Wyrok KIO 5516/25 z 10 kwietnia 2026

Postępowanie prowadzone w trybie podstawowym pn. „Budowa ul. Słonecznej w Rębiechowie i Czaplach” (oznaczenie sprawy: ZP.271.45.2025) ogłoszono w Biuletynie Zamówień Publicznych nr 2025/BZP 00451086/01 z 1 października 2025 r.

3 grudnia 2025 r. zamawiający poinformował o wyniku postępowania.

8 grudnia 2025 r. wykonawca Balzola Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, Al.

Jana Pawła II 12 wniósł odwołanie przez pełnomocnika na podstawie pełnomocnictwa z 4 października 2024 r. udzielonego przez członka zarządu. do odwołania dołączono dowód jego opłacenia oraz dowód przekazania zamawiającemu.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu:

1. Naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy przez zaniechanie odrzucenia oferty Strabag sp. z o.o. pomimo, że treść oferty Strabag sp. z o.o. jest niezgodna z warunkami zamówienia w zakresie w jakim przewiduje ona (co oświadczył wykonawca Strabag Sp. z o.o. w załączniku do oferty z 30.10.2025r. oraz wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny z 18.11.2025r.): - Zmianę dolnych warstw konstrukcji jezdni w stosunku do zaprojektowanych przez zamawiającego i opisanych w przedmiocie zamówienia przez przyjęcie w ofercie Strabag Sp. z o.o. rozwiązania polegającego na zastosowaniu mieszanki lub gruntu stabilizowanego spoiwem hydraulicznym lub wapnem C1,5 /2 grubości 35 cm w miejsce zaprojektowanego przez zamawiającego rozwiązania w postaci warstwy z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym C 1,5/2 grubości 25 cm oraz warstwy z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym C3/4 grubości 20 cm. - Zmianę dolnych warstw konstrukcji nawierzchni chodników i ciągów pieszorowerowych w stosunku do zaprojektowanych przez zamawiającego i opisanych w przedmiocie zamówienia przez przyjęcie w ofercie Strabag Sp. z o.o. rozwiązania polegającego na zastosowaniu mieszanki lub gruntu stabilizowanego spoiwem hydraulicznym lub wapnem C 2,3/3 grubości 25 cm w miejsce zaprojektowanego przez zamawiającego rozwiązania w postaci warstwy z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym C 1,5/2 grubości 20 cm. - Zmianę sposobu wzmocnienia podłoża gruntowego i wykonania dolnych warstw konstrukcji nawierzchni jezdni, chodników i ciągów pieszo-rowerowych w obszarze wystąpienia gruntów słabonośnych (organicznych) - torfów i namułów w km 1+370 – 1+407 oraz 1+ 418-1+450 w stosunku do zaprojektowanych przez zamawiającego i opisanych w przedmiocie zamówienia przez przyjęcie w ofercie Strabag Sp. z o.o. rozwiązania polegającego na pełnej wymianie gruntów słabonośnych i organicznych na grunty niespoiste (nośne) w miejsce zaprojektowanej przez zamawiającego

konstrukcji drogi zakładającej wykonanie wzmocnienia za pomocą metody solidyfikacji i dwuwarstwowego materaca wzmacniającego z mieszkanki kruszywa niezwiązanego i georusztu trójosiowego. a ww. rozwiązania nie stanowią rozwiązań równoważnych .

Ewentualnie, na wypadek uznania, że zmiany projektowe przyjęte w ofercie Strabag sp. o.o. i opisane w Zarzucie I.1. (i), (ii), (iii) petitum odwołania stanowią dozwolone w postępowaniu rozwiązanie równoważne,

1. naruszenie art. 226 ust 1 pkt 5 ustawy przez zaniechanie odrzucenia oferty Strabag sp. z o.o. pomimo, że treść oferty Strabag sp. z o.o. jest niezgodna z warunkami zamówienia gdyż wykonawca ten nie wykazał owej równoważności.
2. naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 2 pkt 1 oraz art. 224 ust. 5 i 6 ustawy przez zaniechanie odrzucenia oferty Strabag Sp. z o.o. pomimo, że oferta Strabag Sp. z o.o. zawiera rażąco niska cenę a wykonawca ten w złożonych na wezwanie zamawiającego wyjaśnieniach nie wykazał, zgodnie z rozkładem ciężaru dowodów, że zaoferowana przez niego cena nie ma takiego charakteru,
3. naruszenie art. 17 ust. 2 oraz art. 16 pkt 1 i 2 ustawy jako zarzut wynikowy, przez udzielenie zamówienia wykonawcy wybranemu niezgodnie z przepisami ustawy tj. wykonawcy, którego oferta powinna postać odrzucona oraz naruszenie zasady zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w wyniku nie uznania niezgodności zgodności złożonej oferty z warunkami zamówienia i przyjęcia obalenia domniemania rażąco niskiej ceny przez Strabag Sp. z o.o.

Wniósł o nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności oceny ofert, dokonanie powtórnej oceny ofert, odrzucenie oferty Strabag Sp. z o.o. i dokonanie wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej.

Odwołujący wskazał, że posiada interes we wniesieniu odwołania. Odwołujący jest podmiotem profesjonalnie działającym na rynku budowlanym, w tym sektorze inwestycji realizowanych w trybie ustawy. Odwołujący złożył ofertę w przedmiotowym postępowaniu sklasyfikowaną na miejscu drugim. Prawidłowa ocena ofert powinna prowadzić jednak do odrzucenia oferty złożonej przez Strabag Sp. z o.o., sklasyfikowanej przed ofertą odwołującego. W rezultacie to oferta odwołującego powinna zostać sklasyfikowana na pierwszym miejscu. W wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, interes odwołującego w uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku. W przypadku prawidłowego działania zamawiającego i odrzucenia oferty Strabag Sp. z o.o. za najkorzystniejszą zostałaby uznana oferta odwołującego. Wskutek naruszenia wskazanych przepisów przez zamawiającego, odwołujący pozbawiony został możliwości pozyskania i wykonania zamówienia, pomimo że złożona przez niego oferta nie podlega odrzuceniu i jest najkorzystniejsza w przedmiotowym postępowaniu. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że objęte odwołaniem czynności zamawiającego prowadzą do poniesienia szkody przez odwołującego, polegającej na uniemożliwieniu odwołującemu, w sposób niezgodny z prawem, uzyskania przedmiotowego zamówienia.

W pkt IV. 2 SW Z „Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia stanowi Załącznik nr 1 do SW Z oraz dokumentacja projektowa. Załączony do dokumentacji projektowej przedmiar stanowi funkcje pomocniczą.”

W pkt IV. 5 SWZ Zamawiający przewidział, że:

„(…) 5. Zamawiający dopuszcza zastosowanie rozwiązania równoważnego i na podstawie art. 99 ust. 6 ustawy PZP określa następujące kryterium dla oceny równoważności, które to kryterium ma zastosowanie do wszystkich materiałów (produktów) i urządzeń określonych w całej dokumentacji projektowej i pozostałych dokumentach opisu przedmiotu zamówienia, a mianowicie warunkiem zastosowania materiału lub urządzenia równoważnego jest spełnienia łącznie następujących wymagań: - materiał (zamiennie produkt) lub urządzenie równoważne musi zapewnić osiągniecie tego samego poziomu technologicznego, wydajnościowego i funkcjonalnego założonego w dokumentacji projektowej, specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych, - materiał lub urządzenie równoważne musi zapewnić uzyskanie parametrów technicznych nie gorszych od założonych w dokumentacji projektowej, specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych, - równoważne materiały i urządzenia muszą być dopuszczone do obrotu i stosowania zgodnie z obowiązującym przepisami, Wykonawca, który zaoferuje produkty oraz urządzenia równoważne wymagające zmiany posiadanych decyzji, jest zobowiązany uzyskać wymagane decyzje własnym staraniem i kosztem, gwarantując jednocześnie wykonanie zamówienia w terminie wynikającym z SWZ; Wykonawca jest zobowiązany wykazać równoważność zastosowanych materiałów lub urządzeń.

Dowód: SWZ dla przedmiotowego postępowania, w aktach sprawy.

W postępowaniu oferty złożyło dziewięciu wykonawców w tym Strabag Sp. z o.o. i odwołujący. 13 listopada 2025 r. zamawiający wezwał Strabag sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust 2 pkt 1 ustawy, jako że zaproponowana przez Strabag Sp. z o.o. cena była niższa o 30% od szacunkowej wartości zamówienia. Odwołujący wskazał, że również został wezwany do złożenia wyjaśnień w oparciu o tę samą podstawę prawną.

Zasadnicze dla sprawy tak w zakresie zarzutów dotyczących niezgodności oferty Strabag Sp. z o.o. z warunkami zamówienia jak i rażąco niskiej ceny tejże oferty jest ustalenie jej treści w zakresie zmian projektowych jakie w ofercie przyjął i jakie wycenił Strabag sp. z o.o.

I tak, w ofercie Strabag Sp. z o.o. (dalej Strabag) zamieścił dokument pn. Rozwiązania równoważne uwzględnione w ofercie dotyczące wzmocnienia i dolnych warstw konstrukcji nawierzchni, opatrzony datą 30.10.2025 r. (Załącznik 5.D).

Dokument ten stanowi oświadczenie własne wykonawcy i jak wynika z jego treści został on złożony w zw z dopuszczeniem przez zamawiającego zastosowania rozwiązań równoważnych w oparciu o wymagania pkt IV.5 SWZ.

„W związku z dopuszczeniem przez zamawiającego zastosowania rozwiązań równoważnych (SW Z - pkt. IV ust. 5) Strabag spółka z ograniczoną odpowiedzialnością informuje, że w swojej wycenie przyjął przedstawione w niniejszym dokumencie rozwiązania równoważne dotyczące wykonania wzmocnienia i dolnych warstw konstrukcyjnych nawierzchni."

Ad. Zarzut I.1.

W rzeczywistości rozwiązania nazwane przez Strabag jako równoważne stanowią niedopuszczalne zmiany w stosunku do opisu przedmiotu zamówienia uzasadniające odrzucenie oferty zgodnie z art. 226 ust 1 pkt 5 ustawy.

W dalszej części Załącznika 5.D Strabag opisał na czym polegają przyjęte w ofercie rozwiązania w zakresie zmiany sposobu wykonania przedmiotu zamówienia w stosunku do projektu. Przedmiotowe oświadczenia, złożone zostało równie w celu wykazania, zgodnie z pkt IV.5 SW Z równoważności zastosowanych materiałów i urządzeń (pkt IV.5 SW Z „Wykonawca jest zobowiązany wykazać równoważność zastosowanych materiałów lub urządzeń”.

Dowód: oferta Strabag, w aktach sprawy Strabag opisał trzy zmiany w zakresie przyjętych przez siebie rozwiań projektowych kwalifikując je jako rozwiązanie równoważne o którym mowa, jak wynika z treści tego dokumentu w pkt IV. 5 SWZ. Są to rozwiązania polegające na:

Zmiany dolnych warstw konstrukcji jezdni w stosunku do zaprojektowanych przez zamawiającego i opisanych w przedmiocie zamówienia przez przyjęcie w ofercie Strabag Sp. z o.o. rozwiązania polegającego na zastosowaniu mieszanki lub gruntu stabilizowanego spoiwem hydraulicznym lub wapnem C1,5 /2 grubości 35 cm.

1. „Dotyczy konstrukcji nawierzchni jezdni w obszarze występowania gruntów o grupie nośności podłoża gruntowego G4 Parametry techniczne przyjęte do analizy: - kategoria ruchu - KR2, - grupa nośności podłoża - G4 (E2≥25MPa) - grubość warstwy związanej spoiwem hydraulicznym - 35cm - parametry warstwy związanej spoiwem hydraulicznym - mieszanka lub grunt stabilizowany spoiwem hydraulicznym lub wapnem - C 1,5/2 zgodnie z normą PN EN 14227-15, moduł sprężystości warstwy 200 MPa Na podstawie analizy wykonanej metodą mechanistyczno-empiryczną, na podstawie obliczeń modułów z wykorzystaniem modelu wielowarstwowej półprzestrzeni sprężystej uzyskano moduł E2 na górze dolnych warstw konstrukcji nawierzchni na poziomie 86 MPa. Wartością wymaganą przez Zamawiającego w dokumentacji projektowej jest min. 80 MPa, a tym samym parametr ten jest nie gorszy niż założony w SWZ.

Grupa nośności podłoża G4 Dolne warstwy konstrukcji nawierzchni jezdni KR2 Cm/MPa 35/200 rodzaj materiału - mieszanka lub grunt stabilizowany spoiwem hydraulicznym lub wapnem C1,5/2 - podłoże gruntowe G4 E2≥25 MPa - E [MPa] 86 Ponadto należy zwrócić uwagę, że: - Rozwiązania równoważne dotyczy wyłącznie dolnych warstw konstrukcji nawierzchni. Zarówno warstwa podbudowy jak i nawierzchni bitumicznej pozostają niezmienne w stosunku do tych, które zostały określone w dokumentacji projektowej, - zaproponowane rozwiązanie spełnia wymagania określone w katalogu TKNPiP, tj.:

Odwodnienie, odporność na czynniki klimatyczne i wymagane właściwości funkcjonalne nawierzchni w założonym okresie projektowym - do czasu opracowania jednolitej prób metody projektowania obowiązującej na drogach publicznych w Polsce do indywidualnego projektowania należy zastosować sprawdzone metody mechanistyczno-empiryczne.

Wnioski Zaproponowane rozwiązanie spełnia kryterium równoważności w zakresie wykonania dolnych warstw konstrukcji nawierzchni. Podpisał Kierownik budowy mgr inż. Ł.W.

Dowód: oferta Strabag, w aktach sprawy

Zmianę dolnych warstw konstrukcji nawierzchni chodników i ciągów pieszo-rowerowych w stosunku do zaprojektowanych przez zamawiającego i opisanych w przedmiocie zamówienia przez przyjęcie w ofercie Strabag Sp. z o.o. rozwiązania polegającego na zastosowaniu mieszanki lub gruntu stabilizowanego spoiwem hydraulicznym lub wapnem C 2,3/3 grubości 25 cm 2)„Dotyczy konstrukcji nawierzchni chodników i ciągów pieszo-rowerowych w obszarze występowania gruntów o grupie nośności podłoża gruntowego G4 Parametry techniczne przyjęte do analizy: - grupa nośności podłoża - G4 (E2≥25MPa) - grubość warstwy związanej spoiwem hydraulicznym - 25cm - parametry warstwy związanej spoiwem hydraulicznym - mieszanka lub grunt stabilizowany spoiwem hydraulicznym lub wapnem - C 2,3/3 zgodnie z normą PN EN 14227-15, moduł sprężystości warstwy 300 MPa Na podstawie analizy wykonanej metodą mechanistyczno-empiryczną, na podstawie obliczeń modułów z wykorzystaniem modelu wielowarstwowej półprzestrzeni sprężystej uzyskano moduł E2 na górze dolnych warstw konstrukcji nawierzchni na poziomie 83 MPa. Wartością wymaganą przez Zamawiającego w dokumentacji projektowej jest min. 80 MPa, a tym samym parametr ten jest nie gorszy niż założony w SWZ.

Grupa nośności podłoża G4 Cm/MPa 25/300 rodzaj materiału - mieszanka lub grunt stabilizowany spoiwem hydraulicznym lub wapnem C2,3/3 - podłoże gruntowe G4 E2≥25 MPa - E [MPa] 83 Ponadto należy zwrócić uwagę, że: - Rozwiązania równoważne dotyczy wyłącznie dolnych warstw konstrukcji nawierzchni. Zarówno warstwa podbudowy jak i warstwa podsypki cementowo-piaskowej i kostki brukowej betonowej pozostają niezmienne w stosunku do tych, które zostały określone w dokumentacji projektowej, - zaproponowane rozwiązanie spełnia wymagania określone w katalogu TKNPiP, tj.: - przy projektowaniu indywidualnym należy zapewnić trwałość, nośność, odporność na wysadziny, odwodnienie, odporność na czynniki klimatyczne i wymagane właściwości funkcjonalne nawierzchni w założonym okresie projektowym - do czasu opracowania jednolitej prób metody projektowania obowiązującej na drogach publicznych w Polsce do indywidualnego projektowania należy zastosować sprawdzone metody mechanistyczno-empiryczne.

Wnioski Zaproponowane rozwiązanie spełnia kryterium równoważności w zakresie wykonania dolnych warstw konstrukcji nawierzchni.

Dowód: oferta Strabag, w aktach sprawy Zmianę sposobu wzmocnienia podłoża gruntowego i wykonania dolnych warstw konstrukcji nawierzchni jezdni, chodników i ciągów pieszo-rowerowych w obszarze wystąpienia gruntów słabonośnych (organicznych) - torfów i namułów w km 1+370 – 1+407 oraz 1+ 418-1+450.

1. Dotyczy wykonania wzmocnienia podłoża gruntowego i wykonania dolnych warstw konstrukcji nawierzchni jezdni, chodników i ciągów pieszo-rowerowych w obszarze występowania gruntów o grupie nośności podłoża gruntowego oznaczonej w dokumentacji projektowej jako G4 - w km 1+370-1+407 oraz 1+418 - 1+450 Dokumentacja projektowa przewiduje wykonanie konstrukcji nawierzchni zaprojektowanej indywidualnie w - w km 1+370-1+407 oraz 1+418 - 1+450 z uwagi na występowanie w podłożu gruntowym gruntów organicznych - torfów i namułów. Zaprojektowana konstrukcja zakłada wykonanie wzmocnienia na powierzchni podłoża gruntowego na poziomie E2≥15MPa, a następnie wykonanie dwuwarstwowego materaca wzmacniającego o grupie nośności G1.

Jest to jedna z metod wzmocnienia podłoża gruntowego wymienione w katalogu TKPiP, która pozwala na całkowite wyeliminowanie nierównomiernych osiadań oraz zapewnienie wymaganych warunków pracy konstrukcji nawierzchni oraz przeciwdziałanie jej spękaniom i deformacjom.

Należy zwrócić uwagę, że: - rozwiązanie równoważne dotyczy wyłącznie wymiany gruntów słabonośnych i organicznych na grunty niespoiste nośne. Zarówno warstwa podbudowy jak i warstwy bitumicznej oraz warstwy podsypki cementowo-piaskowej i warstwy z kostki brukowej betonowej pozostają niezmienne w stosunku do tych, które zostały określone w dokumentacji projektowej, - zaproponowane rozwiązanie spełnia wymagania określone w katalogu TKNPiP, Zaproponowane rozwiązanie spełnia kryterium równoważności w zakresie wzmocnienia podłoża gruntowego i

wykonania dolnych warstw konstrukcji nawierzchni Dowód: oferta Strabag, w aktach sprawy VIII. Pismem z dn. 18.11.2025 r. przesłanym w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny w trybie art. 224 ust 2 pkt 1 ustawy, Strabag powołując się za przyjęte w ofercie zmiany w stosunku do dokumentacji projektowej jako czynnik determinujący cenę oferty, jeszcze raz opisał przyjęte w ofercie rozwiązania w oparciu o które skalkulował cenę oferty. I tak: odnośnie zmian dolnych warstw konstrukcji nawierzchni jezdni, Strabag wyjaśnił, że Dotyczy rozwiązania równoważnego nr 1) Na podstawie analizy wykonanej metodą mechanistyczno-empiryczną, na podstawie obliczeń modułów z wykorzystaniem modelu wielowarstwowej półprzestrzeni sprężystej uzyskano moduł E2 na górze dolnych warstw konstrukcji nawierzchni na poziomie 86 MPa. Wartością wymaganą przez Zamawiającego w dokumentacji projektowej jest min. 80 MPa, a tym samym parametr ten jest nie gorszy niż założony w SWZ.

Przyjęte do oferty wykonawcy rozwiązanie to zastosowanie mieszanki lub gruntu stabilizowanego spoiwem hydraulicznym lub wapnem C1,2/2 grubości 35 cm w miejsce zaprojektowanego wcześniej rozwiązania w postaci warstwy z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym c1,5/2 grubości 25 cm oraz warstwy z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym c3/4 grubości 20 cm.

Dowód: oferta Strabag pismo z 18.11.2025, w aktach sprawy Odnośnie zmian dolnych warstw konstrukcji nawierzchni chodników i ciagów pieszo rowerowych, Strabag wyjaśnił, że Dotyczy rozwiązania równoważnego nr 1) Na podstawie analizy wykonanej metodą mechanistyczno-empiryczną, na podstawie obliczeń modułów z wykorzystaniem modelu wielowarstwowej półprzestrzeni sprężystej uzyskano moduł E2 na górze dolnych warstw konstrukcji nawierzchni na poziomie 83 MPa. Wartością wymaganą przez Zamawiającego w dokumentacji projektowej jest min. 80 MPa, a tym samym parametr ten jest nie gorszy niż założony w SWZ.

Przyjęte do oferty wykonawcy rozwiązanie to zastosowanie mieszanki lub gruntu stabilizowanego spoiwem hydraulicznym lub wapnem C2,3/3 grubości 25 cm w miejsce zaprojektowanego wcześniej rozwiązania w postaci warstwy z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym c1,5/2 grubości 30 cm.

Dowód: oferta Strabag pismo z 18.11.2025, w aktach sprawy Odnośnie zmian sposobu wzmocnienia podłożona gruntowego i wykonania dolnych warstw konstrukcji nawierzchni jezdni, chodników i ciągów – pieszo – rowerowych w obszarze występowania gruntów organicznych – torfów i namułów w km 1+370 – 1_4-7 oraz 1+418 – 1+450, Strabag wyjaśnił, że Dotyczy rozwiązania równoważnego nr 3) Dokumentacja projektowa przewiduje wykonanie konstrukcji nawierzchni zaprojektowanej indywidualnie w km 1+3701+407 oraz 1+418 - 1+450 z uwagi na występowanie w podłożu gruntowym gruntów organicznych - torfów i namułów.

Zaprojektowana konstrukcja zakłada wykonanie wzmocnienia warstw słabonośnych za pomocą metody solidyfikacji w celu uzyskania wtórnego modelu odkształcenia na nawierzchni podłoża gruntowego na poziomie E2≥15MPa, a następnie wykonanie dwuwarstwowego materaca wzmacniającego z mieszanki kruszywa niezwiązanego i georusztu trójosiowego.

W celu uzyskania wymaganych przez zamawiającego parametrów technicznych pod górne warstwy konstrukcji nawierzchni (tj. E2≥80 MPa) wykonawca przyjął do oferty wykonanie pełnej wymiany gruntów słabonośnych i organicznych (określonych w dokumentacji projektowej) na grunty niespoiste (nośne) w celu uzyskania jednorodnego podłoża gruntowego spełniającego parametry wymagane dla podłoża gruntowego o grupie nośności G1.

Jest to jedna z metod wzmocnienia podłoża gruntowego wymieniona w katalogu TKPiP, która pozwala na całkowite wyeliminowanie nierównomiernych osiadań oraz zapewnienie wymaganych warunków pracy konstrukcji nawierzchni oraz przeciwdziałania jej spękaniom i deformacjom.

Dowód: oferta Strabag pismo z 18.11.2025, w aktach sprawy Z punktu widzenia zarzutów odwołania jest bardzo istotne to, że sam Strabag wskazał, dzięki opisanym wyżej zmianom złożoną przez niego oferta została zakwalifikowana na miejscu 1. W wyjaśnieniach z 18.11.2025 r. czytamy bowiem, że „Brak uwzględnienia w swojej ofercie rozwiązań równoważnych spowodowałby, iż oferta spółki znalazłby się nie na 1 lecz na …. (utajnione) miejscu w hierarchii ceny”.

Dowód: oferta Strabag pismo z 18.11.2025, w aktach sprawy W świetle oświadczeń złożonych tak w ofercie Strabag (Załącznik 5.D) jak i piśmie z 18.11.2025r. nie ulega wątpliwości, bo zostało jasno przyznane przez Strabag, że po pierwsze wykonawca ten przyjął w ofercie inne niż przewidywała dokumentacja projektowa rozwiązania w zakresie sposobu wykonania przedmiotu zamówienia tj. dolnych warstw konstrukcji nawierzchni jezdni, dolnych warstw konstrukcji chodników i ciagów pieszo – rowerowych a także sposobu wzmocnienia podłoża gruntowego i wykonania dolnych warstw konstrukcji nawierzchni jezdni, ciągów pieszo –

rowerowych i chodników w obszarze wystąpienia gruntów słabonośnych w kilometrażu 1+370 – 1+407 oraz 1+418 – 1+450. Po drugie, przyjęte w ofercie zmiany przełożyły się na jej cenę w ten sposób, że pozwalają na jej zakwalifikowanie jako ceny najkorzystniejszej.

Dowód: oferta Strabag w tym pismo z 18.11.2025, w aktach sprawy Wobec oświadczeń Strabag przytaczających jakie projektowane wcześniej rozwiązania przewidziane w SW Z zastąpił w swojej ofercie opisanymi wyżej zmianami, odwołujący wskazał, że zostały one zamieszczone przez zamawiającego w składających się na opis przedmiotu zamówienia projekcie oraz SST w tym SST D04.05.01 oraz D04.05.01 a.

Dowód: dokumentacja projektowa Opisane zmiany w ofercie Strabag nie stanowią rozwiązania równoważnego w rozumieniu tak w rozumieniu SW Z jak i przepisów ustawy.

Zgodnie z przywołanym w pkt II. Odwołaniem pkt IV SW Z, na który powołał się Strabag w treści Załącznika 5.D do oferty kwalifikując opisane wyżej zmiany w dokumentacji projektowej jako „rozwiązania równoważne”, rozwiązanie równoważne o którym mówi SW Z dotyczyć może materiałów (produktów) lub urządzeń podczas gdy Strabag zaproponował w swojej ofercie zmianę rozwiązań projektowych i inny w stosunku do opisu przedmiotu zamówienia sposób jego wykonania. Pisze o tym sam wykonawca w piśmie z 18.11.2025 r. wskazując jakie przyjął rozwiązanie w miejsce „(…) zaprojektowanego wcześniej rozwiązania (…)” 1.

Zamawiający jasno wiec wskazał w pkt IV SW Z, ze rozwiązania równoważne są dopuszczalne w zakresie materiałów (produktów) i urządzeń nie zaś rozwiązań projektowych.

Na wątpliwości interpretacyjne w tym zakresie nie pozwana również pkt IV SW Z w ppkt 4 SW Z w którym zamawiający pisząc o rozwiązaniach równoważnych wskazał, że „(…) wszędzie tam, gdzie przedmiot niniejszej umowy jest opisany przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu lub przez odniesienie do norm europejskich, ocen technicznych, specyfikacji technicznej i systemów referencji technicznych, Zamawiający dopuszcza zastosowanie przez Wykonawcę rozwiązań równoważnych w stosunku do opisanych przez zamawiającego pod warunkiem, że będą one posiadały co najmniej takie same lub lepsze parametry techniczne i funkcjonalne i nie obniżają standardów określonych w dokumentacji projektowej. Zaoferowane rozwiązanie równoważne nie może powodować konieczności przeprojektowania dokumentacji projektowej.”

Już sama treść SW Z w zakresie postanowień na jakie powołał się Strabag w złożonej ofercie, w sposób jednoznaczny i zrozumiały opisała, że dopuszczalne rozwiązania równoważne dotyczą produktów (materiałów) i urządzeń oraz ze z zakresu pojęcia równoważności są wykluczone rozwiązania, które mogłyby powodować konieczność zmian w dokumentacji projektowej. Opisując sposób wykazania równoważności, Zamawiający w pkt IV SW Z kilkukrotnie powtórzył, ze określa warunki zastosowania „materiałów i urządzeń równoważnych”, że „warunkiem zastosowania materiału lub urządzenia równoważnego jest spełnienia łącznie następujących wymagań”, że „materiał (zamiennie produkt) lub urządzenie równoważne musi zapewnić osiągniecie tego samego poziomu technologicznego, wydajnościowego i funkcjonalnego założonego w dokumentacji projektowej, specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych”, że „materiał lub urządzenie równoważne musi zapewnić uzyskanie parametrów technicznych nie gorszych od założonych w dokumentacji projektowej, specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych” itp. Wszystko to jest spójne z postanowieniami Załącznika nr 1 do SW Z Opis Przedmiotu Zamówienia.

Interpretacja pojęcia „rozwiązania równoważnego” przyjęcia przez Strabag nie znajduje również uzasadnienia na gruncie obowiązujących przepisów ustawy.

Zgodnie z art. 99 ustaw pojęcie zastosowania „rozwiązania równoważnego” wiąże się z brakiem możliwości opisu przedmiotu zamówienia w sposób, który nie utrudniałby uczciwej konkurencji, w szczególności z opisem przedmiotu zamówienia przez wskazanie znaku towarowego, patentu, pochodzenia (…). Ustawa dopuszcza posłużenie się wskazaniem znaku towarowego, patentu lub pochodzenia, źródła lub procesu w sytuacjach wyjątkowych – gdy zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób, nakładając jednak obowiązek umieszczenia wyrazów „lub równoważny”. Zwraca się też uwagę, że w praktyce udzielania zamówień spotykane jest podejście, w którym zamawiający stosuje znaki towarowe, dopuszczając produkty równoważne, również w sytuacjach, gdy obiektywnie możliwe jest opisanie przedmiotu zamówienia bez zastosowania odniesień do tych znaków. Podejście takie nie jest pożądane ani prawidłowe – aktualność zachowuje trafna uwaga NSA wyrażona w wyroku z 24.11.2016 r., II GSK 1090/15 LEX nr 2199126: „przyjąć należy, że zamawiający korzystając w opisie przedmiotu zamówienia ze znaków towarowych, patentów lub pochodzenia nie tylko musi stosować ustawowy zwrot «lub równoważnych», ale nadto ma wykazać, że ze względu na specyfikę zamówienia nie można było opisać przedmiotu w sposób określony w art. 29 ust. 1 ”. Nie jest to również przypadek, o którym mowa w art. 101 ust 5 ustawy – mówimy bowiem o rozwiązaniu projektowym.

Z powyższego wynika, że rozwiązanie równoważne to rozwiązane stosowane w sytuacji, gdy zamawiający opisuje

przedmiot zamówienia przy użyciu właśnie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkt czy usługę dostarczaną przez konkretnego wykonawcę. Tymczasem w analizowanym stanie faktycznym mówimy o opracowanym przez zamawiającego projekcie drogi, który przewiduje określone rozwiązania w zakresie konstrukcji projektowanej drogi. Zmiana w zakresie konstrukcji jest zmianą projektową, którą dla rozwiązań równoważnych SWZ wyłącza.

Opisanie w dokumentacji projektowej sposobu wykonania poszczególnych warstw konstrukcyjnych drogi (czy wzmocnienia podłoża pod konstrukcją) nie jest opisaniem przedmiotu zamówienia za pomocą patentu, znaku towarowego, pochodzenia źródła czy szczególnego procesu, który charakteryzowałby produkt czy usługę pochodzącą od konkretnego wykonawcy.

Zaprojektowany przez zamawiającego sposób wykonania konstrukcji drogi jest dostępny i wspólny dla każdego wykonawcy - o ile oczywiście wykonawca posiada odpowiednie umiejętności czy doświadczenia realizacyjne. W żaden jednak sposób nie można przyjąć, że rozwiązanie zaprojektowane przez projektanta w zakresie konstrukcji drogi definiuje czy wskazuje na jej pochodzenie tak w zakresie całości jak i poszczególnych warstw konstrukcyjnych. Dowodzi tego również, to że w postępowaniu oferty złożyło 9 wykonawców, który byli w stanie złożyć oferty bez wspomnianych rozwiązań zamiennych.

Tymczasem rozwiązanie zaproponowane w ofercie Strabag – polegające na zmianie sposób wykonania zamówienia przez zastosowanie rozwiązań innych niż zaprojektowane, zbliża te ofertę bardziej do oferty wariantowej, która jednak w tym postępowaniu nie została dopuszczona.

Na gruncie ustawy z 2004 r. ofertę wariantową definiowano jako ofertę przewidującą, zgodnie z warunkami określonymi w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, odmienny niż określony przez zamawiającego sposób wykonania zamówienia publicznego. W aktualnie obowiązującej ustawie zrezygnowano z definiowania oferty wariantowej, poprzestając na określeniu, iż oferta wariantowa musi być związana z przedmiotem zamówienia. Rezygnacja z takiej definicji na gruncie ustawy nie pociąga jednak za sobą zmian merytorycznych. Uniknięto jedynie wątpliwości związanych z niejasnym pojęciem „odmienny sposób wykonania zamówienia publicznego”. Obecnie nie powinno ulegać wątpliwości, że „oferta wariantowa” oznacza każdą odmienność od warunków zamówienia, które dotyczą samego zamówienia, a nie postępowania o udzielenie zamówienia. Chodzi zwłaszcza o odstępstwo od warunków, które wynikają z opisu przedmiotu zamówienia, wymagań związanych z realizacją zamówienia lub projektowanych postanowień umowy. W szczególności oferta wariantowa to oferta: przewidująca użycie odmiennych materiałów, zastosowanie innej technologii, równoważne czy pełniące te same funkcje wyposażenie prowadzące do osiągnięcia założonego celu.4 Oferta Strabag zmieniając warunki wykonania zamówienia i oferując wykonanie robot budowlanych innych przewiduje dokumentacja projektowa stanowiąca opis przedmiotu zamówienia – co sam wykonawca przyznaje, wyczerpuje dyspozycję art. 226 ust 1 pkt 5 ustawy tj. jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia.

Odwołał się do wyroku sygn. akt 199/24 z 13.02.2024 r.

Ad. Zarzut I.2.

Na wypadek uznania, że w zakresie rozwiązań projektowych dopuszczone zostały rozwiązania równoważne, odwołujący wskazał, że Strabag nie wykazał tej równoważności.

Celem wykazania równoważności Strabag przedstawia oświadczenie własne, przytaczane wyżej, w którym: - po pierwsze dla oceny równoważności przyjmuje jako jedyny parametr techniczny moduł odkształcenia E2 twierdząc, że go osiągnął w wykonanych analizach, - po drugie zaś pisze o analizie wykonanej metodą mechanistyczno – empiryczną na podstawie obliczeń z wykorzystaniem modelu wielowarstwowej półprzestrzeni sprężystej, która to właśnie analiza potwierdziła osiągniecie na przeprojektowanej drodze parametru odkształcania E2 nie przedstawiając żadnej analizy, w oparciu o którą dopiero zamawiający mógłby dopiero ocenić tę równoważność.

Strabag wybiórczo jako parametr równoważności przyjmuje model odkształceniowy E2. Rozwiązanie równoważne to rozwiązanie, które ma nie gorsze parametry techniczne i funkcjonalne. Parametrami technicznymi dla tych warstw nie jest tylko jak to twierdzi Strabag wtórny moduł odkształcenia E2 ale też grubość warstwy, ilość warstw, klasa wytrzymałości mieszanki związanej hydraulicznie (tutaj zdecydowane osłabienie), grubość całej konstrukcji w kontekście np. głębokości przemarzania.

Odnośnie materiałów (produktów) i urządzeń równoważnych SW Z przewiduje przecież, żemateriał (zamiennie produkt) lub urządzenie równoważne musi zapewnić osiągniecie tego samego poziomu technologicznego, wydajnościowego i funkcjonalnego założonego w dokumentacji projektowej, specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych (pkt IV. 5.1), materiał lub urządzenie równoważne musi zapewnić uzyskanie parametrów technicznych nie gorszych od założonych w dokumentacji projektowej, specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych (pkt IV. 5.2) Tymczasem Strabag odnosi się do jednego z parametrów i twierdzi, że 2 warstwy C1,5/2 25cm i C3/4 20cm - łącznie 45

cm - będzie równoważne tj. będzie miało równoważne parametry co C1,5/2 czyli słabsza w grubości 35cm. Jest to oczywiste, że parametry wytrzymałościowe będą gorsze. Wynika to nie tylko z wiedzy inżynierskiej, ale także z logiki.

10cm grubości słabszej warstwy, nie może zastąpić 20cm warstwy mocniejszej.

Niezależnie od wybiórczego przyjęcia jako „parametru równoważności” jedynie modelu odkszkłaceniowego E2 w zakresie zmiany 1) i 2), Strabag również nie podołał wykazaniu osiągnięcia w projektowanych zmianach tego parametru.

Strabag nie pokazuje bowiem ani analizy, ani obliczeń, które mogłyby dopiero wykazać, że w zakresie modelu odkształceniowego przeprojektowana droga ma ceny nie gorsze niż droga projektowana przez zamawiającego.

Rzekoma analiza – powoływana w zakresie zmiany 1 i 2, wykonana metodą mechanistyczno – empiryczną na podstawie obliczeń modułów z wykorzystanie modelu wielowarstwowej półprzestrzeni sprężystej istnieje w sferze deklaratywnej. Brak jest jakiejkolwiek możliwości weryfikacji sposobu jej przeprowadzenia, brak wiedzy o wykonanych obliczeniach, które przecież są podstawą twierdzenia o osiągnieciu wtórnego modułu odkształcania a w konsekwencji brak wykazania osiągniecia nawet tego parametru.

W przypadku zmiany nr 3) Strabag nawet nie spróbował wykazać tej równoważności. Brak jest nawet informacji o wykonanych a nie przedstawionych analizach. Jest jedynie informacja o tym, że ta metoda wzmocnienia występuje w TKNPIP co jest zupełnie niewystarczające i nie wiadomo jak to przełożyć na wykazanie i ocenę równoważności.

W konsekwencji nawet w przypadku przyjęcia, że zmiana w zakresie rozwiązań projektowych przewidzianych przez zamawiającego w zakresie zmiany w konstrukcji drogi jest dopuszczonym rozwiązaniem równoważnym, to wykonawca nie wykazał równoważności zaproponowanych rozwiązań.

Ad.Zarzut I. 3.

W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, Strabag powołał kilka okoliczności a w śród nich zaproponowane zmiany projektowe wyraźnie wskazując, że gdyby nie zaproponowana zmiana oferta Strabag nie zostałaby sklasyfikowana na miejscu pierwszym Powołanie się w wyjaśnieniach na wycenę innego przedmiotu zamówienia niż opisany przez zamawiającego nie może prowadzić do skutecznego obalenia domniemania rażąco niskiej ceny. Przecież zarówno pojęcie oferty a w konsekwencji i wyjaśnienia jej ceny referują do przedmiotu zamówienia. Wykonawca na wyjaśnić cenę zaoferowana za wykonanie przedmiotu zamówienia. Nie może wyjaśnić ceny przyjęte założenie projektowe dotyczące zmiany sposobu wykonania zamówienia, czyli wycena nie tego co stanowi przedmiot zamówienia. Absurdalność tej sytuacji doskonale pokazuje samo wezwania do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, oparte na porównaniu ceny oferty Strabag z szacunkową wartością zamówienia w sytuacji, gdy szacunkowa wartość ustalona została dla robót wynikających z dokumentacji projektowej zamawiającego a cena oferty Strabag dla robot uwzgledniających przyjęte przez Strabag zamienne rozwiązania projektowe. W zakresie rażąco niskiej ceny odwołujący powołał wyroki KIO 580/18, KIO 509/20, KIO 2399/18. Cena Strabag jest nieadekwatna, bo dotyczy wykonania innego zakresu robót niż opisany w dokumentacji projektowej.

Strabag nie sprostał obowiązkowi złożenia stosownych wyjaśnień celem obalenia domniemania rażąco niskiej ceny, wobec czego zamawiający w sposób niezrozumiały i bezpodstawny zaniechał odrzucenia oferty wykonawcy na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 5 i 6 W konsekwencji opisanych naruszeń doszło również do obrazy zasady równego traktowania wykonawców. Odwołujący złożył ofertę w postępowaniu mając na uwadze wszelkie stawiane mu przepisami prawa wymagania. Zamawiający swoim działaniem spowodował, że odwołujący konkuruje z podmiotem, który konstruuje oferty, które naruszają przepis.

Zamawiający zdaje się tego nie zauważać, mimo że w oparciu o jednoznaczne oświadczenia tego wykonawcy, jest w stanie ustalić, że zaoferowany przez niego przedmiot zamówienia nie odpowiada co do treści warunkom zamówienia a w konsekwencji, że złożone wyjaśnienia mające na celu obalenie domniemania rażąco niskiej ceny oferty, nie mogą odnieść zamierzonych skutków, bo potwierdzają, że wykonawca dokonał wyceny robót innych niż wymagane przez zamawiającego.

9 grudnia 2025 r. zamawiający poinformował o wniesieniu odwołania.

12 grudnia 2025 r. wykonawca Strabag spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Pruszkowie, ul.

Parzniewska 10 zgłosił swój udział w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego. Zgłoszenia dokonał pełnomocnik działający na podstawie pełnomocnictwa z 4 lutego 2025 r. udzielonego przez dwóch członków zarządu.

Do zgłoszenia dołączono dowody jego przekazania stronom.

Wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Przystępujący wskazał, że posiada interes w przystąpieniu do tego postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego i żądaniu oddalenia odwołania w całości. Przystępujący bierze udział w postępowaniu, a złożona przez niego oferta została uznana za najkorzystniejszą.

Wybór oferty STRABAG wbrew twierdzeniom Balzoli był działaniem prawidłowym. Złożona przez STRABAG oferta jest zgodna z warunkami zamówienia i SW Z. Zaproponowane przez przystępującego rozwiązania spełniają warunek

równoważności wbrew twierdzeniom Balzoli.

STRABAG w tym względzie na etapie postępowania przedstawił wyczerpujące informacje, które zamawiający uznał za prawidłowe. Oferta STRABAG nie zawiera również rażąco niskiej ceny.

Wyjaśnienia, które złożył przystępujący korespondują z wezwaniem i odpowiadają przedmiotowi zamówienia.

W razie uwzględnienia odwołania Balzoli, przystępujący może ponieść szkodę w związku z zarzucanymi zamawiającemu naruszeniami przepisów ustawy, gdyż unieważnienie czynności wyboru oferty STRABAG i ewentualne nakazanie odrzucenia tej oferty uniemożliwi przystępującemu uzyskanie przedmiotowego zamówienia, na co mógłby w przeciwnym razie liczyć. W interesie przystępującego jest, aby umowa w sprawie zamówienia publicznego została zawarta z nim, a nie z Balzolą.

Interes przystępującego o którym mowa w art. 525 ust. 1 ustawy jest pojęciem znacznie szerszym niż interes do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 505 ust. 1 ustawy. Skutkiem przystąpienia nie musi być uzyskanie zamówienia publicznego, może to być natomiast jakikolwiek interes, również faktyczny, który będzie potencjalnie zrealizowany przez rozstrzygnięcie odwołania na korzyść strony, do której zgłoszono przystąpienie.

Zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie stanowiskiem wyrażanym w doktrynie i orzecznictwie, w świetle art. 505 ust. 1 ustawy interes w uzyskaniu zamówienia powinien być interpretowany szeroko jako odnoszący się nie do uzyskania zamówienia w prowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia, ale do możliwości pozyskania świadczenia będącego przedmiotem zamówienia, niezależnie od tego, w jakim postępowaniu zostanie ono wykonawcy udzielone.

Skoro interes przystępującego w myśl art. 525 ust. 1 ustawy jest rozumiany znacznie szerzej niż interes w uzyskaniu zamówienia, o którym mowa w art. 505 ust. 1 ustawy, to tym bardziej w stanie faktycznym tej sprawy należy uznać, że przystępujący ma interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść zamawiającego, ponieważ w przypadku uwzględnienia odwołania przystępujący zostałby pozbawiony możliwości uzyskania zamówienia w tym postępowaniu.

26 stycznia 2025 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o:

1. odrzucenie odwołania 2)w razie nieuwzględnienia wniosku z pkt 1) o oddalenie odwołania w całości; 3)zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; 4)przeprowadzenie dowodów z dokumentacji postępowania, w tym z wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny przystępującego oraz z treści oferty, w tym załącznika o zastosowaniu rozwiązań równoważnych, wyjaśnień przystępującego złożonych w oparciu o art. 223 ust. 1 ustawy; 5)w zakresie wskazanej w piśmie KIÓ kwestii wniosku dowodowego - na aktualnym etapie zamawiający nie wnosi o przeprowadzenie takiego dowodu z opinii biegłego, ale zgodnie z przepisami ustawy zastrzega sobie możliwość wniesienia takiego wniosku na późniejszym etapie postępowanie odwoławczego – zamawiający wskazał przy tym, że skoro przedmiotem sporu jest w dużej mierze interpretacja postanowień SW Z i OPZ oraz wynikających z nich interpretacji konsekwencji, co do treści oferty i zakresu równoważności, to w tym przedmiocie wiadomości specjalne nie są niezbędne, lecz koniecznym jest dokonanie wykładni stosownych postanowień oraz analiza treści oferty przystępującego i jego wyjaśnień.

Zamawiający poinformował również, że nastąpiło uchylenie zakazu zawarcia umowy w dniu 15 grudnia 2025 r., co skutkowało jej zawarciem w dniu 15 grudnia 2025 r.

Zamawiający wpierw wniósł o odrzucenie odwołania, albowiem pełnomocnictwo do jego złożenia jest pełnomocnictwem ogólnym, a do złożenia odwołania do KIÓ jest konieczne pełnomocnictwo rodzajowe.

Pełnomocnictwo do wniesienia odwołania nie może być pełnomocnictwem ogólnym, ponieważ wniesienie środka odwoławczego jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. Oznacza to, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wymagane jest pełnomocnictwo rodzajowe (tj. pełnomocnictwo do zastępowania mocodawcy przy określonej kategorii czynności prawnych), a zatem konieczne jest wskazanie w treści pełnomocnictwa, że pełnomocnik jest umocowany do wniesienia odwołania w imieniu mocodawcy w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia. (por.

KIO/UZP 165/08).

Dodatkowo do odwołania załączone zostało potwierdzenie przekazania kopii odwołania do Tramwajów Warszawskich, a nie do zamawiającego w niniejszej sprawie. W tym zakresie zamawiający wniósł o zweryfikowanie w dokumentacji postępowania odwoławczego przez Krajową Izbę Odwoławczą, czy jest prawidłowe potwierdzenie przekazania kopii odwołania.

Ponadto o ewentualne rozważenie na posiedzeniu odrzucenia odwołania w oparciu o art. 528 pkt 1) i 6) ustawy.

Zamawiający wskazał, że stanowisko z odwołania jest bezzasadne i podtrzymał swoją decyzję z 3 grudnia 2025 r.

Zamawiający podniósł, że odwołujący zarzuca przystępującemu, że jego oferta nie ma charakteru równoważnego, a wręcz wariantowy. Jest to stanowisko całkowicie błędne. Ofertę wariantową charakteryzuje odmienny sposób wykonania zamówienia, tj. prezentuje ona inną niż przyjęta przez zamawiającego koncepcja uzyskania tego samego efektu, zaś o

możliwości składania ofert wariantowych decyduje zamawiający. Doktryna prawa stwierdza, że „ofertę wariantową należy odróżnić od rozwiązania równoważnego, o którym mowa w art. 99 ust. 5 PZP. Pomimo że obie te instytucje opisują możliwość uzyskania określonego efektu za pomocą rozwiązania innego niż wskazane w dokumentach zamówienia, to jednak odnoszą się do innych mechanizmów, które mogą być stosowane w różnych okolicznościach.

Najważniejszą różnicą jest to, że obowiązek stosowania rozwiązań równoważnych wynika wprost z art. 99 ust. 5 oraz art. 101 ust. 4 i 5 ustawy. W przypadkach wskazanych w powołanych przepisach, zamawiający obowiązany jest dopuścić rozwiązania równoważne. Z kolei możliwość złożenia oferty wariantowej zależy od woli zamawiającego i nie jest warunkowana dodatkowymi okolicznościami, na co wskazuje komentowany przepis. Zastosowanie rozwiązań równoważnych prowadzi do wykonania zamówienia w taki sposób, jak przewidziany w dokumentach zamówienia, z użyciem jednak innych materiałów lub rozwiązań, równoważnych do wymaganych przez zamawiającego. Natomiast oferta wariantowa to alternatywne do określonego przedmiotu zamówienia świadczenie wykonawcy.” (M. Jaworska (red.), Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. 6, 2025).

Pojęcie równoważności nie może oznaczać tożsamości produktów, ponieważ przeczyłoby to istocie oferowania produktów równoważnych.

Odwołujący pominął w swych wywodach m.in. ust. 4 z Rozdziału IV SW Z „(…) Zamawiający dopuszcza zastosowanie przez wykonawcę rozwiązań równoważnych w stosunku do opisanych przez zamawiającego pod warunkiem, że będą one posiadały co najmniej takie same lub lepsze parametry techniczne i funkcjonalne i nie obniżają standardów określonych w dokumentacji projektowej. Zaoferowane rozwiązanie równoważne nie może powodować konieczności przeprojektowania dokumentacji projektowej” W kontekście ww. postanowienia, ale też wskazanego w SW Z ust. 5 (Rozdział IV SW Z), oczywistym jest, że rozwiązania równoważne proponowane przez przystępującego są dopuszczalne. Gdyby przyjąć retorykę odwołującego, postanowienia SW Z o równoważności byłyby „puste”, gdyż nie można by ich zastosować, a zgodnie z zasadami wykładni (por. art. 65 k.c.) nie jest to prawidłowe rozumowanie.

Podkreślił, że cel przy zastosowaniu rozwiązań równoważnych przez przystępującego jest zgodny z warunkami zamówienia, a to jest najistotniejsza kwestia.

Przystępujący stosuje inne materiały i rozwiązania w zakresie dolnych warstw konstrukcji nawierzchni jezdni, dolnych warstw konstrukcji chodników i ciągów pieszo – rowerowych oraz wzmocnienia podłoża gruntowego i wykonania dolnych warstw konstrukcji nawierzchni jezdni, ciągów pieszo – rowerowych i chodników.

Okoliczność, że zastosowane rozwiązania równoważne miały wpływ na cenę ofertową nie jest podstawą do jej kwestionowania. Każdy wykonawca wycenia swoją ofertę samodzielnie. Logicznym jest, że skoro zastosowano rozwiązanie równoważne do referencyjnego, to dany wykonawca je wyceniał, w tym również w zakresie potencjalnych oszczędności.

Odwołujący w zasadzie opiera swoją argumentację na jednej kwestii- że rozwiązanie przystępującego nie jest równoważne względem opisów SWZ.

Celem ust. 4 i 5 z Rozdziału IV SW Z jest, aby nie trzeba było dokonywać zmian pozwolenia na budowę oraz innych dokumentów i zgód administracyjnych. Wszelkie zatem zmiany nieistotne, czy też porządkujące, uzupełniające itp., nie prowadzące do konieczności dokonania zmian w ww. dokumentach i tak są dopuszczalne. Na marginesie można uznać, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 3 czerwca 2015 r. (V CSK 551/15) „W razie ustalenia przez strony umowy o roboty budowlane wynagrodzenia ryczałtowego nieistotna zmiana przez zamawiającego projektu budowlanego nie stanowi zmiany przedmiotu zamówienia publicznego (art. 647 k.c., art. 140 i 144 p.z.p.).” Zamawiający przywołał ww. orzeczenie w celu pokazania, że nawet zmiana o charakterze nieistotnym, ale w projekcie budowlanym, nie stanowi zmiany przedmiotu zamówienia.

Nie ma zatem konieczności przeprojektowywania dokumentacji projektowej.

Co do wywodu z pkt. XVII odwołania to jest on całkowicie kontrfaktyczny i nie ma zastosowania do tej sprawy, albowiem nie ma się w tym przypadku do czynienia ze wskazanymi w art. 99 ust. 5 ustawy znakami towarowymi itp.

Zamawiający analizował dokładnie uzasadnienie i wykazanie związane z oferowanymi rozwiązaniami równoważnymi. Z ramienia zamawiającego ocena takiego rozwiązania była dokonywana m.in. przez autora dokumentacji projektowej, który stwierdził „ad. 1 i 2 Wszystko co zawiera oferta równoważna spełnia kryteria doprowadzenia do grupy nośności podłoża gruntowego G1, E2 >= 80 MPa […] Natomiast nas interesuje w zasadzie doprowadzenie gruntu do nośności G1 dowolną metodą, więc nie widzę tu przeciwwskazań. ad. 3 Wymiana gruntu jest nawet metodą pewniejszą, niż materac wzmacniający, więc jeżeli kosztowo bardzie się to wykonawcy kalkuluje to też nie ma przeciwwskazań. natomiast znowu może okazać się, że grunt do wymiany zalega na większym obszarze, niż założono w dokumentacji, co również nie może stanowić podstawy do roszczenia finansowego wykonawcy w stosunku do Inwestora1, E2 >= 80 MPa.”

Zaproponowane przez przystępującego rozwiązanie równoważne gwarantuje zachowanie parametrów nośności gruntu wskazanych w projekcie (zatem nie ma zmian w tym zakresie). ]Przystępujący, zgodnie z wymaganiami zamawiającego (nie określającymi katalogu środków dowodowych), załączył do

oferty dokumenty dotyczące rozwiązań równoważnych. Tym samym przystępujący spełnił wszystkie wymagania zamawiającego dotyczące zastosowanych rozwiązań równoważnych i nieuprawnione jest podnoszenie argumentów, że zastosowanie rozwiązań równoważnych jest wadliwe.

Dopuszczenie rozwiązań równoważnych generuje konieczność oceny równoważności przez zamawiającego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem KIO: "opis przedmiotu zamówienia jest jedną z najważniejszych elementów przygotowania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, mającym zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celu tego postępowania - zawarcia ważnej umowy w sprawie jego wykonania. Aby było to możliwe zamawiający musi nie tylko opisać przedmiot zamówienia w siwz w sposób jasny, zrozumiały i wyczerpujący, aby wykonawcy nie mieli wątpliwości jaki produkt mogą zaoferować (przepis art. 29 ust. 1 P.z.p.), ale jednocześnie ten sposób opisu nie może utrudniać uczciwej konkurencji (...) Zaniechanie podania minimalnych wymagań w zakresie sposobu oceny równoważności produktów, przy jednoczesnym wskazaniu konkretnego produktu, stanowi nie tylko naruszenie dyspozycji przepisu art.

29 ust. 3 P.z.p., ale również może utrudniać uczciwą konkurencję, zniechęcając do udziału w postępowaniu wykonawców mogących zaoferować inne produkty tej samej klasy, jak wskazane jako referencyjne w siwz (...)" (wyrok KIO z dnia 25 sierpnia 2010 r. KIO/UZP 1733/10). Zamawiający wymagał od wykonawcy stosownie do treści art. 101 ust.

5 ustawy złożenia stosownych dokumentów uwiarygodniających zastosowanie rozwiązań równoważnych.

Co też istotne w orzecznictwie KIO podkreśla się, że "wyrób równoważny nie musi być identyczny z opisanym w SW Z.

Powinien natomiast zapewniać zakładane funkcjonalności użytkowe, potwierdzające w pełni przydatność wyrobu do zamierzonego stosowaniu i poziom ich jakości - niezawodności" (wyrok KIO 2028/12 z dnia 2 października 2012 r., LEX 1225207.). Nie każde urządzenie zamienne jest równoważne i spełnia wymagania SW Z, przez co może zostać uwzględnione przez zamawiającego.

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że: "(...) oferta równoważna to taka, która przedstawia produkt, który nie jest identyczny, tożsamy z produktem referencyjnym, ale posiada pewne, istotne dla zamawiającego, zbliżone do produktu referencyjnego cechy i parametry. Pojęcie równoważności bowiem nie może oznaczać tożsamości produktów, ponieważ przeczyłoby to istocie oferowania produktów równoważnych i czyniłoby możliwość oferowania produktów równoważnych pozorną i w praktyce niemożliwą do spełnienia. Zaś rozwiązanie równoważne nie może oznaczać, że inne zaproponowane w ramach tej równoważności urządzenie ma spełniać wszystkie parametry konkretnego urządzenia, określonego producenta, przyjętego przez projektanta, gdyż naruszałoby to zasadę równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji. (...)". (za wyrokiem KIO z 19 marca 2010 r., sygn. akt: KIO 189/10 oraz za wyrokiem z 9 lipca 2013 r., sygn. akt: KIO 1458/13).

Odwołujący kwestionuje też dowód w zakresie równoważności jako będący oświadczeniem wiedzy przystępującego.

Jest to jednak miarodajny dowód na potwierdzenie równoważności zaoferowanych rozwiązań. Zgodnie ze stanowiskiem wynikającym z orzecznictwa „Aby skutecznie podważyć wiarygodność przedmiotowego oświadczenia (oświadczenia wiedzy w formule dokumentu prywatnego) wymagane jest przeprowadzenie kontrdowodu - na przykład na okoliczność, że osoba, która podpisała dokument nie miała, bądź nie mogła mieć, wiedzy na określony temat, bądź że w rzeczywistości zdarzenia miały inny obrót niż ten, który został udokumentowany. Przy tym ciężar obalenia rzetelności oświadczenia odwołującego rozłożony jest według reguł ogólnych, a zatem spoczywa na tym, kto wywodzi z tego skutki procesowe, a więc na zamawiającym (podobnie w wyroku KIO 2686/19 z 22 stycznia 2020 r.). (…). Oświadczenie woli należy odróżnić od oświadczenia wiedzy, które nie są wyrażeniem woli powołania, zmiany lub zakończenia stosunku cywilnoprawnego (tak Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 9 lutego 2017 r., sygn. akt: V ACa 374/16)." (za wyrokiem KIO z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt: KIO 1961/24). Podobnie w wyroku KIO z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt: KIO 1643/24, KIO 1651/24. Oczywiście powyższe należy odnieść odpowiednio do niniejszej sprawy i do ról procesowych.

Jednakże odwołujący nie przedstawił kontrdowodu do dowodów złożonych w toku postępowania w trybie podstawowym.

Na nim zaś ciąży ciężar dowodu zgodnie z art. 534 ustawy.

Zastosowanie przesłanki odrzucenia – art. 226 ust. 1 pkt 5) ustawy - wymaga jednoznacznego wykazania na czym polega niezgodność oferty z warunkami zamówienia, poprzez wskazanie w ofercie tego, co jest sprzeczne z dokumentacją postępowania i w jaki sposób ta niezgodność występuje, w konfrontacji z wyraźnie określonymi i ustalonymi warunkami zamówienia. W ocenie zamawiającego odwołanie nie spełnia ww. wymogów.

Przechodząc dalej, w załączniku nr 1 do SW Z, czyli w OPZ, też jest mowa o rozwiązaniach równoważnych – ust. III Założenia i materiały wyjściowe do wykonania prac budowlanych, obowiązki wykonawcy pkt 3-7 OPZ o treści:

1. We wszystkich miejscach SW Z i załącznikach do SW Z, w których użyto przykładowego znaku towarowego, patentu, pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę lub jeżeli zamawiający opisał przedmiot zamówienia przez odniesienie do norm, ocen technicznych, specyfikacji technicznych i systemów referencji technicznych, o których mowa w art. 101 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy, a w każdym przypadku, działając zgodnie z art. 99 ust. 6 i art. 101 ust. 4 ustawy, zamawiający dopuszcza rozwiązania równoważne w stosunku do określonych w SW Z i dokumentacji technicznej, pod warunkiem zapewnienia parametrów

nie gorszych niż określone w opisie przedmiotu zamówienia, a każdy przytoczony znak towarowy, patent, pochodzenie, źródło lub szczególny proces, normę, ocenę techniczną, specyfikację techniczną i system referencji technicznych, należy odczytywać łącznie z zapisem „ lub równoważna/e” Rozwiązanie równoważne jest dopuszczalne w sytuacji, gdyby wyraz „równoważny” lub „równoważne” nie znalazło się w opisie przedmiotu zamówienia.

1. Równoważność polega na możliwości zaoferowania przedmiotu zamówienia o nie gorszych parametrach technicznych, konfiguracjach, wymaganiach normatywnych itp. W opisie przedmiotu zamówienia mogą być podane niektóre charakterystyczne dla producenta wymiary. Nazwy własne producentów materiałów i urządzeń podane w opisie należy rozumieć jako preferowanego typu w zakresie okres lenia minimalnych wymagań jakościowych. Nie są one wiążące i można dostarczyć elementy równoważne, kto re posiadają co najmniej takie same lub lepsze parametry techniczne; jakościowe, funkcjonalne, o ile będą tożsame tematycznie i o takim samym przeznaczeniu oraz nie obniżą określonych w opisie przedmiotu zamówienia standardów.
2. Zamawiający zobowiązuje wykonawców do wykazania rozwiązań równoważnych do zastosowania w stosunku do dokumentacji. W myśl art. 101 ust. 5 ustawy wykonawca, który powołuje się na rozwiązania równoważne jest obowiązany udowodnić w ofercie, że oferowane przez niego produkty, roboty budowlane itp. spełniają wymagania określone w SWZ. Brak wskazania tych elementów będzie traktowany jako wybór elementów opisanych w SWZ.

Mając na uwadze postanowienia z OPZ nie ulega wątpliwości, że zaoferowane zmiany są równoważne do referencyjnych. Co więcej, jeśli zdaniem odwołującego występowałaby rozbieżność interpretacyjna (czemu zamawiający zaprzecza), to z uwagi na zasady wykładni pro wykonawca i tak korzystniejsza interpretacja obowiązuję, a zatem z ww. postanowień. Zgodnie z art. 105 ustawy, wykonawca, który oferuje materiały równoważne jest zobowiązany wykazać, że oferowane przez niego produkty spełniają wymagania określone przez zamawiającego (analogiczne postanowienia w SWZ nie ma).

Nadto, w celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości zamawiający w zakresie rozwiązań równoważnych wezwał przystępującego w trybie art. 223 ust. 1 ustawy do wyjaśnień. Przedłożone wyjaśnienia są spójne i jasne. Wyjaśniają zatem wszelkie kwestie. Co więcej, przedłożono dodatkowo raport technologiczny, zbieżny z dokumentem o równoważności, przedłożonym wraz z ofertą, datowany na 20 listopada 2025 r.

Wobec powyższego zarzut jako niezasadny podlega oddaleniu.

Odwołujący jest nadto niekonsekwentny w swoich twierdzeniach. W zarzucie pierwszym -kwestionującym zaoferowanie przez przystępującego rozwiązania równoważne prowadzi wywód, dlaczego nie można jego zdaniem uznać propozycji przystępującego za równoważną. W zarzucie ewentualnym zaś kwestionuje wykazanie równoważności. Jednakże w zarzucie brak wskazania naruszenia art. 101 ust. 5 ustawy, a mając na uwadze art. 555 ustawy, nie można rozszerzać przedmiotowego zarzutu.

Odnosząc się do tego zarzutu, zamawiający wskazał na swoje powyższe stanowisko, jak też podniósł, że wraz z ofertą przystępujący przedstawił opis równoważności. Co więcej, na skutek wezwania do wyjaśnień w trybie art. 223 ust. 1 ustawy również przedłożył pełne uzasadnienie, potwierdzające równoważności propozycji. Ponadto przedstawił raport technologiczny, który dodatkowo potwierdza prawidłowość rozwiązania równoważnego, jak też w ocenie zamawiającego potwierdza realizację przez przystępującego obowiązku wykazania zgodności rozwiązania równoważnego z warunkami zamówienia, w tym w zakresie równoważności.

Przystępujący oferuje konkretne rozwiązania, produkty o charakterze równoważnym w powiązaniu z planami realizacyjnymi, które przedstawił. Odwołujący poza twierdzeniem nie przedstawił argumentacji, jak też dowodów na to, że rozwiązanie równoważne nie będzie realizować celu przedmiotu zamówienia, jak też, że uzyskane parametry będą gorsze niż referencyjne. Odwołujący pomija przy tym, że rozwiązanie techniczne ma również wpływ na parametry wytrzymałościowe. Metoda realizacyjne ma w tym zakresie niebagatelne znaczenie.

Zamawiający znów podniósł, że odwołujący mija się ze stanem faktycznym. Przystępujący przedłożył dokumenty, w tym wyliczenia i metodyki. Przepisy ustawy nie uprawniają zamawiającego do negowania czy też ograniczenia środków dowodowych do wykazywania równoważności. Ze wskazane powyżej postanowienia OPZ wynikał obowiązek wykazania zgodnie z art. 101 ust. 5 ustawy, ale nie przez określone dowody. Odwołujący zaś nie przedstawił dowodów i stanowisk obalających to co znajduje się w zakresie rozwiązań równoważnych przystępującego w dokumentacji postępowania (oferta oraz wyjaśnienia).

W ocenie zamawiającego zarzut ewentualny jest bezzasadny.

Również zarzut rażąco niskiej ceny odwołującego jest niezasadny. Ma on charakter blankietowy i w ogóle nie odnosi się do obszernej dokumentacji w zakresie wyjaśnień rażąco niskiej ceny oraz licznych dowodów, które zostały przedłożone.

Zwrócił uwagę, że w przypadku, gdy odwołanie zostało wniesione na zaniechanie czynności odrzucenia oferty innego wykonawcy zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy ocenie podlega zgodność z tymi przepisami rzeczonego zaniechania w zakresie przedstawionych w tym odwołaniu okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających wniesienie odwołania w zakresie tego zarzutu, a dokonując przedmiotowej oceny bada się

prawidłowość dokonanej przez zamawiającego oceny złożonych mu wyjaśnień i dowodów w zakresie wyliczenia ceny, biorąc pod uwagę treść żądania od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny oraz złożonych przez wykonawcę wyjaśnień i dowodów w ww. zakresie.

Zarzut i jego uzasadnienie nie zawierają żadnej treści. Nie wskazują które ceny są wadliwe i jakie koszty są kwestionowane przez odwołującego. Przypomniał, że z przepisów ustawy wynika, że odrzuceniu podlega taka oferta, w której bezsprzecznie stwierdzono, bez żadnych wątpliwości, zaniżenie ceny w sposób rażący, jak też oferta wykonawcy, który wezwany przez zamawiającego nie złoży wyjaśnień lub gdy wyjaśnienia przez niego złożone, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny (a zatem są nierzetelne, niepełne, nie odpowiadają na zadane przez zamawiającego pytania). W ramach odwołania, które musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne uzasadniających wniesienie odwołania, odwołujący powinien jednoznacznie wskazać okoliczności i przedmiot co do którego odnosi przedstawiane stanowisko.

W ramach zarzutu 3 odwołania tego brak.

Obowiązkiem odwołującego składającego odwołanie jest wskazanie uzasadnienia stawianych zarzutów i przedstawienia argumentacji faktycznej, która dałaby się poddać ocenie w kontekście czynności zamawiającego.

Tezę swoją odwołujący opiera wyłącznie na fakcie zastosowania rozwiązania równoważnego. Tymczasem wykonawca złożył w ofercie stosowne wyjaśnienia podparte dowodami, ustosunkował się do treści przesłanego przez zamawiającego wezwania do złożenia wyjaśnień. Twierdzenia swoje poparł wyliczeniami, ofertami dostawców i podwykonawców. Dołączył do wyjaśnień umowy o pracę pracowników drogowych ze stawkami godzinowymi zgodnymi z przepisami. Wyjaśnienia oraz dowody potwierdzają zapewnienie przez wykonawcę zgodności ceny oferty z przepisami w zakresie prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Wyjaśnienia Wykonawcy są spójne i klarowne.

Wobec powyższego zarzut jest bezzasadny. Zarzut wynikowy - mając na uwadze charakter przedmiotowego zarzutu, jak też bezzasadność pozostałych postawionych przez odwołującego, zarzut podlega oddaleniu jako bezpodstawny. Nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych w rzeczonym zarzucie.

26 stycznia 2026 r. przystępujący przedstawił stanowisko pisemne wnosząc o: - oddalenie w całości odwołania Balzola; - dopuszczenie na podstawie art. 538 ust. 1 ustawy dowodów zawnioskowanych w uzasadnieniu tego pisma lub przedstawionych na rozprawie, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu pisemnym bądź ustnym; Oświadczył, że na obecnym etapie przystępujący nie wnosi o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na wykazanie równoważności rozwiązań zaoferowanych przez STRABAG w ofercie na wykonanie zadania. W ocenie przystępującego Balzola nie przedstawiła uzasadnionych argumentów oraz dowodów na okoliczności braku owej równoważności, a treść dokumentów złożonych w postępowaniu przez STRABAG pozwala stwierdzić, że rozwiązania zaoferowane przez przystępującego spełniają kryteria równoważności opisane przez zamawiającego w SW Z IDW. Zamawiający dokonywał oceny oferty STRABAG w zakresie zgodności z warunkami zamówienia (w tym również co do równoważności przedstawionego w nim rozwiązania) nie stwierdził żadnych niezgodności w tym względzie. Przystępujący zastrzegł jednak możliwość zmiany stanowiska co do dopuszczenia wskazanego dowodu na rozprawie.

Odwołanie Balzola jest bezpodstawne. Całość argumentacji przedstawiona przez odwołującego jest chybiona, albowiem oparta jest na rzekomej niezgodności oferty STRABAG z SW Z, czy niewykazaniu przez STRABAG równoważności względem kryteriów wskazanych w SW Z IDW. Podkreślenia jednak wymaga, że argumentacja Balzola przywołana na potwierdzenie owych zarzutów oparta jest na własnej interpretacji postanowień SW Z IDW dotyczących równoważności, jak też przedstawieniu rozwiązań równoważnych STRABAG w sposób inny niż ten wynikających wprost z dokumentów złożonych przez STRABAG w postępowaniu.

Odwołujący stara się forsować tezę o rzekomej zmianie projektowej zaoferowanej przez STRABAG w ramach rozwiązania równoważnego, co jest stwierdzeniem nieprawdziwym i całkowicie oderwanym od treści dokumentów złożonych przez STRABAG w postępowaniu. Przystępujący nie tylko zaoferował rozwiązanie równoważne zgodne z kryteriami określonymi w SW Z IDW, ale również wykazał równoważność zaoferowanych rozwiązań. Ocena jego oferty przez zamawiającego, a następnie dokonanie jej wyboru jako najkorzystniejszej były działaniami zgodnymi z ustawy.

Stąd w ocenie przystępującego odwołanie powinno zostać oddalone. Nie sposób uznać, aby odwołujący wywiązał się z ciężaru dowiedzenia niezgodności oferty przystępującego, pomimo, że to na nim, jako inicjującym postępowanie odwoławcze spoczywa ciężar w tym zakresie, co znajduje potwierdzenie ugruntowanym orzecznictwie Izby (zob. wyrok z 30.04.2025 r., sygn. KIO 1283/25).

Analogicznie bezpodstawne są również zarzuty Balzola dotyczące rzekomego braku obalenia przez STRABAG domniemania rażąco niskiej ceny. Wbrew twierdzeniom i zarzutom odwołującego wyjaśnienia przystępującego były prawidłowe, a zamawiający dokonał właściwej oceny owych wyjaśnień. Balzola nie przedstawiła jakiejkolwiek rzeczowej i uzasadnionej argumentacji wykazującej twierdzenia przeciwne.

Uzasadnienie wszystkich zarzutów, w tym zarzutu dot. rzekomej niezgodności oferty STRABAG z SW Z jest (pomimo dość obszernego odwołania) lakoniczne. Treść odwołania sprowadza się do przytoczenia postanowień SW Z IDW oraz

treści oferty STRABAG oraz załącznika do oferty dot. rozwiązania równoważnego. Nie sposób doszukać się w uzasadnieniu odwołania rzeczowej analizy owych dokumentów. Wszystkie zarzuty oparte są na ogólnikowym stwierdzeniu jakoby rozwiązanie równoważne zaoferowane przez STRABAG było sprzeczne, czy też wychodziło poza ramy dopuszczonego przez zamawiającego rozwiązania równoważnego, przy czym jak wskazane zostało powyżej, w ocenie przystępującego, Balzola ani owych zarzutów rzeczowo nie uzasadniła, ani nie udowodniła, choć to na odwołującym spoczywa w tym zakresie ciężar dowodzenia.

Zamawiający dopuścił w SW Z IDW posłużenie się przez wykonawców rozwiązaniami równoważnymi. Kryteria równoważności zostały opisane w pkt IV.5. SWZ IDW, zgodnie z którym:

„(…) 5. Zamawiający dopuszcza zastosowanie rozwiązania równoważnego i na podstawie art. 99 ust. 6 ustawy PZP określa następujące kryterium dla oceny równoważności, które to kryterium ma zastosowanie do wszystkich materiałów (produktów) i urządzeń określonych w całej dokumentacji projektowej i pozostałych dokumentach opisu przedmiotu zamówienia, a mianowicie warunkiem zastosowania materiału lub urządzenia równoważnego jest spełnienia łącznie następujących wymagań:

1. materiał (zamiennie produkt) lub urządzenie równoważne musi zapewnić osiągniecie tego samego poziomu technologicznego, wydajnościowego i funkcjonalnego założonego w dokumentacji projektowej, specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych, 2)materiał lub urządzenie równoważne musi zapewnić uzyskanie parametrów technicznych nie gorszych od założonych w dokumentacji projektowej, specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych, 3)równoważne materiały i urządzenia muszą być dopuszczone do obrotu i stosowania zgodnie z obowiązującym przepisami, 4)Wykonawca, który zaoferuje produkty oraz urządzenia równoważne wymagające zmiany posiadanych decyzji, jest zobowiązany uzyskać wymagane decyzje własnym staraniem i kosztem, gwarantując jednocześnie wykonanie zamówienia w terminie wynikającym z SWZ; 5)Wykonawca jest zobowiązany wykazać równoważność zastosowanych materiałów lub urządzeń.

Dodatkowo o równoważności stanowi również pkt IV. 3 SWZ IDW i pkt. IV 4 SWZ IDW.

Zgodnie z pkt IV.3 SW Z IDW: "W każdym miejscu dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót i/lub OPZ, w którym wskazuje się lub przytacza normę, zamawiający dopuszcza rozwiązania równoważne a każdą przytoczoną normę należy odczytywać łącznie z zapisem „lub równoważna/e” zgodnie z art. 101 ust 4 ustawy PZP".

Z kolei w pkt IV 4 SW Z IDW zamawiający wskazał, że: "Wszędzie tam, gdzie przedmiot niniejszej umowy jest opisany przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu lub poprzez odniesienie do norm europejskich, ocen technicznych, specyfikacji technicznej i systemów referencji technicznych, Zamawiający dopuszcza zastosowanie przez Wykonawcę rozwiązań równoważnych w stosunku do opisanych przez Zamawiającego pod warunkiem, że będą one posiadały co najmniej takie same lub lepsze parametry techniczne i funkcjonalne i nie obniżają standardów określonych w dokumentacji projektowej. Zaoferowane rozwiązanie równoważne nie może powodować konieczności przeprojektowania dokumentacji projektowej."

W oparciu o tak sformułowane postanowienia SW Z IDW, STRABAG zaoferował rozwiązania równoważne polegające na: a. Rozwiązanie równoważne nr 1 – zmiana materiału w zakresie dolnych warstw konstrukcji nawierzchni jezdni W miejscach występowania podłoża gruntowego o grupie nośności G4 dokumentacja projektowa przewidywała uzyskanie wymaganej nośności – modułu wtórnego E2≥80 MPa – za pomocą dolnych warstw konstrukcji nawierzchni, a konkretnie podbudowy pomocniczej z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym: − Warstwa pierwsza – podbudowa pomocnicza z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym C3/4 gr. 20 cm; − Warstwa druga (od spodu) – podbudowa pomocnicza z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym C1,5/2 gr. 25 cm.

Rozwiązanie równoważne zaoferowane przez STRABAG dotyczyło podbudowy pomocniczej z mieszanki lub gruntu stabilizowanego spoiwem hydraulicznym lub wapnem C1,5/2 gr. 35 cm. W ten sposób zaoferowana została podbudowa pomocnicza w postaci jednej warstwy gr. 35 cm z materiału o tych samych parametrach (C1,5/2) w miejsce dwóch warstw o odmiennych parametrach i łącznej grubości 45 cm (25 cm C1,5/2 i 20 cm C3/4).

Wskazane rozwiązanie równoważne polega więc na zmianie materiału zastosowanego do wykonania podbudowy, bez konieczności wprowadzania zmian projektowych, tj. przeprojektowania zadania. Wszak element przedmiotu zamówienia jakim jest podbudowa pomocnicza z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym nie została wyeliminowana z oferty STRABAG. b. Rozwiązanie równoważne nr 2 – zmiana materiału w zakresie dolnych warstw konstrukcji nawierzchni chodników i ciągów pieszo-rowerowych W miejscach występowania podłoża gruntowego o grupie nośności G4 dokumentacja projektowa przewiduje uzyskanie

wymaganej nośności – modułu wtórnego E2≥80 MPa – za pomocą jednej warstwy podbudowy pomocniczej – podbudowa pomocnicza z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym C1,5/2 gr. 30 cm Rozwiązanie równoważne zaoferowane przez STRABAG dotyczy wykonania podbudowy pomocniczej z mieszanki lub gruntu stabilizowanego spoiwem hydraulicznym lub wapnem C2,3/3 gr. 25 cm.

Wskazane rozwiązanie równoważne polega więc na zmianie materiału zastosowanego do podbudowy i wykonaniu jednej warstwa gr. 25 cm z materiału o parametrach wyższych, niż przyjęte w dokumentacji projektowej tj. 30 cm C1,5/2.

Przedmiotowe rozwiązanie równoważne nie będzie powodować konieczności wprowadzenia zmian projektowych – przeprojektowania zadania. Analogicznie jak w przypadku rozwiązania równoważnego nr 1 w tym przypadku również dochodzi jedynie do zmiany materiału, z którego wykonana zostanie podbudowa pomocnicza (w żadnym zaś razie zastosowanie tego rozwiązania równoważnego nie polega na tym, że podbudowa pomocnicza miałaby nie zostać wykonana i nie spełniać stosownych parametrów). c.Rozwiązanie równoważne nr 3 – wymiana gruntów w ramach wzmocnienia podłoża W miejscach występowania podłoża gruntowego opisanego w dokumentacji projektowej jako G4* przewidziano uzyskanie modułu wtórnego E2>15MPa za pomocą metody soildyfikacji. Dokumentacja nie podawała szczegółowych wymagań dot. tej metody. W wyniku pytań wykonawców do SWZ, zamawiający podał jedynie następujące wymagania:

Należy założyć w ofercie wykonanie metody soildyfikacji o miąższości 1,0m. stabilizację wykonuje się w pasach lub w słupach o szerokości końcówki mieszającej. Jako czynnik wiążący należy użyć cement CEM II lub CEM III klasy 32,5 52,5. Dopuszcza się stosowanie popiołów, mieszanin cementowo-popiołowych. Dokładną recepturę określającą ilość i rodzaj spoiwa należy opracować w laboratorium przed rozpoczęciem prac lub na poletku próbnym.

Dodatkowo, po uzyskaniu modułu E2>15MPa za pomocą powyższej metody przewidziano wzmocnienie podłoża gruntowego za pomocą dwuwarstwowego materaca wzmacniającego z kruszywa i geosyntetyków. Dokładny układ poniżej: − Materac wzmacniający z mieszanki niezwiązanej C90/3 gr. 30 cm − georuszt trójosiowy − Materac wzmacniający z mieszanki niezwiązanej C50/30 gr. 30 cm − georuszt trójosiowy − Podłoże gruntowe (E2>15 MPa).

Rozwiązanie równoważne zaoferowane przez STRABAG polega na pełnej wymianie gruntów i doprowadzeniu podłoża do grupy nośności G1 zgodnie z wymaganiami SST.

Zaoferowane rozwiązanie również sprowadza się więc de facto do zmiany materiału wykorzystanego do wzmocnienia podłoża - w miejsce dwuwarstwowego materaca z kruszywa wzmacnianego geosyntetykami i soildyfikacji zaoferowane zostało wykonanie wymiany gruntów. Zaoferowane rozwiązanie równoważne nie będzie powodować konieczności przeprojektowania dokumentacji projektowej.

Mając powyższe na względzie i reasumując założenia rozwiązania równoważnego zaoferowanego przez STRABAG, wskazał, że wszystkie 3 wskazane powyżej rozwiązania równoważne dotyczą zmiany materiału przewidzianego w dokumentacji do wykonania robót, który z oczywistych względów implikuje określone zmiany co do np. ilości warstw podbudowy, niemniej w ocenie przystępującego w dalszym ciągu są zmianami materiału/produktu do wykonania robót, który nie będzie wymagał przeprojektowania dokumentacji projektowej – co w ramach kryterium równoważności nie zostało dopuszczone (stanowi jedyne negatywne kryterium równoważności wskazane w SW Z). Przykładowo, w odniesieniu do dolnych warstw konstrukcji oferta STRABAG nadal zakłada wykonanie podbudowy pomocniczej z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym, jak przewiduje to dokumentacja projektowa udostępniona przez zamawiającego, tyle że w ramach innej ilości warstw.

Przystępujący sprzeciwia się twierdzeniom Balzola jakoby STRABAG w ramach rozwiązań równoważnych zaoferował niedozwolone przez zamawiającego rozwiązanie w SWZ IDW.

Odwołujący prezentując tego rodzaju twierdzenia, opiera się usilnie na oświadczeniach STRABAG wskazanych w piśmie z 18.11.2025 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie zamawiającego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, w których to STRABAG odwołał się do rozwiązania równoważnego, wskazując, że do kalkulacji oferty przyjął inne rozwiązanie w miejsce „zaprojektowanego” przez zamawiającego. Wskazane oświadczenia STRABAG należy intepretować jednak łącznie ze wszystkimi informacjami i oświadczeniami zawartymi w przedmiotowym piśmie, ofercie i dalszej korespondencji oraz postanowieniami SW Z IDW dotyczącymi równoważności. I tak zgodnie z treścią informacji zawartych w piśmie z 18.11.2025 r., wyraźnie zostało wskazane, że zaoferowane przez STRABAG rozwiązania dotyczą zmiany materiału do wykonania robót objętych dokumentacją projektową. Przystępujący pisząc w przedmiotowych wyjaśnieniach ceny ofertowej o „zaprojektowanym rozwiązaniu” miał więc na myśli zastosowanie innego materiału (rozwiązania równoważnego), niż ten wskazany (zaprojektowany) w dokumentacji. Wniosek ten wynika wprost z treści wyjaśnień z 18.11.2025 r. Poniżej STRABAG przedstawia fragment owych wyjaśnień, gdzie wskazane zostało co

następuje:

„Przyjęte do oferty Wykonawcy rozwiązanie to zastosowanie mieszanki lub gruntu stabilizowanego spoiwem hydraulicznym lub wapnem C1,5/2 grubości 35 cm w miejsce zaprojektowanego wcześniej rozwiązania w postaci warstwy z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym C1,5/2 grubości 25 cm oraz warstwy z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym C3/4 grubości 20 cm”.

Cała argumentacja Balzola o rzekomym zaoferowaniu przez STRABAG rozwiązania równoważnego wykraczającego, czy też sprzecznego z tym które dopuścił w postępowaniu zamawiający jest bezpodstawne i oparta tylko i wyłącznie na oświadczeniach STRABAG prezentowanych w sposób opaczny przez odwołującego, który usilnie stara się nadać owym oświadczeniom inny sens niż wprost z nich wynikający. Z oświadczeń STRABAG nie sposób wywieść, że ten zaoferował inne rozwiązania projektowe, tj. wykonanie robót za pomocą innej (zamiennej) dokumentacji projektowej niż ta opracowana przez Zamawiającego.

Przyjęte przez przystępującego rozwiązania równoważne dotyczą zmian materiału, co wprost wynika z załącznika do oferty STRABAG oraz wyjaśnień z 18.11.2025 r. Zastosowane modyfikacje nie są i nie powodują konieczności przeprojektowania dokumentacji, albowiem nie zmieniają geometrii, niwelety, układu drogowego, odwodnienia docelowego ani funkcji obiektu. Oczywiste jest przy tym, że tego rodzaju zmiany materiału determinują zmianę dotyczącą np. ilości dolnych warstw konstrukcyjnych, niemniej owa zmiana jest normalnym i technicznie uzasadnionym następstwem zmiany materiału – co w żaden sposób nie zostało zabronione SW Z IDW. Jedynym warunkiem „negatywnym” rozwiązania równoważnego był bowiem jedynie brak konieczności „przeprojektowania dokumentacji”.

Wskazany wniosek jest oczywisty, gdyby faktycznie w ramach równoważności nie była dopuszczalna zmiana sposobu wykonania robót – jako konsekwencja zmiany materiału/urządzeń – to w jakim celu zamawiający w ramach SW Z IDW zastrzegł, że zmiany nie mogą powodować konieczności „przeprojektowania dokumentacji”?

Twierdzenia Balzola o rzekomej niezgodności oferty STRABAG z SW Z IDW w zakresie dotyczącym rozwiązania równoważnego są bezpodstawne. Odwołujący całą argumentację oparł na stwierdzeniach, że STRABAG zaoferował w ramach rozwiązania równoważnego niedopuszczalną zmianę projektową, choć w istocie owa zmiana nie została zaoferowana, albowiem rozwiązanie równoważne dotyczy zmiany materiału i związanej z tym zmiany sposobu wykonania robót podyktowanej zastosowaniem równoważnego, choć innego materiału. W każdym bądź razie nie powoduje to przeprojektowania dokumentacji. Uchodzi uwadze odwołującego różnica pomiędzy zmianą polegającą na zmianie sposobu wykonania robót względem tej przyjętej w dokumentacji projektowej a konieczności przeprojektowania dokumentacji.

STRABAG raz jeszcze oświadcza, że zaoferowane rozwiązanie równoważne jest zgodne z kryteriami określonymi w SW Z IDW. W tym miejscu dodać zaś należy w związku z argumentacją odwołującego, że „równoważności” nie można utożsamiać z „identycznością” (por. wyrok Izby z 07.03.2023 r., sygn. KIO 303/23).

Przystępujący stoi na stanowisku, że równie bezpodstawny i nie wykazany jest zarzut Balzoli odnoszący się do rzekomego braku wykazania przez STRABAG równoważności zaoferowanego rozwiązania.

Wraz z ofertą złożony został załącznik nr 5D w którym opisane zostały przez STRABAG przyjęte przez niego rozwiązania równoważne. Odwołujący wskazał, że przedmiotowy załącznik zawiera oświadczenia „własne” STRABAG, co jest oczywiście prawdą, niemniej nie można tracić z oczu tego, że wskazany dokument opracowany został przez mgr inż. Pana Łukasza Wiśniewskiego posiadającego uprawnienia do kierowania robotami, ale również do projektowania bez ograniczeń w specjalności inżynieryjnej drogowej. O ile więc faktycznie przedmiotowy dokument został złożony przez STRABAG to opracowany został przez osobę posiadającą wszelkie niezbędne kwalifikacje i uprawnienia odnoszące się do opracowania rozwiązania równoważnego, w tym przeprowadzenia wszelkich niezbędnych analiz i obliczeń pod kątem spełnienia przez proponowane rozwiązania parametrów technicznych, odpowiadających tym opisanym przez zamawiającego w dokumentacji projektowej. Przy prezentacji rozwiązań równoważnych w ramach oferty STRABAG odwołano się m.in. do normy PN EN 14227-15, czy też wykorzystano również metodę mechanistycznoempiryczną.

Niezrozumiałe są twierdzenia odwołującego jakoby niewłaściwe było wzięcie przez STRABAG pod uwagę w swych analizach jako jedynego parametru technicznego modułu odkształcenia E2. Dokumentacja projektowa dotycząca zadania wspomina wyłącznie o tym parametrze.

STRABAG oświadczył dodatkowo, że pozostałe kwestie/parametry techniczne, które powinny zostać wykazane/przeanalizowane w ramach rozwiązania równoważnego zostały przez przystępującego zbadane.

Doszczegółowienie przedstawionych w tym zakresie analiz zawarte zostało w wyjaśnieniach przedłożonych przez STRABAG na wezwanie do wyjaśnienia treści oferty. W przedmiotowych wyjaśnieniach z 21.11.2025 r. STRABAG doprecyzował informacje zawarte w ofercie dotyczące przeprowadzanych analiz w zakresie spełnienia przez rozwiązania równoważne parametrów – w tym tych o których wspomina Balzola w odwołaniu, choć nie były one wskazane w dokumentacji projektowej. Ponieważ część wyjaśnień została objęta przez STRABAG tajemnicą przedsiębiorstwa, przystępujący nie będzie w tym piśmie szczegółowo odnosił się do kwestii technicznych poruszonych

przez odwołującego w odwołaniu w zakresie owych analiz i parametrów. Wskazał jedynie, że wyjaśnienia te rozwiały wątpliwości zamawiającego i potwierdzają prawidłowość rozwiązań równoważnych przewidzianych ofertą.

Wbrew twierdzeniom Balzola, STRABAG wykonał wszelkie niezbędne analizy w zakresie parametrów określonych dokumentacją zamówienia i wykazał, że zaoferowane rozwiązanie równoważne zapewnia osiągniecie tego samego poziomu technologicznego, wydajnościowego i funkcjonalnego założonego w dokumentacji projektowej, specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych.

Nieuzasadniony jest zarzut Balzola, dotyczący rzekomego braku obalenia przez STRABAG domniemania rażąco niskiej ceny.

Przedmiotowy zarzut powinien referować do treści wyjaśnień i wskazanych w nich braków/uchybień, które uzasadniałyby stwierdzenie, że w istocie przystępujący nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny. Tymczasem Balzola nie zawarła w uzasadnieniu przedmiotowego zarzutu żadnych twierdzeń oraz dowodów referujących do tak postawionego zarzutu.

Całe uzasadnienie zarzutu sprowadza się do stwierdzenia, że STRABAG rzekomo wycenił inny przedmiot zamówienia niż ten opisany w dokumentacji przetargowej, co niejako „automatycznie” ma oznaczać, że przystępujący nie sprostał ciężarowi obalenia domniemania rażąco niskiej ceny. Owo stwierdzenie nie zostało tymczasem w żaden sposób wykazane przez Balzola. Wadliwość tezy Balzoli o niezgodności oferty STRABAG z warunkami zamówienia oznacza, że również zarzut związany z rażąco niską ceną jest chybionym.

Z uwagi na ryczałtowy charakter wynagrodzenia decydujące znaczenie dla określenia zamówienia i jego przedmiotu ma dokumentacja projektowa, a ta zgodnie ze wskazanymi powyżej informacjami i twierdzeniami nie będzie wymagała zmiany z uwagi na zaoferowane przez STRABAG rozwiązanie równoważne. Tym samym STRABAG wycenił, a następnie wykazał rynkowość tej wyceny w zakresie przedmiotu zamówienia opisanego dokumentacją projektową.

Okoliczność powołania się przez STRABAG w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny na fakt wpływu zaoferowanego rozwiązania równoważnego na wycenę jest normalnym następstwem dopuszczenia przez zamawiającego rozwiązania równoważnego.

Przystępujący uważa, że skoro żaden z zasadniczych zarzutów odwołania nie zasługuje na uwzględnienie, jako bezzasadny ocenić należy również zarzut wynikowy zawarty w pkt I.4. petitum odwołania. Ocena ofert złożonych w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego, a w dalszej kolejności wybór najkorzystniejszej spośród nich nie dokonał się z naruszeniem art. 17 ust. 2 ustawy, a ni art. 16 pkt 1 i 2 ustawy.

KIO z urzędu dopuściła dowód z opinii biegłego wpisanego listę biegłych sądowych prowadzoną przez Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie posiadającego uprawnienia budowlane branży drogowej bez ograniczeń uprawniające do projektowania w celu wydania opinii w przedmiocie:

czy rozwiązania techniczne przewidziane w rozwiązaniach równoważnych udzielonych przez przystępującego Strabag w ofercie, w wyjaśnieniach w art. 223 ustęp 1 wraz z załącznikiem nr. 1 raportem technicznym oraz wyjaśnienia rażąco niskiej ceny wskazują na zastosowanie rozwiązań równoważnych w stosunku do rozwiązań przyjętych w projekcie zamawiającego, czy są to rozwiązania równoważne pod względem materiałowym czy przyjęte rozwiązania wymagają zmian projektowych w szczególności uzyskania projektu zamiennego, rysunków zamiennych lub innej dokumentacji projektowej.

10 marca 2026 r. wpłynęła do KIO opinia biegłego. KIO wezwała strony i uczestnika do złożenia oświadczeń w przedmiocie potrzeby uzupełnienia opinii oraz sformułowania ewentualnych pytań do biegłego.

24 marca 2026 r. uczestnik oświadczył, że nie zgłasza uwag do opinii biegłego.

25 marca 2026 r. odwołujący przedstawił uwagi do opinii biegłego i sformułował pytania, które KIO przekazała biegłemu:

Zgodnie z obowiązującym orzecznictwem i poglądami doktryny na gruncie przepisu art. 233 kpc którego odpowiednikiem na gruncie ustawy jest art. 542 §1 „ (…) opinia biegłego polega ocenie dowodu i powinna ona obejmować logikę, jasność i przejrzystość wywodu, niesprzeczność opinii z pozostałymi dowodami przeprowadzonymi w sprawie i uznanymi przez sąd za wiarygodne, spełnienie wymagań wynikających z tezy dowodowej, jednoznaczność opinii oraz poziom fachowej wiedzy biegłego(…)” (Postanowienie SN z 30 czerwca 2025r. sygn. akt I CSK 327/24).