczywiste wykonanie robót zgodnie z dokumentacją projektową i wymaganiami jakościowymi przewidzianymi dla obiektu mostowego.

Poz. 68, 127 i 128 – poręcze mostowe i balustrady stalowe Również w odniesieniu do pozycji 68, 127 i 128 wyjaśnienia Wykonawcy nie usuwają wątpliwości dotyczących realności kalkulacji ceny. Wykonawca przyjął bowiem dla balustrad i poręczy stalowych jednolitą cenę jednostkową na poziomie 149,97 zł/mb (cena Polbud to 22 200,00 zł netto + 12 % zysku, co daje 24640,00 zł netto/ 37 mb), podczas gdy orientacyjny poziom rynkowy dla wykonania i montażu tego rodzaju elementów – obejmujący materiał, prefabrykację, zabezpieczenie antykorozyjne, transport, montaż, zakotwienie i pozostałe roboty towarzyszące – kształtuje się zasadniczo na poziomie około 500 zł/mb, natomiast w odniesieniu do poręczy mostowych nawet 1 000–1 700 zł/mb. dowód: -przykładowa oferta dotycząca poręczy mostowych; -oferta Walkowiak s.j. dotycząca balustrad (oferta na kwotę 64 850 zł netto / 37mb = 1 752,70 zł/mb);

Już sama skala rozbieżności pomiędzy wyceną Wykonawcy a realnymi kosztami rynkowymi prowadzi do powstania uzasadnionych wątpliwości co do możliwości wykonania tych elementów zgodnie z dokumentacją projektową. Polbud Polak Sp. z o.o. wyjaśnia przy tym, że zastosowanie jednolitej stawki wynika z przyjętej „strategii zakupowej”, hurtowych zakupów oraz ujednolicenia stawki ryczałtowej dla elementów o zbliżonych parametrach. Wyjaśnienia te pozostają jednak dalece niewystarczające. Po pierwsze, samo ogólne powołanie się na „zakupy hurtowe” nie stanowi wykazania realności ceny w rozumieniu art. 224 ust. 5 P.z.p. Wykonawca nie przedstawił bowiem żadnej jawnej, konkretnej oferty handlowej potwierdzającej możliwość wykonania balustrad i poręczy w zaoferowanej cenie jednostkowej.

Dalej, nie sposób zaakceptować argumentacji sprowadzającej się do twierdzenia, że różnica wysokości balustrad wynosząca 10 cm uzasadnia zastosowanie identycznej ceny jednostkowej. Nawet pozornie niewielka różnica wymiarów przekłada się bowiem na większe zużycie materiału, zakres prefabrykacji, spawania, zabezpieczenia antykorozyjnego oraz montażu. Zasadnym pozostaje zatem oczekiwanie, że elementy stalowe o różnych parametrach geometrycznych będą różnić się również kosztem wykonania. Przyjęcie przez Wykonawcę identycznej ceny jednostkowej dla balustrad o różnych wysokościach stanowi więc dodatkową okoliczność podważającą rzetelność przedstawionej kalkulacji, zwłaszcza wobec braku jakichkolwiek szczegółowych wyliczeń lub ofert handlowych potwierdzających realność przyjętej wyceny. Wykonawca całkowicie pomija także okoliczność, że balustrady i poręcze mostowe objęte zamówieniem nie stanowią standardowych elementów ogrodzeniowych, lecz muszą zostać wykonane zgodnie ze standardem właściwym dla konstrukcji mostowych, z uwzględnieniem wymogów dokumentacji projektowej, wymaganego zabezpieczenia antykorozyjnego, parametrów wytrzymałościowych oraz technologii montażu właściwej dla obiektu mostowego. Tym samym nie sposób uznać, że cena na poziomie 149,97 zł/mb odpowiada rzeczywistemu kosztowi wykonania takich elementów zgodnie z dokumentacją.

Całkowicie irrelewantne pozostają przy tym twierdzenia dotyczące „korzystnych cen paliwa” czy hurtowej umowy transportowej. Koszt paliwa stanowi jedynie marginalny element składowy wartości tego rodzaju robót i nie tłumaczy kilkukrotnej różnicy pomiędzy wyceną przyjętą przez Polbud Polak Sp. z o.o. a poziomem rynkowym.

W konsekwencji także w zakresie pozycji 68, 127 i 128 Wykonawca nie wykazał, że zaoferowana cena pozwala na realne wykonanie wymaganych elementów zgodnie z dokumentacją projektową i standardami technicznymi właściwymi dla obiektu mostowego.

Skoro zatem Wykonawca nie przedstawił konkretnych, weryfikowalnych i popartych dowodami wyjaśnień pozwalających uznać, że wskazane istotne części składowe ceny zostały skalkulowane na poziomie umożliwiającym rzeczywiste wykonanie zamówienia, należy uznać, że nie sprostał obowiązkowi wynikającemu z art. 224 ust. 5 P.z.p., co skutkować powinno odrzuceniem oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 P.z.p.

Zaniechanie odrzucenia oferty Polbud Polak Sp. z o.o. pomimo niewykazania realności istotnych części składowych ceny prowadziło również do naruszenia podstawowych zasad udzielania zamówień publicznych, tj. zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz przejrzystości postępowania, wyrażonych w art. 16 pkt 1–3 P.z.p.

Niedopuszczalne pozostaje bowiem przyznanie wykonawcy przewagi konkurencyjnej poprzez tolerowanie niewiarygodnej lub niewykazanej kalkulacji ceny, podczas gdy pozostali wykonawcy byli zobowiązani do rzetelnego skalkulowania kosztów wykonania zamówienia zgodnie z dokumentacją projektową i wymaganiami Zamawiającego.

V.Uzasadnienie zarzutu nr 4 – art. 239 ust. 1 i 2 P.z.p.

Zarzut naruszenia art. 239 ust. 1 i 2 P.z.p. ma charakter wynikowy i następczy względem zarzutów opisanych w pkt 1–3 odwołania, albowiem jego zasadność pozostaje bezpośrednio uzależniona od uwzględnienia wcześniejszych naruszeń dotyczących niezgodności oferty z warunkami zamówienia, zaniechania prawidłowej weryfikacji skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa oraz – ewentualnie – zaniechania odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę. Jak szczegółowo wykazano w uzasadnieniu zarzutu nr 1, oferta Polbud Polak Sp. z o.o. pozostaje niezgodna z warunkami zamówienia, a tym samym podlegała obligatoryjnemu odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 P.z.p.

Niezgodności te dotyczą przy tym elementów mających fundamentalne znaczenie dla realizacji zamówienia, w tym sposobu wykonania konstrukcji stalowej pomostu, parametrów technicznych warstw konstrukcyjnych oraz zakresu robót ziemnych.

Niezależnie od powyższego, jak wskazano w ramach zarzutu ewentualnego nr 3, oferta Polbud Polak Sp. z o.o. budzi również istotne i niewyjaśnione wątpliwości w zakresie realności wyceny istotnych części składowych ceny, co – wobec niesprostania przez Wykonawcę obowiązkowi wynikającemu z art. 224 ust. 5 P.z.p. – powinno prowadzić do odrzucenia oferty również na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 P.z.p.

Ponadto Zamawiający nie dokonał prawidłowej weryfikacji skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa przez Polbud Polak Sp. z o.o., bezpodstawnie odmawiając odtajnienia dokumentów mających kluczowe znaczenie dla oceny zgodności oferty z warunkami zamówienia oraz prawidłowości wyjaśnień dotyczących ceny. Działanie to naruszyło zasadę jawności postępowania i uniemożliwiło wykonawcom realną kontrolę prawidłowości czynności Zamawiającego.

W konsekwencji Zamawiający dokonał wyboru oferty, która – wobec stwierdzonych wad i naruszeń opisanych w

zarzutach nr 1–3 – nie powinna podlegać dalszej ocenie w ramach kryteriów oceny ofert. Oznacza to, że wybór oferty Polbud Polak Sp. z o.o. jako najkorzystniejszej został dokonany z naruszeniem art. 239 ust. 1 i 2 P.z.p., albowiem nie doszło do wyboru oferty najkorzystniejszej spośród ofert niepodlegających odrzuceniu i ocenionych zgodnie z wymaganiami ustawy. W rezultacie wskazane naruszenia miały bezpośredni wpływ na wynik postępowania, gdyż po wyeliminowaniu oferty Polbud Polak Sp. z o.o. oferta Odwołującego zostałaby sklasyfikowana najwyżej spośród ofert niepodlegających odrzuceniu.

Do postępowania odwoławczego przystąpienie po stronie Zamawiającego w piśmie z 19.06.2026 r. zgłosił wykonawca: POLBUD POLAK z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w Mogilnie, który podał: (…) Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzut 1 – niezgodność z warunkami zamówienia

Odwołujący zarzuca Zamawiającemu naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 w zw. z 16 pkt 1-2 P.z.p. poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty Przystępującego, pomimo że treść tej oferty jest niezgodna z warunkami zamówienia określonymi w dokumentach zamówienia.

Odrzucenie oferty Przystępującego z powodu rzekomych niezgodności z warunkami zamówienia naruszałoby art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp, jak i ogólne zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji. O niezgodności treści oferty z warunkami zamówienia można mówić wyłącznie wtedy, gdy oferowane przez wykonawcę świadczenie w warstwie merytorycznej nie odpowiada wymaganiom określonym w dokumentach zamówienia. W przypadku ceny ryczałtowej merytoryczna treść oferty (oświadczenie woli w rozumieniu art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego) wyczerpuje się w podanej globalnej kwocie za realizację całego przedmiotu zamówienia oraz deklaracji wykonania go zgodnie z dokumentacją projektową.

O tym, czy rozbieżność w kosztorysie ofertowym rodzi skutek w postaci niezgodności oferty z warunkami zamówienia, decydują postanowienia SW Z (sposób określenia roli kosztorysu, związanie zakresu robót opisem kosztorysowym).

Tymczasem, w SW Z kosztorys nie współkształtuje treści oferty sensu stricto, lecz stanowi jedynie dokument techniczny obrazujący wewnętrzną strukturę kalkulacji tej ceny. Takie twierdzenie znajduje silne potwierdzenie w treści dokumentacji zamówienia, która, jak podkreślamy, nie zawiera zakazu dokonywania zmian w kosztorysie w stosunku do przedmiaru ani tym bardziej nie nakłada na wykonawcę sankcji w postaci odrzucenia jego oferty w przypadku jakichkolwiek rozbieżności z przedmiarem. Co więcej, Zamawiający określił w warunkach zamówienia, że kosztorys składany na etapie ofertowania nie ma charakteru ostatecznego. Zgodnie z § 4 ust. 7 projektowanych postanowień umowy, w przypadku zgłoszenia przez Zamawiającego uwag lub zastrzeżeń do kosztorysu ofertowego szczegółowego, Wykonawca ma obowiązek skorygować go i dostarczyć nową wersję w terminie 2 dni roboczych. Dopiero wersja poprawiona i zaakceptowana staje się integralną częścią umowy (§ 4 ust. 8 PPU). Powyższe jednoznacznie wskazuje, że kosztorys ma charakter w pełni pomocniczy, a jego treść składana wraz z ofertą nie ma cech ostatecznego dokumentu kształtującego obowiązki Wykonawcy. W takim modelu przesunięto moment „ostatecznego” ukształtowania kosztorysu na etap po wyborze oferty, więc ocena zgodności oferty z SW Z oraz realności ceny nie może być oparta na szczegółach tego dokumentu, lecz na cenie globalnej i zobowiązaniu do wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z opisem.

W omawianym postępowaniu kosztorys złożony z ofertą nie jest dokumentem ostatecznie kształtującym zobowiązanie wykonawcy – jest dokładnie tym, co sądy określają jako „orientacyjny preliminarz”, który z założenia podlega zmianom na etapie realizacji umowy.

Takie, a nie inne ukształtowanie charakteru kosztorysu w dokumentacji postępowania jednoznacznie świadczy o tym, że ewentualne rozbieżności w jego treści nie mogą powodować odrzucenia oferty, jeśli wykonawca zaoferował realizację w ramach ceny wykonanie zakresu określonego przez Zamawiającego w SWZ.

Zarzut 1a - zaoferowanie realizacji robót objętych poz. 36 kosztorysu ofertowego w sposób sprzeczny z wymaganiami STWiOR dotyczącymi wykonania i montażu stalowych konstrukcji mostowych W pierwszej kolejności nie sposób nie podkreślić, że Odwołujący sam w swoim odwołaniu przyznaje, że w zakresie wykonania i montażu konstrukcji będzie korzystał z podwykonawstwa, podczas gdy w swojej ofercie nie zadeklarował udziału podwykonawców. Oznaczałoby to, że uwzględnienie zarzutu nr 1a musiałoby skutkować również odrzuceniem jego oferty. Sam zarzut jest również bezpodstawny. O niezgodności oferty z treścią SW Z można mówić w razie dającej się stwierdzić niezgodności pomiędzy ofertą a konkretnym pkt dokumentów zamówienia. Tymczasem Zamawiający nie wymagał w SW Z przedstawienia żadnych dokumentów (ani podmiotowych, ani przedmiotowych środków dowodowych) na wykazanie zgodności z pkt 5.1.1. dokumentu ST9.0. Nie można wywodzić niezgodności treści oferty z warunkami zamówienia z informacji, która w ofercie w ogóle nie musiała się znaleźć.

W szczególności: •Zamawiający w Rozdziale VII SW Z (Warunki udziału w postępowaniu) nie wymagał od wykonawców posiadania

Świadectwa Komisji Kwalifikacyjnej Ministerstwa Transportu na etapie składania ofert. Weryfikacji podlegało jedynie ogólne doświadczenie i kadra. Uwzględnienie zarzutu Odwołującego oznaczałoby wprowadzenie na etapie oceny ofert wymagania podmiotowego, które nie znajdowało się w dokumentacji przetargowej. Jest to z oczywistych względów niemożliwe jako stanowiące zmianę warunków zamówienia po terminie składania ofert. •Jeśli uznać ww. warunek za przedmiotowy, Zamawiający nie nałożył na Odwołującego żadnego obowiązku dla wykazania zgodności z ww. pkt STWiOR na etapie składania oferty, w szczególności przedstawienia certyfikatów dotyczących elementów stalowych lub ich montażu. Wskazany przez Odwołującego pkt STWiOR jest wymogiem czysto realizacyjnym, którego spełnienia będzie weryfikowane na etapie realizacji umowy.

Wskazuje na to jednoznacznie treść ww. pkt STWiOR: Generalny Wykonawca przedstawi Inżynierowi do akceptacji Wytwórnię konstrukcji stalowej oraz firmę montażową. (…) Wytwórca dostarczy dokument kontrolny w którym wykaże że dostarczone wyroby stalowe są zgodne z wymaganiami podanymi w dokumentacji projektowej (Świadectwo odbioru 3.1 wg PN-EN 10204).

Odwołujący (Grinbud) dokonuje nadinterpretacji oświadczenia Polbudu, zrównując pojęcie „wykonania prac siłami własnymi” z „samodzielną produkcją (hutnictwem i prefabrykacją) elementów stalowych” oraz usiłując nadać wyjaśnieniom znaczenie, którego takie wyjaśnienia nie mają. Wywodzi to ze zwrotu w wyjaśnieniach RNC, które miały na celu wskazanie, że załączony kosztorys ma wykazywać realność ceny, nie zaś stanowić wiążącą ofertę wykonania tych prac przez podwykonawcę.

Polbud jako generalny wykonawca zadeklarował wykonanie robót mostowych siłami własnymi w zakresie prac budowlano-montażowych, robót ziemnych, żelbetowych oraz montażu przy użyciu własnego parku sprzętowego (dźwigów/żurawi). Elementy konstrukcji stalowej pomostu (elementy HEB500, IPE300, UNP400) zostanie zakupiona przez Polbud jako gotowy wyrób budowlany / prefabrykat bezpośrednio w wyspecjalizowanym zakładzie produkcyjnym (wytwórni), który posiada wymagane Świadectwo Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej. Zakup certyfikowanego materiału/półproduktu i jego montaż na budowie jest w pełni legalny i stanowi definicję realizacji zadania „siłami własnymi”, nie naruszając przy tym pkt 5.1.1 STWIOR.

Weryfikacja tego, czy montaż ww. wyrobów będzie wymagał udziału podwykonawcy zostanie zgodnie ze STWiOR dokonane na etapie realizacji umowy i w razie uznania, że jest to konieczne, ze względu na rozstrzygnięcie nadzoru budowlanego (Inżyniera), wykonawca, zgodnie z cytowanym § 6 ust. 5 wzoru Umowy, dokona dodania takiego podwykonawcy na etapie realizacji: •§ 6 ust. 5 wzoru Umowy wprost stwierdza, że: „Wykonawca w trakcie realizacji zamówienia, przy akceptacji Zamawiającego może: 1) wskazać inny zakres podwykonawstwa niż przedstawił w ofercie (...) 3) zmienić Podwykonawcę”. •§ 6 ust. 10 i 11 wzoru Umowy nakłada obowiązek przedłożenia Zamawiającemu poświadczonej za zgodność kopii zawartej umowy o podwykonawstwo „w terminie 7 dni od jej zawarcia”.

Zgodnie z art. 462 ustawy Pzp oraz klauzulami zawartymi w § 6 ust. 5 wzoru Umowy, wykonawca w trakcie realizacji zamówienia może zmienić podwykonawcę, zrezygnować z niego lub wprowadzić nowego. Ponieważ Polbud nie polegał na zasobach podmiotu trzeciego (art. 118 Pzp) w celu wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu, wprowadzenie certyfikowanego montażysty lub wytwórni na etapie budowy jest całkowicie dopuszczalne i nie może skutkować odrzuceniem oferty na etapie jej badania.

Nie sposób natomiast z wybranego elementu wyjaśnień RNC, który dodatkowo nie był objęty wezwaniem (w zakresie korzystania z podwykonawców), dowodzić rzekomej niezgodności oferty z warunkami zamówienia.

Na marginesie należy wskazać na skrajną niekonsekwencję oraz instrumentalne traktowanie przepisów ustawy Pzp przez Odwołującego. Odwołujący zarzuca Przystępującemu intencję realizacji robót mostowych niezgodnie ze STWiOR z powodu organizacyjnej deklaracji o wykonaniu zamówienia siłami własnymi. Tymczasem sam Odwołujący (GRINBUD) w swoim Formularzu Oferty w pkt 11 wprost oświadczył, iż powierzenie prac podwykonawcom go „nie dotyczy”. Idąc tokiem dychtomicznej i wadliwej argumentacji Odwołującego, jego własna oferta musiałaby zostać uznana za niezgodną z warunkami zamówienia, skoro zadeklarował samodzielną realizację kładki mostowej, nie posiadając do tego wymaganych uprawnień. Powyższe jednoznacznie dowodzi, że intencją obu stron na etapie składania ofert było traktowanie deklaracji o podwykonawstwie jako elastycznego uprawnienia organizacyjnego, a faktyczne zaangażowanie podmiotów posiadających Świadectwa Kwalifikacyjne (czy to jako dostawców wyrobów, czy jako zatwierdzanych w trakcie budowy podwykonawców) jest i od początku miało być domeną fazy realizacyjnej kontraktu ryczałtowego”.

Zarzut 1b rzekoma niezgodność z warunkami zamówienia w poz. 93–95, 97, 98 i 101.

Zarzut Odwołującego dotyczący rzekomej niezgodności oferty z warunkami zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp) z powodu ujęcia w pozycjach szczegółowych kosztorysu standardowych normatywów nakładów rzeczowych (KNR) zamiast geometrycznych objętości warstw konstrukcyjnych, jest całkowicie chybiony i wynika z rażącego zignorowania przez Odwołującego reżimu prawnego wynagrodzenia ryczałtowego określonego w SWZ.

Wnoszę o oddalenie tego zarzutu w całości na podstawach formalnych opisanych na wstępie odniesienia do zarzutu nr 1 oraz:

1. Pomocniczy charakter kosztorysu ofertowego w reżimie ryczałtu Fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej kwestii ma jednoznaczna wola Zamawiającego wyrażona w dokumentach zamówienia. Zamawiający w Rozdziale III pkt 6 ppkt 3) SW Z wprost i kategorycznie zastrzegł, że:

„Załączony do dokumentacji projektowej kosztorys ofertowy, przedmiar robót mają charakter pomocniczy, podstawowe znaczenie do wyceny i określenia przedmiotu zamówienia ma pozostała dokumentacja projektowa”.

Zgodnie z ugruntowaną i jednolitą linią orzeczniczą Krajowej Izby Odwoławczej, w przypadku, gdy Zamawiający decyduje się na wynagrodzenie ryczałtowe (co sankcjonuje Rozdział XIV SW Z oraz § 7 ust. 1 wzoru Umowy), a kosztorysowi nadaje rolę wyłącznie pomocniczą, dokument ten nie definiuje ani nie ogranicza zakresu rzeczowego zobowiązania wykonawcy.

Wykonawca kalkuluje cenę globalną i to on bierze na siebie pełne ryzyko ilościowe – niedobór materiału w kosztorysie pomocniczym uderza co najwyżej w marżę wykonawcy, ale nie uprawnia do odrzucenia jego oferty, o ile deklaruje on wykonanie pełnego przedmiotu zamówienia. Tymczasem w wyjaśnieniach RNC złożonych przez Przystępującego zostało jednoznacznie wykazane, że wszelkie ryzyka kosztowe zostały ujęte w wysokich kosztach pośrednich.

1. Brak hierarchii dokumentów przyznającej pierwszeństwo kosztorysowi Co szczególnie istotne, w projekcie umowy przygotowanym przez Zamawiającego nie ma klauzuli określającej hierarchię ważności dokumentów, która dawałaby kosztorysowi szczegółowemu pierwszeństwo przed dokumentacją projektową.

W konsekwencji, nadrzędnym i definitywnym źródłem zobowiązania technicznego pozostaje projekt budowlany. Skoro projekt wymaga ułożenia warstw o grubości 75/150/330 cm piasku czy 4 cm asfaltu, to Przystępujący (Polbud) podpisując umowę, zobowiązuje się ułożyć dokładnie takie warstwy, niezależnie od tego, jakie formuły matematyczne program kosztorysowy wygenerował w dokumencie pomocniczym.