Wyrok KIO 2858/26 z 21 lipca 2026

Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Targu Sp. z o.o.,zwany dalej „zamawiającym”, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj.: z dnia 14 lipca 2023 r., Dz. U. z 2023 r., poz. 1605 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia pn.

„Modernizacja, rozbudowa i remont oczyszczalni ścieków w Nowym Targu”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 2 czerwca 2025 r., numer 75498-2026 (numer wydania Dz.U.: 104/2026).

W dniu 12 czerwca 2026 r. (pismem z tej samej daty) wykonawca SMCE Europe Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku, zwany dalej „odwołującym”, wniósł odwołanie od niezgodnych z przepisami ustawy Pzp czynności i zaniechań zamawiającego – treści dokumentów zamówienia naruszających ustawę Pzp, a w szczególności: - sformułowania w dokumentach zamówienia naruszających ustawę postanowień wskazanych w uzasadnieniu odwołania; - prowadzenia postępowania z naruszeniem podstawowych zasad wynikających z ustawy; zarzucając zamawiającemu naruszenie:

1. art. 436 pkt 1 w zw. z art. 431 w zw. z art. 16 pkt 3 ustawy Pzp – poprzez określenie terminu zakończenia realizacji zamówienia jako sztywnej daty kalendarzowej (30 czerwca 2029 r.) bez mechanizmu korekty uwzględniającego przedłużenie postępowania o udzielenie zamówienia lub inne okoliczności niezależne od Wykonawcy, a także bez wskazania obiektywnych przyczyn uzasadniających wskazanie konkretnej daty wykonania umowy;
2. art. 240 ust. 1-2, art. 241 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp – poprzez określenie warunków udziału w postępowaniu dotyczących personelu kluczowego oraz kryteriów oceny ofert w zakresie doświadczenia personelu w sposób wewnętrznie niespójny, zróżnicowany bez uzasadnienia technicznego, nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i ograniczający konkurencję;
3. art. 112 ust. 1 w zw. z art. 116 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp – poprzez ograniczenie sposobu wykazania doświadczenia w zakresie suszarni termicznej osadów ściekowych wyłącznie do jej „budowy”, podczas gdy suszarnia termiczna jest dostarczanym i montowanym urządzeniem technologicznym, a wymóg jest nieproporcjonalny i niezgodny z praktyką rynkową;
4. art. 436 pkt 3 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 3 ustawy Pzp oraz art. 483–484 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp – poprzez wprowadzenie mechanizmu kumulacji kar umownych za zwłokę w terminach pośrednich z karą za termin końcowy bez wyjątku dla przypadku należytego ukończenia całości przedmiotu zamówienia;
5. art. 439 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 pkt 3 ustawy Pzp – poprzez ukształtowanie klauzuli waloryzacyjnej wynagrodzenia w sposób iluzoryczny i nieskuteczny w praktyce, co przy wieloletnim kontrakcie infrastrukturalnym nie spełnia celu art. 439 Pzp.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu wprowadzenia zmian w dokumentach zamówienia zgodnie z uzasadnieniem odwołania, w szczególności stosownie do żądań sformułowanych w uzasadnieniu odwołania.

Odwołujący podał w odwołaniu uzasadnienie do podniesionych zarzutów, przywołując treść dokumentacji postępowania oraz przedstawiając argumentację w przedmiotowej sprawie.

Zamawiający w dniu 16 czerwca 2026 r. przekazał wykonawcom kopię odwołania za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Termin na zgłoszenie przystąpienia upływał w dniu 19 czerwca 2026 r. W tym terminie do odwołania nie zgłosił przystąpienia żadne wykonawca.

W dniu 22 czerwca 2026 r. (pismem z tej samej daty) zamawiający złożył „Odpowiedź na odwołanie”, w której oświadczył, że uwzględnia odwołanie w części, tj. „w zakresie, w jakim uznał za celowe doprecyzowanie lub zmianę postanowień Specyfikacji Warunków Zamówienia oraz projektowanych postanowień umowy. Zakres ten odpowiada zmianom dokonanym przez Zamawiającego informacją o zmianie treści Specyfikacji Warunków Zamówienia, Załącznika nr 2 do Specyfikacji Warunków Zamówienia – Projektowane postanowienia umowy oraz Załącznika nr 3 do Specyfikacji Warunków Zamówienia – Formularz ofertowy z dnia 22 czerwca 2026 r.

Zamawiający nie podziela natomiast dalej idących twierdzeń Odwołującego o rzekomej nieproporcjonalności całego modelu postępowania, nieprawidłowości zasadniczego ukształtowania warunków udziału w postępowaniu, kryteriów oceny ofert, systemu kar umownych oraz klauzuli waloryzacyjnej.

Zamawiający uwzględnia odwołanie w następującym zakresie:

1. zarzut nr 1 – w części, tj. w zakresie modyfikacji terminu realizacji przez wskazanie okresu 30 miesięcy od dnia zawarcia umowy, jednak nie później niż do dnia 30 czerwca 2029 r.;
2. zarzut nr 2 – w części, tj. w zakresie usunięcia omyłki redakcyjnej w pkt 18.3 Specyfikacji Warunków Zamówienia przez jednoznaczne wskazanie wagi kryterium „Doświadczenie kierownika robót konstrukcyjno-budowlanych” na poziomie 10 pkt, a także w zakresie zmian dokonanych w warunku dotyczącym projektanta branży elektrycznej oraz automatyki, kontroli i pomiarów, warunku dotyczącym technologa / kierownika rozruchu oraz kryterium doświadczenia kierownika rozruchu / technologa;
3. zarzut nr 4 – w części, wyłącznie w zakresie, w jakim argumentacja Odwołującego odnosi się do łącznego limitu kar umownych; Zamawiający obniżył łączny limit kar umownych z 30% wynagrodzenia umownego netto do 20% wynagrodzenia umownego netto, nie uwzględniając jednak żądania wyłączenia kar za terminy pośrednie w przypadku zachowania terminu końcowego ani żądania automatycznego zaliczania kar za terminy pośrednie na poczet kary za termin końcowy;
4. zarzut nr 5 – nie zostaje uwzględniony; Zamawiający podtrzymuje klauzulę waloryzacyjną bez zmian;
5. zarzut nr 3 – nie zostaje uwzględniony; Zamawiający podtrzymuje wymagania dotyczące doświadczenia w zakresie termicznej suszarni osadów ściekowych, przy czym wskazuje, że wymóg ten należy odczytywać funkcjonalnie, jako doświadczenie przy realizacji inwestycji obejmującej instalację suszenia osadów jako element ciągu technologicznego oczyszczalni ścieków, a nie jako wymóg bycia producentem suszarni albo samodzielnego wytworzenia urządzenia technologicznego.

W pozostałym zakresie Zamawiający nie uwzględnia odwołania.”.

Zamawiający wniósł o:

1. oddalenie odwołania w zakresie nieuwzględnionym przez zamawiającego;
2. przeprowadzenie dowodów wskazanych w niniejszej odpowiedzi na odwołanie;
3. zasądzenie od odwołującego na rzecz zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, według norm przepisanych, w zakresie odpowiadającym rozstrzygnięciu sprawy.

Zamawiający wniósł także o przeprowadzenie dowodów wskazanych w odpowiedzi na odwołanie, tj.:

1. z dokumentacji postępowania, w tym Specyfikacji Warunków Zamówienia, projektowanych postanowień umowy, ogłoszenia o zamówieniu, wyjaśnień treści Specyfikacji Warunków Zamówienia, informacji o zmianie Specyfikacji Warunków Zamówienia oraz załączników opublikowanych po zmianie, w szczególności aktualnego brzmienia Specyfikacji Warunków Zamówienia, Załącznika nr 2 do Specyfikacji Warunków Zamówienia – Projektowane postanowienia umowy oraz Załącznika nr 3 do Specyfikacji Warunków Zamówienia – Formularz ofertowy – na okoliczność treści dokumentów zamówienia, zakresu przedmiotu zamówienia, charakteru inwestycji, wymagań stawianych wykonawcom oraz zakresu zmian dokonanych przez Zamawiającego po wniesieniu odwołania;
2. z informacji o zmianie treści Specyfikacji Warunków Zamówienia, Załącznika nr 2 do Specyfikacji Warunków Zamówienia – Projektowane postanowienia umowy oraz Załącznika nr 3 do Specyfikacji Warunków Zamówienia –

Formularz ofertowy z dnia 22 czerwca 2026 r. – na okoliczność częściowego uwzględnienia zarzutów odwołania i dokonania zmian dokumentów zamówienia w zakresie wskazanym w niniejszej odpowiedzi;

1. z umowy o dofinansowanie nr FENX.01.03-IW.01-0059/25 projektu „Rozbudowa i modernizacja Gospodarki Ściekowej w Nowym Targu – III Etap”, zawartej pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej a Zamawiającym, wraz z załącznikami, harmonogramem realizacji projektu i dokumentami rozliczeniowymi – na okoliczność współfinansowania inwestycji ze środków europejskich, obowiązków Zamawiającego wobec instytucji finansującej, terminów realizacji i rozliczenia projektu, potrzeby zachowania bufora czasowego na odbiory, usunięcie wad, przygotowanie dokumentów rozliczeniowych, kontrolę i końcowe rozliczenie projektu, a także obiektywnej przyczyny uzasadniającej utrzymanie daty granicznej 30 czerwca 2029 r.;
2. z Programu Funkcjonalno-Użytkowego oraz dokumentów technicznych udostępnianych wykonawcom po spełnieniu wymogów poufności – na okoliczność zakresu technicznego inwestycji, konieczności prowadzenia robót na czynnej oczyszczalni ścieków, znaczenia istniejącej technologii sekwencyjnego reaktora biologicznego, zakresu prac związanych z częścią biologiczną, gospodarką osadową, instalacją suszenia osadów, automatyką, kontrolą i pomiarami oraz rozruchem technologicznym;
3. z dokumentów dotyczących obowiązkowej wizji lokalnej, w tym listy obecności, protokołu albo notatki z wizji lokalnej oraz dokumentów dotyczących udostępnienia Programu Funkcjonalno-Użytkowego po spełnieniu wymogów poufności – na okoliczność zasad udziału w wizji lokalnej, jej obowiązkowego charakteru, zakresu dokumentacji udostępnianej wykonawcom oraz uczestnictwa albo braku uczestnictwa Odwołującego w wizji lokalnej;
4. z dokumentów potwierdzających publikację informacji o zmianie dokumentów zamówienia oraz aktualnych wersji dokumentów zamówienia na stronie prowadzonego postępowania – na okoliczność skutecznego dokonania zmian oraz udostępnienia ich wszystkim wykonawcom na równych zasadach.

W dniu 15 lipca 2026 r. (pismem z tej samej daty) odwołujący złożył „Pismo procesowe odwołującego”, w treści którego złożył oświadczenie o częściowym cofnięciu odwołania wskazując, że cofa:

1. zarzutu nr 2 — w części: a)w części dotyczącej omyłki redakcyjnej w pkt 18.3 SW Z, tj. rozbieżności pomiędzy wskazaną w nagłówku wagą kryterium „Doświadczenie kierownika robót konstrukcyjno-budowlanych” a punktacją wynikającą z treści kryterium i wzoru oceny ofert. Cofnięcie następuje wobec jednoznacznego wskazania przez Zamawiającego w zmianie SWZ wagi tego kryterium na poziomie 10 pkt.; b)w części dotyczącej projektanta branży elektrycznej i AKPiA, ale wyłącznie w zakresie, w jakim zmiana SW Z rzeczywiście rozszerzyła sposób wykazywania doświadczenia projektowego zgodnie z żądaniem Odwołującego. Cofnięcie nie obejmuje dalszego kwestionowania wymogu doświadczenia z technologią SBR, jeżeli wymóg ten nadal pozostaje przypisany projektantowi branży elektrycznej i AKPiA; c)w części dotyczącej warunku i kryterium odnoszących się do technologa / kierownika rozruchu, ale wyłącznie w takim zakresie, w jakim Zamawiający zmodyfikował SW Z przez dopuszczenie pełnienia funkcji technologa albo kierownika rozruchu oraz obniżenie progów punktowych w kryterium doświadczenia kierownika rozruchu / technologa.
2. zarzut nr 4 — w całości.

W pozostałym zakresie odwołujący podtrzymał odwołanie w całości. Oznacza to w szczególności podtrzymanie zarzutu nr 1 w zakresie terminu realizacji, zarzutu nr 2 w części dotyczącej kryterium doświadczenia kierownika budowy, zarzutu nr 3 w zakresie nieproporcjonalnych i niejednoznacznych warunków udziału w postępowaniu oraz zarzutu nr 5 w zakresie mechanizmu waloryzacji wynagrodzenia.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym treść ogłoszenia o zamówieniu oraz treść SWZ, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron złożone podczas rozprawy, skład orzekający Izby ustalił i zważył, co następuje:

Izba nie znalazła podstaw do odrzucenia odwołania w związku z tym, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek negatywnych, uniemożliwiających merytoryczne rozpoznanie odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.

Izba stwierdziła, że odwołujący nie posiada interesu do wniesienia odwołania.

Art. 505 ust. 1 ustawy Pzp stanowi bowiem, że „Środki ochrony prawnej określone w niniejszym dziale przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.”.

Zgodnie z tym przepisem środki ochrony prawnej przysługują wykonawcy, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Z przepisu tego należy wywieść, że „choć środki ochrony prawnej przysługują od każdej czynności

zamawiającego i każdego zaniechania zamawiającego, które nastąpiły w toku postępowania o udzielenie zamówienia, to jednak nie oznacza, że będą one przysługiwać w każdej sytuacji faktycznej wykonawcy, ale tylko od takiej, która uniemożliwia mu uzyskanie zamówienia - zatem godzi w interes wykonawcy w uzyskaniu zamówienia i jednocześnie takich, które naruszając przepisy ustawy jednocześnie mogą wywołać szkodę u wykonawcy. Tym samym, aby dana czynność/zaniechanie zamawiającego mogło być skutecznie zaskarżone wykonawca musi kumulatywnie wykazać, że ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia i, że poniósł lub może ponieść szkodę. Dodatkowo nie można również pominąć faktu, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie jedynie wtedy, gdy naruszenie przepisów ustawy miało lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Z tych wszystkich rozważań należy wywieść, że wykazanie przesłanki materialnoprawnej jest ściśle związane z wykazaniem, że wykonawca jest nadal zainteresowany uzyskaniem przedmiotowego zamówienia, a wadliwe zachowanie zamawiającego, nie dość, że odwołującemu szkodzi, to jeszcze uniemożliwia uzyskanie zamówienia.”. (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt KIO 1379/23) Odwołujący – jak wskazał w treści odwołania - jest zainteresowany udziałem w postępowaniu oraz posiada potencjał do wykonania zamówienia, a tym samym w przypadku złożenia najkorzystniejszej oferty – ma szansę na osiągnięcie zysku z wykonania zamówienia. To właśnie kwestionowane postanowienia dokumentów zamówienia – jak dalej podniósł - uniemożliwiają mu złożenie konkurencyjnej oferty, a w konsekwencji możliwość uzyskania zamówienia, prowadząc do powstania szkody w rozumieniu art. 505 ust. 1 ustawy Pzp i utraty możliwości złożenia konkurencyjnej oferty i pozbawieniu realnych szans na uzyskanie zamówienia, a co najmniej do powstania bezpośredniego zagrożenia taką szkodą.

Niemniej jednak odwołujący, kwestionując postanowienia dokumentów zamówienia, nie kwestionował przy tym treści rozdziału 4 SW Z „OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓW IENIA”, pkt 4.5., z którego wprost wynika, że „Zamawiający wymaga przeprowadzenia wizji lokalnej terenu budowy. Termin pierwszej obowiązkowej wizji lokalnej, na której uczestnikom (upoważnionym przedstawicielom wykonawcy) zostanie przekazana dokumentacja zastrzeżona tj. PFU, wyznacza się na dzień 15.06.2026 r. (poniedziałek) na godz. 12.00 (ul. Polna 51, 34-400 Nowy Targ), natomiast termin drugiej nieobowiązkowej wizji lokalnej, po zapoznaniu się z dokumentacją, wyznacza się na dzień 22.06.2026 r. (poniedziałek) na godz. 12.00. Zamawiający może wymagać od wykonawców dowodów upoważnienia uczestników do reprezentowania wykonawcy. (…) Pierwsza wizja lokalna ma charakter obowiązkowy ze względu na specyfikę robót oraz zakres inwestycji. Wizja jest realizowana celu dodatkowego oszacowania na własną odpowiedzialność kosztu i ryzyka planowanych do wykonania robót, jakie mogą okazać się niezbędne do realizacji inwestycji i jego wyceny z punktu widzenia Wykonawcy. Brak odbycia pierwszej wizji będzie postawą do odrzucenia oferty. Podczas pierwszej wizji Wykonawcy otrzymają dostęp do pełnej dokumentacji postępowania (PFU).”. Co więcej zamawiający odpowiadając na pytanie odwołującego, na co wskazał sam odwołujący, pismem z dnia 6 lipca 2026 r. podał, że „przewidziany w Specyfikacji Warunków Zamówienia i ogłoszeniu o zamówieniu termin obowiązkowej wizji lokalnej był jedynym i ostatecznym. Zamawiający nie przewiduje wyznaczenia dodatkowych terminów wizji lokalnej dla wykonawców, którzy w niej nie uczestniczyli”.

Pierwsza, obowiązkowa, „jedyna i ostateczna” wizja lokalna odbyła się w dniu 15 czerwca 2026 r. Uczestniczyli w niej przedstawiciele 14 wykonawców i nie było wśród nich przedstawiciela odwołującego. Oznacza to, że jego oferta z uwagi na „brak odbycia pierwszej wizji będzie odrzucona”.

Tymczasem „ustawa (Prawo zamówień publicznych) – za wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu X Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia 2 kwietnia 2015 roku sygn. akt X Ga 85/15 - traktuje odwołanie jako środek ochrony prawnej skierowany na zmianę sytuacji wykonawcy, polegającą na możliwości uzyskania w danym postępowaniu zamówienia [wybór oferty wykonawcy odwołującego się w danym postępowaniu]. Odwołanie, w świetle ustawy Prawo zamówień publicznych nie stanowi środka mającego na celu uzyskanie ogólnej zgodności działań zamawiającego z prawem, ale środek zmierzający do wyboru oferty odwołującego. Zatem, rzeczą wykonawcy korzystającego ze środka ochrony prawnej, jakim jest odwołanie, jest wykazanie opisanych w art 179 ust 1 ustawy Prawo zamówień publicznych z 2004 roku przesłanek (obecnie, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych to jest art. 505 ust. 1 ustawy, (…)). Oznacza to konieczność wykazania przez wykonawcę wpływu podnoszonych zarzutów na sytuację wykonawcy, wyrażającego się zaistnieniem po stronie odwołującego uszczerbku stanowiącego szkodę, w następstwie naruszenia przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, w sposób pozwalający na uchwycenie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zarzucanymi naruszeniami ustawy, a uszczerbkiem po stronie wykonawcy.”. (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 27 kwietnia 2026 r., sygn. akt KIO 1398/26) W kontekście powyższego odwołujący nie uczestnicząc z wizji lokalnej utracił możliwości uzyskania tego zamówienia. Tak więc nie ma on już legitymacji do wniesienia odwołania, na którą zgodnie z przepisem art. 505 ust. 1 ustawy Pzp składa się posiadanie interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Wykonawca poza posiadaniem interesu musi bowiem wykazać szkodę. Dlatego też musi zaistnieć stan, w którym z powodu niezgodnych z ustawą Pzp działań lub zaniechań

zamawiającego wykonawca poniósł lub może ponieść szkodę. Wykazywana przez odwołującego szkoda musi więc pozostawać w adekwatnym związku przyczynowym z naruszeniem przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp.

Potencjalne naruszenia zamawiającego mogą przekładać się na indywidualny interes wykonawcy wnoszącego odwołanie, który z kolei kwalifikowany jest możliwością poniesienia szkody. Niemniej jednak w tym konkretnym stanie faktycznym niemożność uzyskania zamówienia a tym samym poniesienia szkody jest skutkiem działania samego wykonawcy, który na skutek tego, że nie odbył obowiązkowej wizji lokalnej, faktycznie nie spełnił warunku formalnego umożliwiającego złożenie niepodlegającej odrzuceniu oferty. Oznacza to, jak słusznie wskazał zamawiający, że odwołujący nie wykazał realnej możliwości ubiegania się o zamówienie w aktualnym stanie postępowania.

Dlatego też Izba uznała, że wykonawca nie wykazał interesu do wniesienie tego odwołania, a tym samym podlega ono oddaleniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 574 ustawy Prawo zamówień publicznych (tj.: z dnia 14 lipca 2023 r., Dz. U. z 2023 r., poz. 1605) oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 w zw. z § 5 pkt 1) rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r., poz. 2437).

Przewodnicząca

………..…….…….