Wyrok KIO 1333/26 z 5 maja 2026

Zamawiający – Powiat Pruszkowski – prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie podstawowym zgodnie z ustawą z dnia 11.09.2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. t.j. 2024 r., 1320 ze zm.) (dalej: PZP), którego przedmiotem jest: Budowa doświetleń przejść dla pieszych oraz opracowanie dokumentacji projektowej i wykonanie aktywnego oznakowania drogowego i doświetlenia przejść dla pieszych i przejazdu dla rowerów w ramach zadania pn. „Budowa sygnalizacji świetlnych i doświetleń przejść dla pieszych”.

Szacunkowa wartość zamówienia nie przekracza kwot określonych w obwieszczeniu Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych wydanym na podstawie art. 3 ust. 3 PZP.

Pismem z dnia 23 marca 2026 r. wykonawca Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjne Euroasfalt spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Olsztynie (dalej: Odwołujący) wniósł odwołanie na czynności Zamawiającego niezgodne z prawem tj. na czynność odrzucenia oferty Odwołującego z dnia 16 marca 2026 roku, czynność wykluczenia Wykonawcy z postępowania, czynność wyboru jako oferty najkorzystniejszej oferty spółki Light On sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

1. naruszenie art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit a, art. 109 ust. 1 pkt. 7 oraz pkt. 8 ustawy PZP w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 PZP i w zw. z art. 109 ust. 3 PZP poprzez niezasadne wykluczenie Odwołującego z postępowania w konsekwencji niewłaściwego uznania, że wykonawca dopuścił się poważnego naruszenia obowiązków zawodowych, w sytuacji gdy zarzucane uchybienie ma charakter sporny, wynika z niejasnych zapisów umowy łączącej strony i nie dotyczy istotnego

zobowiązania umownego (ma charakter uboczny) co nie stanowi naruszenia zobowiązania o charakterze kwalifikowanym w rozumieniu powołanych przepisów.

1. naruszenie art. 109 ust. 1 pkt. 8 ustawy PZP w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 PZP poprzez bezpodstawne uznanie, że wykonawca wprowadził w błąd Zamawiającego w sytuacji gdy: a)Wykonawca w postępowaniu nie przekazał żadnych informacji, które byłyby nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd gdyż: § Wykonawca o stanowisku Zamawiającego co do uchybień przy realizacji umowy nr W ID/32/2025 dowiedział się w pełni dopiero z treści odwołania, § Przesłana nota nr NK/72/11/2025/SPPNK nie wyjaśnia czego dotyczy, nie precyzuje podstawy umownej naliczonej kary, konkretnych naruszeń, dat i faktów przemawiających za naliczeniem kary oraz sposobu wyliczenia, § Zamawiający nie ustosunkował się do pisma Spółki z dnia 5 listopada 2025 roku o wyjaśnienie dlaczego wynagrodzenie zostało pomniejszone, § Wykonawca kwestionuje twierdzenia Zawijającego o zasadności naliczenia kar umownych i jest w trackie przygotowania pozwu do sądu o wypłatę pełnego wynagrodzenia wynikającego z faktury VAT FS 9/09/2025 §Wykonawca kwestionuje stawiane mu zarzuty odnośnie braku przedłożenia dokumentacji powykonawczej.

W konsekwencji powyższego, Odwołujący wniósł o:

1. nakazanie Zamawiającemu uchylenie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, 2)nakazanie zamawiającemu uchylenia czynności wykluczenia Odwołującego i odrzucenia jego oferty, 3)ponowne badanie i ocenę oferty, 4)wybór oferty Odwołującego jako oferty najkorzystniejszej.

Ponadto, Odwołujący wniósł o zasądzenie od Zamawiającego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W treści odwołania, Odwołujący wskazał, iż naliczone kary umowne będą przedmiotem sporu sądowego i wykonawca jest w trakcie przygotowywania pozwu o zapłatę niezasadnie pomniejszonego wynagrodzenia o niesłusznie naliczone kary umowne.

Light On Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie pismem z dnia 27 marca 2026 r. zgłosiła przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego (dalej: Light On lub Przystępujący).

Przystępujący pismem z dnia 28 kwietnia 2026 r. przedstawił stanowisko procesowe.

Zamawiający w piśmie z dnia 28 kwietnia 2026 r. przedstawił odpowiedź na odwołanie wnosząc o oddalenie odwołania w całości.

W ustosunkowaniu się do odpowiedzi na odwołanie oraz pisma Light On, Odwołujący w piśmie z dnia 29 kwietnia 2026 r. przedstawił swoje stanowisko procesowe.

Izba ustaliła, co następuje:

Zamawiający w treści Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: SW Z) Rozdział X pkt B Fakultatywne przesłanki wykluczenia wskazał że:

1. Zamawiający przewiduje podstawy wykluczenia Wykonawcy – art. 109 ust. 1 pkt 1, 4, 6 – 10 ustawy:
2. który naruszył obowiązki dotyczące płatności podatków, opłat lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 108 ust. 1 pkt 3, chyba że Wykonawca odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert dokonał płatności należnych podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne wraz z odsetkami lub grzywnami lub zawarł wiążące porozumienie w sprawie spłaty tych należności., 2)w stosunku do którego otwarto likwidację, ogłoszono upadłość, którego aktywami zarządza likwidator lub sąd, zawarł układ z wierzycielami, którego działalność gospodarcza jest zawieszona albo znajduje się on w innej tego rodzaju sytuacji wynikającej z podobnej procedury przewidzianej w przepisach miejsca wszczęcia procedury, 3)jeżeli występuje konflikt interesów w rozumieniu art. 56 ust. 2, którego nie można skutecznie wyeliminować w inny sposób niż przez wykluczenie Wykonawcy, 4)który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w

sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady; 5)który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych; 6)który bezprawnie wpływał lub próbował wpływać na czynności zamawiającego lub próbował pozyskać lub pozyskał informacje poufne, mogące dać mu przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia; 7)który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Razem z ofertą Zamawiający wymagał złożenia oświadczenia wstępnego, które to oświadczenie zostało opisane w rozdziale XIII ust. 1 SWZ:

Do oferty Wykonawca zobowiązany jest dołączyć aktualne na dzień składania ofert oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu oraz o braku podstaw do wykluczenia z postępowania – zgodnie z Załącznikiem nr 2 i 3 do SWZ.

Odwołujący składając ofertę przedłożył również w/w oświadczenie, w treści którego nie poinformował Zamawiającego o istnieniu podstaw wykluczenia.

Zamawiający pismem z dnia 16 marca 2026 r. poinformował o wyborze oferty najkorzystniejszej oraz o odrzuceniu oferty Odwołującego wskazując następujące uzasadnienie faktyczne i prawne:

„Oferta nr 1 złożona przez wykonawcę P.U.P. Euroasfalt Sp. z o.o. z siedzibą w Olsztynie została odrzucona:

Uzasadnienie prawne:

Art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a – Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli oferta została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania.

Uzasadnienie faktyczne:

Komisja Przetargowa dokonała badania i oceny ofert, a następnie dokonała kwalifikacji podmiotowej Wykonawców, w zakresie braku podstaw wykluczenia oraz spełniania warunków udziału w postępowaniu.

Komisja wyklucza wykonawcę nr 1, P.U.P Euroasfalt Sp. z o.o., na podstawie z art. 109 ust. 1 pkt. 7 oraz pkt. 8 ustawy PZP z niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia.

Wykonawca, z przyczyn leżących po jego stronie, długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie z wcześniejszej umowy z ubiegłego roku w sprawie zamówienia publicznego dot. 7 doświetleń przejść dla pieszych, co doprowadziło do naliczenia kar umownych za zwłokę w wykonaniu przedmiotu umowy. W związku z powyższym wprowadził Zamawiającego w błąd, składając wraz z ofertą oświadczenia, że nie podlega wykluczeniu i spełnia warunki udziału w postępowaniu, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Zamawiający jest w posiadaniu dowodów potwierdzających nienależyte wykonanie umowy w postaci protokołów odbioru, pism Wykonawcy i Zamawiającego, jak również korespondencji mailowej.

Nienależyte wykonanie umowy przez Wykonawcę polegało na znaczącym opóźnieniu w wykonaniu przedmiotu umowy. Wykonawca zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 umowy nr W ID/32/2025 z dnia 21.03.2025 r. miał czas na zrealizowanie przedmiotu umowy w terminie 100 dni od zawarcia umowy tj. do dnia 29.06.2025 r., lecz nie później niż do dn.

1. 08.2025 r.

Natomiast zgodnie z protokołem końcowego odbioru robót z dnia 27.10.2025 r. kompletny przedmiot umowy został wykonany dopiero w dniu 16.10.2025 r., czyli aż o 109 dni później niż termin umowny. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż termin wykonania był jednym z kryteriów oceny ofert w przetargu.

W dniu 04.07.2025 r. zostało wysłane pismo do Wykonawcy z informacją o naliczeniu kar umownych za zwłokę w wykonaniu przedmiotu umowy.

W dniu 07.08.2025 r. Wykonawca zgłosił gotowość do częściowego odbioru, mimo że zapisy umowne nie uwzględniają odbiorów częściowych.

Następnie w dniu 21.08.2025 r. (data wpływu na kancelarię 25.08.2025 r.) Wykonawca zgłosił gotowość do odbioru,

mimo że nie był w posiadaniu kompletnej dokumentacji powykonawczej, która była również przedmiotem umowy.

Wykonawca niezgodnie z zapisami umownymi wystawił fakturę na podstawie jednostronnego odbioru robót z dnia 15.09.2025 r., nie wykonując kompletnego przedmiotu umowy. Wykonawca w jednostronnym odbiorze robót podał nieprawdziwe informacje, które zostały sprostowane w piśmie Zarządu Powiatu Pruszkowskiego z dnia 23.09.2025 r.

Wykonawca twierdził niejednokrotnie, iż dostarczył kompletną oryginalną dokumentacje powykonawczą mimo, iż Zamawiający kompletnej jej nie otrzymał, o czym Zamawiający informował Wykonawcę. Korespondencja między Zamawiającym, a Wykonawcą poważnie podważa uczciwość Wykonawcy.

Zapisy umowne nie przewidywały ani odbiorów częściowych ani protokołu jednostronnego odbioru robót jako podstawy do wystawienia faktury. Zamawiający prowadził procedurę odbiorową zgodnie z zapisami umownymi i nie mógł opłacić bezpodstawnie wystawionej faktury. Dopiero po otrzymaniu w dniu 16.10.2025 r. brakujących dokumentów Zamawiający wyznaczył termin odbioru robót, celem podpisania protokołu odbioru i rozliczenia umowy nr W ID/32/2025 zawartej w dniu 21.03.2025 r. Na podstawie protokołu odbioru robót zostało zapłacone wynagrodzenie Wykonawcy z potrąceniem kar umownych za zwłokę w wykonaniu przedmiotu umowy w wysokości 54 500,00 zł W toku posiedzenia przed Izbą, Odwołujący oświadczył, iż pozew o którym mowa w pkt 36 Odwołania został złożony i opłacony.

Izba zważyła co następuje:

Izba ustaliła, że Odwołujący jest uprawniony do korzystania ze środków ochrony prawnej w rozumieniu art. 505 ust.

1 PZP. Okoliczność ta nie była pomiędzy stronami sporna.

Przystąpienie zgłoszone przez Light On do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, Izba uznała za skuteczne.

Wnioski dowodowe zgłoszone przez Odwołującego oraz Zamawiającego w odpowiedzi na odwołanie, jak i wnioski dowodowe Przystępującego przedstawione w piśmie z dnia 28 kwietnia 2026 r. w zakresie w jakim odnoszą się do oceny wykonania przez Odwołującego przedmiotu umowy z dnia 21 marca 2025 r. nr W ID/32/2025, Izba dopuściła i przeprowadziła.

Izba dopuściła również dowód w postaci dokumentacji postępowania przekazanej do Izby przez Zamawiającego.

Pozostałe wnioski dowodowe Izba pominęła jako niemające istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w oparciu o art. 531 PZP a contrario.

Wniesione w sprawie odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Izba zwraca uwagę, że uczestnicy postępowania o udzielenie zamówienia publicznego są profesjonalnymi uczestnikami obrotu gospodarczego. Taki stan rzeczy skutkuje koniecznością oceny tak działań, jak i zaniechań tych podmiotów, na płaszczyźnie definiowanej przez art. 355 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 8 ust. 1 PZP. Otóż zgodnie z dyspozycją powołanej regulacji:

Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.

Tym samym próg należytej staranności w stosunku do Zamawiającego, jak i wykonawców, jest z definicji wyższy.

Odnosząc się do zarzutu nr 1 t.j. naruszenie art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit a, art. 109 ust. 1 pkt. 7 oraz pkt. 8 ustawy PZP w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 PZP i w zw. z art. 109 ust. 3 PZP poprzez niezasadne wykluczenie Odwołującego z postępowania w konsekwencji niewłaściwego uznania, że wykonawca dopuścił się poważnego naruszenia obowiązków zawodowych, w sytuacji gdy zarzucane uchybienie ma charakter sporny, wynika z niejasnych zapisów umowy łączącej strony i nie dotyczy istotnego zobowiązania umownego (ma charakter uboczny) co nie stanowi naruszenia zobowiązania o charakterze kwalifikowanym w rozumieniu powołanych przepisów, Izba zarzut ten uznała za chybiony.

Po pierwsze, fakt uchybienie przez Odwołującego terminowi realizacji umowy nr W ID/32/2025 zawartej w dniu 21 marca 2025 r. w wymiarze 109 dni, w ocenie Izby jest bezsporny. Okoliczność tą potwierdza przedstawiona przez Zamawiającego dokumentacja postępowania.

Po drugie, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 umowy nr W ID/32/2025 zawartej w dniu 21 marca 2025 r.

Zamawiający naliczył karę umowną za zwłokę w wykonaniu umowy w wysokości 54.500,00 zł, którą następnie potrącił z należnego Odwołującemu wynagrodzenia z tytułu realizacji wskazanej umowy.

Po trzecie, zgodnie z brzmieniem art. 476 Kodeksu cywilnego:

Dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Formuła jest tego rodzaju, że dłużnika / Odwołującego obciąża domniemanie prawne, iż nie dotrzymując terminu, pozostaje w zwłoce, nie zaś w opóźnieniu sensu stricto. W związku z tym wierzyciel / Zamawiający nie musi udowadniać, że niedotrzymanie terminu spełnienia świadczenia jest spowodowane okolicznościami, za które dłużnik / Odwołujący odpowiada. Zamawiający ma natomiast wykazać, że termin wykonania zobowiązania bezskutecznie minął.

Natomiast dłużnik / Odwołujący może w/w domniemanie prawne obalić wykazując, że do uchybienia terminu doszło wskutek okoliczności, za których zaistnienie nie ponosi on odpowiedzialności. Inaczej mówiąc, Odwołujący musi wykazać aktywność w dowodzeniu tego, że nie odpowiada za powstałą zwłokę.

Po czwarte, w przedmiotowej sprawie, Odwołujący nie zaoferował środków dowodowych z treści których wynikałoby, że podjął on próbę obalenia przedmiotowego domniemania czy to na etapie informacji o naliczeniu przez Zamawiającego kary umownej, czy na etapie potrącenia przedmiotowych kar z należnego Odwołującemu wynagrodzenia.

Samo stwierdzenie zawarte w Odwołaniu (pkt 36 Odwołania) mówiące o tym że naliczone kary umowne będą przedmiotem sporu sądowego i wykonawca jest w trakcie przygotowywania pozwu o zapłatę niezasadnie pomniejszonego wynagrodzenia o niesłusznie naliczone kary umowne, czy oświadczenie Odwołującego złożone w toku posiedzenia przed Izbą w dniu 30 kwietnia 2026 r., o złożeniu do sądu przedmiotowego pozwu oraz jego opłaceniu są w ocenie Izby daleko niewystarczające do tego aby można było uznać, że Odwołujący rzeczywiście podjął polemikę ze stanowiskiem Zamawiającego.

Po piąte, Izba zwraca uwagę na cytowany wyżej przepis art. 355 § 2 Kodeksu cywilnego definiujący pojęcie należytej staranności w odniesieniu do profesjonalnych uczestników obrotu gospodarczego jakimi niewątpliwie jest Odwołujący oraz Zamawiający. Z tej perspektywy, nie budzi w ocenie Izby wątpliwości, że Odwołujący nie sprostał wykazaniu zasadności podnoszonych przez siebie twierdzeń.

W oparciu o powyższe, Izba uznała zarzut powyższy za chybiony.

Odnosząc się do zarzutu nr 2 t.j. naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 PZP poprzez bezpodstawne uznanie, że Odwołujący wprowadził w błąd Zamawiającego, Izba zarzut ten również oddaliła uznając za nie uzasadniony.

Po pierwsze, art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP stanowi:

Z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę: (…) który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych; W rozpoznawanej sprawie, Odwołujący w oświadczeniu wskazał, że nie podlega wykluczeniu. Odwołujący jako podmiot profesjonalny nie mógł nie posiadać wiedzy, iż: 1) uchybił terminowi realizacji zawartej umowy, 2) zostały naliczone i wyegzekwowane kary umowne z tytułu niewykonania umowy w terminie.

Po drugie, oceny działania wykonawców w tym Odwołującego w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 8) czy 10) PZP należy dokonywać z perspektywy przywoływanej już regulacji art. 355 § 2 Kodeksu cywilnego.

Zatem jeżeli Odwołujący posiadał i posiada wiedzę w sprawie naliczonych i wyegzekwowanych przez Zamawiającego kar umownych, czego pośrednim dowodem jest oświadczenie Odwołującego o złożonym i opłaconym pozwie przeciwko Zamawiającemu, to nie sposób przyjąć, że złożenie oświadczenia wiedzy w przedmiocie nie podlegania wykluczeniu nie może być odczytywane inaczej niż jako zamierzone działanie czy w ostateczności jako rażące niedbalstwo, tym samym spełniona została przesłanka wskazana w art. 109 ust. 1 pkt 8) PZP.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak na wstępie.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 575 PZP, tj. stosownie do wyniku postępowania oraz na podstawie § 8 ust. 1 i 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych

rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437) Przewodniczący:………………………………….