Wyrok KIO 3695/25 z 15 października 2025
Przedmiot postępowania: Świadczenie usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego o charakterze użyteczności publicznej na liniach komunikacji miejskiej na terenie Miasta Zgierza i na liniach międzygminnych organizowanych na podstawie stosownych Porozumień
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- uwzględniono
- Zamawiający
- Gminę Miasto Zgierz - Miejskie Usługi Komunikacyjne
- Powiązany przetarg
- TED-546948-2025
- Podstawa PZP
- art. 95 ust. 1 Pzp
Strony postępowania
- Odwołujący
- Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Gostyninie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
- Zamawiający
- Gminę Miasto Zgierz - Miejskie Usługi Komunikacyjne
Przetarg, którego dotyczył spór
Wyrok dotyczy konkretnego postępowania ogłoszonego w BZP. Zobacz szczegóły ogłoszenia:
Treść orzeczenia
- Sygn. akt
- KIO 3695/25
WYROK Warszawa, 15 października 2025 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
- Przewodnicząca
- Agnieszka Trojanowska Protokolantka:
Klaudia Kwadrans po rozpoznaniu na rozprawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej1 września 2025 r. przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Gostyninie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gostyninie, ul. 18-go Stycznia 36 w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Miasto Zgierz - Miejskie Usługi Komunikacyjne z siedzibą w Zgierzu, Plac Kilińskiego 7
- Umarza postępowanie w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniu jako zarzut nr 3, zarzut nr 4 lit. A, B i E 2.Uwzględnia odwołanie w zakresie naruszenia: a) art. 99 ust. 4 i art. 16 pkt 1 ustawy i nakazuje zamawiającemu zmianę treści SW Z przez ustanowienie okresu przejściowego pomiędzy datą podpisania umowy a datą rozpoczęcia usług trwającego minimum 11 miesięcy a dla wymogów związanych z bazą eksploatacyjną w zakresie posiadania: - źródła zasilania pojazdów niskoemisyjnych i/lub zeroemisyjnych oraz automatyczną mechaniczną myjnię pojazdów minimum 18 miesięcy (z uwagi na konieczność pozyskania zgód zewnętrznych). lub alternatywnie (w zakresie ostatnich dwóch wymogów) możliwości zapewnienia realizacji tych funkcjonalności po upływie podstawowego okresie przejściowym poza bazą eksploatacyjną, również z udziałem podmiotów trzecich, b) art. 99 ust. 4 ustawy i nakazuje zamawiającemu zmianę treści SW Z w pkt. 7 OPZ przez rozszerzenie odległości siedziby bazy transportowej do wartości 20 km od granic administracyjnych miasta c) art. 112 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i nakazuje zamawiającemu zmianę SW Z w zakresie warunku doświadczenia zawodowego z wymogu co najmniej jednej usługi regularnego przewozu osób w ramach transportu zbiorowego realizowaną w sposób ciągły przez okres co najmniej 5 lat z okresu 5 letniego na okres 3 letni
- W pozostałym zakresie oddala odwołanie 4.Kosztami postępowania obciąża odwołującego w 2/5 i zamawiającego w 3/5 części: a.Zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) tytułem uiszczonego wpisu, kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika odwołującego i kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika zamawiającego, b.Zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 9 720 zł 00 gr (dziewięć tysięcy siedemset dwadzieścia złotych zero groszy) tytułem zwrotu 3/5 wpisu i wydatków pełnomocnika odwołującego, w pozostałym zakresie znosi koszty pomiędzy stronami.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od jego doręczenia przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Zamówień Publicznych.
- Przewodnicząca
- ………………….
- Sygn. akt
- KIO 3695/25
UZASADNIENIE
Postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego na „Świadczenie usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego o charakterze użyteczności publicznej na liniach komunikacji miejskiej na terenie Miasta Zgierza i na liniach międzygminnych organizowanych na podstawie stosownych Porozumień" Nr postępowania: MUK.271.2.2025 ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej numer publikacji ogłoszenia: 546948-2025 numer wydania Dz.U. S: 159/2025 21 sierpnia 2025 r.
1 września 2025 r. wobec treści SW Z wniósł odwołanie wykonawca Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Gostyninie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gostyninie, ul. 18-go Stycznia 36 działając przez pełnomocnika zgodnie z pełnomocnictwem z 1 września 2025 r. udzielonym przez prezesa zarządu. Do odwołania dołączono dowód jego opłacenia i dowód przekazania zamawiającemu.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
- Zarzut nr 1 – art. 99 ust 4 ustawy w związku z art. 16 pkt 1 oraz w związku z art. 353(1) Kodeksu cywilnego przez opisanie przedmiotu zamówienia oraz w konsekwencji skonstruowanie Projektowanych Postanowień Umowy (PPU), bez
okresu przejściowego pomiędzy datą zawarcia umowy a datą rozpoczęcia usług umożliwiającego należyte wykonanie zamówienia, względnie na braku precyzyjnego określenia tego okresu co rażąco ogranicza konkurencję uprzywilejowuje lokalnych wykonawców oraz jednocześnie wykracza poza naturę stosunku i jest przeciwne zasadom współżycia społecznego. Powyższe zaniechanie, w konsekwencji narusza także: a)Art. 112 ust 1 ustawy w zw. z art. 16 ustawy przez określenie warunków udziału w zakresie zdolności technicznej w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz naruszający uczciwą konkurencję przez zobowiązanie wykonawcy do złożenia oświadczenia iż będzie on dysponował na moment rozpoczęcia świadczenia (bez okresu przejściowego) bazą transportową oraz autobusami wymienionymi przez zamawiającego w warunku; b)Art. 239 ust 2 ustawy w zw. z art. 16 ustawy przez określenie kryteriów oceny ofert w sposób nie zapewniający zachowaniem uczciwej konkurencji i w sposób niezapewniający równego traktowania wykonawców poprzez zobowiązanie aby już w treści formularza ofertowego, bez okresu przejściowego, zapewnić o posiadaniu dodatkowych pojazdów o zero lub niskoemisyjności; Odwołujący nie kwestionuje zarówno postawionego warunku udziału jak i kryterium oceny ofert „samych w sobie”.
Postawiony warunek jak i kryterium są wadliwe przy braku ustanowienia właściwego okresu przejściowego.
- Art. 99 ust. 4 ustawy przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą konkurencję tj. wskazanie konieczności posiadania bazy transportowej jedynie na terenie miasta Zgierza, co nie jest uzasadnione rzeczową potrzebą związaną z realizacją zamówienia a uprzywilejowuje lokalnych wykonawców (zarzut nr 2) 3)Zarzut nr 3 - Art. 433 pkt 4 ustawy przez brak wskazania minimalnej gwarantowanej wielkości lub wartości świadczenia stron oraz art. 99 ust 1 w związku z ust 4 w związku z art. 353(1) Kodeksu cywilnego poprzez brak wskazania wykonawcy weryfikowalnych danych, w zakresie opisanych okoliczności uprawniających do zmniejszenia zakresu świadczenia, umożliwiających należytą wycenę ofertową (wycenę ryzyka) 4)Zarzut nr 4 art. 353(1) kodeksu cywilnego w zw. z art. 16 pkt 3 a także 433 pkt 3 przez nieproporcjonalne ukształtowanie warunków umowy w zakresie postanowień dotyczących możliwości wypowiedzenia umowy bez uzasadnienia oraz art. 353 kodeksu cywilnego w zw. z art. 16 pkt 3) ustawy przez nieproporcjonalne ukształtowanie warunków umowy w zakresie postanowień dotyczących możliwości wypowiedzenia umowy bez uzasadnienia lub w przypadku ziszczenia się naruszeń o skali i wadze naruszenia nieadekwatnej do skutków lub opisania tych przesłanek w sposób subiektywny lub nieprowadzący do nienależytego wykonania zamówienia.
- art. 439 ust. 2 pkt 1 oraz 3 ustawy przez brak początkowego terminu ustalenia zmiany wynagrodzenia (okresu bazowego) oraz w konsekwencji określenia kolejnych okresów, w których może następować zmiana wynagrodzenia wykonawcy - Zarzut nr 5 6)Art. 112 ust 1 ustawy w zw. z art. 16 ustawy przez określenie warunku udziału w zakresie doświadczenia w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz naruszający uczciwą konkurencję polegający na przyjęciu zbyt długiego minimalnego okresu realizacji zamówienia.
Wniósł o uwzględnienie odwołania i zmianę wymogów OPZ oraz Projektowanych Postanowień Umowy zgodnie z treścią żądań przywołanych każdorazowo przy opisie każdego z zarzutów.
Ukształtowane zasady i przepisy dokumentów zamówienia, niezgodne z przepisami ustawy, uniemożliwiają lub znacząco utrudniają złożenie przez odwołującego konkurencyjnej oferty a w konsekwencji możliwość uzyskania zamówienia wywołując jednocześnie szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.
W ramach postępowań o udzielenie zamówień publicznych w przedmiocie świadczenia usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, zostały wypracowane kluczowe zasady współpracy między zamawiającymi a wykonawcami, które obejmują, w szczególności:
- Ustanowienie niezbędnego okresu pomiędzy datą zawarcia umowy a datą rozpoczęcia świadczenia usług, w celu umożliwienia zakupu i dostosowania autobusów do wymogów zamawiającego, przygotowania bazy transportowej wedle założeń dokumentów zamówienia oraz zatrudnienia osób w oparciu o umowę o pracę, w szczególności kierowców, do realizacji zamówienia; 2)Zasadę trwałości umowy polegającą na ograniczeniu możliwości zamawiającemu ustanowienia przesłanek: -zmniejszenia zakresu wozokilometrów w stosunku do wskazanego w dokumentach zamówienia, -pozwalających na przedwczesne zakończenie umowy, w szczególności w oparciu o nieweryfikowalne, niejasne lub błahe (w stosunku do skutków) przesłanki 3)Ustanowienie jasnych i precyzyjnych przesłanek umożliwiających jednocześnie zwrot wykonawcy rzeczywiście utraconej wartości pieniądza (stawki jednostkowej podanej w ofercie) w zakresie waloryzacji; Co istotne wszystkie powyższe zasady, mogące się różnić w zależności od szczegółów danego postępowania, obowiązują niezależnie od miejsca świadczenia usługi oraz jej wielkości. Tytułem przykładu można tutaj wymienić postępowania:
- Zarząd Transportu Miejskiego, ul. Grochowska 31/32 003-839 Warszawa, okres na rozpoczęcie świadczenia usług –
12 miesięcy od daty podpisania umowy https://ztmwaw.ezamawiajacy.pl/contractor/demand/188652/offer/stage/162834 2.Gmina Wrocław - Urząd Miejski Wrocławia, pl. Nowy Targ 1-8, 50-141 Wrocław, okres na rozpoczęcie świadczenia usług – 11 miesięcy od daty podpisania umowy, https://portal.smartpzp.pl/umw/public/postepowanie? postepowanie=79108445 3.Gmina Miasto Pruszków, Ul. Kraszewskiego 14/16, 05-800 Pruszków, okres na rozpoczęcie świadczenia usług – 12 miesięcy od daty podpisania umowy + 6 miesięcy na zorganizowanie bazy transportowej https://platformazakupowa.pl/transakcja/1084734 Niestety, żadna z powyższych zasad, nie została spełniona w przedmiotowym postępowaniu. Co więcej ukształtowane zapisy dokumentów zamówienia, rażąco naruszają zasady uczciwej konkurencji, ograniczając krąg podmiotów zdolnych do wykonania zamówienia tylko do wykonawców (wykonawcy ?) które spełniają poszczególne istotne elementy kształtujące realizację zamówienia (posiadanie pojazdów, bazy transportowej na terenie miasta Zgierza, zatrudnionych kierowców) na dzień 1 stycznia 2026 r.
Zarzut nr 1 – brak okresu przejściowego między datą podpisania umowy a datą rozpoczęcia realizacji usług.
Zgodnie z punktem 2. 6 OPZ: „Zamawiający wymaga realizacji zamówienia na liniach komunikacyjnych od wydania polecenia rozpoczęcia realizacji usługi (nie wcześniej niż od 01.01.2026 r.) przez okres 10 lat. Polecenie rozpoczęcia realizacji usługi zostanie wydane nie później niż w terminie 90 dni od daty zawarcia umowy, zgodnie z projektowanymi postanowieniami umowy (dalej PPU) stanowiącymi załącznik do SWZ.”
Jednocześnie zamawiający ustanawia szereg wymagań, które winny być spełnione na dzień rozpoczęcia realizacji zamówienia:
A. Posiadanie określonych autobusów:
Punkt 4.2 OPZ.
„Do realizacji usług, w zakresie publicznego transportu zbiorowego, Wykonawca zobowiązany jest do posiadania:
- autobusów klasy MIDI/MAXI o długości od 10-12,50 m, układ drzwi 2-2-2 (min. 80%) lub 2-2-0 (maks. 20%) – w ilości 20 szt. z liczbą miejsc siedzących min. 25.
- autobusów klasy MEGA o długość 17,50- 18,75, układ drzwi 2-2-2-2 lub 2-2-2-0 w ilości 10 szt., z liczbą miejsc siedzących min. 45.
- 2.1. Wykonawca zobowiązany jest do dysponowania autobusami rezerwowymi wymaganego typu w ilości 1 autobus wskazany w pkt 4.2. pkt 1, 1 autobus wskazany w pkt 4.2. pkt 2 gwarantującymi ciągłą ̨ obsługę ̨ linii, spełniającymi wszystkie wymagania Zamawiającego.
- 3. Autobusy będą sprawne technicznie i będą posiadać aktualne badania techniczne. Usługa będzie świadczona autobusami, które posiadają normę emisji spalin min. Euro 5 dla nie mniej niż 75% minimalnej wymaganej liczby autobusów.”
Jednocześnie zamawiający ustanawia kryterium oceny ofert, która premiuje realizowaniu usług pojazdami nisko lub zeroemisyjnymi:
Rozdział XVII, punkt 3 SWZ:
„Zasady oceny ofert w kryterium środowiskowe - waga 40%:
W niniejszym kryterium Wykonawca obligatoryjne musi spełnić wymóg 7 szt. pojazdów niskoemisyjnych bądź zeroemisyjnych, spełniający wymogi Ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych.
W przypadku zadeklarowania dodatkowo: -1 lub 2 szt. pojazdów nisko- i zeroemisyjnych zgodnych z ustawą o elektromobilności i paliwach alternatywnych otrzymuje 20 pkt; -3 szt. i więcej pojazdów nisko- i zeroemisyjnych zgodnych z ustawą o elektromobilności i paliwach alternatywnych otrzymuje 40 pkt.” B. Posiadanie bazy transportowej:
Zgodnie z punktem 7 OPZ:
„Wykonawca zobowiązany jest do posiadania bazy eksploatacyjnej na terenie Gminy Miasto Zgierz przez cały okres obowiązywania umowy, posiadającej:
- teren ogrodzony stałym ogrodzeniem budowlanym zapewniającym bezpieczeństwo i wydzielenie terenu; 2)plac postojowo-manewrowy z nawierzchnią utwardzoną (betonową monolityczną lub bitumiczną) pozwalającą na bezpieczną eksploatację pojazdów oraz posiadającą odporność na odkształcenia, wynikające z ruchu i postoju autobusów i pojazdu/ów holowniczego/-ych. Ze względu na negatywne oddziaływanie na środowisko niedopuszczalna jest nawierzchnia kostkowa, klinkierowa, z płyt typu jumbo lub każda inna, która powodować może ryzyko przepuszczalności płynów eksploatacyjnych pojazdu do gruntu; 3)powierzchnię placu postojowo-manewrowego zapewniającą bezpieczne manewrowanie oraz jednoczesny postój wszystkich przewidzianych do realizacji umowy autobusów w sposób umożliwiający bezpośredni wjazd do hali/hal
warsztatowych lub wyjazd z zajezdni bez konieczności manewrowania innymi autobusami. Do postoju pojazdów nie mogą być wykorzystywane stanowiska kontrolnonaprawcze w halach oraz myjnia automatyczna. Postój wszystkich pojazdów wykorzystywanych do realizacji zamówienia tj. autobusów i pojazdów pomocy technicznej odbywać się będzie na terenie bazy eksploatacyjnej przez cały okres realizacji umowy.
- powierzchniowe odwodnienie terenu placu postojowo-manewrowego eliminujące zastoiny wody oraz pozwalające na bezpieczne poruszanie się pracowników i pojazdów; 5)parking dla pracowników bazy eksploatacyjnej, w szczególności: kierowców, pracowników hal obsługowych, pracowników administracyjnych; 6)stację tankowania pojazdów (dla pojazdów zasilanych olejem napędowym) wyposażoną w zbiornik na olej napędowy o pojemności nie mniejszej niż 40 m3; oraz źródło zasilania pojazdów niskoemisyjnych i/lub zeroemisyjnych w ramach bazy eksploatacyjnej; 7)infrastrukturę umożliwiającą bezprzewodową transmisję danych z i do pokładowych systemów zainstalowanych w autobusach m.in.: systemu kontroli punktualności, systemu informacji pasażerskiej, itp.; 8)halę obsługową lub hale obsługowe wyposażone w stanowiska obsługi codziennej, okresowej i naprawy pojazdów z liczbą stanowisk dostosowaną do możliwości wykonywania przeglądów technicznych, napraw bieżących oraz czynności obsługowych przed badaniem technicznym dostosowane do możliwości obsługi wszystkich autobusów wykorzystywanych do realizacji zamówienia w liczbie minimum 5 szt. obejmujące: a)kanały obsługowe lub zestawy podnośników kolumnowych zapewniające możliwość obsługi całego podwozia pojazdu w liczbie min. 5 szt. (w tym co najmniej 2 szt. przystosowana do obsługi autobusów przegubowych); b)stanowisko do wymiany ogumienia; c)stanowisko uzupełniania smarów i wymiany olejów; d)stanowisko do serwisowania klimatyzacji; e)stanowisko do wykonywania drobnych napraw; f)stanowisko do mycia podwozia, komór silnika i podzespołów autobusów; g)stanowisko do demontażu i montażu elementów układu napędowego autobusów; h)urządzenia do sprawdzenia szczelności i działania układów chłodzenia, pneumatycznego, hamulcowego, hydraulicznego, elektrycznego; i)urządzenia do sprawdzania prawidłowości działania układu kierowniczego i układu zawieszenia; j)urządzenia diagnostyczne do sprawdzenia prawidłowości działania systemów elektronicznych, automatyczna mechaniczną myjnię pojazdów zapewniającą: i. umycie ściany czołowej, obu boków oraz ściany tylnej pojazdu; ii. utrzymanie czystości autobusów w temperaturach ujemnych; iii. obieg wody w systemie zamkniętym; stanowisko do sprzątania wnętrza pojazdów z wykorzystaniem przenośnych urządzeń czyszczących; odrębne pomieszczenie dyspozytorskie zapewniające wykonywanie czynności związanych z nadzorem nad realizacją usług przewozowych, wyposażone w: min. 1 stanowisko komputerowe, z dostępem do internetu, umożliwiające integrację z systemem informacji pasażerskiej, systemem generowania i obsługi rozkładów jazdy, nadzoru nad punktualnością kursowania; środki łączności z autobusami, służbami Zamawiającego oraz system rejestracji połączeń umożliwiający przechowywania nagrań przez okres nie krótszy niż 60 dni; urządzenia podtrzymujące zasilanie ww. stanowisk i urządzeń w sytuacjach awaryjnych; zaplecze socjalne dla pracowników; pomieszczenia administracyjno-biurowe zapewniające możliwość: bieżącego prowadzenia niezbędnej dokumentacji i korespondencji; obsługi pracowników i klientów wykonawcy; przechowywania dokumentacji związanej z realizacją umowy; 8.Wykonawca będzie dysponował pojazdem szybkiej reakcji serwisowej (SRS) 9.Wykonawca będzie dysponował specjalnym pojazdem holowniczym, umożliwiającym usunięcie autobusu z miejsca awarii.
B. Obowiązek zatrudnienia na podstawie umowy o pracę:
Punkt 6.3 OPZ: „Wykonawca zatrudni na podstawie umowy o pracę kierowców autobusów” Powyższe wymogi nie uwzględniają specyfiki świadczenia usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego przez poszczególnych wykonawców.
Wykonawcy: 1) Wymogi dotyczące autobusów; Nie dysponują autobusami będącymi „na stanie”, w szczególności dostosowanymi do wymogów zamawiającego (nie chodzi tutaj tylko o kwestię „malowania” czy wyposażenia w poszczególne systemy ale także jeśli chodzi o maksymalny rok produkcji czy kwestię elektromobilności) Zawierane przez wykonawców kontrakty na świadczenie ww. usług mają
charakter każdorazowo wieloletni a zatem autobusy są niejako dedykowane do danego kontraktu.
Tym samym wykonawca, w celu realizacji usługi, musi kupić lub w inny sposób nabyć prawo do użytkowania pojazdów, którymi będzie świadczył usługi. Bardzo rzadko zdarza się że taki pojazd jest możliwy do kupienia „od ręki”. Najczęściej musi on zostać wyprodukowany na zlecenie, co trwa najczęściej powyżej 8 miesięcy od daty zawarcia umowy. Ponadto należy wskazać, że termin ten liczony jest od daty zawarcia umowy z zamawiającym ponieważ żaden z wykonawców nie będzie ryzykował zakupieniem autobusów dedykowanych do realizacji zamówienia, bez jego uzyskania.
Kolejną kwestią, wynikającą już z zapisów tego zamówienia, jest fakt że zamawiający ustanawia kryterium w którym preferuje posiadanie (w istocie realizację usługi) dodatkowymi pojazdami zero lub niskoemisyjnymi, które nie są możliwe do kupna i rozpoczęcia realizacji usług w zakładanym przez zamawiającego terminie.
- Posiadanie bazy transportowej o cechach wskazanych przez zamawiającego; Zamawiający wymaga posiadania bazy transportowej o istotnych wymaganiach technicznofunkcjonalnych i do tego położonej na terenie miasta Zgierza (zapis ten jest objęty innym zarzutem). Wykonawcy, często działający na terenie całego kraju, lub w wybranych regionach nie posiadają bazy transportowej w każdym możliwym mieście. Teren takiej bazy musi zostać zapewniony przez kupno lub dzierżawę co jest procesem, samym w sobie, dość długotrwałym.
Ponadto teren taki musi zostać wyposażony, zgodnie z oczekiwaniami danego zamawiającego wyrażonymi w dokumentach zamówienia, co może powodować także konieczność uzyskania zgód administracyjnych (budowlanych).
Biorąc pod uwagę ustanowione przez zamawiającego wymagania, taka baza w istocie już musi istnieć a więc wymóg ten preferuje a właściwie wykluczy innych wykonawców.
- Zatrudnienie kierowców na umowę o pracę.
Wykonawcy nie dysponują kierowcami, którzy mogliby zostać „przerzuceni” z innego kontraktu (chyba że przypadkowo kończyłby się w tym samym terminie i w niedalekiej miejscowości) a konieczne jest przeprowadzenie procedury rekrutacyjnej. Nie jest żadną tajemnicą fakt, że zawodowych kierowców zdolnych do realizacji podobnych zamówień jest stosunkowo niewielu co wpływa na okres ich pozyskania.
Ponadto odwołujący zauważył, że obecnie ukształtowane przepisy dotyczące rozpoczęcia realizacji usługi w istocie mają charakter, z jednej strony nieokreślony, z drugiej przydający zbyt wiele praw zamawiającemu. Po pierwsze polecenie, od którego uzależnione jest rozpoczęcie realizacji usługi, może być wydane zarówno w pierwszym jak i w 90 dniu od daty podpisania umowy. Po drugie podpisanie umowy może być wstrzymywane przez zamawiającego przez nie określony okres czasu – tym samym wykonawca nie ma pewności jaki będzie rzeczywisty okres na przygotowanie się do realizacji usługi.
Dodatkowo odwołujący zauważył, że biorąc pod uwagę termin rozpatrzenia tego odwołania oraz czas na badania i ocenę ofert wraz z późniejszą weryfikacją dokumentów podmiotowych, czas na uprawomocnienie się decyzji oraz czynności techniczne związane z zawarciem umowy (w tym wpłatą zabezpieczenia oraz przedłożeniem i weryfikacją polisy) umowa nie będzie mogła być skutecznie zawarta przed 1 listopada 2025 r, przy czym planowany czas rozpoczęcia świadczenia to 1 stycznia 2026 roku.
Odwołujący wniósł o ustanowienie okresu przejściowego pomiędzy datą podpisania umowy a datą rozpoczęcia usług trwającego minimum 11 miesięcy a dla wymogów związanych z bazą eksploatacyjną w zakresie posiadania: - źródła zasilania pojazdów niskoemisyjnych i/lub zeroemisyjnych oraz automatyczną mechaniczną myjnię pojazdów minimum 18 miesięcy (z uwagi na konieczność pozyskania zgód zewnętrznych). lub alternatywnie (w zakresie ostatnich dwóch wymogów) możliwości zapewnienia realizacji tych funkcjonalności po upływie podstawowego okresie przejściowym poza bazą eksploatacyjną, również z udziałem podmiotów trzecich.
Zaznaczył również wprowadzenie warunku udziału w postępowaniu:
„Zamawiający uzna warunek za spełniony jeżeli Wykonawca wykaże, że:
Dysponuje lub będzie dysponował co najmniej niżej wymienionymi narzędziami, wyposażeniem zakładu oraz urządzeniami technicznymi:
- minimum 32 szt. autobusów niskopodłogowych, z czego nie mniej niż 75% spełniających normę spalania min. Euro 5, w tym co najmniej 7 sztuk autobusów zgodnie z ustawą o elektromobilności i paliwach alternatywnych zasilanych paliwami alternatywnymi oraz spełniających poniższe warunki: 21 szt. klasy MIDI/MAXI o długości od 10-12,50 m układ drzwi 2-2-2 (min. 80%) lub 2-2-0 (maks. 20%); 11 szt. klasy MEGA o długości od 17,50 m – 18,75 m układ drzwi 2-2-2-2 lub 2-2-2-0; 2)bazą eksploatacyjną na terenie Gminy Miasto Zgierz, 3)stacją tankowania pojazdów (dla pojazdów zasilanych olejem napędowym) wyposażoną w zbiornik na olej napędowy o pojemności nie mniejszej niż 40 m3; 4)źródło zasilania pojazdów niskoemisyjnych i/lub zeroemisyjnych w ramach bazy eksploatacyjnej;
- minimum jedną automatyczną mechaniczną myjnią, umożliwiającą całoroczną obsługę pojazdów oraz spełniającą normy środowiskowe;
- minimum jednym pojazdem szybkiej reakcji serwisowej (SRS); 7)minimum jednym specjalnym pojazdem holowniczym, umożliwiającym usunięcie autobusu z miejsca awarii; 8)minimum jednym pojazdem nadzoru i kontroli ruchu, który sygnalizuje wszelkiego rodzaju awarie występujące na liniach i trasach autobusowych, wyposażony w system głośników zewnętrznych i sygnałów świetlnych. „ Odwołujący wskazał, że formalnie treść odwołania nie dotyczy postawionego warunku „samego w sobie”. Regulacja jednak ta jest wadliwa przy założeniu właściwie braku okresu przejściowego między datą podpisania umowy a rozpoczęciem realizacji zamówienia bowiem zakłada zobowiązanie wykonawcy do złożenia oświadczenia że będzie on dysponował na moment rozpoczęcia świadczenia właściwą bazą czy autobusami co jak wskazano w treści tego odwołania jest niemożliwe.
Zarzut nr 2 – umiejscowienie bazy transportowej na terenie miasta Zgierz.
Zgodnie z punktem 7 OPZ: „Wykonawca zobowiązany jest do posiadania bazy eksploatacyjnej na terenie Gminy Miasto Zgierz (…)” Zapis ten w oczywisty sposób ogranicza konkurencję nie będąc w żaden sposób uzasadniony rzeczowymi potrzebami zamawiającego. Po pierwsze wskazał, że już analiza tras wskazanych przez zamawiającego wskazuje że baza transportowa, która formalnie może leżeć w granicach administracyjnych miasta może być dalej umieszczona względem tych tras niż baza umieszczona poza granicami. Tym samym zamawiający winien posłużyć się obiektywnym kryterium przy określaniu odległości bazy transportowej. Po drugie wskazał, że autobusy i tak muszą być ładowane w miejscu wskazanym przez zamawiającego a koszty kilometrów technicznych (między bazą a świadczeniem usług) są ponoszone przez wykonawcę, a więc odwołujący nie widzi podstaw dlaczego teren bazy transportowej jest ograniczony tylko do granic administracyjnych miasta Zgierz.
Wymóg ten faworyzuje lokalnych usługodawców, bez merytorycznego uzasadnienia. Wskazał również, że rozszerzenie lokalizacji bazy może pozytywnie wpłynąć na zaoferowaną cenę ze względu na niższy koszt kupna lub dzierżawy/najmu terenu pod przygotowanie bazy transportowej.
Odwołujący wniósł o rozszerzenie odległości siedziby bazy transportowej do wartości 20 km od granic administracyjnych miasta.
Zarzut nr 3 – zmniejszanie zakresu realizacji usług planowanych do świadczenia.
Podstawą kalkulacji ofertowej każdego z wykonawców przystępującego do tego rodzaju postępowań jest analiza wskazanych przez zamawiającego do realizacji wozokilometrów z punktu widzenia kosztów (które mają charakter wielomilionowy – zakup i dostosowanie bazy eksploatacyjnej, zakup autobusów, koszt kierowców etc.) które są przewidziane do poniesienia przez wykonawcę przy realizacji zamówienia. Każda przesłanka zmieniająca w sposób nieprzewidziany i niezależny od wykonawcy zakres usługi, zwiększa istotnie ryzyka związane z realizacją zamówienia ponieważ „wartość amortyzacji kosztów” staje się nieprzewidywalna co może prowadzić do rezygnacji ze złożenia oferty. Tymczasem zamawiający wskazał:
- §1 ust 2 Projektowanych Postanowień Umowy: „Organizator zastrzega sobie możliwość zmniejszenia lub zwiększenia liczby wozokilometrów – nie więcej niż o 15 % w danym roku obowiązywania Umowy w stosunku do ilości wzkm w roku poprzednim, w związku z potrzebą wynikającą z zapotrzebowania ze strony osób korzystających z komunikacji miejskiej.”
- §1 ust 4 Projektowanych Postanowień Umowy: „Organizator zastrzega sobie możliwość zmniejszenia lub zwiększenia liczby wozokilometrów w danym roku obowiązywania Umowy, z przyczyn niezależnych od Organizatora wynikających z porozumień międzygminnych. Warunkiem zmiany umowy w zakresie zmniejszenia/zwiększenia wzkm jest zmiana porozumienia międzygminnego, z którego wynika zmiana ilości zleconych wzkm. Organizator zastrzega sobie możliwość zwiększenie/zmniejszenia ilości wzkm w danym roku maksymalnie o 30% w porównaniu do roku poprzedniego oraz proporcjonalnie do zmniejszenia/zwiększenia wynagrodzenia Operatora wynikającego z danej zmiany.”
Sposób ukształtowania ww. zmian, odnoszący się do wartości obowiązujących w poprzednim roku przy założeniu spadków w kolejnych poszczególnych latach może spowodować właściwie zawieszenie realizacji usług pod koniec obowiązywania kontraktu. Po drugie zmniejszenie zakresu realizacji usług jest uzależnione od czynników niezależnych od wykonawcy (i/lub zależnych od zamawiającego) i niemożliwych do przewidzenia (potrzeba wynikającą z zapotrzebowania ze strony osób korzystających z komunikacji miejskiej, zmiana porozumienia międzygminnego, z którego wynika zmiana ilości zleconych wzkm).
Tym samym tak ukształtowane dokumenty zamówienia powodują:
- brak możliwości rzetelnego złożenia oferty przez wykonawcę; 2)Przerzucenie wszystkich ryzyk na wykonawcę; 3)Formalne naruszenie art. 433 pkt 4 ustawy przez brak wskazania minimalnego gwarantowanego zakresu świadczenia (Komentarz Prawo zamówień publicznych, wydanie II, Urząd Zamówień Publicznych: „Do obowiązków zamawiającego
należy zdefiniowanie minimalnego zakresu świadczenia na podstawie zawartej umowy, gwarantujące wykonawcy związane z tym zakresem umowy wynagrodzenie” (…) „A zatem za niedozwoloną praktykę należy uznać projektowane postanowienie umowy, które przewiduje możliwość samodzielnego, jednostronnego decydowania przez zamawiającego o ograniczeniu zakresu świadczenia w trakcie realizacji zamówienia, jeśli w umowie nie jest wskazana minimalna gwarantowana wielkość lub wartość świadczenia stron.”) Odwołujący wniósł o: - zagwarantowanie liczby wozokolimetrów przez cały okres realizacji umowy na poziomie 95 % liczby wozokilometrów określonej w §1 oraz wykreślenie §1 ust 2 oraz §1 ust 4 w zakresie odnoszącym się do zmniejszenia liczby kilometrów lub ich modyfikację (również w zakresie odnoszącym się do zmniejszenia liczby kilometrów) uwzględniającą każdorazowo– zmniejszenie wartości do 10 % liczby wozokilometrów przewidzianych do realizacji na dany rok (obliczonych jako iloraz 19 mln wozokilometrów przez 10 letni okres realizacji umów) przy zachowaniu obecnych przesłanek.
Zarzut nr 4 – zbyt restrykcyjne przesłanki prowadzące do zakończenia umowy.
Każde zdarzenie powodujące przedwczesne rozwiązania umowy stanowi bardzo istotne ekonomiczne ryzyko po stronie wykonawcy z punktu widzenia właściwej wyceny ofertowej i obliczenia kosztów amortyzacji. W skrócie konstruując ofertę wykonawca zakłada realizację zamówienia przez cały okres zamówienia przy uwzględnieniu planowanej liczby wozokilometrów i warunków waloryzacji biorąc pod uwagę w szczególności koszty związane z zakupem autobusów, zapewnieniem i użytkowaniem bazy transportowej i zatrudnieniem kierowców. Zakończenie umowy przed upływem zakładanego okresu powoduje bardzo dużą szkodę po stronie wykonawcy – baza transportowa nie może zostać przeniesiona, ograniczona jest możliwość wykorzystania autobusów świadczących usługi w ramach dotychczasowej umowy i to samo dotyczy kierowców zatrudnionych na umowę o pracę.
W konsekwencji ukształtowane przepisy umowy powinny uwzględniać specyfikę świadczenia usług. W tym zakresie odwołujący zakwestionował następujące przepisy Projektowanych Postanowień Umowy (w porządku chronologicznym):
A) §16 „3. W przypadku wystąpienia zagrożenia utraty płynności finansowej Operator jest zobowiązany niezwłocznie poinformować o tym Organizatora.
- W przypadku nieprzekazania informacji, o których mowa w ust. 3, lub utraty płynności finansowej, Organizator może rozwiązać Umowę bez wypowiedzenia” oraz §16 ust 5 „4. zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne przeciwko Operatorowi, nastąpi otwarcie likwidacji jego przedsiębiorstwa lub wystąpią przesłanki do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego lub złożenia wniosku o upadłość wobec Operatora, jeżeli ww. okoliczności wskazują w ocenie Organizatora na ryzyko opóźnień w wykonaniu Umowy, względnie ryzyko niewykonania lub nienależytego wykonania Umowy przez Operatora. „ Odwołujący wniósł o wykreślenie ww. przesłanek. Po pierwsze w ust. 3 jest mowa o „zagrożeniu” utraty płynności co jest pojęciem niejasnym i niejednoznacznym. Po drugie „zagrożenie” utraty płynności finansowej może nie mieć żadnego wpływu na prawidłową realizację zamówienia, w szczególności może mieć charakter krótkotrwały. To samo dotyczy także przesłanki utraty płynności finansowej, którą wykonawca może przecież odzyskać ale także wszczęcia postępowania egzekucyjnego (w jakim zakresie?), otwarcia likwidacji (właściwa ustawa mówi jedynie o braku zaciągania nowych zobowiązań ale nie nakazuje odstąpienia od dotychczas zawartych umów + otwartą likwidację można zamknąć jeśli „odpadną przesłanki”), wystąpienie przesłanek do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego lub złożenia wniosku o upadłości. Są to przesłanki które same w sobie nie mają wpływu na prawidłową realizację zamówienia. Ponadto dalsza część tego przepisu stanowiąca iż: „jeżeli ww. okoliczności wskazują w ocenie Organizatora na ryzyko opóźnień w wykonaniu Umowy, względnie ryzyko niewykonania lub nienależytego wykonania Umowy przez Operatora. „ nie uwzględnia proporcjonalności (pewne przesłanki mogą spowodować chwilowe trudności w realizacji a stanowią podstawę do odstąpienia od umowy) i jest skrajnie subiektywne (nawet jeśli ocena należy do Organizatora) Odwołujący wskazał jednocześnie że ww. przesłanki określone w ust. 4 jak i w §16 ust 5 pkt 4 wprost prowadzą do naliczenia kary umownej a zgodnie z art. 433 pkt 2 ustawy „projektowane postanowienia umowy nie mogą przewidywać naliczania kar umownych za zachowanie wykonawcy niezwiązanie bezpośrednio lub pośrednio z przedmiotem umowy lub jej prawidłowym wykonaniem”. Skoro ustawodawca wskazał, że nie mogą zostać naliczane kary umowne za wystąpienie ww. okoliczności to tym bardziej nie powinny być podstawą do rozwiązania umowy.
B) §16 „5. Organizator może odstąpić od Umowy w całości lub w części (…)”
Przedmiotem świadczenia są usługi o charakterze ciągłym. W konsekwencji pozbawiona sensu jest możliwość odstąpienia od Umowy w całości. Dodatkowo brakuje w treści umowy informacji że odstąpienie wywołuje skutek jedynie na przyszłość.
C) §16 ust 5 pkt 2)Operator nie zrealizuje w ciągu trzech kolejnych dni więcej niż 20% planowanych wozokilometrów, z przyczyn zależnych od Operatora, 3)Operator nie zrealizuje, w danym miesiącu kalendarzowym, co najmniej 20% zaplanowanych na ten miesiąc wozokilometrów, z przyczyn zależnych od Operatora, Odwołujący wskazał na nieproporcjonalność skutku jakim jest odstąpienie od umowy z ww. przesłankami które mogą mieć charakter w szczególności jednorazowy. W sensie faktycznym przesłanką odstąpienie od umowy jest strajk kierowców lub ich nagła niedyspozycja bez zapewnienia natychmiastowego odpowiedniego zastępstwa przez wykonawcę lub też inna sytuacja losowa obciążająca formalnie wykonawcę (jednoczesna konieczność naprawy większej liczby autobusów, chwilowa zła sytuacja ekonomiczna np. wypowiedzenie umowy przez bank i konieczność natychmiastowej spłaty zobowiązania, bez względu na istnienie przesłanek i następczo spór sądowy etc.).
Odwołujący wniósł o zmianę ww. przepisów w sposób następujący:
- Operator nie zrealizuje w ciągu trzech kolejnych miesięcy więcej niż 20% planowanych wozokilometrów, z przyczyn zależnych od Operatora” 3)Operator nie zrealizuje, w danym miesiącu kalendarzowym, co najmniej 50% zaplanowanych na ten miesiąc wozokilometrów, z przyczyn zależnych od Operatora D) §16 ust 6 „Organizator może odstąpić także od umowy w całości lub części, jeżeli: a ) Operator nie spełni kryterium środowiskowego zgodnie z SWZ. b) Operator nie wykonuje swoich obowiązków zgodnie z ustawą z dnia 11 stycznia 2018r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych.”
Przesłanki odstąpienia mają charakter subiektywny, nieproporcjonalny i nie umożliwiający odniesienia się Wykonawcy do treści zarzutów, względnie do poprawy.
Odwołujący zażądał zmiany przez: a)Zlikwidowanie przesłanki odstąpienia od umowy w całości i wprowadzenia zasady wywoływania skutków jedynie na przyszłość; b)Dopisania do ww. ustępu:
„Zamawiający przed odstąpieniem od umowy jest zobowiązany do wystąpienia do Wykonawcy z pismem zawierającym wyczerpujące opisanie stanu faktycznego wraz z uzasadnieniem wystąpienia ww. przesłanki oraz wyznaczeniem Wykonawcy odpowiedniego terminu obejmującego minimum 7 dni na ustosunkowanie się do postawionych zarzutów wraz z ewentualnym wezwaniem Zamawiającego do usunięcia skutków naruszeń i wykonywania umowy zgodnie z zobowiązaniem. Decyzja co do odstąpienia od umowy może być podjęta dopiero po upływie terminu określonego w zdaniu poprzednim oraz w oparciu o analizę pisma Wykonawcy wraz z ewentualnie podjętymi działaniami.” Lub inaczej opisanego przepisu zawierającego ww. założenia oraz prawa i obowiązki stron.
E) §16 ust 7 „2) liczba kursów wadliwych w jednym dniu przekroczy 70% rozkładowej dziennej liczby kursów, 3) liczba wadliwych kursów w trzech kolejnych dniach przekroczy 50% rozkładowej dziennej liczny kursów „ Odwołujący ponowił argumentację określoną w punkcie C).
Odwołujący wniósł o dokonanie następującej zmiany:
„2) liczba kursów wadliwych w ciągu kolejnych 7 dni przekroczy 70% rozkładowej dziennej liczby kursów,
- liczba wadliwych kursów w ciągu kolejnych 14 dni przekroczy 50% rozkładowej dziennej liczny kursów
Zarzut nr 5 – Brak wskazania bazowego okresu świadczenia.
W treści proponowanych warunków waloryzacyjnych brakuje wskazania pierwszego okresu bazowego od którego liczone są dalej kolejne wartości.
Odwołujący wniósł o wprowadzenie następujących zapisów (lub innych podobnych zapisów respektujących poniższe założenia).
- Stawka waloryzowana będzie nie częściej niż raz na kwartał na pisemny wniosek Stron złożony nie później niż 10 dni po publikacji wszystkich danych, stanowiących podstawę waloryzacji stawki.
- Waloryzacja następuje od pierwszego dnia miesiąca po zakończeniu każdego kwartału obowiązywania umowy.
- Pierwsza waloryzacja stawki nastąpić może po rozpoczęciu realizacji umowy tj po pierwszym dniu świadczenia usług.
- Waloryzacja odbywać się będzie według następującego wzoru: W S = 0,3 x W + 0,4 x (UO x O + UA x A) + 0,3 x I, gdzie:
WS = wskaźnik waloryzacji Stawki, gdzie:
W = wskaźnik zmiany przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku wyliczony będzie przez Organizatora jako stosunek przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w danym kwartale X w stosunku do kwartału poprzedzającego X-1 (X = kwartał poprzedzający kwartał dokonywania waloryzacji), na podstawie ww. wartości publikowanych w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Wyjątek stanowi pierwsza waloryzacja Stawki, dla której wskaźnik ten obliczany będzie przez Zamawiającego jako stosunek przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród w ostatnim kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło rozpoczęcie świadczenia usług, do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w III kwartale 2025 roku, na podstawie w/w wartości publikowanych w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. UO = stosunek (iloraz) liczby autobusów zasilanych olejem napędowym do łącznej liczby pojazdów wykorzystywanych w danym kwartale do realizacji zamówienia.
O = wskaźnik zmiany cen oleju napędowego w danym kwartale X w stosunku do kwartału poprzedzającego X-1 (X = kwartał poprzedzający kwartał dokonywania waloryzacji), ogłaszany w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Do wyliczenia wskaźnika waloryzacji W przyjmuje się wartość wskaźnika P /100.
Wyjątek stanowi pierwsza waloryzacja stawki, dla której wskaźnik ten obliczany będzie przez Zamawiającego jako kumulacja kwartalnych wskaźników zmiany cen oleju napędowego (publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny) w następujących po sobie kwartałach (poprzedni kwartał = 100), licząc od III kwartału 2024 roku (wysokości wskaźnika za ten kwartał) do ostatniego kwartału poprzedzającego rozpoczęcie świadczenia usług (wysokości wskaźnika za ten kwartał). Do obliczenia skumulowanego wskaźnika zmiany cen oleju napędowego stosuje się iloczyn podzielonych przez 100 wskaźników z następujących po sobie kwartałów. Do wyliczenia wskaźnika waloryzacji W przyjmuje się wartość wskaźnika O/100.
UA = stosunek (iloraz) liczby autobusów zasilanych paliwem alternatywnym do łącznej liczby pojazdów wykorzystywanych w danym kwartale do realizacji zamówienia.
A = wskaźnik zmiany cen gazu ciekłego i pozostałych paliw do prywatnych środków transportu w danym kwartale X w stosunku do kwartału poprzedzającego X-1 (X = kwartał poprzedzający kwartał dokonywania waloryzacji), ogłaszany w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Do wyliczenia wskaźnika waloryzacji W przyjmuje się wartość wskaźnika A /100.
Wyjątek stanowi pierwsza waloryzacja stawki, dla której wskaźnik ten obliczany będzie przez Zamawiającego jako kumulacja kwartalnych wskaźników zmiany cen gazu ciekłego i pozostałych paliw do prywatnych środków transportu (publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny) w następujących po sobie kwartałach (poprzedni kwartał = 100), licząc od III kwartału 2024 roku (wysokości wskaźnika za ten kwartał) do ostatniego kwartału poprzedzającego rozpoczęcie świadczenia usług (wysokości wskaźnika za ten kwartał). Do obliczenia skumulowanego zmiany cen gazu ciekłego i pozostałych paliw do prywatnych środków transportu stosuje się iloczyn podzielonych przez 100 wskaźników z następujących po sobie kwartałów. Do wyliczenia wskaźnika waloryzacji W przyjmuje się wartość wskaźnika A/100.
I = wskaźnik zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w danym kwartale X w stosunku do kwartału poprzedzającego X-1 (X = kwartał poprzedzający kwartał dokonywania waloryzacji), ogłaszany w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Do wyliczenia wskaźnika waloryzacji W przyjmuje się wartość wskaźnika I /100.
Wyjątek stanowi pierwsza waloryzacja stawki, dla której wskaźnik ten obliczany będzie przez Zamawiającego jako kumulacja kwartalnych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych (publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny) w następujących po sobie kwartałach (poprzedni kwartał = 100), licząc od III kwartału 2024 roku (wysokości wskaźnika za ten kwartał) do ostatniego kwartału poprzedzającego rozpoczęcie świadczenia usług (wysokości wskaźnika za ten kwartał). Do obliczenia skumulowanego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych stosuje się iloczyn podzielonych przez 100 wskaźników z następujących po sobie kwartałów. Do wyliczenia wskaźnika waloryzacji W przyjmuje się wartość wskaźnika I/100.
- Waloryzowana stawka obliczana będzie z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.”
Odwołujący wskazuje jednocześnie iż w przypadku w którym Wykonawca zaoferuje autobusy elektryczne a nie gazowe to wskaźnik A powinien odnosić się do wartości podawanych np. przez URE bowiem GUS podaje tylko roczne wskaźniki zmiany energii.
Zarzut nr 6 – warunek udziału w postępowaniu.
Zamawiający postawił warunek dla wykonawcy w następujący sposób:
„Zamawiający uzna warunek za spełniony jeżeli Wykonawca wykaże, że:
W okresie ostatnich 10 lat wykonał co najmniej jedną usługę regularnego przewozu osób w ramach transportu zbiorowego realizowaną w sposób ciągły przez okres co najmniej 5 lat, gdzie każdoroczne wykonanie wzkm wyniosło co najmniej 1 000 000 wzkm, a usługa dotyczyła co najmniej 5 linii autobusowych.”
Tak postawiony warunek ma charakter nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, ogranicza konkurencję i jest niespotykany w praktyce udzielania zamówień publicznych w tożsamych przedmiotach zamówienia np.:
- Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej Katowice Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Mickiewicza 59, 40-085 Katowice, https://platformazakupowa.pl/transakcja/1144944 „Wykonawca musi wykazać, że wykonał (a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonuje) w okresie ostatnich 3 lat (trzech lat) przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie: minimum jedną usługę w zakresie świadczenia przewozu osób lub usług polegających na kierowaniu pojazdami w transporcie drogowym osób o łącznej wartości nie mniejszej niż 2.000.000,00 zł brutto (słownie: dwa miliony złotych i 00/100)” 2.Zarząd Transportu Miejskiego, ul.
Grochowska 31/320 03-839 Warszawa, https://ztmwaw.ezamawiajacy.pl/contractor/demand/188652/offer/stage/162834, „Wykonawca spełni te warunki, jeżeli wykaże, że: w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonawca wykonał należycie lub wykonuje należycie przynajmniej 1 (jedną) usługę przewozu o charakterze użyteczności publicznej w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym z dnia 16 grudnia 2010 r. świadczoną autobusami - w liczbie minimum 2.000.000 (dwa miliony) wozokilometrów, przy czym powyższa liczba wozokilometrów musi być osiągnięta w ciągu maksymalnie 1 (jednego) roku świadczenia usługi na podstawie maksymalnie 3 (trzech) umów o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego zawartych z organizatorami publicznego transportu zbiorowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym.”
- Gmina Wrocław - Urząd Miejski Wrocławia, pl. Nowy Targ 1-8, 50-141 Wrocław, https://portal.smartpzp.pl/umw/public/postepowanie?postepowanie=79108445 „w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, wykonał lub wykonuje co najmniej jedno (1) zamówienie polegające na świadczeniu przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy (w ramach jednego kontraktu) usługi transportu zbiorowego w ramach przewozów regularnych (w rozumieniu art. 4 pkt. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 t.j. )o łącznej wielkości pracy przewozowej nie mniejszej niż 1 300 000 wozokilometrów” Odwołujący wskazał, że charakter usług przewozowych polega na ich codziennej i cyklicznej realizacji, a już 3-letnie doświadczenie w tym zakresie w pełni potwierdza zdolność wykonawcy do prawidłowego wykonywania zadania.
Wydłużanie tego okresu wykracza poza minimalny poziom zdolności który umożliwia ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, i w sposób sztuczny ogranicza konkurencję. Taki wymóg stoi w sprzeczności z zasadą proporcjonalności i równego traktowania wykonawców, a jego utrzymanie prowadziłoby do nieuzasadnionego faworyzowania wyłącznie najdłużej działających przewoźników, pomimo że mniejsze podmioty również posiadają niezbędne kompetencje i zasoby do realizacji przedmiotowej usługi.
Odwołujący zażądał zmiany okresu minimum 5 letniego na okres minimum 3 letni o którym mowa w warunku udziału.
3 września 2025 r. zamawiający poinformował o wniesieniu odwołania.
Do postępowania odwoławczego nikt nie przystąpił.
Zamawiający złożył 8 października 2025 r. odpowiedź na odwołanie i oświadczył, że nie uznaje odwołania za zasadne i wnosi o oddalenie w części, w zakresie poniższych zarzutów:
- Zarzutu nr 1 – naruszenia art. 99 ust 4 ustawy w związku z art. 16 pkt 1 oraz w związku z art. 353(1) Kodeksu cywilnego przez opisanie przedmiotu zamówienia oraz w konsekwencji skonstruowanie Projektowanych Postanowień Umowy, bez okresu przejściowego pomiędzy datą zawarcia umowy a datą rozpoczęcia usług umożliwiającego należyte wykonanie zamówienia, względnie na braku precyzyjnego określenia tego okresu co rażąco ogranicza konkurencję uprzywilejowuje lokalnych wykonawców oraz jednocześnie wykracza poza naturę stosunku i jest przeciwne zasadom współżycia społecznego.
- Zarzut nr 2 – naruszenia art. 99 ust. 4 ustawy przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą konkurencję tj. wskazanie konieczności posiadania bazy transportowej jedynie na terenie miasta Zgierza, co nie jest uzasadnione rzeczową potrzebą związaną z realizacją zamówienia a uprzywilejowuje lokalnych wykonawców.
- Zarzut nr 4 – naruszenia art. 353(1) Kodeksu cywilnego w zw. z art. 16 pkt 3 a także 433 pkt 3 przez nieproporcjonalne ukształtowanie warunków umowy w zakresie postanowień dotyczących możliwości wypowiedzenia umowy bez uzasadnienia oraz art. 353 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 16 pkt 3) ustawy przez nieproporcjonalne ukształtowanie warunków umowy w zakresie postanowień dotyczących możliwości wypowiedzenia umowy bez uzasadnienia lub w
przypadku ziszczenia się naruszeń o skali i wadze naruszenia nieadekwatnej do skutków lub opisania tych przesłanek w sposób subiektywny lub nieprowadzący do nienależytego wykonania zamówienia.
- Zarzut nr 5 – naruszenia art. 439 ust. 2 pkt 1 oraz 3 ustawy przez brak początkowego terminu ustalenia zmiany wynagrodzenia (okresu bazowego) oraz w konsekwencji określenia kolejnych okresów, w których może następować zmiana wynagrodzenia wykonawcy.
- Zarzut 6 – naruszenia art. 112 ust 1 ustawy w zw. z art. 16 ustawy przez określenie warunku udziału w zakresie doświadczenia w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz naruszający uczciwą konkurencję polegający na przyjęciu zbyt długiego minimalnego okresu realizacji zamówienia.
W zakresie zarzutu 3 zamawiający dokonał zmian i modyfikacji SW Z, co powoduje, że zarzuty stały się bezprzedmiotowe. Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 433 pkt 4 ustawy przez brak wskazania minimalnej gwarantowanej wielkości lub wartości świadczenia stron oraz art. 99 ust 1 w związku z ust 4 w związku z art.
3531 Kodeksu cywilnego przez brak wskazania wykonawcy weryfikowalnych danych, w zakresie opisanych okoliczności uprawniających do zmniejszenia zakresu świadczenia, umożliwiających należytą wycenę ofertową (wycenę ryzyka).
Zamawiający 23 września 2025 r. dokonał zmiany treści SW Z przez dodanie do załącznika 11 – Projektowanych Postanowień Umowy w §1 Przedmiot zamówienia ust. 9, który otrzymał brzmienie:
„Organizator wskazuje minimalną wielkość świadczenia usługi, tj. 60 % zamówienia podstawowego."
Zamawiający wprowadził zmianę w załączniku 11 do SW Z, tj. Projektowane Postanowienia Umowy /Umowa nr…, zmienia się zapis w § 6 ust. 3 pkt 4), który otrzymał brzmienie:
„Zakłada się, iż jeden pojazd w ruchu wykona nie mniej niż 200 wzkm dziennie, liczone średnio dla dni roboczych w miesiącu”.
Wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w związku ze zmianą SWZ, w zakresie w/w zarzutu.
Zamawiający nie zgadza się z zarzutami 1-2,4-6, Działając jako jednostka budżetowa Gminy Miasto Zgierz, zgodnie ze Statutem, MUK zajmuje się organizacją miejskiej komunikacji autobusowej oraz tramwajowej. Organizacja publicznego transportu zbiorowego wymaga odpowiedniej infrastruktury, środków transportu, zasobów ludzkich oraz określonych reguł i zasad, które łącznie tworzą tzw. system transportowy. Czas trwania umowy, zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o Publicznym transporcie Zbiorowym, został ustalony na 10 lat, co jest korzystne zarówno dla wykonawcy, jak i zamawiającego. Szacowana wartość zamówienia podstawowego ustalona przed wszczęciem postępowania wynosi 247 380 000,00 zł. Przedmiotowe zamówienie jest strategiczne, ponieważ rozwój usługi transportu zbiorowego i usprawnienie (np. poprzez integrację z szybkimi sieciami transportowymi i tworzenie priorytetowych korytarzy) są kluczowe dla osiągnięcia szerszych celów strategicznych, takich jak redukcja zatorów komunikacyjnych, poprawa jakości życia mieszkańców, redukcja zanieczyszczeń i wspieranie zrównoważonego rozwoju regionalnego. W tej perspektywie, zamówienie na transport publiczny nie dotyczy jedynie bieżącej obsługi podróżnych, lecz stanowi narzędzie do realizacji długoterminowych wizji rozwoju miasta Zgierza.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zamawiający udziela zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację (pkt 1), oraz uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów (pkt 2). Zarówno opis przedmiotu zamówienia, projektowane postanowienia umowy, warunki udziału w postępowaniu jak i kryteria oceny ofert stanowią spójną całość i zostały opracowane w oparciu o uzyskanie jak najlepszych: − efektów środowiskowych, m. in poprzez realizację usługi przez Wykonawcę autobusami niskoemisyjnymi lub zeroemisyjnymi oraz poprzez spodziewaną redukcję liczby pojazdów prywatnych na drogach, co realnie wpłynie na mniejsze zanieczyszczenie powietrza i niższe emisje gazów cieplarnianych; − efektów społecznych, tj.: zapewnienie lepszego dostępu do usług i miejsc pracy czy zapewnienie powszechnej mobilności wszystkim mieszkańcom, niezależnie od ich statusu ekonomicznego, co pozytywnie wpłynie na poprawę jakości życia; − efektów gospodarczych, poprzez ułatwienie dojazdu do miejsc pracy i centrów handlowych, co wpłynie na dynamikę lokalnych i regionalnych gospodarek.
Organizowanie i planowanie transportu obejmuje również wymóg określenia standardów jego realizacji. To organizator wybiera operatora, a nie operator zgłasza się z przygotowanym przez siebie rozwiązaniem. Zamawiający ma możliwość wpływu na to, jak wygląda transport publiczny oferowany jego mieszkańcom, co przekłada się na atrakcyjność Miasta.
Przygotowanie i przeprowadzenie postępowania na wybór operatora świadczącego usługę obliguje organizatora do stosowania szeregu aktów prawnych, w szczególności ustaw: − z dnia 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (dalej ustawa ptz) − z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (dalej ustawa eipa)
− z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej ustawa Pzp).
Przed wszczęciem postępowania przeprowadzono szereg analiz i konsultacji, które stanowią załączniki do odpowiedzi.
Zostały opracowane dokumenty, na podstawie których zamawiający z należytą starannością stworzył dokumentację przetargową a sporządzone zapisy w sposób obiektywny uzasadniają zaspokojenie potrzeb zamawiającego.
Ad. Zarzut 1 – Odwołujący zarzucił zamawiającemu brak ustanowienia niezbędnego okresu pomiędzy datą zawarcia umowy a datą rozpoczęcia świadczenia usług, w celu umożliwienia zakupu i dostosowania autobusów do wymogów zamawiającego, przygotowania bazy transportowej wedle założeń dokumentów zamówienia oraz zatrudnienia osób w oparciu o umowę o pracę, w szczególności kierowców, do realizacji zamówienia.
Zamawiający 28 maja 2024 r. zamieścił Ogłoszenie o zamiarze przeprowadzenia postępowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Data początkowa realizacji zamówienia oraz okres obowiązywania umowy zostały wskazane w ogłoszeniu wstępnym. Odwołujący, jako profesjonalny wykonawca zainteresowany uzyskaniem zamówienia w określonej branży, chcąc należycie przygotować się do złożenia oferty powinien śledzić zarówno ogłoszenia zamieszczane w DUUE, jak również informacje zamieszczane na stronach zamawiającego.
Umowa z obecnym przewoźnikiem obowiązuje do 31.12.2025 r., informacje te są ogólnodostępne. Zamawiający jasno wskazał w dokumentach zamówienia oraz Ogłoszeniu o zamówieniu, że planowane rozpoczęcie usługi nastąpi nie wcześniej niż 1 stycznia 2026 r. i będzie trwało 10 lat. Art. 436 pkt 1 ustawy jasno wskazuje, iż Umowa zawiera postanowienia określające w szczególności: planowany termin zakończenia usługi, dostawy lub robót budowlanych, oraz w razie potrzeby, planowane terminy wykonania poszczególnych części usługi, dostawy lub roboty budowlanej, określone w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach, chyba że wskazanie daty wykonania umowy jest uzasadnione obiektywną przyczyną.
Żaden przepis nie obliguje zamawiającego do stosowania „okresu przejściowego pomiędzy datą zawarcia umowy a datą rozpoczęcia usług umożliwiającego należyte wykonanie zamówienia.” W umowach zawieranych na podstawie Kodeksu Cywilnego czy ustawy Prawo zamówień publicznych brak jest konieczności uwzględniania okresu Vacatio legis. Takie podejście zamawiających mogłoby wręcz „sparaliżować” rynek zamówień publicznych. Zamawiający nie naruszył tym samym żadnych przepisów ustawy.
Odwołał się do obowiązującego orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej, chociażby wyroku z dnia 4 marca 2021 roku sygn. KIO 356/21.
Warunki udziału w postępowaniu dotyczące zdolności technicznej służą zamawiającemu do oceny, czy Wykonawca dysponuje wymaganymi środkami technicznymi i wyposażeniem, takimi jak tabor i urządzenia, by prawidłowo wykonać zamówienie publiczne. Zamawiający określił je proporcjonalnie do przedmiotu zamówienia i w sposób umożliwiający uczciwą konkurencję, zapewniając, że tylko Wykonawcy posiadający odpowiedni potencjał techniczny mogą złożyć ważną ofertę. Tak postawione warunki pozwalają zamawiającemu na wyeliminowanie podmiotów, które nie posiadają wystarczającego zaplecza technicznego i tym samym nie gwarantują należytego wykonania zamówienia, które jest strategicznym, wielomilionowym kontraktem na 10 lat. Wykonawca dzięki posiadanemu potencjałowi technicznemu będzie w stanie zrealizować zamówienie zgodnie ze złożoną ofertą.
Tym samym korzystnym rozwiązaniem dla zamawiającego jest zawarcie umowy z wykonawcą zapewniającym kompleksowe wykonywanie usługi. Warunki udziału postawione w postępowaniu mają służyć wyłonieniu do realizacji usługi wykonawcę dysponującego różnorodnym taborem, doświadczonym w realizacji usług w podobnym zakresie, posiadającym zaplecze techniczne i kadrę, czyli posiadającym odpowiedni potencjał do wykonywania usługi na wymaganym przez zamawiającego poziomie. Co sam zauważył odwołujący są to „istotne elementy kształtujące realizację zamówienia.” Jak również „Odwołujący wskazuje, iż formalnie treść odwołania nie dotyczy postawionego warunku „samego w sobie”.
Odwołujący zarzucił również zamawiającemu wymóg zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Określając obowiązek zatrudnienia kierowców na podstawie umowy o pracę został wypełniony wymóg ustawowy, gdzie na podstawie art. 95 ustawy zamawiający określa w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia na usługi lub roboty budowlane wymagania związane z realizacją zamówienia w zakresie zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie stosunku pracy osób wykonujących wskazane przez zamawiającego czynności w zakresie realizacji zamówienia, jeżeli wykonanie tych czynności polega na wykonywaniu pracy w sposób określony w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
Kolejnym elementem, który został podniesiony w odwołaniu jest wymóg świadczenia usługi za pomocą taboru niskoemisyjnego lub zeroemisyjnego. Zamawiający, na podstawie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, jest zobligowany do opracowania analizy kosztów i korzyści związanych z wykorzystaniem pojazdów zeroemisyjnych przy świadczeniu usług komunikacji miejskiej. Zgodnie z ustawą, w jej ramach przeprowadzono: − analizę finansowo-ekonomiczną uwzględniającą ponoszenie nakładów inwestycyjnych na zakup taboru
zeroemisyjnego, nakłady odtworzeniowe zakładające wymianę pozostałych autobusów, koszty eksploatacji pojazdów oraz wartość rezydualną inwestycji; − oszacowanie efektów środowiskowych na podstawie metodyki zaproponowanej przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych; − analizę społeczno-ekonomiczną uwzględniającą wyniki analizy finansowoekonomicznej oraz wycenę kosztów emisji szkodliwych substancji oraz hałasu.
Zważając na art. 68a, zamawiający uwzględnił wymóg pojazdów zeroemisyjnych przy przetargu na świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego. Zamawiający ze względu na interes społeczny, w tym poprawę jakości życia mieszkańców oraz stanu środowiska uwzględnił kryterium środowiskowe do oceny ofert, aby nie tylko wymuszać proekologiczne działania u wykonawcy czy stanowić dobry przykład i uwiarygodniać działania regulacyjne administracji w zakresie ochrony środowiska, lecz także przyczyniać się w sposób istotny do kształtowania pozytywnego wizerunku Miasta, w szczególności dysponującego publicznymi środkami pieniężnymi. Parametry techniczne pojazdów nabywanych na użytek własnej jednostki lub na potrzeby świadczenia usług transportu osób, czy też celem wykonywania zadań publicznych, zamawiający powinni określić w ramach opisu przedmiotu zamówienia. Dodatkowo mogą ustanowić w odniesieniu do rodzaju napędu pojazdu kryterium oceny ofert o odpowiednio wysokiej wadze, co przełoży się na charakter udzielonego zamówienia. Z kolei w przypadku zlecenia lub powierzania świadczenia usług publicznych, zamawiający powinni ustanowić odpowiednie warunki udziału w postępowaniu w odniesieniu do potencjału technicznego wykonawcy, a także pamiętać o sporządzeniu odpowiednich wymagań związanych z realizacją zamówienia i zagwarantowaniu sobie uprawnień kontrolnych i sankcyjnych umożliwiających weryfikację przestrzegania przez wykonawcę ustanowionych wymagań na etapie realizacji zamówienia.
Analizując uzasadnienie zarzutu 1 można wysnuć wniosek, że odwołujący nie spełnia warunków udziału w postępowaniu określonych przez zamawiającego i chce zacząć realizować umowę dopiero za 11 miesięcy, czyli de facto żąda przesunięcia terminu rozpoczęcia świadczenia usługi, która ma krytyczne znaczenie dla funkcjonowania Miasta.
Odwołujący podnosi w odwołaniu, iż „Wykonawcy (…) Nie dysponują autobusami będącymi „na stanie”, w szczególności dostosowanymi do wymogów zamawiającego”. Zachodzi podejrzenie, że to odwołujący nie dysponuje zapleczem technicznym (taborem, bazą) oraz osobowym. Odwołujący wypowiada się za „wykonawców”, lecz do zamawiającego nie wpłynęło odwołanie od innego wykonawcy, ani przystąpienie do odwołania. W ocenie zamawiającego nie ma żadnej gwarancji, że odwołujący będzie posiadał niezbędne zaplecze po tym okresie. W interesie publicznym nie leży nakładanie na przyszłego wykonawcę kar umownych z tytułu nienależytego realizowania umowy przez zatrudnianie pracowników na umowy zlecenia lub braku bazy technicznej. Na marginesie zamawiający wskazał że zaakceptowanie tak postawionego zarzutu doprowadziło by do tego że zamawiający de facto wybierze podmiot, który nie da żadnej rękojmi należytego wykonania zamówienia co w efekcie zamiast poprawy jakości świadczonej usługi w okresie przejściowym stanowiło by jej pogorszenie co zdecydowanie godzi w interes społeczny. Jest to zamówienie o charakterze ciągłym i wykonawca wyłoniony w przedmiotowym postępowaniu musi rozpocząć realizację usługi po okresie obowiązywania umowy z obecnym operatorem. Jeszcze raz należy podkreślić, iż prowadzone postępowanie jest zamówieniem strategicznym, o wartości prawie 300 000 000,00 zł i ma być realizowane przez 10 lat od 01 stycznia 2026 r. odwołujący nie jest gotowy do świadczenia usługi w zakresie, jakim wymaga Zamawiający. Jak Zamawiający wskazał powyżej, odwołujący mógł posiąść wiedzę o planowanym postępowaniu już w maju ubiegłego roku, niemniej jednak zamiast to uczynić, pragnie narzucić swój model biznesowy, w którym najpierw zawrze z zamawiającym umowę, a następnie rozpocznie wynikające z niej inwestycje w zaplecze techniczne lub wkalkuluje w ofertę koszt kar umownych i ryzyko jej rozwiązania, poprzez realizację usługi w sposób niezgodny z postanowieniami umowy.
Reasumując powyższe zamawiający uznaje zarzut za nieuzasadniony, w związku z czym wnosi o jego oddalenie.
Ad. Zarzut 2 – umiejscowienie bazy transportowej na terenie miasta Zgierz.
Doświadczenia organizatorów z niewystarczającą jakością wykonywanej usługi doprowadziły do wprowadzenia wymogów nie tylko dotyczących pojazdów, ale także zaplecza technicznego. Do eksploatacji pojazdów na odpowiednim poziomie niezbędne jest posiadanie zaplecza technicznego – powinno być zapewnione miejsce na obsługę techniczną pojazdów. Zajezdnia to miejsca postojowe, warsztat, kanały rewizyjne, myjnia, budynki biurowe dla dyspozytorów i innych pracowników zarządzających wykonywaniem usług. Przewoźnicy niemający zajezdni często parkują autobusy na niedozorowanych publicznych ulicach, chodnikach, trawnikach, korzystają z zewnętrznych warsztatów tylko w ostateczności (gdy awaria unieruchomi pojazd), rzadko myją pojazdy. Przekłada się to wprost na sprawność techniczną i estetykę autobusów. Zajezdnia zapewnia nie tylko odpowiednie utrzymanie pojazdów, ale także miejsca pracy dla mechaników, elektryków, elektroników, służb sprzątających i myjących pojazdy, obsługi stacji paliw, dozoru, dyspozytorów, planistów.
Powołał wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 11 grudnia 2023 r. sygn. akt. KIO 3438/23, wyrok z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt. KIO 205/23.
To właśnie istnienie bazy eksploatacyjnej na terenie Miasta zapewnia jak najefektywniejsze świadczenie usług przewozowych na rzecz mieszkańców, przykładowo pod kątem punktualności świadczenia usług czy zapewnienia jak najszybszego serwisu, dodatkowo baza eksploatacyjna na terenie Miasta w sposób efektywny ograniczy potencjalne niepotrzebne roszczenia z tytułu kar umownych (oczywiście uwzględnionych w projektowanych postanowieniach umowy) chociażby ze względu na opóźnienia w przewozie pasażerów, do czego przy założeniu funkcjonowania bazy na terenie Miasta dochodzić będzie jedynie sporadycznie i co skutkować będzie jak najefektywniejszym świadczeniem usług.
Zamawiający opisał wymagania dotyczące bazy eksploatacyjnej w sposób wszechstronny i szczegółowy, tak aby wykonawca nie miał wątpliwości co do tego, jaki rodzaj usługi i na jakim stopniu profesjonalizmu jest wymagany przez zamawiającego i w oparciu o jakie kryteria będzie oceniana złożona w postępowaniu przez wykonawcę oferta. Opis jest jednoznaczny, precyzyjnie określony i niebudzący wątpliwości. Zamawiający opisał przedmiot zamówienia zgodnie z zasadą efektywności, która wyraża się w obowiązku udzielania zamówienia w sposób zapewniający zarówno najlepszą jakość przedmiotu zamówienia w stosunku do środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, jak i najlepszy stosunek nakładów do efektów, w tym efektów społecznych, środowiskowych i gospodarczych.
Zamawiający przygotowując przedmiotowe postępowanie kierował się potrzebami zgłaszanymi przez pasażerów i opierał się na doświadczeniu życiowym, analizując obecnie realizowany kontrakt. Usługa świadczenia publicznego transportu zbiorowego nie polega jedynie na przewiezieniu pasażerów z punktu A do punktu B. Organizowanie publicznego transportu zbiorowego obejmuje wiele zadań, począwszy od analizy potrzeb przewozowych, dostępność dla osób ze szczególnymi potrzebami, ograniczanie emisyjności paliw, a skończywszy na dystrybucji biletów. Istotny dla pasażerów jest m. in.: komfort podróżowania, krótki czas przejazdu, niska cena biletu, zadbane zarówno autobusy, jak przystanki. Niezwykle istotne jest także bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu. Wymagania postawione przez zamawiającego są uzasadnione przedmiotem zamówienia i niezbędne, aby zagwarantować, że wybrany wykonawca będzie dawał rękojmię należytego wykonania zamówienia. Posiadanie bazy na terenie miasta Zgierza jest niezbędne do przeprowadzania kontroli czystości pojazdów, kontroli temperatury w przedziale pasażerskim pojazdu oraz pozostałych czynności zawartych w Opisie przedmiotu zamówienia, niezbędnych do prawidłowej realizacji umowy. Baza eksploatacyjna znajdująca się poza terenem Miasta Zgierza narazi zamawiającego na dodatkowe koszty związane z realizacją przedmiotowej usługi.
Nie bez znaczenia jest fakt, że posiadanie bazy na terenie Miasta Zgierza ma przynieść również wymierne korzyści ekonomiczne i społeczne. Jak wspomniano powyżej, Zajezdnia zapewnia mieszkańcom miejsca pracy dla mechaników, elektryków, elektroników, służb sprzątających i myjących pojazdy, obsługi stacji paliw, dozoru, dyspozytorów, planistów.
Zapewnia również rozwój mniejszych lokalnych firm dostarczających paliwo czy utylizujących odpady. Miasto, które przez okres 10 lat na strategiczną usługę poniesie olbrzymie nakłady finansowe, musi również zadbać o lokalne miejsca pracy i miejscowe firmy usługowe, które w sposób naturalny będą współpracować z każdym z potencjalnych wykonawców obsługując jego bazę na terenie Miasta. Nie bez znaczenie jest również fakt, że oddalenie bazy, jak oczekuje odwołujący, o 20 km od Miasta Zgierza jest ekologicznie i ekonomicznie nieuzasadnione, gdyż pojazdy co dzień (na pusto) bez pasażerów pokonywały by trasę co najmniej 40 km, powodując nie tylko zwiększone zanieczyszczenie środowiska ale również większe koszty obsługi trasy. To około dodatkowo 14 600 km pokonywane tylko przez jeden autobus (40 km*365 dni) w ciągu roku, co w przypadku całego kontraktu daje w sumie 4 672 000 km (40 km*365 dni*32 autobusy*10 lat). Jak widać suma przejechanych kilometrów „na pusto” jest znacząca i będzie miała duży wpływ zarówno na cenę usługi jak i jakość wykonania.
W tym miejscu zamawiający zwrócił uwagę, że w Zarzucie nr 1 odwołujący wnosił, aby również bazę wraz z wyposażeniem mógł posiadać w terminie co najmniej 11 miesięcy po zawarciu umowy. Oznaczać to może odwołujący w ogóle nie posiada bazy, a całość swych usług opiera o podwykonawców (umowy zlecenia) posiadających własne środki transportu, co stanowi kolejny sygnał że odwołujący jest daleki od realizacji umowy zgodnie z jej postanowieniami.
Zamawiający uznał zarzut za nieuzasadniony, w związku z czym wnosił o jego oddalenie.
Ad. Zarzut 4 – zbyt restrykcyjne przesłanki prowadzące do zakończenia umowy.
Zgodnie z art. 431 ustawy zamawiający i wykonawca wybrany w postępowaniu o udzielenie zamówienia obowiązani są współdziałać przy wykonaniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, zwanej dalej „umową”, w celu należytej realizacji zamówienia. Po stronie Wykonawcy obowiązkiem współdziałania może być właśnie informowanie zamawiającego o pojawieniu się wszelkich trudności związanych z realizacją zamówienia publicznego. Podkreślił, że przedmiotem zamówienia, jest świadczenie przez wykonawcę usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na liniach komunikacji miejskiej wskazanych przez zamawiającego na terenie Miasta Zgierza i na liniach międzygminnych organizowanych na podstawie stosownych Porozumień. Projektowane postanowienia umowy zostały opracowane w taki sposób, aby w jak najszerszym zakresie zabezpieczać interes zamawiającego, są zgodne z przepisami ustawy i nie stanowią klauzuli niedozwolonej.
Konstruując umowę na 10 lat o wartości około 300 000 000,00 zł zamawiający musi przewidzieć potencjalne niebezpieczeństwa uciążliwe dla pasażerów, przypadki niedopełniania postanowień kontraktu, odpowiednio karać uchybienia, a także przygotować się do kontrolowania Operatora. Szczególnie piętnowane powinny być rażące i celowe przewinienia, np. powtarzająca się obsługa linii taborem niespełniającym wymogów. Stąd potrzeba zabezpieczenia gwarancją należytego wykonania usługi, między innymi wprowadzając kary umowne za nienależyte wykonywanie obowiązków związanych ze świadczeniem usług przewozowych oraz możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy.
Ponadto w Projektowanych postanowieniach umowy zamawiający zawarł zapis, że „może odstąpić od Umowy w całości lub w części”. Ważne jest tu słowo „może”. Decyzje podjęte przez zamawiającego będą zależały od sytuacji, współpracy i komunikacji z wykonawcą.
Odwołujący żąda zmiany, czy nawet wykreślenia zapisów, które zabezpieczają interes zamawiającego. Zachodzi domniemanie, że odwołujący już przed uzyskaniem zamówienia zakłada nienależyte wykonanie umowy.
Sama treść Projektu umowy także daje odwołującemu możliwość rozwiązania umowy w niezwykle liberalnym ujęciu, a mianowicie:
- Operator może rozwiązać Umowę za uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniem, jeżeli:
- Organizator przez okres kolejnych dwóch miesięcy zalegał będzie z zapłatą wynagrodzenia przysługującego Operatorowi, a kwota zadłużenia z tego tytułu przekroczy kwotę 200 000,00 zł (słownie: dwieście tysięcy zł 00/100).
- Jeżeli wartość spornych roszczeń przekroczy 200 000,00 zł (słownie: dwieście tysięcy zł 00/100).
- Jeżeli suma kar umownych naliczonych Operatorowi w ciągu trzech następujących po sobie miesięcy przekroczy 10% wynagrodzenia miesięcznego przysługującego Operatorowi.
W ramach postępowań o udzielenie zamówień publicznych a także w ramach swobody kontraktowej wykonawcom usług niezwykle rzadko zamawiający wyrażają zgodę na wypowiedzenie umowy w związku z faktem nałożenia wysokich kar umownych na wykonawcę. W przedmiotowym projektowanym postanowieniu umowy zamawiający daje uprawnienie powyższe wykonawcy do wypowiedzenia umowy by nie generować po stronie wykonawcy dalszych strat związanych z koniecznością uiszczania kar umownych co tylko świadczy o woli zachowania ekwiwalentności praw i obowiązków w ramach umowy.
Kwestia zasad rozwiązania stosunku prawnego nie może podlegać kryteriom oceny narzuconej przez odwołującego, gdyż nie mamy do czynienia z umową, wobec której ustawodawca wprost narzucił terminy związane z zasadami wypowiedzenia/rozwiązania stosunku prawnego jak chociażby umowa najmu uregulowana w Kodeksie cywilnym, po drugie biorąc pod uwagę fakt zasady swobody umów, na bazie której również były tworzone projektowane postanowienia umowy nie sposób uznać, iż subiektywna ocena Odwołującego w zakresie zakończenia stosunku prawnego jest zasadna. Dodatkowo katalog przesłanek uprawniających Organizatora do odstąpienia od umowy w projektowanym postanowieniu umowy jest katalogiem sztywnym, zamkniętym którego nie sposób uznać za „dowolny”. W przypadku zamówienia usługi na tak znaczną kwotę a także samej wręcz krytycznej materii dla funkcjonowania miasta jakim jest transport publiczny nie sposób uznać, że zamawiający nie miałby prawa do odstąpienia od umowy w przypadku chociażby braku spełnienia przez odwołującego kryterium środowiskowego zgodnie z SW Z a także brakiem wykonania obowiązków zgodnie z ustawą z dnia 11 stycznia 2018 roku o elektromobilności i paliwach alternatywnych.
To kolejny zarzut, element składowy odwołania, w którym odwołujący próbuje zniwelować lub usunąć niekorzystnie zapisy umowne, dotyczące nieprawidłowości podczas realizacji umowy taborem niespełniającym wymogów zamawiającego. Żądania odwołującego przesunięcia w czasie (o 11 miesięcy od dnia zawarcia umowy) obowiązku zatrudnienia wszystkich kierowców na umowę o pracę, posiadania zgodnej z wymaganiami OPZ i przepisami prawa bazy eksploatacyjnej oraz pojazdami. Odwołujący z pełną świadomością nie zamierza przestrzegać tych postanowień, dlatego biznesowo próbuje wyeliminować za ten czyn kary umowne oraz możliwość z tego tytułu wypowiedzenia umowy z jego winy.
Zamawiający uznał zarzut za nieuzasadniony, w związku z czym wniósł o jego oddalenie.
Ad. Zarzut 5 – Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 439 ust. 2 pkt 1 oraz 3 ustawy przez brak początkowego terminu ustalenia zmiany wynagrodzenia (okresu bazowego) oraz w konsekwencji określenia kolejnych okresów, w których może następować zmiana wynagrodzenia wykonawcy.
Nieprawdą jest, że zamawiający nie wskazał okresu bazowego, kiedy może nastąpić waloryzacja wynagrodzenia.
Projektowane postanowienia umowy, stanowiące załącznik do SW Z w §8 ust. 7 zawierają zapis: „Stawka waloryzowana będzie nie częściej niż raz na kwartał na pisemny wniosek Stron złożony nie później niż 10 dni po publikacji wszystkich danych, stanowiących podstawę waloryzacji stawki. Waloryzacja następuje od pierwszego dnia miesiąca po zakończeniu każdego kwartału obowiązywania umowy. Pierwsza waloryzacja stawki nastąpić może po 6-u miesiącach od zawarcia umowy.” W projektowanych postanowieniach umowy Zamawiający jasno określił początkowy termin waloryzacji oraz zasady naliczenia zwiększenia wynagrodzenia, które przysługuje Wykonawcy na podstawie art. 439 ust.
1 i 2 ustawy Pzp.
Odwołujący żąda od zamawiającego waloryzacji wynagrodzenia, cyt.: Pierwsza waloryzacja stawki nastąpić może po rozpoczęciu realizacji umowy tj po pierwszym dniu świadczenia usług. Analizując odwołanie zamawiający podkreśla, iż jest de facto absurdalne roszczenie odwołującego. Nie dość, że odwołujący żąda rozpoczęcia realizacji zamówienia 11 miesięcy po podpisaniu umowy, to dodatkowo, pomimo, że nie świadczy usługi przez ten czas, domaga się możliwości waloryzacji wynagrodzenia. („sic!”) Wprowadzenie do ustawy obowiązku uwzględniania klauzul waloryzacyjnych w umowach w sprawach zamówień publicznych, których przedmiotem są roboty budowlane, dostawy lub usługi, zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, ma na celu przywrócenie stanu równowagi ekonomicznej między stronami umowy zachwianej przez określone zdarzenia, które mogą mieć miejsce w trakcie jej realizacji. Choć zachwianie równowagi ekonomicznej między stronami umowy może mieć różne podłoże, to w art 439 ustawy ustawodawca zdecydował się na uwzględnienie zdarzeń wpływających na konieczność zmiany wynagrodzenia. Za takie zdarzenia uznano zmianę cen materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia oraz osiągnięcie przez te zmiany określonego poziomu.
Zamawiający uznał zarzut za nieuzasadniony, w związku z czym wnosił o jego oddalenie.
Ad. Zarzut 6 – Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 112 ust 1 ustawy w zw. z art. 16 ustawy przez określenie warunku udziału w zakresie doświadczenia w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz naruszający uczciwą konkurencję polegający na przyjęciu zbyt długiego minimalnego okresu realizacji zamówienia.
Zamawiający, określając warunek udziału w przedmiotowym postępowaniu w zakresie zdolności zawodowej, jedynie ustanawia pewien minimalny poziom doświadczenia jakim winni wykazać się wykonawcy zainteresowani świadczeniem usługi tego rodzaju:
Zamawiający uzna warunek za spełniony jeżeli Wykonawca wykaże, że: a) W okresie ostatnich 10 lat wykonał co najmniej jedną usługę regularnego przewozu osób w ramach transportu zbiorowego realizowaną w sposób ciągły przez okres co najmniej 5 lat, gdzie każdoroczne wykonanie wzkm wyniosło co najmniej 1 000 000 wzkm, a usługa dotyczyła co najmniej 5 linii autobusowych.
Zamawiający określił warunek udziału w postępowaniu odnoszący się do przedmiotu zamówienia oraz uwzględniający potrzeby tak, aby uzyskać oczekiwany efekt. Prawem zamawiającego jest takie opisanie warunków udziału w postępowaniu, które zaspokoi potrzeby i oczekiwania zamawiającego w ramach realizacji przedmiotu zamówienia w najszerszym kontekście. (…). O złamaniu zasady konkurencji i równego dostępu do zamówienia nie może przesądzać fakt, że na rynku istnieją podmioty, które w świetle danego opisu przedmiotu zamówienia czy przy przyjętych znaczeniach warunków udziału w postępowaniu mają mniejsze szanse na uzyskanie zamówienia.
Powołał wyrok sygn. akt. KIO 2180/16o Nie bez znaczenia jest tutaj przedmiot zamówienia - usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego o charakterze użyteczności publicznej, który jest strategicznym dla Miasta Zgierza, wielomilionowym zamówieniem publicznym udzielanym na 10 lat. Jego prawidłowe funkcjonowanie ma wpływ na jakość życia mieszkańców, ich bezpieczeństwo, a także na rozwój Miasta i regionu. Rozluźnienie lub brak jakichkolwiek wymagań stwarza ryzyko udzielenia zamówienia podmiotowi, któremu brak jest doświadczenia i odpowiedniej wiedzy, a tym samym nie będzie on zdolny do wykonania zamówienia zgodnie z wymogami Zamawiającego. Zatem zarzut, że warunek ogranicza w sposób nieuzasadniony dostęp do zamówienia podmiotom zdolnym do jego należytego wykonania jest nietrafiony. Warunek odpowiada stopniowi skomplikowania przedmiotu zamówienia.
Zgodnie z § 9. 1. Rozporządzenia W celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej, zamawiający może, w zależności od charakteru, znaczenia, przeznaczenia lub zakresu robót budowlanych, dostaw lub usług, żądać następujących podmiotowych środków dowodowych: (…)
- wykazu dostaw lub usług wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których dostawy lub usługi zostały wykonane lub są wykonywane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te dostawy lub usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy lub usługi zostały wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy.
Zamawiający opisał warunek udziału w postępowaniu zgodnie z wyżej cytowanym przepisem, w oparciu o § 9. ust. 4 Rozporządzenia, który mówi, że:
W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu konkurencji w postępowaniu, zamawiający może dopuścić, aby wykaz:
- o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dotyczył dostaw lub usług wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych – również wykonywanych, w okresie dłuższym niż ostatnie 3 lata.
Jak zamawiający wskazał powyżej, przedmiotem zamówienia jest świadczenie usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego o charakterze użyteczności publicznej na liniach komunikacji miejskiej na terenie Miasta Zgierza i na liniach międzygminnych organizowanych na podstawie stosownych Porozumień, nie jest to zamówienie powszechne.
Przeciwnie, podmiotów, które posiadają tego typu doświadczenie na rynku jest kilka, natomiast usługi często realizowane są w ramach kilkuletnich umów. W tym kontekście bezzasadne jest ograniczanie doświadczenia zaledwie do ostatnich 3 lat. Wydłużenie okresu referencyjnego do 10 lat w żaden sposób nie naruszy interesu zamawiającego oraz pozwoli wybrać wykonawcę dającego rękojmię należytego wykonania zamówienia, bowiem realizacja zamówienia w zakresie przedmiotowego postępowania w okresie ostatnich 3 lat jest analogiczna do tych wykonywanych w okresie ostatnich 10 lat. Wydłużenie tego okresu nie odbędzie się zatem z uszczerbkiem dla zamawiającego czy jakości wykonania zamówienia, a jednocześnie poszerzy konkurencję. Zamawiający może wydłużyć okres ze względu na specyfikę zamówienia oraz uwarunkowania rynkowe. Powołał wyrok z dnia 2 listopada 2016 r. KIO 1959/16.
Wydłużając okres referencyjny do 10 lat, zamawiający oczekuje od wykonawcy potwierdzenia realizacji jednej usługi regularnego przewozu osób w ramach transportu zbiorowego w sposób ciągły przez okres co najmniej 5 lat. Wymagany okres realizacji zamówienia wynika z niestabilnej sytuacji gospodarczej, która jest efektem wystąpienia siły wyższej w postaci pojawienia się nowego koronawirusa SARS-CoV-2, czy wojny na Ukrainie. W wyniku pandemii rządy na całym świecie, w tym w Polsce, zostały zobligowane do wprowadzenia ograniczeń w działalności gospodarczej oraz w poruszaniu się. Celem tych działań było ograniczenie liczby zakażeń i uniknięcie przeciążenia służby zdrowia. Skutkiem ubocznym było jednak wyraźne ograniczenie aktywności gospodarczej. Mniejsza aktywność gospodarcza przełożyła się na niższe wykorzystanie transportowe, zwłaszcza jeśli chodzi o przewozy pasażerskie.(…) Najmocniej skutkami koronawirusa dotknięte zostały sektory gastronomii i zakwaterowania, turystyki, kultury, edukacji, rozrywki i rekreacji, transportu, handlu detalicznego dobrami trwałego użytku, produkcji dóbr eksportowych, inwestycyjnych i konsumpcyjnych trwałego użytku.
Wpływ nieprzewidzianych czynników zewnętrznych dotyczył zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio funkcjonowania firmy w czasie pandemii czy konfliktu zbrojnego. Czynniki te wymusiły dostosowanie się przedsiębiorstwa do nowych warunków i podjęcia odpowiednich działań w celu utrzymania wysokiej jakości usług transportowych oraz stabilności w realizacji przewozów, pomimo ogromnych trudności związanych z ich realizacją. Zarządzanie współczesnym przedsiębiorstwem transportowym wymaga szerokiego spojrzenia nie tylko na rynek, ale również na sytuacje trudne i skomplikowane, takie jak ostatni kryzys wywołany pandemią Zamawiający chcąc efektywnie wpływać na zmianę samochodowej kultury mobilności, winien podejmować działania podnoszące jakość oferowanych usług, zintegrowanie standardów ich świadczenia oraz zaufanie i poczucie bezpieczeństwa dla pasażerów.
Mając na uwadze powyższe postawiony warunek udziału w postępowaniu dot. doświadczenia wykonawcy jest niezbędny do zaspokojenia potrzeb Mieszkańców. Zamawiający, przy ustanawianiu warunków udziału w postępowaniu kierował się wartością zamówienia, charakterystyką, zakresem, stopniem złożoności, doświadczeniem, warunkami realizacji zamówienia i równocześnie zamawiający miał również na uwadze, aby warunek ten nadmiernie nie ograniczył konkurencji. Powołał wyrok z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt. KIO 1028/17 Zasada równego traktowania sprowadza się do konieczności identycznego traktowania takich wykonawców, których sytuacja jest taka sama lub bardzo podobna, nie oznacza to natomiast konieczności identycznego traktowania wszystkich wykonawców znajdujących się na rynku lub aspirujących do wejścia na rynek.
Powołał wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt. KIO 1177/20, wyrok KIO/UZP 641/09.
Warunek „doświadczenie” oceniany jest tylko w kontekście danego zamówienia. Warunek adekwatny dla jednego zamówienia nie musi być prawidłowy nawet dla innego zamówienia kierowanego do tej samej branży i o podobnej wartości. Mogą się one różnić innymi elementami wpływającymi na stopień złożoności tego zamówienia. Powoływanie się na warunki postawione przez innych zamawiających w postępowaniach o podobnym przedmiocie zamówienia jest bezzasadne. Nie wiadomo, czym kierowali się inni zamawiający, jakie mają potrzeby, jakie są zagrożenia przy realizacji umowy, czy usługi wynikają z porozumień międzygminnych, itp.
Doświadczenie wykonawcy jako warunek udziału w postępowaniu został opisany w sposób proporcjonalny do wartości zamówienia i jest uzasadniony realizacją przedmiotu zamówienia.
Zamawiający uznał zarzut za nieuzasadniony, w związku z czym wnosił o jego oddalenie..
Powołał wyrok z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt. KIO 1207/23 Odwołujący w żaden sposób nie udowodnił, że postawione przez zamawiającego wymagania są oderwane od zasadniczego celu prowadzenia postępowania i w konsekwencji realizacji zamierzenia strategicznego zamówienia, stanowiącego jego przedmiot, jak również, że nie są one konieczne do osiągnięcia zakładanych celów lub pozostają z
nimi w wyraźnej dysproporcji. Zamawiający dokonując analizy przebiegu realizacji przedmiotu zamówienia w latach ubiegłych, obecnie miał prawo zdecydować, iż do zapewnienia należytego wykonania przebiegu usługi o istotnym dla funkcjonowania Miasta znaczeniu, konieczne jest dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykonawców, którzy doświadczenie w realizacji usług podobnych już posiadają oraz dysponują zapleczem technicznym wskazanym w opisie przedmiotu zamówienia. Warunki udziału w postępowaniu zostały ustalone na poziomie niezbędnym, sparametryzowanym i adekwatnym do przedmiotu zamówienia.
Ciężko stwierdzić, o co tak do końca chodzi odwołującemu. Najpierw żąda 11 miesięcznego okresu przejściowego, aby dostosować zaplecze techniczne i osobowe, w tym bazę na terenie Miasta Zgierza, wskazując, że formalnie treść odwołania nie dotyczy postawionego warunku „samego w sobie”. Następnie żąda rozszerzenia odległości siedziby bazy transportowej do wartości 20 km od granic administracyjnych miasta. Zachodzi prawdopodobieństwo, że odwołanie wnoszone jest wyłącznie w celu zakłócenia prawidłowego przebiegu postępowania bądź uniemożliwienia zawarcia umowy.
Analizując zarzuty można wysnuć wniosek, że odwołujący nie spełnia żadnych warunków udziału postawionych w prowadzonym postępowaniu ani nie jest przygotowany do świadczenia usługi. Brak profesjonalizmu ze strony odwołującego może zagrażać prawidłowemu wykonaniu umowy. Zamawiający podtrzymuje swoje stanowisko i wnosi o oddalenie zarzutów. Postawione zarzuty wskazujące na naruszenia przez zamawiającego przepisów wymienionych w odwołaniu są nieuzasadnione. W ocenie zamawiającego odwołujący w żaden sposób nie wykazał, że warunki udziału w prowadzonym postępowaniu, czy zapisy umowy zostały sporządzone niezgodnie z przepisami ustawy.
Zamawiający wniósł o zasądzenie od odwołującego na rzecz zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego, tj. kosztów zastępstwa ustanowionego w sprawie według norm prawem przepisanych.
12 października 2025 r. odwołujący złożył pisemne stanowisko:
Wskazał, że rola zamawiającego jako gospodarza zamówienia podlega ograniczeniom przede wszystkim z uwagi na konieczność zachowania zasad uczciwej konkurencji. W tym sensie ukształtowanie dokumentów zamówienia ale także samo uprzednie przygotowanie postępowania, w tym także w tym przypadku data jego wszczęcia nie może być dowolna ale, oczywiście uwzględniając obiektywne interesy zamawiającego, umożliwić innym wykonawcom, zdolnym do wykonania zamówienia, realną możliwość konkurowania i uzyskania przedmiotowego zamówienia. Niestety, analiza całokształtu okoliczności przygotowania postępowania i ukształtowania dokumentów zamówienia wskazuje, że wbrew stanowisku zamawiającego, nakaz określony w art. 17 ust 1 ustawy Pzp dotyczący „udzielania zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację (pkt 1), oraz uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów (pkt 2)” nie został spełniony a głównym motywem jest, niezgodne z przepisami ustawy, uprzywilejowanie dotychczasowego operatora zgierskiej komunikacji miejskiej tj. Zgierskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego „Markab” sp. z o.o. Podmiot ten umowy wykonawczej zawartej w dniu 11 czerwca 2014 r. o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego w okresie od 11 lipca 2014 r. do 10 lipca 2024 r. Aneksem nr 16, zawartym w dniu 11 czerwca 2024 r., okres obowiązywania tej umowy przedłużono do 31 grudnia 2025 r. (dane zamieszczone na s. 11 raportu z badań marketingowych wielkości popytu na usługi zgierskiej komunikacji miejskiej, stanowiącego załącznik do odpowiedzi na odwołanie) Odnosząc się do poszczególnych twierdzeń Zamawiającego zaprezentowanych w odpowiedzi na odwołanie odwołujący wskazał:
Zarzut nr 1 – Brak okresu przejściowego pomiędzy datą zawarcia umowy a datą rozpoczęcia realizacji usług; Zamawiający wskazał: „Zamawiający w dniu 28.05.2024 r. zamieścił Ogłoszenie o zamiarze przeprowadzenia postępowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Data początkowa realizacji zamówienia oraz okres obowiązywania umowy zostały wskazane w ogłoszeniu wstępnym. Odwołujący, jako profesjonalny Wykonawca zainteresowany uzyskaniem zamówienia w określonej branży, chcąc należycie się przygotować się do złożenia oferty powinien śledzić zarówno ogłoszenia zamieszczane w DUUE, jak również informacje zamieszczane na stronach Zamawiającego.”
Argument ten jest pozbawiony jakiegokolwiek sensu w świetle postawionego zarzutu oraz powszechnie znanych okoliczności faktycznych. Istotą zarzutu jest bowiem brak (odpowiedniego) terminu pomiędzy podpisaniem umowy a datą rozpoczęcia świadczenia usług przy uwzględnieniu szeregu obowiązków wynikających z SW Z koniecznych do rozpoczęcia realizacji takich jak zorganizowanie bazy transportowej czy zapewnienie autobusów o cechach wskazanych w dokumentach zamówienia, szeroko opisanych w odwołaniu czy też zatrudnieniu kierowców.
Zamawiający wskazał następnie że: „Zamawiający wskazał powyżej, Odwołujący mógł posiąść wiedzę o planowanym postępowaniu już w maju ubiegłego roku, niemniej jednak zamiast to uczynić, pragnie narzucić swój model biznesowy, w
którym najpierw zawrze z Zamawiającym umowę, a następnie rozpocznie wynikające z niej inwestycje w zaplecze techniczne lub wkalkuluje w ofertę koszt kar umownych i ryzyko jej rozwiązania, poprzez realizację usługi w sposób niezgodny z postanowieniami umowy.”
Trudno wyobrazić sobie aby zamawiający publiczny oczekiwał aby wykonawcy, w ramach przygotowania do złożenia oferty, w międzyczasie zorganizowali oczekiwaną bazę transportową, zakupili i przystosowali autobusy oraz zatrudnili kierowców i inne osoby niezbędne do realizacji zamówienia, aby w przypadku braku uzyskania zamówienia w wyniku złożenia gorszej oferty pozostali oni z ww. zapleczem ponosząc wielomilionowe koszty, które nie będą im zwrócone. To nie jest w żadnym stopniu model biznesowy tylko praktyka funkcjonowania rynku. W przypadku konieczności posiadania bazy transportowej zlokalizowanej jedynie na terytorium miasta Zgierz w dniu podpisania umowy, bazy (punkt 7 OPZ) wyposażonej dokładnie w:
- teren ogrodzony stałym ogrodzeniem budowlanym zapewniającym bezpieczeństwo i wydzielenie terenu;
- plac postojowo-manewrowy z nawierzchnią utwardzoną (betonową monolityczną lub bitumiczną) pozwalającą na bezpieczną eksploatację pojazdów oraz posiadającą odporność na odkształcenia, wynikające z ruchu i postoju autobusów i pojazdu/ów holowniczego/-ych. Ze względu na negatywne oddziaływanie na środowisko niedopuszczalna jest nawierzchnia kostkowa, klinkierowa, z płyt typu jumbo lub każda inna, która powodować może ryzyko przepuszczalności płynów eksploatacyjnych pojazdu do gruntu;
- powierzchnię placu postojowo-manewrowego zapewniającą bezpieczne manewrowanie oraz jednoczesny postój wszystkich przewidzianych do realizacji umowy autobusów w sposób umożliwiający bezpośredni wjazd do hali/hal warsztatowych lub wyjazd z zajezdni bez konieczności manewrowania innymi autobusami. Do postoju pojazdów nie mogą być wykorzystywane stanowiska kontrolno naprawcze w halach oraz myjnia automatyczna. Postój wszystkich pojazdów wykorzystywanych do realizacji zamówienia tj. autobusów i pojazdów pomocy technicznej odbywać się będzie na terenie bazy eksploatacyjnej przez cały okres realizacji umowy.
- powierzchniowe odwodnienie terenu placu postojowo-manewrowego eliminujące zastoiny wody oraz pozwalające na bezpieczne poruszanie się pracowników i pojazdów;
- parking dla pracowników bazy eksploatacyjnej, w szczególności: kierowców, pracowników hal obsługowych, pracowników administracyjnych;
- stację tankowania pojazdów (dla pojazdów zasilanych olejem napędowym) wyposażoną w zbiornik na olej napędowy o pojemności nie mniejszej niż 40 m3; oraz źródło zasilania pojazdów niskoemisyjnych i/lub zeroemisyjnych w ramach bazy eksploatacyjnej;
- infrastrukturę umożliwiającą bezprzewodową transmisję danych z i do pokładowych systemów zainstalowanych w autobusach m.in.: systemu kontroli punktualności, systemu informacji pasażerskiej, itp.;
- halę obsługową lub hale obsługowe wyposażone w stanowiska obsługi codziennej, okresowej i naprawy pojazdów z liczbą stanowisk dostosowaną do możliwości wykonywania przeglądów technicznych, napraw bieżących oraz czynności obsługowych przed badaniem technicznym dostosowane do możliwości obsługi wszystkich autobusów wykorzystywanych do realizacji zamówienia w liczbie minimum 5 szt. obejmujące: a) kanały obsługowe lub zestawy podnośników kolumnowych zapewniające możliwość obsługi całego podwozia pojazdu w liczbie min. 5 szt. (w tym co najmniej 2 szt. przystosowana do obsługi autobusów przegubowych); b) stanowisko do wymiany ogumienia; c) stanowisko uzupełniania smarów i wymiany olejów; d) stanowisko do serwisowania klimatyzacji; e) stanowisko do wykonywania drobnych napraw; f) stanowisko do mycia podwozia, komór silnika i podzespołów autobusów; g) stanowisko do demontażu i montażu elementów układu napędowego autobusów; h) urządzenia do sprawdzenia szczelności i działania układów chłodzenia, pneumatycznego, hamulcowego, hydraulicznego, elektrycznego; i) urządzenia do sprawdzania prawidłowości działania układu kierowniczego i układu zawieszenia; j) urządzenia diagnostyczne do sprawdzenia prawidłowości działania systemów elektronicznych, automatyczna mechaniczną myjnię pojazdów zapewniającą: i. umycie ściany czołowej, obu boków oraz ściany tylnej pojazdu; ii. utrzymanie czystości autobusów w temperaturach ujemnych; iii. obieg wody w systemie zamkniętym; stanowisko do sprzątania wnętrza pojazdów z wykorzystaniem przenośnych urządzeń czyszczących; odrębne pomieszczenie dyspozytorskie zapewniające wykonywanie czynności związanych z nadzorem nad realizacją usług przewozowych, wyposażone w: min. 1 stanowisko komputerowe, z dostępem do internetu, umożliwiające integrację z systemem informacji pasażerskiej, systemem generowania i obsługi rozkładów jazdy, nadzoru nad punktualnością kursowania; środki łączności z autobusami, służbami Zamawiającego oraz system rejestracji
połączeń umożliwiający przechowywania nagrań przez okres nie krótszy niż 60 dni; urządzenia podtrzymujące zasilanie ww. stanowisk i urządzeń w sytuacjach awaryjnych; zaplecze socjalne dla pracowników; pomieszczenia administracyjnobiurowe zapewniające możliwość: bieżącego prowadzenia niezbędnej dokumentacji i korespondencji; obsługi pracowników i klientów wykonawcy; przechowywania dokumentacji związanej z realizacją umowy; oczywistym jest że takie wymogi spełnia wyłącznie obecny operator.
Tytułem przykładu wymóg: -posiadania hali obsługowej lub hal obsługowych wyposażonych w stanowiska obsługi codziennej, okresowej i naprawy pojazdów z liczbą stanowisk dostosowaną do możliwości wykonywania przeglądów technicznych, napraw bieżących oraz czynności obsługowych przed badaniem technicznym dostosowane do możliwości obsługi wszystkich autobusów wykorzystywanych do realizacji zamówienia w liczbie minimum 5 szt. - Operator ma halę posiadającą dokładnie taką lub nie mniejszą ilość stanowisk obsługowych -posiadania kanału obsługowego lub zestawów podnośników kolumnowych zapewniających możliwość obsługi całego podwozia pojazdu w liczbie min. 5 szt. (w tym co najmniej 2 szt. przystosowana do obsługi autobusów przegubowych); Operator ma dokładnie dwa kanały do obsługi autobusów przegubowych; -stacją tankowania pojazdów (dla pojazdów zasilanych olejem napędowym) wyposażoną w zbiornik na olej napędowy o pojemności nie mniejszej niż 40 m3 – Operator posiada dokładnie taką stacje paliw o takiej pojemności zbiornika; Co ciekawe, o tą ostatnią kwestię pytał jeden z wykonawców (pytanie i odpowiedź z 23.09.2025): „Pytanie nr 6.
Zamawiający napisał: (…) stację tankowania pojazdów (dla pojazdów zasilanych olejem napędowym) wyposażoną w zbiornik na olej napędowy o pojemności nie mniejszej niż 40 m 3; oraz źródło zasilania pojazdów niskoemisyjnych i/lub zeroemisyjnych w ramach bazy eksploatacyjnej; Pragniemy zauważyć, że ten zapis sugeruje na konkretnego Wykonawcę. To w gestii Wykonawcy jest zabezpieczenie paliwa niezbędnego do tankowania pojazdów i to Wykonawca sam decyduje o częstotliwości dostaw paliwa na teren bazy eksploatacyjnej. Ponadto Wykonawca nie musi posiadać stacji paliw, ponieważ może korzystać z tankowania na jednej ze stacji paliw na terenie miasta, gdzie może korzystać z oferty flotowej. Narzucenie bez uzasadnienia takiego wymogu wskazuje na zapis pod konkretnego Wykonawcę, który taki zbiornik posiada, a to można odczytać przez potencjalnych Wykonawców jako promowanie przez Zamawiającego nieuczciwej konkurencji.
Odpowiedź: Powyższe nie stanowi wniosku o wyjaśnienie treści SWZ.”
Odwołujący zauważył, że zbiorniki mniejsze (np. naziemne, małe magazyny dla własnych potrzeb) często nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (lub wymagania są uproszczone). Na przykład – dla zbiorników naziemnych do 5 000 l przepis Prawa budowlanego wprowadzony zmianą z 2020 r. mówi, że naziemne zbiorniki paliwowe do 5 m³ nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia. Ustanowienie takiego obowiązku, mimo że przy codziennej dostawie paliwa spokojnie wystarczyłby zbiornik 5000 litrów stanowi kolejną barierę w uzyskaniu zamówienia gdyż przy takiej pojemności konieczne będzie uzyskanie stosowne zezwolenia w drodze administracyjnej.
Argument, że umowa z obecnym przewoźnikiem obowiązuje do 31.12.2025 r. a informacje te są ogólnodostępne (i wynikają z ogłoszenia o zamiarze przeprowadzenia postępowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i Biuletynu Zamówień Publicznych ogłoszonego 28 maja 2024 r.), w istocie działa na niekorzyść zamawiającego. Skoro zamawiający wiedział już w tamtym momencie że będzie wszczynał postępowanie aby zapewnić ciągłość świadczenia usług to wszczęcie postępowania w trybie przetargu nieograniczonego na kwotę ponad 300 mln złotych brutto, pod koniec sierpnia 2025 r., przy uwzględnieniu przepisów ustawy i czasu trwania standardowego postępowania wskazuje że zamawiający nie dopuszczał żadnego terminu przejściowego między datą podpisania umowy a datą rozpoczęcia realizacji usług, co w sposób oczywisty i znany zamawiającemu, uprzywilejowuje dotychczasowego operatora.
Pokazano 200 z 481 bloków uzasadnienia. Pełna treść w oryginalnym PDF →
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Graf orzeczniczy
Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.
Ten wyrok cytuje (8)
- KIO 356/21oddalono4 marca 2021
- KIO 3438/23uwzględniono11 grudnia 2023
- KIO 205/23uwzględniono7 lutego 2023
- KIO 2180/16oddalono6 grudnia 2016Zaprojektowanie i wykonanie robót w ramach projektu POIiŚ 5.2-9 pn.
- KIO 1959/16oddalono2 listopada 2016Modernizacja linii kolejowej nr 354 Poznań Główny POD - Chodzież Piła Główna
- KIO 1028/17oddalono30 maja 2017
- KIO 1177/20(nie ma w bazie)
- KIO 1207/23umorzono19 maja 2023
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 5930/25uwzględniono23 marca 2026Wspólna podstawa: art. 95 ust. 1 Pzp
- KIO 465/26uwzględniono11 marca 2026Wspólna podstawa: art. 95 ust. 1 Pzp
- KIO 5043/25uwzględniono16 grudnia 2025Wspólna podstawa: art. 17 ust. 1 pkt 1 Pzp
- KIO 4810/25uwzględniono15 grudnia 2025Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych na terenie Gminy Barlinek w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 rokuWspólna podstawa: art. 17 ust. 1 pkt 1 Pzp
- KIO 1292/26umorzono28 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 17 ust. 1 pkt 1 Pzp
- KIO 718/26umorzono22 kwietnia 2026Budowa terminala w intermodalnego TK-2 wraz z zakupem urządzeń przeładunkowych na terenie TPSM w trybie zaprojektuj i wybudujWspólna podstawa: art. 17 ust. 1 pkt 1 Pzp
- KIO 840/26oddalono7 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 95 ust. 1 Pzp
- KIO 1211/26umorzono2 kwietnia 2026Wspólna podstawa: art. 95 ust. 1 Pzp
Powiązane wyroki
Inne spory przed KIO dotyczące zamawiającego Miejskie Usługi Komunikacyjne - Gmina Miasto Zgierz oraz orzeczenia tego samego składu.
- KIO 4362/25umorzono30 października 2025ten sam zamawiającyUsuwanie i obróbka odpadów – Odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości położonych na terenie Gminy Miasto Zgierz
- KIO 764/25uwzględniono27 marca 2025ten sam zamawiający
- KIO 1901/26umorzono7 maja 2026ten sam skład
- KIO 1466/26umorzono6 maja 2026ten sam składOdbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu miasta Siemianowice Śląskie
- KIO 526/26oddalono20 kwietnia 2026ten sam skład
- KIO 5516/25oddalono10 kwietnia 2026ten sam składBudowa ul. Słonecznej w Rębiechowie i Czaplach