Wyrok KIO 3599/26 z 7 sierpnia 2026

1. 1.Oddala odwołanie.
2. 2.Kosztami postępowania odwoławczego obciąża TURHEN BUDOW NICTW O H.S. SPÓŁKA KOMANDYTOWA z siedzibą w Iławie i:
   1. 2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) poniesioną przez TURHEN BUDOW NICTW O H.S. SPÓŁKA KOMANDYTOWA z siedzibą w Iławie tytułem wpisu od odwołania.

Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.

Zamawiający KOMENDA POW IATOWA PAŃSTW OW EJ STRAŻY POŻARNEJ W OSTRÓDZIE w trybie przetargu nieograniczonego prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „BUDOWA KOMENDY POW IATOW EJ PAŃSTW OW EJ STRAŻY POŻARNEJ Z SIEDZIBĄ JEDNOSTKI RATOW NICZO - GAŚNICZEJ W OSTRÓDZIE- ETAP VI”, wewnętrzny identyfikator: PT.2370.1.2026.1.

Przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, dalej: „ustawa Pzp”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiejw dniu 1 czerwca 2026 r. pod numerem: 372303-2026.

W postępowaniu tym wykonawca TURHEN BUDOW NICTW O H.S. SPÓŁKA KOMANDYTOWA z siedzibą w Iławie (dalej: „Odwołujący”) w dniu 23 lipca 2026r. wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej od czynności Zamawiającego, polegającej na poprawieniu oczywistej omyłki rachunkowej.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

1. 1.art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp poprzez jego błędne zastosowanie i dokonanie poprawy rzekomej „oczywistej omyłki rachunkowej” w sytuacji, gdy rozbieżność́ między pozycją nr 2 formularza ofertowego a sumą podpozycji a–e nie miała charakteru oczywistego błędu rachunkowego, co w konsekwencji doprowadziło do niedozwolonej modyfikacji treści oferty i arbitralnej zmiany ceny globalnej oferty z kwoty 13 417 287,97 PLN brutto na kwotę 11 368 355,59 PLN brutto.
2. 2.art. 223 ust. 1 zdanie drugie ustawy Pzp poprzez podjęcie działań́ zmierzających do zmiany treści oferty oraz prowadzenie niedozwolonych modyfikacji oświadczenia woli Odwołującego w zakresie zaoferowanej ceny ryczałtowej.
3. 3.art. 16 pkt 1 ustawy Pzp (zasada uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców) oraz art. 17 ust. 1 Pzp poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający przejrzystość́ i zasadę stabilności ofert.
4. 4.Ewentualnie, w razie nie podzielenia zarzutów z pkt 1-2 powyżej – naruszenie art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp poprzez zaniechanie zastosowania trybu właściwego dla innej omyłki polegającej na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodującej istotnych zmian w treści oferty, w sytuacji gdy Zamawiający uznał, że formularz ofertowy musi zachowywać́ pełną spójność́ wewnętrzną pomiędzy kwotą zamówienia opcjonalnego a sumą pozycji a–e, a jednocześnie nie było podstaw do automatycznego przyjęcia, że rozbieżność́ ta stanowi oczywistą omyłkę rachunkową.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

1. 1.Unieważnienia czynności badania i oceny ofert.
2. 2.Unieważnienia czynności poprawienia oferty Odwołującego poprzez obniżenie ceny do kwoty 11 368 355,59 PLN.
3. 3.Powtórzenia czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem faktu, ze prawidłowa, wiążąca i nienaruszalna cena globalna oferty Odwołującego wynosi 13 417 287,97 PLN brutto.

W złożonej pismem z dnia 5 sierpnia 2026 r. odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron wyrażone odpowiednio w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.

Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku kwestionowanych czynności Zamawiającego.

Izba ustaliła następujący stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy:

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest budowa Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą Jednostki Ratowniczo- Gaśniczej w Ostródzie”- etap VI:

1. 1)zamówienie podstawowe: obejmuje wykonanie kompleksowego wyposażenia pomieszczenia kotłowni oraz hydroforni z zakresu branży sanitarnej, elektrycznej, teletechnicznej oraz ogólnobudowlanej z wyprowadzonymi instalacjami na zewnątrz pomieszczenia, tak aby kolejne etapy robót budowlanych prowadzone były poza kotłownią zgodnie z dokumentacją;
2. 2)zamówienie opcjonalne: a) wszystkie roboty budowlane wewnętrzne branży ogólnobudowlanej, sanitarnej, elektrycznej, teletechnicznej w budynku głównym zgodnie z dokumentacją; b) konstrukcję stalową zewnętrznej klatki treningowej; c) dokończenie boiska wielofunkcyjnego; d) wykonanie wiaty na placu wewnętrznym; e) dostarczenie i zamontowanie 3 drabinek dachowych.

Zasady skorzystania przez Zamawiającego z zamówienia opcjonalnego zostały określone we wzorze umowy (załącznik nr 3 do SWZ).

Pełny opis przedmiotu zamówienia stanowi dokumentacja techniczna (załącznik nr 4 do SW Z), w skład której wchodzi: projekt techniczny branży architektonicznej, sanitarnej, elektrycznej i teletechnicznej, przedmiary robót branży architektonicznej, sanitarnej, elektrycznej, teletechnicznej oraz kotłowni i hydroforni, szczegółowa specyfikacja techniczna- oddzielenie dla branży budowlanej, sanitarnej, elektrycznej.

Zgodnie z § 12 ust. 3 SWZ Ofertę stanowi wypełniony formularz ofertowy (załączniku nr 1 do SWZ).

Zgodnie z § 14 ust. 1 SW ZWykonawca określi cenę oferty brutto, która stanowić będzie wynagrodzenie ryczałtowe za realizację całego przedmiotu zamówienia, podając ją w zapisie liczbowym i słownie z dokładnością do grosza (do dwóch miejsc po przecinku). Cena ofertowa brutto stanowić będzie sumę wartości za realizację poszczególnych elementów, określonych w ust. 3 formularza ofertowego (załącznik nr 1 do SW Z). Cena oferty brutto obejmuje również cenę za wykonanie zamówienia opcjonalnego.

Odwołujący w formularzu ofertowym, stanowiącym załącznik nr 1 do SWZ, wskazał:

1. 3.OFERUJEMY wykonanie przedmiotu zamówienia za cenę: 13 417 287,97 PLN brutto (słownie złotych brutto: trzynaście milionów czterysta siedemnaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt siedem, w tym:
2. 1)zamówienie podstawowe:

2 460 000,00 PLN brutto:

1. 2)zamówienie opcjonalne (suma pozycji a, b, c, d, e):

10 957 287,97 PLN brutto: a) wszystkie roboty budowlane wewnętrzne branży ogólnobudowlanej, sanitarnej, elektrycznej, teletechnicznej w budynku głównym zgodnie z dokumentacją: 8 273 360,51 PLN brutto; b) konstrukcję stalową zewnętrznej klatki treningowej:34 998,77 PLN brutto; c) dokończenie boiska wielofunkcyjnego:

549 998,77 PLN brutto; d) wykonanie wiaty na placu wewnętrznym:

24 998,.77 PLN brutto; e) dostarczenie i zamontowanie 3 drabinek dachowych:24 998,77 PLN brutto; zgodnie z SWZ.

Pismem z dnia 13 lipca 2026 roku Zamawiający zawiadomił o powtórzeniu czynności poprawy oczywistej omyłki rachunkowej. Zamawiający wskazał, że W ust. 3 pkt 2 oferty, wystąpiła oczywista omyłka rachunkowa polegająca na błędnym zsumowaniu cen za realizację poszczególnych elementów przedmiotu zamówienia objętych zamówieniem opcjonalnym. Zamawiający poprawił oczywistą omyłkę rachunkową, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek [2].

Treść ust. 3 oferty w wyniku dokonania poprawy omyłek otrzymuje brzmienie:

„OFERUJEMY wykonanie przedmiotu zamówienia za cenę: 11 368 355,59 PLN brutto (słownie złotych brutto: jedenaście milionów trzysta sześćdziesiąt osiem tysięcy trzysta pięćdziesiąt pięć 59/100), w tym:

1. 1)zamówienie podstawowe:

2 460 000,00 PLN brutto:

1. 2)zamówienie opcjonalne (suma pozycji a, b, c, d, e):

8 908 355,59 PLN brutto:

a) wszystkie roboty budowlane wewnętrzne branży ogólnobudowlanej, sanitarnej, elektrycznej, teletechnicznej w budynku głównym zgodnie z dokumentacją: 8 273 360,51 PLN brutto; b) konstrukcję stalową zewnętrznej klatki treningowej:

34 998,77 PLN brutto; c) dokończenie boiska wielofunkcyjnego:

549 998,77 PLN brutto; d) wykonanie wiaty na placu wewnętrznym:

24 998,77 PLN brutto; e) dostarczenie i zamontowanie 3 drabinek dachowych:

24 998,77 PLN brutto; zgodnie z SWZ.”.

Pozostała treść oferty, nie ulega zmianie.

Zdaniem Odwołującego brak jest cechy „oczywistości” omyłki rachunkowej. Odwołujący zwrócił uwagę, że aby omyłka mogła być́ poprawiona w trybie art. 223 ust. 2 pkt 2 Pzp, musi być́ oczywista – czyli jej błąd oraz sposób naprawy muszą jednoznacznie wynikać́ z samej treści oferty. W ocenie Odwołującego w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dwoma poprawnymi matematycznie poziomami: Poziom makro: Zamówienie podstawowe (2 460 000,00 PLN) + Zamówienie opcjonalne (10 957 287,97 PLN) = Cena globalna (13 417 287,97 PLN). Odwołujący zwrócił uwagę, że matematyka na tym poziomie jest bezbłędna. Poziom mikro: Podpunkty a–e, których suma daje 8 908 355,59 PLN.

Występuje tu konflikt logiczny, a nie prosta omyłka rachunkowa. Zamawiający nie jest uprawniony do arbitralnego uznania, że to poziom mikro jest prawidłowy, a poziom makro błędny. Wykonawca w cenie globalnej zamówienia opcjonalnego (10,9 mln zł) mógł ująć́ koszty ogólne, ryzyka lub narzuty, których nie rozpisał w podpozycjach a–e.

Działanie Zamawiającego polegające na obniżeniu ceny o ponad 2 miliony złotych stanowi rażącą, niedozwoloną ingerencję w treść́ oświadczenia woli wykonawcy, co wprost zakazuje art. 223 ust. 1 Pzp.

Izba zważyła, co następuje:

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu Izba stwierdziła, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z wymaganiami art. 559 ust. 2 ustawy Pzp, przepisy stanowiące podstawą prawną zapadłego rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp Zamawiający poprawia w ofercie: oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek - niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.

Na wstępie poczynić należało kilka uwag ogólnej natury. Czynność poprawienia omyłki ma charakter obligatoryjny i zamawiający nie może uchylić się od jej wykonania. Zaniechanie poprawienia oczywistej omyłki może zostać uznane za działanie sprzeczne nie tylko z obowiązującymi przepisami, ale i nieracjonalne, gdyż może prowadzić do niesłusznego odrzucenia oferty najkorzystniejszej.

Pojęcie oczywistej omyłki rachunkowej nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W świetle ugruntowanego orzecznictwa i dorobku doktryny, oczywista omyłka rachunkowa jest wynikiem niepoprawnie przeprowadzonych działań arytmetycznych i stanowi nieprawidłowy wynik uzyskany z błędnie wykonanego dodawania, odejmowania, mnożenia lub dzielenia. Omyłki rachunkowe to błędy we wszystkich działaniach arytmetycznych, które naruszają stosowanie reguł matematycznych. Omyłka rachunkowa polega na uzyskaniu błędnego wyniku wyliczeń na podstawie przyjętego przez zmawiającego wzoru.

Omyłka rachunkowa ma oczywisty charakter nie tylko wtedy, gdy jest widoczna na pierwszy rzut oka, lecz także wtedy, gdy fakt jej istnienia może być stwierdzony podczas sprawdzania obliczeń zgodnie z opisem wynikającym ze specyfikacji warunków zamówienia.

Błąd rachunkowy to niewłaściwe przeprowadzenia działań matematycznych sprzeciwiające się zasadom matematycznym. Stwierdzenie omyłki może mieć miejsce w sytuacji, gdy przebieg działania matematycznego może być prześledzony i na podstawie reguł rządzących tym działaniem możliwe jest stwierdzenie błędu w jego wykonaniu.

Poprawienie omyłki rachunkowej skutkuje koniecznością wprowadzenia dalszych zmian będących jej konsekwencją rachunkową. Nie jest przeszkodą dla jej wprowadzenia ani liczba występujących omyłek, ani też ich znaczenie. Oczywistym jest, że poprawa omyłki rachunkowej może mieć istotny wpływ na wysokość zaaferowanej ceny.

Przedkładając powyższe na realia rozpoznawanej sprawy, odwołanie uznać należało za oczywiście bezzasadne. Z treści specyfikacji warunków zamówienia, a przede wszystkim z treści formularza ofertowego wynika w sposób jasny i niebudzący wątpliwości konieczność zsumowania wartości brutto w podpunktach od a do e, a następnie (sumę) wartość wpisać w pozycji 2. Kolejną czynnością było dodanie do siebie dwóch pozycji, tj.: zamówienia podstawowego oraz zamówienia opcjonalnego.

Twierdzenie Odwołującego, że mógł on ująć w cenie zamówienia opcjonalnego koszty ogólne, ryzyka lub narzuty, których nie rozpisał w podpunktach a-e, w świetle jednoznacznych postanowień specyfikacji w zakresie wypełnienia formularza ofertowego, nie zasługiwały na aprobatę.

W związku z tym, że zarzuty podniesione w punkcie 1 i 2 w petitum odwołania nie został przez Izbę uwzględnione, zarzut ewentualny wskazany jako zarzut nr 4 podlegał rozpoznaniu i również nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odwołujący nie wyjaśnił z czego wywodzi konieczność zastosowania przez Zamawiajacego trybu z art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, ani też z jakich to względów Zamawiający powinien był dopasować́ matematycznie (np. proporcjonalnie przeliczyć́ ) podpozycje a–e do kwoty 10 957 287,97 PLN wskazanej w pozycji nr 2. Nie jest rolą Zamawiajacego, w sytuacji wystąpienia omyłki, arbitralne poszukiwanie i przeliczanie podpozycji. Całkowicie niezrozumiałe jest oczekiwanie od Zamawiającego „dopasowania matematycznego” cen zaoferowanych przez Odwołującego. Ustawa prawo zamówień publicznych nie zna takiej instytucji ani procedury.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 zdanie pierwsze w zw. § 2 ust. 2 pkt 2 w zw. § 5 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania.

Mając powyższe na uwadze, Izba orzekła, jak w sentencji.