Wyrok KIO 2306/25 z 25 lipca 2025
Sprawa rozpoznana łącznie z: KIO 2307/25, KIO 2329/25
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- oddalono
- Zamawiający
- Skarb Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad
- Powiązany przetarg
- TED-566815-2024
- Podstawa PZP
- art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp
Strony postępowania
- Zamawiający
- Skarb Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad
Przetarg, którego dotyczył spór
Wyrok dotyczy konkretnego postępowania ogłoszonego w BZP. Zobacz szczegóły ogłoszenia:
Treść orzeczenia
- Sygn. akt
- KIO 2306/25
KIO 2307/25 KIO 2329/25 WYROK Warszawa, dnia 25 lipca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
- Przewodnicząca
- Beata Konik Przemysław Dzierzędzki Emilia Garbala Protokolant:
Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 9 czerwca 2025 r. przez wykonawców:
- Wardex spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Słupnie (sygn. akt KIO 2306/25 i KIO 2307/25), 2)Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Mostowych spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim (sygn. akt KIO 2329/25), w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Skarb Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie, w imieniu którego postępowanie prowadzi Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Gdańsku, przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego wykonawcy FBSerwis spółki akcyjnej z siedzibą w Warszawie (sygn. akt KIO 2306/25, KIO 2307/25 i KIO 2329/25),
- sygn. akt
- KIO 2306/25
- Oddala odwołanie.
- Kosztami postępowania obciąża Odwołującego i:
- 1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę po 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego i Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
- 2.Zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
- sygn. akt
- KIO 2307/25
- Oddala odwołanie.
- Kosztami postępowania obciąża Odwołującego i:
- 1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę po 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego i Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
- 2.Zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
- sygn. akt
- KIO 2329/25
- Oddala odwołanie.
- Kosztami postępowania obciąża Odwołującego i:
- 1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę po 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego i Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
- 2.Zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
- Przewodnicząca
- ……………………. …………………….
…………………….
- Sygn. akt
- KIO 2306/25
UZASADNIENIE
Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie, w imieniu którego postępowanie prowadzi Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Gdańsku, (dalej:„Zamawiający”) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na usługi pn.:
„Całoroczne utrzymanie dróg krajowych zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Gdańsku z podziałem na 2 części: Część nr 1: Całoroczne utrzymanie dróg krajowych zarządzanych przez Rejon w Człuchowie Część nr 2: Całoroczne utrzymanie dróg krajowych zarządzanych przez Rejon w Gdańsku”, nr postępowania:
O.GD.D-3.2421.20.2024.
Przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.).
Szacunkowa wartość zamówienia jest wyższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z 20 września 2024 r., numer publikacji: 566815-2024, numer wydania Dz.U. S: 184/2024).
- Sygn. akt
- KIO 2306/25
W postępowaniu tym wykonawca Wardex spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Słupnie (dalej:
„Odwołujący” lub „Odwołujący Wardex”) 9 czerwca 2025 r. złożył odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności Zamawiającego w części 2 postępowania polegających na: ·wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez FBSerwis S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej jako: „FBSerwis”); ·odrzuceniu oferty Wardex z powodu rażąco niskiej ceny (art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp) oraz z powodu niezgodności z warunkami zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp); ·zaniechaniu sporządzenia prawidłowego, wyczerpującego uzasadnienia faktycznego czynności odrzucenia oferty Wardex ukazującego sposób rozumowania Zamawiającego, a w konsekwencji pozbawienie Odwołującego możliwości weryfikacji poprawności badania oferty Odwołującego przez Zamawiającego; ewentualnie ·zaniechaniu ponownego wezwania Wardex do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, a także w zakresie treści oferty oraz dokumentów (dowodów) złożonych przez wykonawcę Wardex.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
- art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp przez odrzucenie oferty Wardex jako oferty z rażąco niską ceną lub kosztem w konsekwencji nieprawidłowej oceny wyjaśnień Wardex polegającej na uznaniu przez Zamawiającego, że: i.złożone przez Wardex wyjaśnienia wraz z dowodami jednoznacznie wskazują, że cena ofertowa została skalkulowana nieprawidłowo, niezgodnie z wymaganiami SWZ, jest nierealna i rażąco niska, ii.z wyjaśnień Wardex nie wynikają żadne jego indywidualne założenia do wyceny (odnośnie czasochłonności, odnośnie doboru sprzętu, ilości ludzi itd.), a poza ogólnymi deklaracjami i zapewnieniami Wardex w wyjaśnieniach nie zawarł żadnych konkretnych informacji, iii.wyjaśnienia Wardex wykazały, że oferta została sporządzona niezgodnie z wymaganiami Zamawiającego, bazując na przyjętym minimalnym zakresie prac (roboczo-godziny i maszyno-godziny), który nie odzwierciedla rzeczywistego zaangażowania, iv.wyjaśnienia Wardex są ogólne i lakoniczne, v.wyjaśnienia Wardex nie są wystarczające do dokonania oceny, czy w zaoferowanej cenie ujęto wszystkie niezbędne koszty oraz czy nie zostały one zaniżone, vi.Wardex nie sprostał obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie jest rażąco niska, vii.Wardex nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i wiarygodny, że zaproponowane przez niego ceny dla pozycji w poszczególnych Grupach Prac są możliwe i rynkowe, ani nie przedstawił wystarczających dowodów, które wskazywałyby na ich realność, viii.Wardex zaniżył cenę ofertową i przyjął założenia niezgodne z wymaganiami SW Z w sytuacji gdy cena oferty Wardex
oraz jej istotne części składowe, a także ceny dla pozycji w poszczególnych Grupach Prac (w szczególności wskazywanych przez Zamawiającego w uzasadnieniu odrzucenia oferty) nie są rażąco niskie i uwzględniają wszystkie wymagania SWZ, a także należyty zysk, co potwierdzają wyjaśnienia i dowody złożone na wezwanie Zamawiającego, które to wyjaśnienia w pełni odpowiadają na wezwanie Zamawiającego, są wyczerpujące i wiarygodne (dalej jako: „Zarzut nr 1”); 2)art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez odrzucenie oferty Wardex z powodu niezgodności treści tej oferty w zakresie i z warunkami zamówienia przytoczonymi przez Zamawiającego w uzasadnieniu faktycznym zamieszczonym w dokumencie datowanym na 30 maja 2025 r. w części pn. „Informacja o wykonawcach, których oferty zostały odrzucone”, w sytuacji gdy oferta Wardex spełnia wszystkie wymogi określone przez Zamawiającego, a jej treść nie pozostaje niezgodna z warunkami zamówienia, do których Zamawiający referuje w uzasadnieniu faktycznym zamieszczonym w ww. dokumencie (dalej jako: „Zarzut nr 2”); 3)art. 253 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp i w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez niezasadne odrzucenie oferty Wardex i zaniechanie przedstawienia przez Zamawiającego uzasadnienia faktycznego odrzucenia oferty Wardex w sposób, który wyczerpująco obrazuje, jakie przyczyny legły u podstaw decyzji Zamawiającego, tj. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia dlaczego zdaniem Zamawiającego Wardex nie wykazał w złożonych wyjaśnieniach, że cena nie jest rażąco niska lub też rzekomo zaniżył cenę ofertową i przyjął założenia niezgodne z wymaganiami SW Z oraz brak jednoznacznego wykazania na czym polega niezgodność oferty Wardex z warunkami zamówienia, poprzez wskazanie w ofercie tego, co jest sprzeczne z dokumentacją postępowania i w jaki sposób ta niezgodność występuje, w konfrontacji z wyraźnie określonymi i ustalonymi warunkami zamówienia, co prowadzi do sytuacji, w której czynności Zamawiającego, w szczególności tak istotne dla wyniku postępowania jak odrzucenie oferty, pozostają poza obiektywną kontrolą Wardex oraz kontrolą instancyjną, a także stanowi naruszenie zasady przejrzystości, jawności postępowania, równego traktowania wykonawców oraz zachowania uczciwej konkurencji (dalej jako: „Zarzut nr 3”); 4)art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp przez brak realizacji przez Zamawiającego zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i proporcjonalności przejawiający się w dokonywaniu przez Zamawiającego oceny wyjaśnień rażąco niskiej ceny (złożonych przez wykonawców Wardex i FBSerwis) na odmiennych zasadach (dalej jako: „Zarzut nr 4”); ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia zarzutów, o których mowa w pkt 1-4 wyżej 5)art. 224 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz 223 ust. 1 ustawy Pzp przez zaniechanie ponownego wezwania Wardex do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, a także w zakresie treści oferty oraz dokumentów (w tym dowodów) złożonych przez wykonawcę Wardex w sytuacji gdy złożone przez Wardex wyjaśnienia były szczegółowe, merytoryczne, obszerne, odpowiadały w pełni na wezwanie Zamawiającego, a ich treść wzbudziła wątpliwości Zamawiającego, zaś Zamawiający nie przedstawił takiego żądania, ani wątpliwości w tym zakresie na etapie wezwania Wardex do złożenia wyjaśnień, zatem stanowiło to nową wątpliwość Zamawiającego, która wymagała dodatkowego wyjaśnienia przez Wardex (dalej jako: „Zarzut nr 5”).
W związku z powyższym, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
- unieważnienie czynności wyboru oferty FBSerwis jako najkorzystniejszej; 2)unieważnienie czynności odrzucenia oferty Wardex z powodu z powodu rażąco niskiej ceny (art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp) oraz z powodu niezgodności z warunkami zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp); 3)ewentualnie – ponowne wezwanie Wardex do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, a także w zakresie treści oferty oraz dokumentów (w tym dowodów) złożonych przez Wardex; 4)powtórzenie czynności badania i oceny ofert i powtórzenie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej.
W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, co następuje.
W pierwszej kolejności Odwołujący wskazał, że ma interes we wniesieniu odwołania i może ponieść szkodę.
Następnie Odwołujący przedstawił uzasadnienie zarzutów.
W złożonej pismem z 8 lipca 2025 r. odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania i przedstawił swoje stanowisko.
W piśmie z 8 lipca 2025 r. wykonawca FBSerwis spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie wniósł o oddalenie odwołania i przedstawił argumentację oraz załączył dowody.
- Sygn. akt
- KIO 2307/25
W postępowaniu tym wykonawca Wardex spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Słupnie (dalej:
„Odwołujący” lub „Odwołujący Wardex”) 9 czerwca 2025 r. złożył odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności Zamawiającego w części 1 postępowania polegających na: ·wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez FBSerwis S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej jako: „FBSerwis”); ·odrzuceniu oferty Wardex z powodu rażąco niskiej ceny (art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp) oraz z powodu niezgodności z warunkami zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp); ·zaniechaniu sporządzenia prawidłowego, wyczerpującego uzasadnienia faktycznego czynności odrzucenia oferty Wardex ukazującego sposób rozumowania Zamawiającego, a w konsekwencji pozbawienie Odwołującego możliwości weryfikacji poprawności badania oferty Odwołującego przez Zamawiającego; ewentualnie ·zaniechaniu ponownego wezwania Wardex do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, a także w zakresie treści oferty oraz dokumentów (dowodów) złożonych przez wykonawcę Wardex.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
- art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp przez odrzucenie oferty Wardex jako oferty z rażąco niską ceną lub kosztem w konsekwencji nieprawidłowej oceny wyjaśnień Wardex polegającej na uznaniu przez Zamawiającego, że: i.złożone przez Wardex wyjaśnienia wraz z dowodami jednoznacznie wskazują, że cena ofertowa została skalkulowana nieprawidłowo, niezgodnie z wymaganiami SWZ, jest nierealna i rażąco niska, ii.z wyjaśnień Wardex nie wynikają żadne jego indywidualne założenia do wyceny (odnośnie czasochłonności, odnośnie doboru sprzętu, ilości ludzi itd.), a poza ogólnymi deklaracjami i zapewnieniami Wardex w wyjaśnieniach nie zawarł żadnych konkretnych informacji, iii.wyjaśnienia Wardex wykazały, że oferta została sporządzona niezgodnie z wymaganiami Zamawiającego, bazując na przyjętym minimalnym zakresie prac (roboczo-godziny i maszyno-godziny), który nie odzwierciedla rzeczywistego zaangażowania, iv.wyjaśnienia Wardex są ogólne i lakoniczne, v.wyjaśnienia Wardex nie są wystarczające do dokonania oceny, czy w zaoferowanej cenie ujęto wszystkie niezbędne koszty oraz czy nie zostały one zaniżone, vi.Wardex nie sprostał obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie jest rażąco niska, vii.Wardex nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i wiarygodny, że zaproponowane przez niego ceny dla pozycji w poszczególnych Grupach Prac są możliwe i rynkowe, ani nie przedstawił wystarczających dowodów, które wskazywałyby na ich realność, viii.Wardex zaniżył cenę ofertową i przyjął założenia niezgodne z wymaganiami SW Z w sytuacji gdy cena oferty Wardex oraz jej istotne części składowe, a także ceny dla pozycji w poszczególnych Grupach Prac (w szczególności wskazywanych przez Zamawiającego w uzasadnieniu odrzucenia oferty) nie są rażąco niskie i uwzględniają wszystkie wymagania SWZ, a także należyty zysk, co potwierdzają wyjaśnienia i dowody złożone na wezwanie Zamawiającego, które to wyjaśnienia w pełni odpowiadają na wezwanie Zamawiającego, są wyczerpujące i wiarygodne (dalej jako: „Zarzut nr 1”); 2)art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez odrzucenie oferty Wardex z powodu niezgodności treści tej oferty w zakresie i z warunkami zamówienia przytoczonymi przez Zamawiającego w uzasadnieniu faktycznym zamieszczonym w dokumencie datowanym na 30 maja 2025 r. w części pn. „Informacja o wykonawcach, których oferty zostały odrzucone”, w sytuacji gdy oferta Wardex spełnia wszystkie wymogi określone przez Zamawiającego, a jej treść nie pozostaje niezgodna z warunkami zamówienia, do których Zamawiający referuje w uzasadnieniu faktycznym zamieszczonym w ww. dokumencie (dalej jako: „Zarzut nr 2”); 3)art. 253 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp i w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez niezasadne odrzucenie oferty Wardex i zaniechanie przedstawienia przez Zamawiającego uzasadnienia faktycznego odrzucenia oferty Wardex w sposób, który wyczerpująco obrazuje, jakie przyczyny legły u podstaw decyzji Zamawiającego, tj. przez brak szczegółowego uzasadnienia dlaczego zdaniem Zamawiającego Wardex nie wykazał w złożonych wyjaśnieniach, że cena nie jest rażąco niska lub też rzekomo zaniżył cenę ofertową i przyjął założenia niezgodne z wymaganiami SW Z oraz brak jednoznacznego wykazania na czym polega niezgodność oferty Wardex z warunkami zamówienia, przez wskazanie w ofercie tego, co jest sprzeczne z dokumentacją postępowania i w jaki sposób ta niezgodność występuje, w konfrontacji z wyraźnie określonymi i ustalonymi warunkami zamówienia, co prowadzi do sytuacji, w której czynności Zamawiającego, w szczególności tak istotne dla wyniku postępowania jak odrzucenie oferty, pozostają poza obiektywną kontrolą Wardex oraz kontrolą instancyjną, a
także stanowi naruszenie zasady przejrzystości, jawności postępowania, równego traktowania wykonawców oraz zachowania uczciwej konkurencji (dalej jako: „Zarzut nr 3”); 4)art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp przez brak realizacji przez Zamawiającego zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i proporcjonalności przejawiający się w dokonywaniu przez Zamawiającego oceny wyjaśnień rażąco niskiej ceny (złożonych przez wykonawców Wardex i FBSerwis) na odmiennych zasadach (dalej jako: „Zarzut nr 4”); ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia zarzutów, o których mowa w pkt 1-4 wyżej 5)art. 224 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz 223 ust. 1 ustawy Pzp przez zaniechanie ponownego wezwania Wardex do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, a także w zakresie treści oferty oraz dokumentów (w tym dowodów) złożonych przez wykonawcę Wardex w sytuacji gdy złożone przez Wardex wyjaśnienia były szczegółowe, merytoryczne, obszerne, odpowiadały w pełni na wezwanie Zamawiającego, a ich treść wzbudziła wątpliwości Zamawiającego, zaś Zamawiający nie przedstawił takiego żądania, ani wątpliwości w tym zakresie na etapie wezwania Wardex do złożenia wyjaśnień, zatem stanowiło to nową wątpliwość Zamawiającego, która wymagała dodatkowego wyjaśnienia przez Wardex (dalej jako: „Zarzut nr 5”).
W związku z powyższym, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
- unieważnienie czynności wyboru oferty FBSerwis jako najkorzystniejszej; 6)unieważnienie czynności odrzucenia oferty Wardex z powodu z powodu rażąco niskiej ceny (art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp) oraz z powodu niezgodności z warunkami zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp); 7)ewentualnie – ponowne wezwanie Wardex do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, a także w zakresie treści oferty oraz dokumentów (w tym dowodów) złożonych przez Wardex; 8)powtórzenie czynności badania i oceny ofert i powtórzenie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej.
W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, co następuje.
W pierwszej kolejności Odwołujący wskazał, że ma interes we wniesieniu odwołania i może ponieść szkodę.
Następnie Odwołujący przedstawił uzasadnienie zarzutów odwołania.
W złożonej pismem z 8 lipca 2025 r. odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania i przedstawił swoje stanowisko.
W piśmie z 8 lipca 2025 r. wykonawca FBSerwis spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie wniósł o oddalenie odwołania i przedstawił argumentację oraz załączył dowody.
- Sygn. akt
- KIO 2329/25
W postępowaniu tym wykonawca Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Mostowych spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedziba w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: „Odwołujący” lub „Odwołujący PRDM”) 9 czerwca 2025 r. złożył odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności Zamawiającego w części 2 postępowania polegających na:
- błędnej ocenie oferty złożonej w Postępowaniu polegającej na zaniechaniu odrzucenia oferty wykonawcy FBSerwis S.A. z siedzibą w Warszawie („FBSerwis”) z uwagi na niezgodność z warunkami zamówienia oferty tego wykonawcy oraz rażąco niską cenę; 2)zaniechaniu odtajnienia wyjaśnień w zakresie treści oferty złożonej przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Saferoad Services Sp. z o.o z siedzibą we Włocławku, Intertoll Construction Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku („Konsorcjum Saferoad”), mimo że wykonawca ten nie wykazał, że złożone wyjaśnienia zawierają informacje podlegające ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa; ewentualnie, tj. na wypadek, w którym Krajowa Izba Odwoławcza uznałaby, że wyjaśnienia Konsorcjum Saferoad zasługują na ochronę; 3)błędnej oceny oferty złożonej przez Konsorcjum Saferoad polegającej na zaniechaniu odrzucenia oferty tego wykonawcy z uwagi na niezgodność oferty Konsorcjum Saferoad z warunkami zamówienia oraz rażąco niską cenę; 4)wyborze oferty najkorzystniejszej, za którą uznana została oferta złożona przez FBSerwis.
Odwołujący zarzucił naruszenie:
- art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp w zw. z art. 121 pkt 1 Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez FBSerwis na skutek błędnej oceny tej oferty oraz wyjaśnień udzielonych przez FBSerwis, pomimo że – jak wynika z treści złożonej oferty – wykonawca ten zadeklarował, że zamierza powierzyć podwykonawcom pełnienie dyżurów ZUD (Zimowe Utrzymanie Dróg), co, jak wskazał Zamawiający w odpowiedzi na pytanie jednego z wykonawców (nr 132), jest niedopuszczalne i powinno prowadzić do jej odrzucenia jako niezgodnej z warunkami zamówienia;
- art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp w zw. z art. 223 ust. 1 Pzp przez przeprowadzenie z wykonawcą FBSerwis niedopuszczalnych prawem negocjacji zmierzających do usunięcia niezgodności oferty z warunkami zamówienia, pomimo że z oferty złożonej przez tego wykonawcę wynika jednoznaczna i kategoryczna niezgodność oferty z warunkami zamówienia (sprowadzającą się do zamiaru powierzenia podwykonawcom pełnienie dyżurów ZUD), która nie podlega wyjaśnieniom i próbom jej sanowania; 3)art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez FBSerwis na skutek błędnej oceny tej oferty oraz wyjaśnień udzielonych przez FBSerwis, z których (oferty oraz wyjaśnień) wynika, że nie uwzględnia ona wszystkich wymagań Zamawiającego określonych w dokumentach zamówienia, gdyż nie obejmuje pełnego zakresu usług wycenianego w grupie prac 11 TER2 pozycja „Wyposażenie i utrzymanie brygad patrolowo – interwencyjnych” (w ramach której należało uwzględnić koszty całodobowego zatrudnienia 9 brygad patrolowointerwencyjnych), gdyż minimalne koszty niezbędne do poniesienia w tym zakresie przekraczają wycenę przyjętą przez FBSerwis, a, wbrew twierdzeniom tego wykonawcy zaprezentowanym w udzielonych wyjaśnieniach, każdy wykonawca zobowiązany był uwzględnić w pozycjach TER pełen zakres prac ujęty w tej pozycji (za niedopuszczalne uznać należy przenoszenia kosztów między pozycjami TER); 4)art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez FBSerwis na skutek błędnej oceny tej oferty oraz wyjaśnień udzielonych przez FBSerwis, z których (oferty oraz wyjaśnień) wynika, że wykonawca ten nie jest w stanie zrealizować usług, o których mowa w grupie prac 11 TER pozycja „Wyposażenie i utrzymanie brygad patrolowo – interwencyjnych” (w ramach której należało uwzględnić koszty całodobowego zatrudnienia 9 brygad patrolowo-interwencyjnych) za zaoferowaną w odpowiednich pozycjach TER cenę; 5)art. 18 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji („Uznk”) przez zaniechanie odtajnienia i udostępnienia załącznika nr 1 do wyjaśnień z dnia 19 maja 2025 roku złożonych przez wykonawcę Konsorcjum Saferoad w zakresie zastrzeżonym jako tajemnica przedsiębiorstwa, pomimo braku wykazania, iż informacje te posiadają wartość gospodarczą oraz zawierają informacje o charakterze technicznym, technologicznym lub organizacyjnym dotyczącym wykonawcy; ewentualnie, tj. na wypadek, w którym Krajowa Izba Odwoławcza uznałaby, że wyjaśnienia Konsorcjum Saferoad zasługują na ochronę 6)art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Konsorcjum Saferoad na skutek błędnej oceny tej oferty oraz wyjaśnień udzielonych przez FBSerwis, z których (oferty oraz wyjaśnień) wynika, że nie uwzględnia ona wszystkich wymagań Zamawiającego określonych w dokumentach zamówienia, gdyż nie obejmuje pełnego zakresu usług wycenianego w TER3 11 pozycja „Wyposażenie i utrzymanie brygad patrolowo – interwencyjnych” (w ramach której należało uwzględnić koszty całodobowego zatrudnienia 9 brygad patrolowointerwencyjnych), gdyż minimalne koszty niezbędne do poniesienia w tym zakresie przekraczają wycenę przyjętą przez Konsorcjum Saferoad; ewentualnie, tj. na wypadek, w którym Krajowa Izba Odwoławcza uznałaby, że wyjaśnienia Konsorcjum Saferoad zasługują na ochronę 7)art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Konsorcjum Saferoad na skutek błędnej oceny tej oferty oraz wyjaśnień udzielonych przez Konsorcjum Saferoad, których to wyjaśnień nie sposób potraktować jako obalające domniemanie rażąco niskiej ceny; 8)art. 239 ust. 1 Pzp przez nieuzasadnione uznanie za najkorzystniejszą w Postępowaniu oferty złożonej przez FBSerwis i dokonanie wyboru tej oferty; 9)art. 16 ust. 1 Pzp poprzez prowadzenie Postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu: a)unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty; b)uznanie, iż oferta złożona przez FBSerwis jest niezgodna z warunkami zamówienia; c)uznanie, iż oferta złożona przez FBSerwis zawiera rażąco niską cenę; d)odrzucenie oferty FBSerwis; e)odtajnienie wyjaśnień złożonych przez Konsorcjum Saferoad pismem z dnia 19 maja 2025 r.; f)ewentualnie, tj. na wypadek, w którym Krajowa Izba Odwoławcza uznałaby, że wyjaśnienia Konsorcjum Saferoad zasługują na ochronę g)uznanie, iż oferta złożona przez Konsorcjum Saferoad jest niezgodna z warunkami zamówienia; h)uznanie, iż oferta złożona przez Konsorcjum Saferoad zawiera rażąco niską cenę; i)ponowne badanie i ocenę ofert złożonych w Postępowaniu.
W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, co następuje.
W pierwszej kolejności Odwołujący wskazał, że ma interes we wniesieniu odwołania i może ponieść szkodę.
Następnie Odwołujący przedstawił uzasadnienie zarzutów odwołania.
W złożonej pismem z 8 lipca 2025 r. odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania i przedstawił swoje stanowisko.
W piśmie z 8 lipca 2025 r. wykonawca FBSerwis spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie wniósł o oddalenie odwołania i przedstawił argumentację oraz załączył kopię wyroku w sprawie o sygn. akt KIO 2800/24.
Krajowa Izba Odwoławcza (dalej:„Izba” lub „KIO”), rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i
uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, stanowiska stron złożone na piśmie i podane do protokołu rozprawy ustaliła, co następuje.
Odwołującym zgodnie z treścią w art. 505 ustawy Pzp przysługują środki ochrony prawnej, ponieważ są wykonawcami biorącym udział w postępowaniu o to zamówienie publiczne.
Do przedmiotowego postępowania odwoławczego przystąpienie w charakterze uczestnika postępowania, po stronie Zamawiającego, w ustawowym terminie, do wszystkich trzech spraw odwoławczych skutecznie zgłosił wykonawca FBSerwis spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie (dalej: „Przystępujący”).
Odwołania zostały rozpoznane w granicach zawartych w nich zarzutów (art. 555 ustawy Pzp), podtrzymanych na rozprawie z uwzględnieniem zasady kontradyktoryjności postępowania (art. 534 ust. 1 ustawy Pzp). Rozpoznając przedmiotowe odwołania Izba miała na uwadze treść akt postępowania (§8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2453). Izba przy rozpoznaniu spraw miała na uwadze ponadto stanowiska Stron i Przystępującego zaprezentowane zarówno w pismach procesowych, w tym w odpowiedzi na odwołania jak i podczas rozprawy oraz złożone dowody.
Izba ustaliła następujące okoliczności faktyczne jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zamawiający prowadzi postępowanie, którego przedmiotem jest całoroczne utrzymanie dróg krajowych zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Gdańsku z podziałem na 2 części: Część nr 1:
Całoroczne utrzymanie dróg krajowych zarządzanych przez Rejon w Człuchowie oraz Część nr 2: Całoroczne utrzymanie dróg krajowych zarządzanych przez Rejon w Gdańsku.
W części nr 1 ofertę złożyło 6 wykonawców ale na skutek czynności Zamawiającego 5 z 6 ofert zostało odrzuconych.
Jako najkorzystniejsza wybrana została jedyna oferta niepodlegająca odrzuceniu, tj. oferta Przystępującego – wykonawcy FBSerwis S.A. (czynność z 30 maja 2025 r.).
W części nr 2 ofertę złożyło 6 wykonawców ale na skutek decyzji Zamawiającego, 3 z 6 ofert zostało odrzuconych.
Zgodnie z informacją o wyniku postępowania opublikowaną przez Zamawiającego 30 maja 2025 r., jako najkorzystniejsza wybrana została oferta Przystępującego – wykonawcy FBSerwis S.A. Na drugim miejscu sklasyfikowana została oferta konsorcjum wykonawców Saferoad Services sp. z o.o. oraz Intertoll Constructions sp. z o.o. (dalej jako:„Konsorcjum Saferoad”), natomiast na trzecim miejscu znalazła się oferta Odwołującego PRDM.
Izba zważyła co następuje.
- Sygn. akt
- KIO 2306/25 i KIO 2307/25
Ad zarzutu 1 i 2 – w zakresie w jakim zarzuty mają tożsamą treść dla obu części W treści zarzutu Odwołujący wskazał, że w sposób drobiazgowy wyjaśnił w złożonych wyjaśnieniach z 6 lutego 2025 r., w jaki sposób ustalił poszczególne ceny jednostkowe zawarte w ofercie i do każdych pozycji Kalkulacji szczegółowej przyporządkował poszczególne dowody.
Odwołujący wskazał, że wyjaśnił, że Kalkulacja szczegółowa przedstawia sposób skalkulowania każdej pozycji TER w ilości 713, w tym również pozycji wyszczególnionych przez Zamawiającego w treści wezwania w ilości 243.
Kalkulacja szczegółowa zawiera wyjaśnienia Wardex w zakresie sposobu obliczenia 713 cen jednostkowych i zawiera takie kolumny jak: podstawa wyceny, opis pozycji, jednostka miary, nakłady jednostkowe, stawka jednostkowa, obmiar/nakład, koszt jednostkowy, robocizna, materiały, sprzęt, cena jednostkowa i wartość danej pozycji. Kalkulacja szczegółowa zawiera jednocześnie dla każdej ceny jednostkowej wykaz i wycenę podstawowej robocizny oraz wyszczególnionego materiału i sprzętu.
Odwołujący wskazał, że w swoich wyjaśnieniach przedstawił Zamawiającemu opis i założenia Kalkulacji szczegółowej, wskazując, że: ·skalkulował cenę oferty w oparciu o katalog SEKOCENBUD i zawarte w nim informacje o cenach materiałów oraz pracy sprzętu w 4 kwartale 2024 r., a także w oparciu o uzyskane oferty na poszczególne asortymenty prac, załączając jednocześnie wyciągi z SEKOCENBUD i 46 ofert; ·w kolumnie „Podstawa” dla każdej pozycji TER znajdują się symbole z katalogu SEKOCENBUD lub symbole uzyskanych ofert i tym samym składanych dowodów (rozpoczynające się od liter OF). W dalszych kolumnach dla każdej pozycji TER znajdują się przyjęte nakłady jednostkowe wynikające z niezbędnej ilości materiałów oraz
robocizny i sprzętu opatrzone stawkami jednostkowymi wynikającymi z katalogu SEKOCENBUD (z kolumny „Cena min”) lub odpowiednich ofert załączonych jako dowody (początki nazw plików dowodów odpowiadają symbolom ofert); ·przyjęcie cen minimalnych z katalogu SEKOCENBUD wynika z praktyki Działu Zakupów Wardex, która to praktyka wskazuje, że w procesie negocjacji cen hurtowych (w ramach zakupów centralnych na potrzeby wszystkich kontraktów utrzymaniowych realizowanych przez Wardex), ceny określone w katalogu SEKOCENBUD jako minimalne, są często wyższe od tych uzyskiwanych przez ww. Dział w trakcie negocjacji; ·suma iloczynów nakładów i stawek jednostkowych dla danej pozycji to jednostkowy koszt bezpośredni na jedną jednostkę miary. W dalszych kolumnach znajdują się łączne koszty bezpośrednie robocizny, materiałów i sprzętu dla danej pozycji oraz przyjętą w TER cenę jednostkową i wartość pozycji (wynikającą z iloczynu ceny jednostkowej i wielkości obmiaru - przedmiaru); ·w podsumowaniu, na ostatniej stronie Kosztorysu szczegółowego znajduje się łączny koszt bezpośredni robocizny (R), materiałów (M) i sprzętu (S). W kolejnym wierszu podsumowania przedstawiono przyjętą rezerwę (Re) obliczoną jako iloczyn łącznej wartości kosztów bezpośrednich R+M+S oraz przyjętego średnio, procentowego udziału rezerwy w tej łącznej wartości; ·założył rezerwę (Re) na koszty nieprzewidziane względem tych ujętych w kosztach bezpośrednich, w tym m. in. ewentualne dodatkowe koszty wynikające ze: wzrostu cen R, M i S po złożeniu danej oferty (a przed uruchomieniem mechanizmu waloryzacji), czy np. ze wzmożonej ilości pracy w porze nocnej (względem przyjmowanej średnio, na poziomie 33%). W przypadku nie wykorzystania rezerwy, zostanie ona przeznaczona na dodatkowy zysk; ·w kolejnych wierszach podsumowania Kalkulacji szczegółowej znajdują się wyliczenia kosztów pośrednich (Kp), obliczonych podobnie jak w przypadku rezerwy, jako iloczyn łącznej wartości kosztów bezpośrednich R+S (powiększonych o rezerwę od R+S) oraz przyjętego średnio, procentowego udziału Kp w tej łącznej wartości; ·wskazał, że na koszty pośrednie księgowość Wardex zalicza m. in. te koszty kontraktu, których wielkości nie wiąże bezpośrednio z jednostkowymi kosztami bezpośrednimi i są to m. in. koszty: oznakowania robót, sprzętu i personelu wspierającego (pomocniczego), kierownictwa, wywozu i utylizacji lub recyklingu odpadów, rozkurzu, transportu materiałów i sprzętu (w tym niepełnych transportów, przestojów i zakupu materiałów (Kz)); ·zapobiegliwie uwzględnił znaczny udział rezerwy i kosztów pośrednich w cenie oferty, co wynika z charakteru kontraktów utrzymaniowych. Kontrakty te charakteryzują się niedookreślonym (zarówno w czasie, jak i w ilości) wolumenem poleceń strukturalnych. Wolumen ten nie wynika z niegwarantowanych ilości określonych w TER, a z bieżących potrzeb Zamawiającego, które to potrzeby pochodzą w dużej mierze ze zdarzeń na drogach o charakterze losowym, np. zależnym od warunków pogodowych czy zachowania użytkowników dróg; ·w kolejnych wierszach podsumowania Kalkulacji szczegółowej znajduje się kwota przyjętego zysku (Z) wyliczona jako iloczyn łącznej wartości kosztów bezpośrednich R+S (powiększonych o rezerwę i koszty pośrednie od R+S) oraz przyjętego średnio, procentowego udziału zysku w tej łącznej wartości; ·w skrajnych przypadkach zysk lub jego część może zostać przeznaczona na pokrycie kosztów nieprzewidzianych, których nie objęłaby ww. rezerwa, przy czym Wardex zaznaczył, że dotychczas taki przypadek nie miał miejsca w historii działalności związanej m.in. z utrzymaniem dróg na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad; ·przedstawił - w ostatnich wierszach podsumowania Kalkulacji szczegółowej - wyliczenie: podatku VAT, wartości oferty na część podstawową brutto oraz wartości całości oferty brutto wraz z opcjami; ·Kalkulacja szczegółowa zawiera również zestawienie robocizny, materiałów i sprzętu, kalkulacje własne kosztów: robocizny, pojazdu osobowego, pojazdów ZUD, pojazdu patrolowo-interwencyjnego oraz przyczepy VMS i poduszki energochłonnej. Wardex wskazał, że kalkulacje zostały wykorzystane w Kosztorysie szczegółowym i opatrzone zostały w kolumnie „Podstawa” nazwą skróconą „kalk. wł”.
Odwołujący podkreślił, że złożył również dowody w postaci 46 ofert na materiały, usługi i sprzęt, które kształtowały przyjęte ceny jednostkowe przez Wardex. Dodatkowo, zważywszy że przy wycenie poszczególnych cen jednostkowych Wardex opierał się o katalog SEKOCENBUD, toteż załączył do wyjaśnień stosowne wyciągi z tego katalogu.
W odpowiedzi na prośbę Zamawiającego o wykazanie, jakie czynniki spowodowały możliwość obniżenia ceny i w jakim stopniu dzięki tym czynnikom cena została obniżona, Odwołujący wskazał, że wyjaśnił, że wartość całej oferty stanowi bilans sprzyjających, wypracowanych przez niego optymalnych warunków w zakresie kosztów i czynników cenotwórczych wykonania niniejszego zamówienia, w tym dużej dostępności i konkurencyjności w zakresie zakupu materiałów/sprzętu. Wskazał również przykładowo, że dzięki korzystnym ofertom (załączonym jako dowody) mógł zaoferować niższą cenę za prace z Grupy Prac nr 10 – Zimowe Utrzymanie Dróg, a z kolei dzięki bardzo korzystnej ofercie (dowód pn. OF0010 PATROLOW O INTERW ENCYJNY FORD) mógł zaoferować także niższą cenę za prace z
Grupy Prac nr 11 – Zarządzanie Kontraktem.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Odwołującego, ocena jego wyjaśnień dokonana przez Zamawiającego jest nie tylko nieprawidłowa i wadliwa, ale również rażąco niesprawiedliwa, nakierowana wyłącznie na odrzucenie oferty.
Ocena Zamawiającego pozostaje w opozycji do złożonych przez Wardex wyjaśnień i przedłożonych dowodów.
Odwołujący argumentował, że wbrew twierdzeniom Zamawiającego, złożone przez Odwołującego wyjaśnienia są konkretne i rozwiewające wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia. Odwołujący nie skupił się wyłącznie na wskazywanym przez Zamawiającego „rozbiciu cen jednostkowych”. Ponadto, Odwołujący wykazał, jakie obiektywne czynniki pozwoliły mu na zaoferowanie ceny, a tym samym, że za zaoferowaną cenę Wardex wykona przedmiot zamówienia zgodnie z wymaganiami.
Zdaniem Odwołującego, analiza uzasadnienia Zamawiającego prowadzi do wniosku, iż Zamawiający de facto próbuje podważyć wyjaśnienia złożone przez Odwołującego tylko dlatego, że zostały sformułowane w sposób indywidualnie przyjęty przez Odwołującego. Pamiętać jednak należy, że nie ma jednego, standardowego sposobu składania wyjaśnień przez wykonawców, zaś Zamawiający nie narzucił Wardex sposobu złożenia wyjaśnień.
Odwołujący wskazał, że Zamawiający nawet nie próbuje czynić Wardex zarzutów, że jakiejkolwiek części wezwania, Wardex nie zadośćuczynił. Zamawiający jedynie formułuje bardzo ogólne zarzuty względem wyjaśnień złożonych przez Odwołującego, które nie pozwalają na merytoryczne odniesienie się do nich. To zaś powoduje, że zarzuty Zamawiającego do złożonych przez Wardex wyjaśnień stanowią zwykłą polemikę z ich treścią. Zamawiający w istocie otrzymał wszystkie wyjaśnienia zagadnień poruszonych w wezwaniu.
Odwołujący zwrócił uwagę na rażące sprzeczności Zamawiającego w ocenie wyjaśnień Wardex zawartej w uzasadnieniu odrzucenia oferty:
- Zamawiający w jednym miejscu wskazuje, że „wyjaśnienia Wykonawcy WARDEX (…) zawierały obszerny materiał”, by za chwilę stwierdzić, że są „ogólnikowe i lakoniczne”; 2)Zamawiający - przy jednoczesnym braku określenia swoich oczekiwań w zakresie sposobu przedstawienia wyjaśnień – zarzuca, że nie wynikają z nich „żadne jego indywidualne założenia do wyceny (odnośnie czasochłonności czynności, odnośnie zużycia materiałów do wykonania danego zakresu, odnośnie doboru sprzętu, ilości ludzi itd.)” w sytuacji, gdy w innych miejscach polemizuje z przyjętym przez Wardex nakładem sprzętowym, materiałowym i kadrowym.
Niezależnie jednak od wskazanych sprzeczności, powyższa ocena Zamawiającego jest w ocenie Odwołującego nieprawidłowa, ponieważ Odwołujący dla wszystkich pozycji kosztorysowych przedstawił w Kalkulacji jednostkowe nakłady robocizny, materiałów i sprzętu, tj. indywidualne założenia dla każdej z pozycji odnośnie: ·czasochłonności – ilość r-g robocizny czy ilość m-g pracy sprzętu, ·zużycia materiałów do wykonania danego zakresu – asortyment i ilość materiałów w stosownej jednostce (t, m3, m2, kg, etc.), ·doboru sprzętu – asortyment sprzętowy i ilość m-g pracy sprzętu.
Odwołujący wyjaśnił również, że Ilość „ludzi” zawarta jest w ilości przyjętej robocizny. Jeżeli przykładowo do wykonania jednej jednostki miary danej pozycji Wardex przyjął 1 r-g, to w zależności od wolumenu polecenia – ilości zleconych jednostek na etapie realizacji, Wardex może oddelegować do wykonania tej przykładowej pozycji: ·jednego pracownika, który będzie wykonywał pracę przez 1 godzinę, ·dwóch pracowników, którzy będą wykonywać pracę przez 0,5 godziny., ·czterech pracowników, którzy będą wykonywać pracę przez 0,25 godziny, itd. w zależności od rzeczywistych potrzeb.
Ponadto, Odwołujący wskazał, że w wyjaśnieniach opisał założenia i sposób sporządzenia Kalkulacji, a wszystkie szczegółowe i konkretne informacje są zawarte w Kalkulacji, m.in. czasochłonność, zużycie materiałów czy dobór sprzętu.
- Zamawiający stwierdza, że „Poza ogólnymi deklaracjami i zapewnieniami, w wyjaśnieniach Wykonawca WARDEX nie zawarł żadnych konkretnych informacji”, ale spośród 243 pozycji TER wyszczególnionych w wezwaniu Zamawiający w uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty Wardex z dnia 14 marca 2025 r. zgłosił „zastrzeżenia” jedynie do 44 pozycji TER, a ostatecznie - w uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty Wardex z dnia 30 maja 2025 r. – do 8 pozycji TER w części 1 i do 10 pozycji TER w części 2; 4)Zamawiający zarzuca Wardex, że ten – w odniesieniu do pozycji nr 3.1. z Grupy Prac nr 12 - nie przedstawił kalkulacji obejmującej wywóz zanieczyszczeń oraz koszt ich utylizacji, w sytuacji gdy do złożenia takich kalkulacji Zamawiający nie wzywał Wardex; Zdaniem Odwołującego niezależnie od wskazanej sprzeczności, powyższa ocena Zamawiającego jest nieprawidłowa, albowiem Wardex w wyjaśnieniach wyraźnie zaznaczył, że koszty transportu i utylizacji odpadów zostały
ujęte w kosztach pośrednich.
- Zamawiający zarzuca Wardex, że ten do załączonych ofert cenowych nie przedstawił dokumentów pozwalających ocenić, czy zaoferowany materiał w podanej cenie spełnia wszystkie wymagania SST, w sytuacji gdy do złożenia takich dokumentów Zamawiający nie wzywał Wardex; 6)Zamawiający kwestionuje wyjaśnienia Wardex w zakresie sposobu skalkulowania danych pozycji oferty Wardex złożonej w Części 2 (Rejon w Gdańsku, objętej niniejszym odwołaniem), podczas gdy nie czyni tego przy tych samym pozycjach oferty Wardex złożonej w Części 1 (Rejon w Człuchowie), pomimo tego samego sposobu skalkulowania tych samych pozycji (co wynika z treści wyjaśnień złożonych przez Wardex dla obu tych Części).
Zdaniem Odwołującego nie sposób oprzeć się wrażeniu, że ocena wyjaśnień dokonana przez Zamawiającego pozbawiona jest sensu i logiki oraz ukierunkowana wyłącznie na celowe i świadome wyeliminowanie oferty Odwołującego.
W odpowiedzi na odwołanie Zamawiający podniósł w pierwszej kolejności, że nie wszystkie objęte odrzuceniem oferty twierdzenia Zamawiającego (podstawa faktyczna odrzucenia) objęte zostały zarzutami odwołania. Odwołujący nie zakwestionował bowiem w żaden sposób odrzucenia oferty Wardex z uwagi na przyjęcie niewłaściwych ilości zużycia soli drogowej, które odbiegają od zasad prowadzenia działań ZUD i charakterystyki sezonu zimowego. Z tym naruszeniem, Zamawiający wiązał niezgodność z warunkami zamówienia, a więc podstawę odrzucenia, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
Zamawiający podniósł, że Odwołujący nie wskazał żadnych twierdzeń korespondujących z tą podstawą odrzucenia, w szczególności żadnych argumentów które miałoby wskazywać, że przyjęte przez niego wartości zużycia soli drogowej są zgodne z zasadami działań ZUD. Zamawiający podkreślił, że konieczność zgodności oferty z ww. zasadami wyrażona jest wprost w SST (D- 66.01.00).
Zdaniem Zamawiającego zakres informacji o ww. niezgodności wskazany w uzasadnieniu odrzucenia oferty Wardex pozwalał na wywiedzenie zarzutu wobec ww. czynności Zamawiającego, a przede wszystkim wykazanie, że wartości zużycia soli przyjęte przez Wardex są prawidłowe (zgodne z wymaganiami SST). Wardex nie podjął się jednak kwestionowana takiej oceny Zamawiającego.
Nieobjęcie zakresem odwołania jednej z istotnych podstaw faktycznych odrzucenia oferty (determinujących kwalifikację niezgodności oferty z warunkami zamówienia – art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp), powoduje zdaniem Zamawiającego, że nawet uwzględnienie odwołań w całości, nie ma wpływu na wynik sprawy. Odrzucenie ofert z uwagi na ww. uchybienie wymaganiom Zamawiającego, stało się ostatecznym.
Zamawiający wskazał, że z opisanych przez Odwołującego założeń bez wątpienia najistotniejsze jest to wskazane na początku, zgodnie z którym Odwołujący skalkulował cenę oferty na podstawie katalogu SEKOCENBUD i zawartych w nim informacji o cenach materiału oraz pracy sprzętu w IV kwartale 2024 r., a także na podstawie uzyskanych ofert na poszczególne asortymenty prac (wspomniane oferty i wyciągi z katalogu SEKOCENBUD stanowiły dowody dołączone do wyjaśnień). Przyjęcie cen minimalnych z katalogu SEKOCENBUD wynikać miało z praktyki Działu Zakupów Wardex, która to praktyka wskazuje, że w procesie negocjacji cen hurtowych (w ramach zakupów centralnych na potrzeby wszystkich kontraktów dot. całorocznego utrzymania dróg realizowanych przez Wardex), ceny określone w katalogu jako minimalne są często wyższe od tych uzyskiwanych przez ww. Dział w trakcie negocjacji.
W ocenie Zamawiającego, przyjęcie przez Odwołującego w kontekście każdej pozycji cenowej wartości minimalnych katalogu SEKOCENBUD było założeniem nieprawidłowym. Zauważyć należy, że na usługę całorocznego utrzymania dróg składa się wiele zadań różnego rodzaju, a prace te są zlecane przez Zamawiającego na podstawie rzeczywistych potrzeb utrzymaniowych oraz na podstawie przyznanych Zamawiającemu środków finansowych. Tytułem przykładu należy wskazać tutaj usługi wchodzące w skład Grup prac nr 1-9 (w tym m.in. prace dot. utrzymania nawierzchni, poboczy i pasów rozdziału, odwodnienia itd.) oraz Grupy prac nr 12 (dot. utrzymania czystości na obiektach inżynierskich). Oznacza to, że wykonawca wykonujący zamówienie nie będzie świadczył tych usług w sposób ciągły przez cały czas trwania zamówienia, a jedynie na zlecenie Zamawiającego, dokonując potrzebnych napraw i innych czynności utrzymaniowych.
W ocenie Zamawiającego założenia Odwołującego, zgodnie z którymi na każdy materiał i prace wycenione w katalogu SEKOCENBUD będzie on w stanie uzyskać cenę minimalną lub nawet niższą, zakładają, że każdą usługę wchodzącą w skład zamówienia będzie on wykonywał w znacznym zakresie (wtedy dopiero ilość składanych przez Odwołującego zamówień uzasadniałaby minimalizację cen jednostkowych). Z tego względu, ww. założenie Wardex należało zdaniem Zamawiającego uznać za błędne i zaniżające zaoferowaną cenę. W ocenie Zamawiającego, Odwołujący nie będzie w stanie uzyskać na każdy pojedynczy materiał czy prace służące realizacji przedmiotu zamówienia ceny hurtowej, tj. zgodnie z katalogiem ceny minimalnej (lub niższej), w przypadku, gdy część usług będzie świadczona doraźnie, a nie w sposób ciągły przez cały okres trwania zamówienia. Wardex nie wytłumaczył bowiem w treści wyjaśnień ceny oferty, na jakich podstawach uzyskuje on tak korzystne ceny wspomnieniem, że są to ceny
hurtowe, których uzyskanie w kontekście wielu materiałów, czy prac będzie bardzo trudne z uwagi na doraźny/sporadyczny charakter niektórych usług).
Zarzut wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia jest w ocenie Zamawiającego bezzasadny, ponieważ zakwestionowane przez Odwołującego stwierdzenia nie wykluczają się wzajemnie. Rozmiar złożonych wyjaśnień i dołączonej do nich kalkulacji, jak również ilość dołączonych dowodów w żaden sposób nie determinuje, zdaniem Zamawiającego, czy wyjaśnienia te są w wystarczająco szczegółowe dla wykazania, że cena oferty nie ma charakteru rażąco niskiego, a przede wszystkim, czy rzeczywiście potwierdzają prawidłowość kalkulacji ceny.
Złożone przez Odwołującego wyjaśnienia są obiektywnie obszerne (w szczególności pod względem załączników), jednakże, co Zamawiający wskazał w treści uzasadnienia odrzucenia jego oferty, „nie wynikają z nich żadne jego indywidualne założenia do wyceny (odnośnie czasochłonności czynności, odnośnie zużycia materiałów do wykonania danego zakresu, odnośnie doboru sprzętu, ilości ludzi itd.)”. Mając na uwadze sposób jaki Odwołujący postanowił sporządzić swoje wyjaśnienia ceny ofert, wykazanie wspomnianych indywidualnych założeń jest kluczowym.
Zamawiający podkreślił, że treść samych wyjaśnień Odwołującego, w tym założenia i wyjaśnienie sposobu sporządzenia kalkulacji zostały w ocenie Zamawiającego sporządzone w sposób lakoniczny i ogólnikowy.
Przystępujący wskazał, że Odwołujący całkowicie pominął w swojej argumentacji okoliczność, że podstawą przyjęcia przez Zamawiającego, że oferta Odwołującego zawierała cenę rażąco niską było również to, że Odwołujący w zakresie kluczowego asortymentu jakim jest zimowe utrzymanie dróg, zdaniem Zamawiającego przyjął niewłaściwe wartości zużycia soli drogowej, które odbiegają od zasad prowadzenia działań ZUD i charakterystyki sezonu zimowego.
Przystępujący zauważył, że okoliczność powyższa opisana została w sposób zwięzły – jednym zdaniem – jednak, w ocenie Przystępującego, dostatecznie precyzyjny i zrozumiały, aby umożliwić jej adresatowi, tj. Odwołującemu (podmiotowi zawodowo trudniącemu się działalnością stanowiącą przedmiot zamówienia i regularnie uczestniczącemu w analogicznych procedurach udzielania zamówienia publicznego) odczytanie intencji Zamawiającego. Tą intencją było niewątpliwie stwierdzenie, że Odwołujący w swoich kalkulacjach przyjął zbyt niską (zaniżoną) ilość soli drogowej służącej do Zimowego Utrzymania Dróg (do zapobiegania i zwalczania śliskości zimowej, występowania opadów śniegu oraz śliskości), zakładając jej zużycie niższym, aniżeli wynika to z dokumentacji zamówienia (określającej zasady prowadzenia Zimowego Utrzymania Dróg (ZUD)) oraz charakterystyki i uwarunkowań związanych z występowaniem zjawisk atmosferycznych negatywnie wpływających na bezpieczeństwo na drodze w trakcie występowania sezonu zimowego. W ocenie Przystępującego nie jest zatem tak, aby z uwagi na zwięzłość stanowiska Zamawiającego Odwołujący nie miał możliwości odniesienia się do niego. Mógł on – i przy zachowaniu należytej staranności powinien – przedstawić argumentację i w razie potrzeby dowody, które podważałyby wskazaną tezę, w szczególności potwierdzałyby adekwatność przyjętych założeń dotyczących zużycia soli drogowej przy zimowym utrzymaniu bądź też wykazałyby, że koszt zakupu soli nie jest kluczowy ani ważny dla kosztów utrzymania zimowego. W tych okolicznościach zarzuty Odwołania nie mogą podważyć decyzji Zamawiającego o odrzuceniu oferty Odwołującego, skoro nie kwestionują one wszystkich tych ustaleń Zamawiającego, które legły u podstaw tej decyzji. Ponadto w ocenie Przystępującego według wyliczeń Przystępującego zaniżenie kosztów rzeczywiście miało miejsce oraz że było ono znaczne i dotyczyło ono kluczowego elementu oferty.
Zdaniem Przystępującego, wbrew twierdzeniom Odwołującego, jeśli Zamawiający powołał jako przykład określone elementy wyłącznie w odniesieniu do jednej z Części zamówienia, to nie znaczy wcale, że nie miał zastrzeżeń w stosunku do drugiej Części. Konstrukcja informacji o odrzuceniu oferty wskazuje zdaniem Przystępującego, że zawiera ona ogólną ocenę, po czym powołuje się na pewne przykłady z wyjaśnień i Kalkulacji szczegółowej, które zostały przedłożone przez Odwołującego. Według Przystępującego powołanie przez Zamawiającego określonych informacji wyłącznie w odniesieniu do jednej części może (ale nie musi, zależnie od konkretnych okoliczności) świadczyć co najwyżej o pewnej niespójności ze strony Zamawiającego w przekazywaniu informacji o okolicznościach stanowiących podstawę do odrzucenia oferty. Jednak w przypadku, w którym sam Odwołujący przyznaje, że kalkulował tak samo, to w ocenie Przystępującego niejako automatycznie przyznaje, że cena również w drugiej z Części została skalkulowana nieprawidłowo, skoro Zamawiający miał takie zastrzeżenia w stosunku do pierwszej z Części. Szczególnie przy uwzględnieniu przykładowego charakteru uchybień wskazanych w informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego.
Przystępujący ponadto odniósł się do kwestii powołania się przez Odwołującego na koszty pośrednie. W ocenie Przystępującego Odwołujący przyjął sprytny sposób na wyjaśnienie ceny złożonej oferty. Założył on bowiem bardzo wysoką wartość globalną kosztów pośrednich, które służą „ukrywaniu” tam wszystkich braków w wycenie. Odwołujący bardzo ogólnie opisał co składa się na koszty pośrednie, posługując się celowo bardzo pojemną definicją. Posłużył się w tym zakresie otwartym katalogiem sugerując na gruncie niniejszego odwołania, że wszystkie nieopisane w wyjaśnieniach koszty rzekomo powinny być traktowane jako koszt pośredni. Wszystkie dostrzeżone przez Zamawiającego elementy przedmiotu zamówienia, które nie zostały uwzględnione w wyjaśnieniach, są następczo tłumaczone przez Odwołującego jako elementy, które miałyby zostać uwzględnione w tych kosztach pośrednich (i to nawet takie koszty, jak materiały
wykorzystywane do wykonywania prac objętych poszczególnymi jednostkami obmiarowymi, które zgodnie z powszechnie stosowanymi zasadami kosztorysami są traktowane jako koszty bezpośrednie).
Podejście polegające na przyjęciu bardzo wysokiej globalnej wartości kosztów pośrednich (w przeciwieństwie do przypisania kosztów pośrednich dla poszczególnych pozycji) i całkowitym braku ich szczegółowego wyjaśnienia (poza ogólnikową „definicją” w wyjaśnieniach brak jest jakiejkolwiek kalkulacji kosztów pośrednich) w ocenie Przystępującego uniemożliwia zweryfikowanie wyjaśnień. To z kolei prowadzi do wniosku, że nie jest możliwe w istocie upewnienie się przez Zamawiającego, że Odwołujący osiągnie zysk. Koszty pośrednie dla Części 1 stanowią więc ok. 21% całości ceny netto dla zamówienia podstawowego, która wynosiła 40 110 825,21 zł. Koszty pośrednie dla Części 2 stanowią więc ok.
19% całości ceny netto dla zamówienia podstawowego, która wynosiła 133 589 928,84 zł.
Zdaniem Przystępującego w tej sprawie nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzeń Odwołującego o tym, że określone elementy kosztowe zostały wliczone przez niego w cenie oferty i zostały uwzględnione w kosztach pośrednich.
Nie doszło bowiem do przypisania kosztów pośrednich do poszczególnych pozycji kosztorysowych. Zatem jakakolwiek pozycja, która nie została wymieniona przez Odwołującego w kalkulacji szczegółowej (każde potencjalne niedoszacowanie) może być tłumaczone w ten sposób, że zostało uwzględnione w kosztach pośrednich. Następnie – nie jest możliwe zweryfikowanie, czy rzeczywiście taki element został uwzględniony jako koszt pośredni. Z uwagi na globalne określenie kosztów pośrednich, zazwyczaj ceny jednostkowe (lub elementy cen jednostkowych), jako znacznie mniejsze, z założenia muszą zmieścić się w wartości dla kosztów pośrednich (jednostkowo są bowiem nieporównywalnie niższe od wartości globalnej kosztów pośrednich). Gdyby jednak odwrócić sytuację i policzyć wszystkie koszty pośrednie, to nie ma pewności, czy kwota globalna kosztów pośrednich byłaby wystarczająca dla pokrycia wszystkich elementów jednostkowych traktowanych przez Odwołującego jako koszty pośrednie. Zamawiający nie ma jakichkolwiek możliwości na weryfikację w tym zakresie. Nie jest bowiem możliwe stwierdzenie, czy określone koszty zostały uwzględnione w ofercie, a w konsekwencji – czy przygotowana kalkulacja jest rzetelna. W ocenie Przystępującego niewiarygodne są także twierdzenia zawarte w odwołaniu o tym, że w kosztach pośrednich miałyby zostać uwzględnione takie elementy, jak np. pospółka, geowłóknina, woda, środki czystości czy inne brakujące koszty materiałowe. Przystępujący zwrócił uwagę, że z przedstawionej przez Odwołującego kalkulacji szczegółowej wynika, że koszty pośrednie nie były kalkulowane dla materiałów, a jedynie dla robocizny i sprzętu (pozycja „materiały” przy kosztach pośrednich pozostała nieuzupełniona, więc w rzeczywistości brakujące materiały nie mogły zostać przewidziane jako koszty pośrednie. Przystępujący argumentował, że koszty bezpośrednie (wyłączny element, dla których Odwołujący przedkładał dowody, które podlegały wyjaśnieniom i które stanowiły element kalkulacji szczegółowej) wyniosły dla Części 1: 24 513 534,30 zł. Natomiast cena netto zamówienia podstawowego ro 40 110 825,21 zł, co stanowi jedynie ok 61% ceny netto. W pozostałym zakresie cena zaoferowana przez Odwołującego jest zupełnie nieweryfikowalna. Natomiast jeśli chodzi o Część 2 (Rejon w Gdańsku), rezerwa została skalkulowana na poziomie 12 390 951,79 zł netto, natomiast zysk na poziomie 7 546 580,21 zł. Koszty bezpośrednie (wyłączny element, dla których Odwołujący przedkładał dowody, które podlegały wyjaśnieniom i które stanowiły element kalkulacji szczegółowej) wyniosły dla Części 2: 88 506 798,47 zł.
Natomiast cena netto zamówienia podstawowego to 133 589 928,84 zł, co stanowi jedynie ok 66% ceny netto. W pozostałym zakresie cena zaoferowana przez Odwołującego jest zupełnie nieweryfikowalna. Samo wskazanie konkretnych kwot w ramach kosztów pośrednich, rezerwy, zysku, czy też kilka zdań w głównej części wyjaśnień, nie wnoszą nic do sprawy. Przystępujący podkreślił, że uwzględniając zysk oraz rezerwę, wyjaśnione zostały wyłącznie koszty bezpośrednie, które stanowią jedynie ok. 61 – 66% ceny oferty dla poszczególnych części zamówienia. Taki stan rzeczy powinien mieć istotne znaczenie dla ostatecznej oceny kompletności złożonych wyjaśnień oraz zdolności Odwołującego do należytego wykonania zamówienia za zaoferowaną cenę.
W ocenie Izby zarzut jest niezasadny z następujących powodów.
Izba ustaliła, że pismami z 17 stycznia 2025 r. Zamawiający wezwał Odwołującego w trybie art. 224 ust. 1 i ust. 2 pkt 1) oraz art. 223 ust. 1 ustawy Pzp do wyjaśnienia ceny, w tym do złożenia dowodów. Zamawiający wskazał, że celem jest ustalenie, czy oferta zaoferowana cena oraz jej istotne części składowe są rażąco niskie oraz czy uwzględniają wszystkie wymagania zawarte w SW Z. Wezwania zostały skierowane w części 1 i 2. Podkreślenia wymaga, że Zamawiający w treści wezwań wskazał, że oczekuje od Odwołującego przedstawienia szczegółowej i wyczerpującej informacji na temat sposobu skalkulowania ceny całej oferty, w szczególności w zakresie wskazanych w wezwaniach pozycji wskazanych w poszczególnych grupach prac w Tabelach Elementów Rozliczeniowych.
Zamawiający wezwał do złożenia wyjaśnień oraz dowodów na potwierdzenie poprawności wyliczenia każdej ze wskazanych w TER wartości cen jednostkowych zadeklarowanych dla każdej z Grup TER wskazanych w wezwaniu oraz zapewnienie realizacji prac utrzymaniowych w oparciu o Szczegółowe Specyfikacje Techniczne stanowiące załącznik do Opisu Przedmiotu Zamówienia.
Zamawiający ponadto pokreślił, że dokonana przez niego ocena ma na celu ustalenie, czy cena skalkulowana była rzetelnie i czy Odwołujący będzie w stanie zrealizować zamówienie. Zamawiający wskazał też, że przedstawione przez
Odwołującego wyjaśnienia muszą być merytoryczne, a Wykonawca musi dostarczyć wystarczający materiał do sformułowania przez Zamawiającego oceny zaoferowanej w ofercie kwoty, za którą Wykonawca ma zamiar wykonać przedmiot zamówienia. Zamawiający dodatkowo wskazał, że prosi o wyczerpującą i szczegółową informację na temat sposobu uwzględnienia elementów mających wpływ na wartość oferty Odwołującego, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny, potwierdzających, że zaoferowana w ofercie cena jest skalkulowana prawidłowo i nie budzi wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów. Jednocześnie Zamawiający zwrócił się o precyzyjne wykazanie, jakie czynniki spowodowały możliwość obniżenia ceny i w jakim stopniu dzięki tym czynnikom cena została obniżona.
W odpowiedzi na powyższe wezwania Odwołujący pismami z 6 lutego 2025 r. udzielił odpowiedzi. Obok przedstawienia szczegółowych kalkulacji wraz z dowodami, Odwołujący załączył również wyjaśnienia w treści których wskazał m.in., że: Ø „Suma iloczynów nakładów i stawek jednostkowych dla danej pozycji w Kosztorysie szczegółowym to jednostkowy koszt bezpośredni na jedną jednostkę miary. W dalszych kolumnach Kosztorysu szczegółowego znajdą Państwo łączne koszty bezpośrednie robocizny, materiałów i sprzętu dla danej pozycji oraz przyjętą w TER cenę jednostkową i wartość pozycji (wynikającą z iloczynu ceny jednostkowej i wielkości obmiaru - przedmiaru).” vide pkt 4, Ø „Wykonawca w Kalkulacji szczegółowej zakłada rezerwę (Re) na koszty nieprzewidziane względem tych ujętych w kosztach bezpośrednich, w tym m. in. ewentualne dodatkowe koszty wynikające ze: wzrostu cen R, M i S po złożeniu danej oferty (a przed uruchomieniem mechanizmu waloryzacji), czy np. ze wzmożonej ilości pracy w porze nocnej (względem przyjmowanej średnio, na poziomie 33%). W przypadku nie wykorzystania rezerwy Wykonawca przeznacza ją na dodatkowy zysk.” vide pkt 6, Ø „W kolejnych wierszach podsumowania Kosztorysu szczegółowego znajdą Państwo wyliczenie kosztów pośrednich (Kp), obliczonych podobnie jak w przypadku rezerwy, jako iloczyn łącznej wartości kosztów bezpośrednich R+S (powiększonych o rezerwę od R+S) oraz przyjętego średnio, procentowego udziału Kp w tej łącznej wartości.” vide pkt 7, Ø „Na koszty pośrednie księgowość Wykonawcy zalicza m. in. te koszty kontraktu, których wielkości nie wiąże bezpośrednio z jednostkowymi kosztami bezpośrednimi i są to m. in. koszty: oznakowania robót, sprzętu i personelu wspierającego (pomocniczego), kierownictwa, wywozui utylizacji lub recyklingu odpadów, mobilizacji, rozkurzu, transportu materiałów i sprzętu (w tym niepełnych transportów, przestojów i zakupu materiałów (Kz)).” vide pkt 8, Ø „Znaczny udział rezerwy i kosztów pośrednich w cenie oferty Wykonawcy wynika z charakteru kontraktów utrzymaniowych. Kontrakty te charakteryzują się niedookreślonym (zarówno w czasie, jak i w ilości) wolumenem poleceń strukturalnych. Wolumen ten nie wynika z niegwarantowanych ilości określonych w TER, a z bieżących potrzeb Zamawiającego, które to potrzeby pochodzą w dużej mierze ze zdarzeń na drogach o charakterze losowym, np. zależnym od warunków pogodowych czy zachowania użytkowników dróg.” vide pkt 9, Ø „W skrajnych przypadkach zysk lub jego część może zostać przeznaczona na pokrycie kosztów nieprzewidzianych, których nie objęłaby w/w rezerwa, przy czym należy zaznaczyć, że dotychczas taki przypadek nie miał miejsca w historii działalności Wykonawcy związanej m.in. z utrzymaniem dróg na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.” vide pkt 11 Ponadto Odwołujący wskazał, że „Sposób wyliczenia i kalkulacji każdej ceny jednostkowej zaoferowanej przez Wykonawcę za poszczególny rodzaj prac (pozycje) z danej Grupy Prac, został przez Wykonawcę szczegółowo i wyczerpująco przedstawiony w Kosztorysie szczegółowym.”.
Mając na uwadze treść skierowanych do Odwołującego wezwań z 17 stycznia 2025 r., treść udzielonych odpowiedzi, treść zarzutów oraz stanowiska procesowe Stron i Przystępującego Izba doszła do przekonania, że zarzuty nie są zasadne.
W swoim stanowisku procesowym Odwołujący argumentował, że Zamawiający zupełnie pominął złożone przez niego wyjaśnienia w szczególności w zakresie w jakim odnoszą się one do kosztów pośrednich. Odwołujący zwrócił uwagę, że koszty te zostały przez niego przyjęte na średnim poziomie 60%. Rzeczywiście wynika to z kosztorysów szczegółowych przedstawionych przez Odwołującego wraz z wyjaśnieniami jednak, jak słusznie wskazał Przystępujący w swoim piśmie procesowym, zaniechanie wyjaśnienia kosztów pośrednich które stanowią tak zasadniczą część ceny oferty w każdej z części postępowania nie może być uznane za złożenie wyjaśnień adekwatnych do wezwania. Izba uznała za zasadną argumentację Przystępującego w tym zakresie wskazaną na str. 8 – 13. Zaniechanie przez Odwołującego szczegółowego wyjaśnienia kosztów pośrednich, w tym ich szczegółowego przypisania do poszczególnych pozycji TER nie może zostać uznane za złożenie szczegółowych wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny. Izba podkreśla, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy, koszty pośrednie odegrały w ofercie Odwołującego
niebagatelną rolę, co wynika w szczególności ze stanowiska procesowego Odwołującego, w odniesieniu do poszczególnych sprecyzowanych postaw faktycznych odrzucenia oferty Odwołującego. Ponadto, jak wykazał Przystępujący złożonymi na rozprawie 21 lipca 2025 r. wyliczeniami własnymi, których prawidłowość (w zakresie tabeli 1 na stronie zawierającej dwie tabele) potwierdził Odwołujący, było możliwe – mimo pierwotnego skalkulowania ceny oferty w oparciu o metodę polegającą na przyjmowaniu wartości kosztów pośrednich od ceny końcowej oferty – odpowiednie przypisanie kosztów pośrednich dla każdej z pozycji TER w taki sposób aby wskazać na jakim poziomie dla każdej z tych pozycji zostały one przyjęte. Podkreślenia wymaga, że na etapie składania Zamawiającemu wyjaśnień Odwołujący zaniechał przedstawienia sposobu skalkulowania kosztów pośrednich w taki sposób. Co więcej, podał w wyjaśnieniach, że „Sposób wyliczenia i kalkulacji każdej ceny jednostkowej zaoferowanej przez Wykonawcę za poszczególny rodzaj prac (pozycje) z danej Grupy Prac, został przez Wykonawcę szczegółowo i wyczerpująco przedstawiony w Kosztorysie szczegółowym.”. Zestawiając powyższe twierdzenie z oświadczeniem z pkt 8 wyjaśnień gdzie wskazano „koszty pośrednie księgowość Wykonawcy zalicza m. in. te koszty kontraktu, których wielkości nie wiąże bezpośrednio z jednostkowymi kosztami bezpośrednimi i są to m. in. koszty: oznakowania robót, sprzętu i personelu wspierającego (pomocniczego), kierownictwa, wywozu i utylizacji lub recyklingu odpadów, mobilizacji, rozkurzu, transportu materiałów i sprzętu (w tym niepełnych transportów, przestojów i zakupu materiałów (Kz))” nie sposób uznać, że rolą Zamawiającego było domyślanie się i poszukiwanie w kosztach pośrednich brakujących materiałów w poszczególnych pozycjach TER.
W ocenie Izby wobec otrzymanej od Odwołującego treści wyjaśnień czynność Zamawiającego w zakresie w jakim wyraża dezaprobatę wobec zaniechania przedstawienia przez Odwołującego indywidualnych założeń do wyceny, odnoście czasochłonności, zużycia materiałów dla danego zakresu, doboru sprzętu czy ilości ludzi, a także lakoniczności i ogólności wyjaśnień, jest prawidłowa. Izba dostrzega, że w szczegółowej kalkulacji Odwołujący wskazał pozycje takie jak „nakłady jednostkowe” oraz „obmiar/nakłady” ale jednocześnie zaniechał wskazania z czego te założenia wynikają, co miało znaczenie dla oceny wyjaśnień w szczególności w sytuacjach gdy Zamawiający uznał przyjęte założenia za nieprawidłowe, o czym szczegółowo będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.
Izba podkreśla, że rolą zamawiającego jest ocena wyjaśnień rażąco niskiej ceny otrzymanych od wykonawcy z uwzględnieniem treści wezwania i treści samych wyjaśnień, w tym stopnia ich szczegółowości, ale przede wszystkich ich adekwatności wobec skierowanego wezwania. W ocenie Izby wezwania skierowane do Odwołującego były precyzyjne i szczegółowe. W sposób jasny wyrażały oczekiwania Zamawiającego. Choć czynność Zamawiającego polegająca na odrzuceniu ofert Odwołującego nie jest idealna, jest w ocenie Izby wystarczająca dla uznania jej skuteczności.
Opisane wyżej okoliczności uzasadniają odrzucenie ofert Odwołującego na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp które stanowią, że Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. oraz Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Ponadto w zakresie wskazanych w uzasadnieniach czynności grup prac, Zamawiający trafnie ocenił, że zachodzi niezgodność oferty z warunkami zamówienia.
Odnosząc się do uwag Odwołującego wobec poszczególnych sprecyzowanych okoliczności faktycznych stanowiących podstawę odrzucenia ofert Odwołującego (omówionych niżej) w zakresie braku konsekwencji ze strony Zamawiającego, który w odniesieniu do jednej części czyni zarzut wobec określonych okoliczności faktycznych a w drugiej części takiego zarzutu nie czyni mimo przedstawienia przez Odwołującego analogicznych wyjaśnień Izba wskazuje, że choć ten brak konsekwencji rzeczywiście wystąpił nie miał on kluczowego znaczenia przy ocenie czynności Zamawiającego na gruncie postępowania odwoławczego. Izba przypomina, że jej rolą jest ocena czynności Zamawiającego w granicach zarzutów odwołania. Oznacza to, że rozpoznając odwołania dla każdej z części postępowania Izba analizuje treść czynności z uwzględnieniem zarzutów odwołania i ocenia czy czynność ta w świetle postawionych zarzutów odwołania jest wystarczająca i prawidłowa. Nie jest rolą Izby w okolicznościach tej sprawy ocena zachowania Zamawiającego polegającego na braku konsekwencji. Może być to przedmiotem ewentualnego postępowania kontrolnego lecz nie ma znaczenia dla rozpoznania odwołań. W zakresie każdej z części Zamawiający podjął czynność o określonej treści i zadaniem Izby jest – w granicach zarzutów odwołania – ocenić prawidłowość tych czynności.
Izba wskazuje również, że nie zasługuje na aprobatę stanowisko Odwołującego odnoszące się do znikomej wartości spornych pozycji, co do których w każdej z części odnosi się sprecyzowanie podstawy faktycznej odrzucenia ofert. Odwołujący argumentuje w odniesieniu do „średniej ze wszystkich złożonych ofert” i do „łącznej średniej ceny ofertowej netto (na zamówienie podstawowe)”. Izba wskazuje, że wobec zaniżenia tych pozycji przez Odwołującego podana argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto Izba przypomina, że podstawą odrzucenia oferty Odwołującego obok art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp był również art. 224 ust. 6 ustawy Pzp odnoszący się do szeroko pojętej jakości udzielonych wyjaśnień, o czym była mowa wyżej. W tych okolicznościach Izba nie mogła uznać tej części
argumentacji Odwołującego za zasadną.
Odnosząc się do poszczególnych podstaw faktycznych odrzucenia ofert Odwołującego sformułowanych w danej części postępowania, Izba wskazuje co następuje. ·Grupa prac 3, pozycja 1.1. Uzupełnienie ubytków w korpusie drogi gruntem niewysadzinowym (pospółką, żwirem, piaskiem grubym) wyprofilowanie pobocza i skarpy, humusowanie i obsianie trawą. – zarzut w zakresie części 2 W uzasadnieniu czynności Zamawiający podał treść punktu 9.2. SST 02.01.01. oraz wskazał, że „W treści przedłożonych wyjaśnień Wykonawcy przewiduje on następujący nakład jednostkowy na wykonanie 1 m3 uzupełnienia ubytków w korpusie drogi gruntem niewysadzinowym (pospółką, żwirem, piaskiem grubym) wyprofilowanie pobocza i skarpy, humusowanie i obsianie trawą: • 0,1111 roboczogodziny robocizny podstawowej, co w przeliczeniu wynosi 6 minut i 40 sekund; • 0,0125 motogodziny pracy koparko-ładowarki, co w przeliczeniu wynosi 45 sekund; • 0,1111 motogodziny pracy zagęszczarki płytowej, co w przeliczeniu wynosi 6 minut i 40 sekund; • 0,0125 motogodziny pracy samochodu samowyładowczego, co w przeliczeniu wynosi 45 sekund.
Zdaniem Zamawiającego przedstawione przez Wykonawcę wyliczenie na podstawie własnej kalkulacji robocizny nie zawiera wszystkich wymaganych SST czynności oraz odnosi się do nierealnych znacznie zaniżonych nakładów jednostkowych dla tego typu prac.”.
W treści zarzutu Odwołujący argumentował, że Zamawiający kwestionuje wyjaśnienia Wardex w zakresie sposobu skalkulowania tej pozycji w ofercie Wardex złożonej w Części 2 (Rejon w Gdańsku), podczas gdy nie czyni tego przy tej samej pozycji oferty Wardex złożonej w Części 1 (Rejon w Człuchowie), mimo złożenia identycznych wyjaśnień i tego samego sposobu skalkulowania tej samej pozycji. W związku z tym, skoro dla Części 1 Zamawiający uznał sposób skalkulowania tej pozycji jako właściwy, to zastrzeżenia wyrażone przez Zamawiającego w uzasadnieniu odrzucenia oferty w Części 2 nie powinny mieć, zdaniem Odwołującego, miejsca.
Odwołujący wskazał, że Zamawiający w przytoczonym uzasadnieniu (jak i wielu innych) ogranicza się jedynie do lakonicznego wskazania, że w jego ocenie wyliczenie nie zawiera wszystkich wymaganych SST, nie wskazując nawet jakich. Również stwierdzenie, że wyliczenie Odwołującego odnosi się do nierealnych, znacznie zaniżonych nakładów jednostkowych dla tego typu prac, nie zostało podparte żadną argumentacją. Zamawiający nie wskazuje nawet jakie w jego ocenie nakłady jednostkowe byłyby uznane za realne.
Odwołujący powołując się na treść udzielonych Zamawiającemu wyjaśnień wskazał, że wartości zaoferowanych cen jednostkowych zostały wyliczone poprawnie i rzetelnie oraz zapewnią realizację prac utrzymaniowych w oparciu o dedykowane dla poszczególnych prac (pozycji) SST. Odwołujący podał, że wyjaśnił, że na koszty pośrednie księgowość Odwołujący zalicza m. in. te koszty kontraktu, których wielkości nie wiąże bezpośrednio z jednostkowymi kosztami bezpośrednimi i są to m. in. koszty: oznakowania robót, sprzętu i personelu wspierającego (pomocniczego), kierownictwa, wywozu i utylizacji lub recyklingu odpadów, mobilizacji, rozkurzu, transportu materiałów i sprzętu (w tym niepełnych transportów, przestojów i zakupu materiałów (Kz)).
Odwołujący podał, że wyjaśnił zgodnie z powyższym, że w kosztach pośrednich znajdują się m.in. ewentualne koszty: a)wykonanie prac pomiarowych i prac przygotowawczych, b)oznakowanie prac, c)dowozu i odwozu sprzętu na/z terenu prac, d)zakupu, transportu i magazynowania materiałów, e)wywozu urobku i/lub zużytych materiałów poza teren prac i zagospodarowanie bądź zutylizowanie zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, f)wykonanie wymaganych zapisami niniejszej Specyfikacji pomiarów i/lub badań laboratoryjnych, g)uporządkowanie terenu prac (sprzęt i personel wspierający), h)pozostałe związane z kosztami pośrednimi (np. kierownictwo, mobilizacja, rozkurz).
Odwołujący wskazał, że zgodnie z jego wyjaśnieniami, suma iloczynów nakładów i stawek jednostkowych dla danej pozycji w Kalkulacji szczegółowej to jednostkowy koszt bezpośredni na jedną jednostkę miary. W dalszych kolumnach Kalkulacji szczegółowej znajdują się łączne koszty bezpośrednie robocizny, materiałów i sprzętu dla danej pozycji.
Zgodnie z powyższym, w kosztach bezpośrednich zostały ujęte koszty wykonania samych prac, zgodnie z technologią prac opisaną SST oraz zgodnie z przepisami, normami i sztuką budowlaną, tj. m.in. koszty: a)pracy sprzętu podstawowego (koparko-ładowarka, zagęszczarka płytowa, samochód samowyładowczy) b)użytych materiałów (mieszanka 0-31,5, piasek naturalny, humus, trawa, materiały pomocnicze), c)przeprowadzenia ewentualnych prac rozbiórkowych i przygotowania podłoża, (koparko-ładowarka, zagęszczarka płytowa, robocizna podstawowa),
Odwołujący wskazał, że w Kalkulacji szczegółowej znajduje się kwota przyjętego zysku (Z) wyliczonego jako iloczyn łącznej wartości kosztów bezpośrednich R+S (powiększonych o rezerwę i koszty pośrednie od R+S) oraz przyjętego średnio, procentowego udziału zysku w tej łącznej wartości. Ponadto, Odwołujący podał, że przedstawił w Kalkulacji szczegółowej wyliczenie podatku VAT. Zgodnie z powyższym, Odwołujący ujął: a)zysk kalkulacyjny, b)podatki obligatoryjne.
Odwołujący wskazał, że przeciętny, nawet niewykwalifikowany robotnik w ciągu 1 minuty z powodzeniem zagęści zagęszczarką płytową poletko o powierzchni 1 m2 lub nawet większej, i o grubości 25-30 cm, tj. o objętości co najmniej 0,25-0,30 m3. Tym samym w ciągu godziny zagęści co najmniej 15-18 m3/r-g. Taka wydajność w przeliczeniu na nakład jednostkowy to maksymalnie: od 1 / 18 = 0,0556 r-g/m3, do 1 / 15 = 0,0667 r-g/m3. Stąd przyjęty przez Wardex znacznie wyższy nakład jednostkowy: 0,1111 r-g/m3 robocizny podstawowej oraz 0,1111 m-g/m3 pracy zagęszczarki płytowej, nie powinien budzić wątpliwości Zamawiającego.
Odwołujący podał również, że przeciętny operator koparko-ładowarki w ciągu 1 minuty z powodzeniem „przerzuci” 12 – 15 łyżek gruntu. Stąd przy założeniu koparko-ładowarki o pojemności łyżki 0,15 m3, wydajność będzie wynosić 1,8 – 2,25 m3/min, czyli 108 – 135 m3/m-g. Przyjęty nakład jednostkowy 0,0125 m-g/m3 (45 s/m3) pracy koparko-ładowarki, odpowiadający wydajności: 1 / 0,0125 = 80 m3/m-g, nie powinien budzić wątpliwości Zamawiającego.
Odwołujący argumentował, że zgodnie z jego wyjaśnieniami koszty transportu materiałów (w tym niepełnych transportów i przestojów) ujęte zostały w kosztach pośrednich, stąd przyjęty dodatkowy jednostkowy nakład bezpośredni 0,0125 m-g/m3 pracy samochodu samowyładowczego, powinien jedynie utwierdzić Zamawiającego w prawidłowości Kalkulacji szczegółowej Wardex.
Odwołujący podkreślił, że w wyjaśnieniach i w Kalkulacji szczegółowej dobitnie udowodnił, że kalkulując ofertę uwzględnił wszystkie wymagane w SST czynności oraz odnosi się do jak najbardziej realnych, a z ostrożności nawet nieco zawyżonych nakładów jednostkowych dla tego typu prac.
Odwołujący zwrócił również uwagę, że cena tej pozycji - pod uwagę średnią ze wszystkich złożonych ofert, w tym ofert przekraczających kwotę jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia - stanowi: 0,7 ‰ (promila) łącznej, średniej ceny ofertowej netto (na zamówienie podstawowe).
W odpowiedzi na odwołanie Zamawiający dokonał zestawienia uzasadnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego w tej podstawie prawnej z wyjaśnieniami przestawionymi mu przez Odwołującego. Zamawiający odwołał się do kalkulacji Odwołującego i podał, że to porównanie pokazuje, jakich pozycji brakuje w wyjaśnieniach Odwołującego.
Ogólne i gołosłowne odwołanie się przez Odwołującego do pozycji „koszty pośrednie”, w których uwzględnione miałby być pozostałe, niewycenione wyżej przez tego Wykonawcę prace, nie może być w ocenie Zamawiającego potraktowane jako należyte wykazanie kalkulacji ceny oferty, także w ramach omawianej pozycji. Po pierwsze Odwołujący nie wykazał w jaki sposób wyliczył tę wartość, a po drugie odgraniczył się zdaniem Zamawiającego do wyjaśnień z pkt 8) str. 3.
Po drugie, zdaniem Zamawiającego nie sposób przyjąć, że koszty pośrednie dla wszystkich rodzajów prac i materiałów są takie same. W ocenie Zamawiającego, pozycja „Koszty pośrednie”, ma charakter pozorny, w której „ukrywane są” przez Odwołującego wszystkie koszty, których ten nie jest w stanie wyjaśnić w kalkulacjach szczegółowych. Taki sposób wyjaśnienia ceny oferty przez Wykonawcę nie pozwala w jakikolwiek wymierny sposób zweryfikować Zamawiającemu, czy chociażby realnym jest ujęcie wszystkich innych kosztów w pozycji „koszty pośrednie”, nie mówiąc już o ustaleniu, że wartość tych kosztów pośrednich jest niższa niż pozycja kosztowa przyjęta przez Wykonawcę.
W świetle powyższego, ocena Zamawiającego, zgodnie z którą, Wardex nie wyjaśnił wyceny wszystkich czynności składających się na pozycję 1.1. „Uzupełnienie ubytków w korpusie drogi gruntem niewysadzinowym (pospółką, żwirem, piaskiem grubym) wyprofilowanie pobocza i skarpy, humusowanie i obsianie trawą”, jest prawidłowa.
Zamawiający wskazał, że podtrzymuje stanowisko zgodnie z którym przejęte przez Odwołującego w treści wyjaśnień ceny oferty wartości wykonania 1m3 prac są nierealne. Stanowiska takiego nie zmienia treść Odwołania, które takie, nierealistyczne wartości powiela. Chociażby we fragmencie poświęconym kosztom pracy operatora koparki, Wardex wskazuje, że „przeciętny operator koparko-ładowarki w ciągu 1 minuty z powodzeniem „przerzuci" 12 - 15 łyżek gruntu”.
Powyższe oznacza w ocenie Zamawiającego, że zgodnie z założeniem Odwołującego, czas przerzucenia 1 łyżki gruntu wynosiłby 4-5 sekund, a przecież „przerzucenie” danej ilości ziemi/gruntu wymaga od operatora koparki nie tylko samej czynności nabrania gruntu do łyżki, ale również wykonania odpowiedniego manewru i opróżnienia zawartości łyżki.
Nawet dla osoby nieposiadającej wiedzy specjalnej oczywistym jest, że przerzucenie dużą koparką sterowaną przez człowieka 1 łyżki gruntu w 4-5 sekund nie jest możliwe. Ponadto, zaprezentowane przez Odwołującego wyliczenia dot. wydajności pracy operatora koparki są zdaniem Zamawiającego niezgodne z ogólnie przyjętymi normami. Zgodnie z
ogólnie przyjętym katalogiem nakładów rzeczowych dot. robót ziemnych – KNNR-W 1 Roboty ziemne (tablica 0209/01), dla wykopów oraz przekopów wykazano nakład na 100 m3 gruntu w wysokości 11,4 roboczogodzin oraz 6,63 maszynogodzin (m-g). Tymczasem Odwołujący przyjmuje, że będzie w stanie przekopać 80 m3 gruntu w jedną maszynogodzinę (m-g). Powyższe oznacza, że Odwołujący przyjął nierealne wartości dla wyliczenia tej pozycji cenowej.
W ocenie Izby zarzut jest niezasadny. W omawianym zakresie treść czynności Zamawiającego jest lakoniczna, jednak Izba wskazuje, że Zamawiający dokonał przeliczenia przyjętych przez Odwołującego nakładów pracy na jednostki czasowe i ocenił, że są one niewiarygodne. Uzasadnienie nie jest rozbudowane, jednak pozwala zdaniem Izby przyjąć, że możliwe było sfomułowanie zarzutu. Odwołujący w jego treści powinien dążyć do wykazania realności przyjętych nakładów a nie tylko ich powielenia. Już na przykładzie tej pozycji i sposobu sformułowanego zarzutu widać, że opisanie kalkulacji każdej z pozycji TER było możliwe, a nie nastąpiło w wyjaśnieniach z 6 lutego 2025 r.
Izba również wskazuje, że Odwołujący uzasadniając zarzut utwierdził Izbę w przekonaniu, że pierwotnie złożone wyjaśnienia pismem z 6 lutego 2025 r. były niewystarczające. Wskazuje na to obszerna w zarzucie argumentacja odnosząca się, po pierwsze, do konieczności uwzględnienia w tej pozycji kosztów pośrednich. Jak Izba wspomniała w części ogólnej uzasadnienia odnoszącego się do zarzutu nr 1 i 2 w części ogólnej, bez przypisania w wyjaśnieniach przez Odwołującego konkretnej wysokości przyjętych kosztów pośrednich nie jest możliwa weryfikacja dokonanej wyceny w danej pozycji. Odwołujący nie wskazał w wyjaśnieniach w jakiej wysokości koszty pośrednie przyjął dla spornej pozycji stąd nie sposób czynić Zamawiającemu zarzut, że przy ocenie wyjaśnień dla tej pozycji nie uwzględnił tej okoliczności. Po drugie nie można pominąć, że w zarzucie Odwołujący prezentuje uzasadnienie dla przyjętych przez siebie nakładów. Izba wskazuje, że na tym etapie jest to zabieg spóźniony. W wyjaśnieniach z 6 lutego 2025 r.
Odwołujący zaniechał przedstawienia w zakresie spornej pozycji tak szczegółowych wyjaśnień. W tych okolicznościach nie można zdaniem Izby czynić Zamawiającemu zarzutu, że negatywnie ocenił wskazane w kalkulacji szczegółowej nakłady. ·Grupa prac 3, pozycja 2.1. Humusowanie z obsianiem trawą – zarzut w zakresie części 1 i 2 W uzasadnieniu czynności Zamawiający podał treść punktu 9.2. SST 06.01.01. oraz wskazał, że „W wyjaśnieniach Wykonawcy wskazano realizację przedmiotowych prac z wykorzystaniem humusu z odzysku (w cenie 1 zł / tonę). Zgodnie z zapisami punktu 2.2. SST „do humusowania skarp oraz pasa drogowego będzie użyty w całości humus zakupiony. Powinien zawierać 5-20% składników organicznych i być pozbawiony kamieni oraz zanieczyszczeń. Wartość pH humusu powinna się mieścić w granicach 5,5-6,5.
Niedopuszczalne jest doprowadzanie rozścielonego humusu do odpowiedniej kwasowości poprzez zakwaszanie bądź wapnowanie”.
Przedstawiony przez Oferenta materiał (OF0005) nie nadaje się do wbudowania zgodnie z wymaganiami powyższej SST, tym samym cena materiału jest zaniżona.
Zgodnie z zapisami punktu 3.2 przedmiotowej SST Zamawiający dopuszcza wyłącznie ręczne wykonywanie prac, tj. „do wykonania prac należy stosować: • łopaty, • grabie, • walce ręczne do ubicia obsianego humusu, • ubijaki o ręcznym prowadzeniu, • urządzenia do rozsiewania nasion”.
W przedłożonych wyjaśnieniach Wykonawcy nakład jednostkowy prac na wykonanie 1 m2 humusowania z obsianiem trawą wynosi: • 0,0074 roboczogodziny robocizny podstawowej, co w przeliczeniu wynosi 27 sekund; • 0,0006 motogodziny pracy koparko-ładowarki, co w przeliczeniu wynosi 2 sekundy; • 0,0006 motogodziny pracy samochodu samowyładowczego, co w przeliczeniu wynosi 2 sekundy.
Według Zamawiającego przedstawione wyliczenie ceny jednostkowej 1 m2 humusowania z obsianiem trawą jest nierealne do wykonania w przedstawionym nakładzie jednostkowym prac. Do tego przedstawiony materiał w postaci humusu z odzysku nie gwarantuje właściwego spełnienia wymagań SST.”.
W uzasadnieniu zarzutu Odwołujący zwrócił uwagę, że Zamawiający w swoim uzasadnieniu podaje błędną nazwę tej pozycji, tj. „Uzupełnienie ubytków w korpusie drogi gruntem niewysadzinowym (pospółką, żwirem, piaskiem grubym) wyprofilowanie pobocza i skarpy, humusowanie i obsianie trawą”.
Odwołujący wskazał, że zastrzeżenia Zamawiającego w zakresie tej pozycji sprowadzają się do stwierdzenia, że „Przedstawiony przez Oferenta materiał (OF0005) nie nadaje się do wbudowania zgodnie z wymaganiami powyższej SST, tym samym cena materiału jest zaniżona”, „Według Zamawiającego przedstawione wyliczenie ceny jednostkowej 1 m2 humusowania z obsianiem trawą jest nierealne do wykonania w przedstawionym nakładzie jednostkowym prac. Do tego przedstawiony materiał w postaci humusu z odzysku nie gwarantuje właściwego spełnienia wymagań SST”. W ocenie
Odwołującego Zamawiający nie uzasadnił i nie wyjaśnił tak przyjętego stanowiska, nie wyjaśnił dlaczego materiał nie nadaje się do wbudowania, jaki jest związek pomiędzy przedstawionym materiałem i zaniżeniem ceny materiału, o ile cena została zaniżona, nie wskazał także jaki nakład pracy za wykonanie 1 m2 humusowania z obsianiem trawą byłby realny. W istocie ocena Zamawiającego nie tylko stanowi zwyczajną polemikę, ale również jest niewłaściwa.
Niezależnie od powyższego, Odwołujący argumentował, że wartości cen jednostkowych przez niego zaoferowanych zostały wyliczone poprawnie i rzetelnie oraz zapewnią realizację prac utrzymaniowych w oparciu o dedykowane dla poszczególnych prac (pozycji) SST stanowiące załącznik do OPZ, co potwierdzają wyjaśnienia złożone przez Wardex. Odwołujący ponownie zaprezentował argumentację odnoszącą się do kosztów pośrednich.
W zakresie podstawy odrzucenia oferty Odwołującego odnoszącej się do materiału w postaci humusu z odzysku, który zdaniem Zamawiającego nie gwarantuje właściwego spełnienia wymagań SST, Odwołujący zwrócił uwagę, że zgodnie z wyjaśnieniami Odwołującego i załączonymi dwiema przykładowymi ofertami sprzedaży (OF0005) za określoną cenę, do humusowania skarp oraz pasa drogowego, w przedstawionej przez Odwołującego kalkulacji został przyjęty w całości humus zakupiony. Odwołujący zwrócił uwagę, że przywołana przez Zamawiającego SST 06.01.01 owszem nakłada na wykonawcę obowiązek zakupu humusu, natomiast w żadnym punkcie nie wskazuje ona za jaką cenę owa transakcja ma się odbyć, a tym bardziej skąd ma pochodzić zakupiony humus. Humus z definicji jest gruntem organicznym (próchniczym), a nie produktem wytworzonym przez człowieka. Humus jest zawsze pozyskiwany / odzyskiwany z natury - jest ściągany jako wierzchnia warstwa gruntu i sprzedawany przez jego właściciela (patrz OF0005).
Zdaniem Odwołującego Zamawiający nie może mieć wątpliwości, że na etapie realizacji umowy i tym samym co oczywiste - nie na etapie składania oferty, po ewentualnym otrzymaniu od Zamawiającego polecenia wykonania prac związanych z humusowaniem, wybrany wykonawca zapewni humus spełniający wymogi SST 06.01.01, tj. m.in. zawierający 5-20% składników organicznych, pozbawiony kamieni oraz zanieczyszczeń o naturalnym wskaźniku pH w granicach 5,5-6,5. Oczywistym jest, że inny materiał nie zostałby dopuszczony przez Zamawiającego do wbudowania.
Odwołujący podkreślił, że na etapie składania oferty nie prowadzi badań laboratoryjnych dostępnego w tym czasie na rynku humusu. Odwołujący wskazał, że złożył ofertę w grudniu 2024 r., a realizacja umowy rozpocznie się najwcześniej w lipcu 2025 r. Humus dostępny na rynku w dniu składania oferty zostanie prawdopodobnie sprzedany, stąd brak celowości przeprowadzania badań na etapie składania ofert. Ponadto, Odwołujący wskazał, że nie znajduje w dokumentacji przetargowej wymogu posiadania na etapie składania ofert ww. badań. Do ich złożenie wzywał również Zamawiający. Zgodnie z powyższym, tego typu dokumenty przedkładane są Zamawiającemu na etapie realizacji umowy, po otrzymaniu danego polecenia, a przed rozpoczęciem prac. Zamawiający myli etap postępowania przetargowego, z etapem realizacji umowy, po jej zawarciu z wykonawcą.
Ponadto Odwołujący wskazał, że zgodnie z przytaczaną przez Zamawiającego SST:„Płaci się za jednostkę obmiarową wg pkt. 7.2. wykonanego humusowania z obsianiem trawą, na podstawie obmiaru i oceny jakości prac w oparciu o wyniki pomiarów i badań laboratoryjnych, o ile były wymagane”. Zgodnie z powyższym, daleko idącym nadużyciem ze strony Zamawiającego jest stwierdzenie, że „przedstawiony przez Wykonawcę materiał nie nadaje się do wbudowania zgodnie z wymaganiami powyższej SST, tym samym cena materiału jest zaniżona”.
W ocenie Odwołującego, Zamawiający dokonuje nadinterpretacji postanowień SST 06.01.01 usiłując, za wszelką cenę uzasadnić odrzucenie oferty Wardex. Postanowienie w SST 06.01.01 brzmi: „do wykonania prac należy stosować”, a nie: „do wykonania prac należy wyłącznie stosować”. Jeżeli intencją Zamawiającego było narzucenie określonych metod wykonywania prac wykonawcom, powinien to precyzyjnie, w sposób nie budzący wątpliwości określić w warunkach zamówienia.
Ponadto Odwołujący zwrócił uwagę, że zgodnie z tą samą SST: „Transport humusu składowanego przy drodze może być wykonany dowolnymi środkami transportu, wybranymi przez Wykonawcę”. Wydaje się zatem, że dla Zamawiającego powinno być oczywiste, że zakupiony przez Odwołującego humus zostanie dowieziony i rozładowany przy drodze przy użyciu samochodu samowyładowczego (a nie taczek, czy wozów drabiniastych), a dalej, tam gdzie będzie to konieczne, za pomocą koparko-ładowarki (patrz: Kalkulacja szczegółowa Wardex).
Odwołujący wskazał też, że zgodnie z tą samą SST: „Warstwę ziemi roślinnej należy lekko zagęścić przez ubicie ręczne lub mechaniczne.”, z czego wywodzi, że SST nie wyklucza mechanicznego wykonania prac, a wręcz wprost je dopuszcza. Sprzęt, o którym mowa w punkcie 3.2 przedmiotowej SST (łopaty, grabie, walce ręczne do ubicia obsianego humusu, ubijaki o ręcznym prowadzeniu, urządzenia do rozsiewania nasion), to sprzęt drobny, którego koszt jednostkowy (na jednostkę miary – tu: 1 m2) jest niepoliczalny, stanowiłby zapewne ułamek grosza, w zależności np. od ilości połamanych łopat na 1 m2 humusowania. Odwołujący podał, że nie prowadzi tak szczegółowych statystyk.
Odwołujący wskazał, że zgodnie z jego wyjaśnieniami koszt tego typu sprzętu drobnego zaliczany jest do kosztów pośrednich i tam został ujęty, o czym była mowa powyżej.
Mając na uwadze powyższe zapisy SST, Odwołujący wyjaśnił, że nie założył w swojej kalkulacji wyłącznie ręcznego
wykonania prac. A zatem, przyjęty nakład jednostkowy 0,0074 r-g/m2 robocizny podstawowej jest prawidłowy.
Przeciętny, nawet niewykwalifikowany robotnik z powodzeniem w ciągu 1 minuty, na poletku roboczym o wymiarach 2m x 2m lub większym, rozprowadzi dostarczony mu mechanicznymi środkami transportu humus, lekko ubije ręcznym lub mechanicznym sprzętem drobnym, a na koniec obsieje trawą.
Odwołujący wskazał, że taka, przeciętna wydajność oznacza, że ww. robotnik w ciągu godziny wykona przedmiotowe prace na powierzchni 2 x 2 x 60 = 240 m2/r-g, co w przeliczeniu na nakład jednostkowy daje: 1 / 240 = 0,0042 r-g/m2.
Odwołujący argumentował, że przyjęty przez niego blisko dwukrotnie wyższy nakład jednostkowy 0,0074 r-g/m2 robocizny podstawowej nie powinien wzbudzać żadnych wątpliwości Zamawiającego szczególnie, że zgodnie z SST Zamawiający dopuszcza wykorzystanie sprzętu mechanicznego.
Odwołujący wskazał, że jest zdziwiony wątpliwościami Zamawiającego odnośnie przyjętych nakładów jednostkowych związanych z pracą sprzętu mechanicznego, skoro w uzasadnieniu odrzucenia oferty Wardex, Zamawiający (błędnie - co wykazano powyżej) stwierdza, że prace powinny być wykonywane wyłącznie ręcznie.
Przyjmując to błędne założenie Zamawiającego, Zamawiający powinien oczekiwać sprzętowych nakładów jednostkowych na poziome: 0,000 m-g/m2. (aby nie pozostawać w sprzeczności z samym sobą) Odwołujący wyjaśnił, że zgodnie z przedstawioną przez niego Kalkulacją, tam gdzie będzie to niezbędne, przyjął konieczność wykorzystania koparko-ładowarki, przyjmując, że około 20-25% humusu, dowiezionego i rozładowanego przez samochód samowyładowczy, będzie wymagało dalszego transportu koparko-ładowarką na miejsce wbudowania.
Stąd w kalkulacji przyjęty nakład jednostkowy 0,0006 m-g/m2 pracy koparko-ładowarki.
Odwołujący podał, że zgodnie z jego wyjaśnieniami koszty transportu materiałów (w tym niepełnych transportów i przestojów) ujęte zostały w kosztach pośrednich, stąd przyjęty dodatkowy jednostkowy nakład bezpośredni 0,0006 mg/m2 pracy samochodu samowyładowczego, powinien jedynie utwierdzić Zamawiającego w prawidłowości Kalkulacji szczegółowej Wardex.
Odwołujący wskazał również, że zgodnie z wyjaśnieniami oraz zgodnie z przedłożoną Kalkulacją szczegółową, przedstawione tam wyliczenie ceny jednostkowej 1 m2 humusowania z obsianiem trawą jest jak najbardziej realne do wykonania, a przedstawiony w załączonych, przykładowych ofertach sprzedaży materiał w postaci humusu zagwarantowałby właściwe spełnienie wymagań SST. Na etapie realizacji zostanie to potwierdzone wynikami badań, o ile będą wymagane.
Odwołujący zwrócił też uwagę, że cena tej pozycji - biorąc pod uwagę średnią ze wszystkich złożonych ofert, w tym ofert przekraczających kwotę jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia - stanowi: 0,1 ‰ (promila) łącznej, średniej ceny ofertowej netto (na zamówienie podstawowe).
W odpowiedzi na odwołanie Zamawiający wyjaśnił, że podstawą odrzucenia oferty Wardex była pozycja 2.1.
„Humusowanie z obsianiem trawą”. Przywołanie nazwy tej pozycji jako „Uzupełnienie ubytków w korpusie drogi gruntem niewysadzinowym (pospółką, żwirem, piaskiem grubym) wyprofilowanie pobocza i skarpy, humusowanie i obsianie trawą” było omyłkowe. Opis podstaw odrzucenia nie pozostawia jednak wątpliwości, że Zamawiający upatrywał wadliwości właśnie w pozycji 2.1.
„Humusowanie z obsianiem trawą”.
Twierdzenia i zarzuty Odwołującego są zdaniem Zamawiającego bezpodstawne. Zamawiający wskazał, że w treści uzasadnienia odrzucenia oferty wyraźnie wskazał, że oferowany przez Odwołującego materiał do humusowania (OF0005) nie nadaje się do wbudowania zgodnie z wymaganiami odpowiedniej SST, a tym samym cena materiału jest zaniżona. Oznacza w ocenie Zamawiającego, że cena zakupu materiału jaka została przyjęta do kalkulacji nie została wykazana, co czyni wyjaśnienia nieprawidłowymi. Nie sposób zdaniem Zamawiającego uznać za wykazanych przyjętych do kalkulacji cen zakupu materiału, w sytuacji w której Wykonawca przedstawia dowód dot. materiału, który nie może być użyty do realizacji zamówienia. Zamawiający wskazał, że Wardex zaoferował w tym zakresie humus (ziemię) z odzysku.
Tymczasem, zgodnie z pkt 2.2 SST przytoczonym w treści uzasadnienia, miał zostać użyty humus zakupiony.
Zamawiający ponadto wskazał, że zgodnie z przywołanym w uzasadnieniu odrzucenia oferty pkt 9.2. SST, cena 1m2 humusowania powinna zawierać m.in. cenę wykonania badań laboratoryjnych (lub chociażby uwzględniać ewentualność zlecenia takich badań). Posługiwanie się przez Odwołującego humusu (ziemi) z odzysku, o nieznanych właściwościach nie spełnia wymagań Zamawiającego w tym zakresie. Zaniżenie ceny w tym zakresie jest oczywiste – nie można bowiem uznać za rzetelne i miarodajne, przyjęcie w kalkulacji ceny oferty materiału jaki wynika ze złożonego przez Wykonawcę dowodu.
Zamawiający powołując się na załączony przez Odwołującego dowód wskazał, że Odwołujący w swoich wyjaśnieniach przyjął cenę zakupu humusu w oparciu o ziemię z odzysku (nieznanego pochodzenia), którą osoby trzecie gotowe są oddać za symboliczną kwotę w zamian za wywiezienie. Brak jest przy tym gwarancji, że taki humus (ziemia) będzie spełniać wymogi fizyczne z dokumentacji Postępowania, a tym samym wartości materiału przyjętej do oferty
Wykonawcy nie można uważać za miarodajnej. Nie ma bowiem jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że ww. ziemia „do oddania” pozyskana przez Allegro nadaje się do prac wchodzących w skład przedmiotu zamówienia. Trudno też za racjonalne przyjmować, że cały humus jaki Wykonawca będzie wykorzystywał do realizacji zamówienia (w ilościach determinowanych zamówieniem), będzie mógł być pozyskany „za złotówkę” z lokalnej aukcji, co dodatkowo podważa adekwatność przyjętej ceny humusu na potrzeby kalkulacji oferty. Zdaniem Zamawiającego nawet teoretycznie przyjmując, że Wykonawca chciałby wykorzystać tego rodzaju humus do wykonania zamówienia, musiałby uprzednio, za pomocą odpowiednich badań wykazać, że spełniają one parametry SST. Takie badania generować będą dodatkowe koszty po stronie Odwołującego (nieuwzględnione w kalkulacji szczegółowej). Ponadto, jak wskazał Zamawiający w treści uzasadnienia z dnia 30 maja 2025 r., przyjęte przez Wardex jednostkowe koszty pracy przy humusowaniu z obsianiem trawą, w kontekście którego Zamawiający wymagał, aby były one wykonywane ręcznie, a prace te zostały przez Odwołującego oszacowane w sposób nierealny. Jak wskazał Zamawiający, „w przedłożonych wyjaśnieniach Wykonawcy WARDEX nakład jednostkowy prac na wykonanie 1 m2 humusowania z obsianiem trawą wynosi: • 0,0074 roboczogodziny robocizny podstawowej, co w przeliczeniu wynosi 27 sekund; • 0,0006 motogodziny pracy koparko-ładowarki, co w przeliczeniu wynosi 2 sekundy; • 0,0006 motogodziny pracy samochodu samowyładowczego, co w przeliczeniu wynosi 2 sekundy.”.
Zdaniem Zamawiającego dla osoby bez specjalistycznej wiedzy oczywistym jest, że przy użyciu podstawowych narzędzi (łopat, grabi, walców ręcznych, ubijaków o ręcznym prowadzeniu itd.) wykonanie humusowania z obsianiem trawą 1 m2 gruntu w 27 sekund, czy nawet przy użyciu maszyn w 2 sekundy, jest niemożliwe. Tym bardziej nierealna jest wartość wskazana w Odwołaniu, zgodnie z którą „przeciętny, nawet niewykwalifikowany robotnik z powodzeniem w ciągu 1 minuty, na poletku roboczym o wymiarach 2m x 2m lub większym, rozprowadzi dostarczony mu mechanicznymi środkami transportu humus, lekko ubije ręcznym lub mechanicznym sprzętem drobnym, a na koniec obsieje trawą”.
Nierealnym jest wykonanie wszystkich tych czynności na 4 m2 w ciągu zaledwie 1 minuty (!). Ponownie w tym zakresie należy odwołać się do norm ogólnie przyjętego katalogu - KSNR 1 Roboty ziemne (tablica 0403/01), gdzie wykazano, że dla wykonania 5 cm warstwy humusu z obsianiem na 100 m2 powierzchni nakłady w wysokości 20 roboczogodzin, co powoduje, że 1 pracownik wykona w ciągu 1 minuty nie 4 m2 jak wskazał Odwołujący, a 0,0833 m2 (tj. 50 razy mniej!).
Zamawiający pokreślił, że wbrew zarzutom Odwołującego, nie jest rolą Zamawiającego wskazywanie za wykonawcę prawidłowych wartości, tym bardziej w sytuacji, w której to wykonawca, a nie Zamawiający jest zaznajomiony z możliwościami sprzętowymi i kadrowymi tego wykonawcy. Co więcej, w treści uzasadnienia czynności odrzucenia oferty Wardex, Zamawiający wskazał, że przytoczył wszystkie prace jakie Wykonawca powinien wycenić w tej pozycji zgodnie z SST. Zamawiający wskazał odnosząc się do kalkulacji Odwołującego, że w sposób gołosłowny i niewykazany, przedstawia on twierdzenia zgodnie z którymi, koszty nieujęte w kalkulacji szczegółowej, zostały ujęte w „kosztach pośrednich”. Szczegółowe wyjaśnienie przyczyn dla których takie, blankietowe odwołanie się do „kosztów pośrednich” jest nieuprawnione, przytoczono już stanowisku dot. pozycji 1.1.
Przystępujący wskazał, że Zamawiający ustanowił szereg wymagań względem dostarczanego humusu na potrzeby realizacji zamówienia. Wynikają one z treści punktu 2.2. Szczegółowej Specyfikacji Technicznej (SST D06.01.01. „HUMUSOWANIE Z OBSIANIEM TRAW),Ą”gdzie stwierdzono: „Do humusowania skarp oraz pasa drogowego będzie użyty w całości humus zakupiony. Powinien zawierać 5-20% składników organicznych i być pozbawiony kamieni oraz zanieczyszczeń. Wartość pH humusu powinna się mieścić w granicach 5,5-6,5. Nie dopuszczalne jest doprowadzanie rozścielonego humusu do odpowiedniej kwasowości poprzez zakwaszanie bądź wapnowanie”.
Przystępujący argumentował, że z tego typu wymagań profesjonalista prowadzący działalność zawodową w zakresie utrzymania dróg powinien wywnioskować, że nie każdy humus spełnia tak określone wymagania, a jedynie taki, który jest „przesiany” w rozumieniu branżowym. Oznacza to, że konieczne jest oddzielenie z uzyskanej ziemi zanieczyszczeń w wyniku przesiania. Polega on na mechanicznym oddzieleniu ziemi od innych materiałów takich jak kamienie, chwasty śmieci za pomocą specjalistycznego sprzętu w postaci przesiewaczy bębnowych. Wykonanie takiego procesu istotnie podraża koszt uzyskania humusu – nawet dziesięciokrotnie. Na rynku istnieją wyspecjalizowane podmioty, które zajmują się przesiewaniem humusu i oferują taki materiał, który jest gotowy do użycia i bez wątpienia spełnia wymagania określone w przywołanym powyżej punkcie 2.2. SST. Tymczasem dowodami przedłożonymi przez Odwołującego, które miałyby stanowić ofertę zakupu, są zrzuty ekranu z portalu Allegro, które prezentują możliwość oddania ziemi za wywóz, zamieszczone przez osoby fizyczne (okolicznych mieszkańców). W Postępowaniu, w którym szacunkowa wartość zamówienia wynosi dla Części 1 ponad 127 milionów złotych, natomiast dla Części 2 – ponad 351 milionów złotych. Zdaniem Przystępującego sposób realizacji zamówienia przyjęty przez Odwołującego w tym zakresie jest zupełnie niewiarygodny i niemożliwy do wykonania w praktyce. Zdaniem Przystępującego z przedłożonych wyjaśnień wynika, że Odwołujący źle skalkulował w tym zakresie cenę wykonania zamówienia, co próbował naprawić na etapie wyjaśnień, przedkładając zupełnie nieadekwatne dowody. Wyjaśnienia w tym zakresie są więc zupełnie niewiarygodne i
wskazują na wręcz absurdalny sposób wykonania zamówienia.
W świetle wymagania wynikającego z punktu 2.2. SST D-06.01.01. oczywistym jest, że jakakolwiek ziemia (np. taka, która zostanie odebrana od okolicznych mieszkańców wystawiających ogłoszenia na portalu Allegro lokalnie, w tym przedstawiona jako „oferty” z dowodu OF0005) nie będzie wystarczająca. Pomimo nienajlepszej jakości zdjęć wynikających z tych ofert widać na pierwszy rzut oka, że taki humus jest nieprzesiany, w związku z czym nie może spełniać wymagania dotyczącego tego, aby był „pozbawiony kamieni oraz zanieczyszczeń” (nie wspominając o właściwym poziomie wartości organicznych oraz poziomie pH). Szczególnie na zrzucie ekranu z drugiej „oferty” widoczne są białe punkty, które można zidentyfikować jako kamienie. Na zdjęciach są także dostrzegalne grudy oraz czy kępy trawy, co jednoznacznie potwierdza niezgodność z wymaganiami punktu 2.2. SST D-06.01.01.
Zdaniem Przystępującego takie skalkulowanie materiału niezgodnego z warunkami zamówienia ma jednocześnie oczywiste przełożenie na niedoszacowanie ceny oferty w tym zakresie. Prowadzi więc do niewiarygodności wyjaśnień oraz nie pozwala na potwierdzenie właściwej kalkulacji, co powinno mieć przełożenie na finalną ocenę wyjaśnień rażąco niskiej ceny.
Przystępujący wywiódł, że nie jest możliwe spełnienie przez założony w wyjaśnieniach humus wymagań przedstawionych w dokumentacji zamówienia. Taki wniosek wynika wprost z przedłożonych przez Odwołującego dowodu – OF0005. Dla należytego wykonania zamówienia konieczne jest zapewnienie humusu przesianego, co powinno być oczywiste dla profesjonalisty działającego na rynku. Zdaniem Przystępującego Odwołujący zbudował w tym zakresie następczo argumentację, która nie jest wiarygodna, jednak miała ukryć braki w kalkulacji ceny ofertowej.
W ocenie Izby zarzut jest niezasadny.
Izba ustaliła, że w zakresie spornej pozycji Odwołujący przedstawił dowód w pliku o nazwie „of0005_humus_allegro”. Są to dwa ogłoszenia z portalu Allegro przedstawiające (ocena możliwa na podstawie zdjęć zamieszczonych w ogłoszeniach) materiał co do którego można stwierdzić że już na pierwszy rzut oka odbiega od wymagań Zamawiającego opisanych w SST. Zdaniem Izby ocena dokonana przez Zamawiającego w spornej pozycji jest prawidłowa. Po pierwsze Zamawiający prawidłowo ustalił i ocenił, że przyjęty do wyceny materiał nie spełnia wymagań opisanych w SST. Zamawiający oczekiwał bowiem wykonania spornego zakresu przy użyciu określonego materiału tj.
„Do humusowania skarp oraz pasa drogowego będzie użyty w całości humus zakupiony. Powinien zawierać 5-20% składników organicznych i być pozbawiony kamieni oraz zanieczyszczeń. Wartość pH humusu powinna się mieścić w granicach 5,5-6,5. Nie dopuszczalne jest doprowadzanie rozścielonego humusu do odpowiedniej kwasowości poprzez zakwaszanie bądź wapnowanie.” (vide SST 06.01.01). Zatem opis materiału był precyzyjny. Podkreślenia wymaga, że wezwanie z 17 stycznia 2025 r. zmierzało do ustalenia czy zaoferowana przez Odwołującego cena jest realna, w tym czy pozwala na wykonanie zamówienia z uwzględnieniem wymagań wskazanych w SST. Nawet jeśli uznać, że Odwołujący był uprawniony posłużyć się do wyceny ofertami zawartymi w pliku „of0005_humus_allegro” to powinien on w wyjaśnieniach wskazać i szczegółowo opisać nie tylko na potrzeby wyjaśnienia ceny, ale także w celu wykazania zgodności z dokumentami zamówienia, że taki humus następnie „doprowadzi” do zgodności z warunkami zamówienia.
Stanowisko Odwołującego, zgodnie z którym argumentował on, że oferta ma charakter przykładowy nie zasługuje na uwzględnienie. Izba zgadza się, że wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny służą przede wszystkim ocenie poprawności kalkulacji zaoferowanej ceny, jednak jeśli w wyjaśnieniach tych wykonawca powołuje się na przyjęcie do wyceny materiału wprost niezgodnego z warunkami zamówienia to zamawiający takiej okoliczności nie może pominąć.
Jeśli bowiem w sposób niewątpliwy z wyjaśnień rażąco niskiej ceny wynika niezgodność oferty z warunkami zamówienia, zamawiający jest nie tylko uprawniony ale także zobowiązany do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Nie sposób też pominąć, że w okolicznościach tej sprawy wezwanie z 17 stycznia 2025 r. miało oparcie nie tylko w treści art. 224 ustawy Pzp ale także w art. 223 ustawy Pzp. Zatem Zamawiający zmierzał również do ustalenia czy oferta Odwołującego jest zgodna z warunkami zamówienia w tym z wymaganiami wskazanymi w SST. W tych okolicznościach czynność Zamawiającego polegająca na odrzuceniu oferty Odwołującego jako niezgodnej z warunkami zamówienia została uznana przez Izbę za prawidłową. Izba podkreśla że stanowisko o przykładowym zastosowaniu do wyceny danego materiału nie zasługuje na uwzględnienie. Jeśli bowiem wykonawca coś wycenia to oznacza że to oferuje. Ponadto prawidłowo Zamawiający zastosował podstawę odrzucenia wskazaną w art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Skoro bowiem został zaoferowany materiał wobec którego należałoby ewentualnie poczynić odpowiednie nakłady celem doprowadzenia jego składu do zgodności z wymaganiami SST, a w wyjaśnieniach ceny Odwołujący nie wykazał że skalkulował koszty z tym związane, to uznać należy że pozycja ta nie została wyceniona we właściwy sposób. Zamawiający tym samym prawidłowo przyjął, że Odwołujący zaniżył cenę tego materiału. Natomiast treść zarzutu dodatkowo utwierdziła Izbę w przekonaniu, że Odwołujący na etapie wyjaśnienia Zamawiającemu zaoferowanej ceny nie złożył wystarczających wyjaśnień. Powołanie się w zarzucie na koszty pośrednie Izba uznała na tym etapie postępowania za spóźnione, w tym zakresie podtrzymuje argumentację wyrażoną wcześniej w uzasadnieniu orzeczenia.
Ponadto prawidłowo Zamawiający ocenił, że przyjęte nakłady pracy są nieprawidłowe w świetle wymogu ręcznego wykonania prac. ·Grupa prac nr 3: Pozycja 5.1 – zarzut w zakresie części 1 W uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty Zamawiający wskazał, że zgodnie z punktem 9.2. SST 06.01.01g „Uzupełnienie skarp korpusu drogi narzutem kamiennym oraz wykonanie umocnienia skarp obrukiem” „Wykonawca powinien wliczyć w cenę uzupełnienia 1 m3 narzutem kamiennym wszelkie czynności związane z prawidłowym wykonaniem prac określonych niniejszą ST, co do zasady będą to: • wykonanie prac pomiarowych i prac przygotowawczych, • oznakowanie prac, • koszt pracy sprzętu oraz koszty dowozu i odwozu sprzętu na/z terenu prac, • koszt użytych materiałów wraz z kosztami ich zakupu, transportu i magazynowania, • przygotowanie podłoża, • przeprowadzenie ewentualnych prac rozbiórkowych wraz z wywozem urobku i/lub zużytych materiałów poza teren prac i zagospodarowanie bądź zutylizowanie zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, • wykonanie prac zgodnie z technologią prac opisaną w pkt. 5 niniejszej SST oraz zgodnie z przepisami, normami i sztuką budowlaną, • wykonanie wymaganych zapisami niniejszej Specyfikacji pomiarów i/lub badań laboratoryjnych, • uporządkowanie terenu prac, • wszystkie koszty związane z kosztami pośrednimi, zyskiem kalkulacyjnym i podatkami obligatoryjnymi”.
Następnie Zamawiający podał, że w treści przedłożonych wyjaśnień Wykonawca WARDEX przewiduje następujący nakład jednostkowy na wykonanie 1 m3 mechanicznego wykonania wykopu/nasypu: • 0,3333 roboczogodziny robocizny podstawowej, co w przeliczeniu wynosi 20 minut; • 0,0333 motogodziny pracy betoniarki, co w przeliczeniu wynosi 2 minuty; • 0,0100 motogodziny pracy samochodu skrzyniowego, co w przeliczeniu wynosi 36 sekund.
Zdaniem Zamawiającego przedstawione przez Odwołującego wyliczenie na podstawie własnej kalkulacji robocizny nie zawiera wszystkich wymaganych SST czynności w szczególności odnoszących się do mobilizacji, przygotowania terenu oraz odnosi się do nierealnych znacznie zaniżonych nakładów jednostkowych dla tego typu prac.
W uzasadnieniu zarzutu Odwołujący podał, że Zamawiający kwestionuje wyjaśnienia Wardex w zakresie sposobu skalkulowania tej pozycji oferty Wardex złożonej w Części 1 (Rejon w Człuchowie), podczas gdy nie czyni tego przy tej samej pozycji oferty Wardex złożonej w Części 2 (Rejon w Gdańsku), mimo złożenia identycznych wyjaśnień i tego samego sposobu skalkulowania tej samej pozycji. Odwołujący podniósł, że ocena wyjaśnień Wardex dokonana przez Zamawiającego w zakresie tej pozycji sprowadza się do stwierdzenia, że „Zdaniem Zamawiającego przedstawione przez Wykonawcę wyliczenie na podstawie własnej kalkulacji robocizny nie zawiera wszystkich wymaganych SST czynności w szczególności odnoszących się do mobilizacji, przygotowania terenu oraz odnosi się do nierealnych znacznie zaniżonych nakładów jednostkowych dla tego typu prac”. Zdaniem Odwołującego Zamawiający nie uzasadnił i nie wyjaśnił tak przyjętego stanowiska, nie wyjaśnił dlaczego kalkulacja Wardex odnosi się do nierealnych znacznie zaniżonych nakładów, jakie są realne nakłady jednostkowe dla tego typu prac oraz o ile te nakłady zostały zaniżone. Ocena Zamawiającego stanowi zwyczajną polemikę i dodatkowo jest niewłaściwa.
Odwołujący pokreślił, że wartości cen jednostkowych zaoferowanych przez Wardex zostały wyliczone poprawnie i rzetelnie oraz zapewnią realizację prac utrzymaniowych w oparciu o dedykowane dla poszczególnych prac (pozycji) SST stanowiące załącznik do OPZ, co potwierdzają wyjaśnienia złożone przez Wardex. Odwołujący ponownie zwrócił uwagę na część wyjaśnień odnoszącą się do kosztów pośrednich.
Odwołujący zwrócił uwagę, że jednostką obmiarową przedmiotowej pozycji wskazaną przez Zamawiającego w TER jest 1 m2, a nie jak twierdzi Zamawiający 1 m3.
Ponadto zdaniem Odwołującego Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia oferty oferty Odwołującego błędnie zakłada, że: „Wykonawca WARDEX przewiduje następujący nakład jednostkowy na wykonanie 1 m3 mechanicznego wykonania wykopu/nasypu” lub: „Wykonawca powinien wliczyć w cenę uzupełnienia 1 m3 narzutem kamiennym” (sprzeczność). Przedmiotowa pozycja, jak sama nazwa wskazuje, dotyczy wykonania 1 m2 umocnienia skarp obrukiem (kamień na betonie). Zdaniem Wardex - to niedopatrzenie Zamawiającego - wywołało u Zamawiającego wątpliwości/zastrzeżenia odnośnie przyjętych przez Wardex nakładów jednostkowych. Najwyraźniej Zamawiający analizował przyjęte nakłady jednostkowe przy założeniu, że dotyczą wykonania 1 m3 wykopu/nasypu lub narzutu kamiennego. Zgodnie z wyjaśnieniami i Kalkulacją Wardex, przyjęte przez Wardex nakłady jednostkowe dotyczą wykonania 1 m2 umocnienia skarp obrukiem. W ocenie Odwołującego w świetle powyższego przyjęte nakłady absolutnie nie powinny budzić zastrzeżeń Zamawiającego. W ciągu 20 minut przeciętny brukarz z powodzeniem ułoży co najmniej 1 m2 obruku kamiennego na betonie, a zarobienie betonu na 1 m2 obruku w przyjętej 150 litrowej (150 dm3) betoniarce
zajmie mniej niż 2 minuty. Odwołujący wskazał również, że zgodnie z jego wyjaśnieniami koszty transportu materiałów (w tym niepełnych transportów i przestojów) ujęte zostały w kosztach pośrednich, stąd przyjęty dodatkowy jednostkowy nakład bezpośredni 0,0100 m-g/m2 pracy samochodu skrzyniowego, powinien jedynie utwierdzić Zamawiającego w prawidłowości kalkulacji Wardex.
Odwołujący podniósł, że przedmiotowa pozycja, biorąc pod uwagę średnią ze wszystkich złożonych ofert, w tym ofert przekraczających kwotę jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia, stanowi: 0,1 ‰ (promila) łącznej, średniej ceny ofertowej netto (na zamówienie podstawowe).
W odpowiedzi na odwołania Zamawiający wskazał, że stanowisko Odwołującego wskazane w treści uzasadnienia zarzutu niezrozumiałe, jeśli porównać przytoczone w informacji o odrzuceniu oferty Wardex postanowienia SST (SST 06.01.01g) co do zakresu prac wykonywanych i wycenianych w tej pozycji, z pozycją wyjaśnień Wardex w tym zakresie. W ocenie Zamawiającego z tego porównania wynika jakich pozycji kosztowych „brakuje” w wyjaśnieniach Wardex. Ogólne i gołosłowne odwołanie się przez Wardex do pozycji „koszty pośrednie”, w których uwzględnione miałby być pozostałe, niewycenione wyżej przez tego Wykonawcę prace, nie może być potraktowane jako należyte wykazanie kalkulacji ceny oferty, także w ramach omawianej pozycji. Po pierwsze bowiem, Wardex nie wykazał w jaki sposób wyliczył tę wartość, a ograniczył się do treści pkt 8 ze swoich wyjaśnień. nie sposób przyjąć, że koszty pośrednie dla wszystkich rodzajów prac i materiałów są takie same. W ocenie Zamawiającego, pozycja „Koszty pośrednie”, ma charakter pozorny, w której „ukrywane są” przez Wardex wszystkie koszty, których ten nie jest w stanie wyjaśnić w kalkulacjach szczegółowych. Taki sposób wyjaśnienia ceny oferty przez Wykonawcę nie pozwala w jakikolwiek wymierny sposób zweryfikować Zamawiającemu, czy chociażby realnym jest ujęcie wszystkich innych kosztów w pozycji koszty pośrednie, nie mówiąc już o ustaleniu, że wartość tych kosztów pośrednich jest niższa niż pozycja kosztowa przyjęta przez Wykonawcę.
Pokazano 200 z 721 bloków uzasadnienia. Pełna treść w oryginalnym PDF →
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Graf orzeczniczy
Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.
Ten wyrok cytuje (11)
- KIO 2800/24(nie ma w bazie)
- KIO 2488/20uwzględniono2 listopada 2020oznaczenie sprawy 223-20/IZ/38/B/PN, (dalej:
- KIO 2664/24oddalono19 sierpnia 2024Zakup i sukcesywną dostawę odczynników wraz z dzierżawą aparatów dla Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA w Warszawie, nr postępowania: IMMSWiA-2375/20/03/02/2024, zwane dalej
- KIO 1688/19uwzględniono16 września 2019Zakup sprzętu dla Samodzielnego Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Regionalnego Szpitala Zespół Publicznych Zakładowych Lecznictwa Otwartego Warszawa Praga-Północ
- KIO 2354/18(nie ma w bazie)
- KIO 329/17(nie ma w bazie)
- KIO 122/22uwzględniono1 lutego 2022
- KIO 891/23uwzględniono18 kwietnia 2023Dostawa sprzętu komputerowego
- KIO 3434/24oddalono16 października 2024
- KIO 1817/24oddalonoZamówienia na usługi społeczne i inne szczególne usługi
- KIO 3520/23oddalono13 grudnia 2023
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 574/26oddalono24 marca 2026Kompleksowe zarządzanie i wsparcie realizacji projektu: Cyfrowy Szpital Dziecięcy - Bezpieczna Opieka, dla Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w LublinieWspólna podstawa: art. 223 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (4 wspólne przepisy)
- KIO 473/26odrzucono24 marca 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 6 Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 699/26oddalono24 marca 2026Znak sprawy: ZOM/KP/20/25 – Część nr I ogłoszono w Dzienniku Urzędowym UE numer 784436-2025 z 26 listopada 2025 r. 5 lutego 2026 r. zamawiający poinformował o wyniku postępowania. 16 lutego 2026 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Konsorcjum Wykonawców: “AGCOMPLEXWspólna podstawa: art. 223 ust. 1 Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 619/26oddalono24 marca 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 6 Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 347/26oddalono24 marca 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 6 Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 400/26oddalono23 marca 2026Wyjaśnienie cenaWspólna podstawa: art. 224 ust. 6 Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 674/26oddalono20 marca 2026Wspólna podstawa: art. 223 ust. 1 Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 211/26uwzględniono25 marca 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 6 Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp (2 wspólne przepisy)