Wyrok KIO 245/26 z 6 marca 2026
Przedmiot postępowania: Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Sława Śląska w roku 2026
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- uwzględniono
- Zamawiający
- Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Sława Śląska
- Powiązany przetarg
- 2025/BZP 00076508
- Podstawa PZP
- art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp
Główna teza. Obowiązek złożenia oświadczenia o samooczyszczeniu (art. 110 ust. 2 Pzp) aktualizuje się, gdy wykonawca ma wiedzę o przesłankach wykluczenia określonych w art. 109 ust. 1 pkt 2-5 i 7-10 Pzp, nawet jeśli uważa, że jego działania nie wypełniają definicji poważnego wykroczenia zawodowego lub znaczącego naruszenia obowiązków.
Ustalenia Izby. Zamawiający prawidłowo wykluczył wykonawców z postępowania, którzy w JEDZ udzielili odpowiedzi negatywnych na pytania dotyczące poważnych wykroczeń zawodowych lub rozwiązania umowy z powodu nienależytego wykonania, mimo że sami posiadali wiedzę o naliczonych karach umownych, które stanowiły 0,45% wartości umów. Izba uznała, że podana przez wykonawców nieprawidłowa ocena proporcjonalności kar i ich niewielka wartość nie zwalniała ich z obowiązku złożenia oświadczenia o samooczyszczeniu w trybie art. 110 ust. 2 Pzp. Zamawiający nie miał obowiązku wzywania do wyjaśnień w trybie art. 128 ust. 4 Pzp, gdy wykonawca udzielił jednoznacznie negatywnych odpowiedzi w JEDZ, co stanowiło podstawę do wykluczenia.
Podstawa prawna. Art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 Pzp (podstawy wykluczenia związane z wykroczeniami zawodowymi i nienależytym wykonaniem umowy), art. 110 ust. 2 Pzp (procedura samooczyszczenia), art. 128 ust. 4 Pzp (wezwanie do wyjaśnień). Izba podkreśliła, że złożenie negatywnych odpowiedzi w JEDZ, przy jednoczesnej wiedzy o okolicznościach mogących wypełniać przesłanki wykluczenia, stanowiło podstawę do wykluczenia, a nie do wezwania do wyjaśnień.
Znaczenie praktyczne. Wykonawcy muszą skrupulatnie analizować wszystkie okoliczności związane z realizacją wcześniejszych umów pod kątem potencjalnych podstaw wykluczenia, nawet jeśli uważają, że naruszenia były nieznaczne lub niezawinione. Brak oświadczenia o samooczyszczeniu w takiej sytuacji, przy jednoczesnym udzieleniu negatywnych odpowiedzi w JEDZ, może prowadzić do wykluczenia z postępowania.
Streszczenie wygenerowane przez AI (Gemini 2.5 Flash) na podstawie całego uzasadnienia. Weryfikuj w treści orzeczenia poniżej.
Strony postępowania
- Odwołujący
- wspólnie ubiegających się o zamówienie, Z.K. Zakład Usług Leśnych w Czasławiu, M.J. Usługi Leśne w Lubiatowie oraz M.K. Usługi Transportowe w Lipinkach
- Zamawiający
- Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Sława Śląska
Przetarg, którego dotyczył spór
Wyrok dotyczy konkretnego postępowania ogłoszonego w BZP. Zobacz szczegóły ogłoszenia:
Inne przetargi powiązane z wyrokiem
- 2025/BZP 00076586 — Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Szprotawa w roku 2024
- 2025/BZP 00076592 — Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Szprotawa w roku 2024.
Treść orzeczenia
- Sygn. akt
- KIO 245/26
WYROK Warszawa, dnia 6 marca 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Katarzyna Paprocka Protokolant:Klaudia Kwadrans po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2026 r., odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 stycznia 2026 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, Z.K. Zakład Usług Leśnych w Czasławiu, M.J. Usługi Leśne w Lubiatowie oraz M.K. Usługi Transportowe w Lipinkach w postępowaniu prowadzonym przez Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Sława Śląska przy udziale uczestników po stronie Zamawiającego, wykonawców:
A.Ł.D. Zakład Usług Leśnych w Płachtach, B.K.W. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe w Jastrzębiej
- uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu:
- 1unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego, 1.2unieważnienie czynności wykluczenia Odwołującego z postępowania, 1.3powtórzenie czynności badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty Odwołującego; 2.kosztami postępowania obciąża Zamawiającego i:
- 1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 600 zł 00 gr (słownie: sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem dojazdu na rozprawę oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i kwotę 1 376 zł 65 gr (słownie: jeden tysiąc trzysta siedemdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt pięć groszy) tytułem dojazdu na rozprawę, 1.2zasądza od Zamawiającego, Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa Sława Śląska na rzecz Odwołującego, wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, Z.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Usług Leśnych Z.K. w Czasławiu, M.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Leśne M.J. w Lubiatowie oraz M.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe M.K. w Lipinkach, kwotę 19 200 zł 00 gr (słownie: dziewiętnaście tysięcy dwieście złotych zero groszy) jako koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Odwołującego z tytułu wpisu, wynagrodzenia pełnomocnika i dojazdu na rozprawę.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu zamówień publicznych.
- Przewodnicząca
- …………................. ........
- Sygn. akt
- KIO 245/26
UZASADNIENIE
Zamawiający, Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Sława Śląska prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego, pn. „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Sława Śląska w roku 2026”, wewnętrzny identyfikator:
S.270.4.2025. Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Suplemencie do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej w dniu 31 października 2025 r., pod nr: 2025/S 210-720730. Wartość szacunkowa zamówienia przekracza progi unijne.
W dniu 19 stycznia 2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, Z.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Usług Leśnych Z.K. w Czasławiu, M.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Leśne M.J. w Lubiatowie oraz M.K.
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe M.K. w Lipinkach (dalej jako: „Odwołujący” lub „Konsorcjum”) wobec czynności Zamawiającego w postępowaniu – w zakresie pakietów nr IV i V, polegającej na odrzuceniu oferty Odwołującego.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
- art. 224 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm., dalej jako „PZP”) poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i wykluczenie Konsorcjum, pomimo że wykonawca nie podlega wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5 i pkt 7 w zw. z art. 111 pkt 4) PZP, tym samym nie podlega również wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP; 2)ewentualnie zaniechanie wezwania Konsorcjum do złożenia wyjaśnień w zakresie przedstawionego oświadczenia składanego na podstawie art. 125 ust. 1 PZP na formularzu JEDZ w trybie art. 128 ust. 4 PZP, w szczególności w zakresie możliwości zainicjowania ewentualnej procedury samooczyszczenia w trybie art. 110 ust. 2 oraz ust. 3 PZP.
Mając powyższe na uwadze, Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu powtórzenia oceny ofert i dokonania wyboru oferty Odwołującego jako oferty najkorzystniejszej w pakiecie nr IV oraz pakiecie nr V na podstawie określonych w postępowaniu kryteriów oceny ofert.
Ponadto, wniósł o obciążenie Zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego, w tym zasądzenie na rzecz Odwołujących równowartości kwoty wpisu oraz kosztów, o których mowa w § 5 pkt 2) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437 ze zm.). Na rozprawie dnia 4 marca powołał się na fakturę przekazaną do Izby drogą elektroniczną obejmującą kwotę 3.600,00 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 600,00 zł tytułem dojazdu na rozprawę.
W uzasadnieniu ww. zarzutów podniósł, że Zamawiający, podejmując decyzję o wykluczeniu Konsorcjum z postępowania, naruszył fundamentalne zasady określone w art. 16 PZP nie zapewniając zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania, ani obiektywizmu przy badaniu i ocenie ofert. Podniósł, że Zamawiający nie był uprawniony do wykluczenia Odwołującego z postępowania. Przyznał, że w postępowaniu prowadzonym przez Nadleśnictwo Opole, faktycznie doszło do wykluczenia Odwołującego, niemniej czynność Zamawiającego została zaskarżona w drodze odwołania, zaś wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2025 r. o sygn. KIO 1195/25, Izba nakazała temu zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, unieważnienie czynności odrzucenia oferty Konsorcjum oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty Konsorcjum. W konsekwencji, jak wskazał Odwołujący, Nadleśnictwo Opole, dokonał wyboru oferty tego wykonawcy, jako najkorzystniejszej, lecz od tej czynności inny wykonawca wniósł w dniu 10 maja 2025 r. do Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie, które z kolei zostało uwzględnione w całości przez zamawiającego, zaś Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie o sygn. KIO 1842/25. Następnie, zamawiający ów poinformował o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, wykluczeniu Konsorcjum i odrzuceniu jego oferty oraz o wyborze najkorzystniejszej oferty. Przechodząc do oceny czynności Zamawiającego zaskarżonej w drodze niniejszego odwołania, Odwołujący powołał się na zasadę proporcjonalności, wynikającą z art. 109 ust. 3 PZP. Odwołał się do postępowania „źródłowego”, prowadzonego przez Nadleśnictwo Szprotawa, podnosząc, że usługi na rzecz tego zamawiającego zostały przez niego ocenione jako należycie wykonane, zaś kary tylko w niewielkiej części odnosiły się do nieznacznej, w ocenie Odwołującego, zwłoki w trakcie realizowanego zamówienia – łącznie całość tych kar dotyczyła zaledwie kilkunastu zleceń w ramach czterech realizowanych umów o wartości 6.317.843,96 zł, przekroczenia dotyczyły kilku dni, zaś całkowita wartość kar stanowiła 1,14% wartości umów. Przedstawił szczegółowe okoliczności ich naliczenia. Podkreślił ponadto, że o części naliczonych kar dowiedział się już po terminie składania ofert oraz oświadczenia składanego na formularzu JEDZ oraz po terminie złożenia oświadczenia na załączniku nr 8. Co więcej, w dokumencie JEDZ w części III.C, członkowie Konsorcjum udzielili odpowiedzi NIE, bowiem z ich przekonania umowy te zostały zrealizowane należycie. Jak wskazali, sam zamawiający, Nadleśnictwo Szprotawa dokonał ogłoszeń w Biuletynie Zamówień Publicznych o wykonaniu ww. umów, z których treści wynika jednoznacznie, że umowy zostały zrealizowane należycie oraz wykonane w terminie. Tym samym, zdaniem Odwołującego, nie sposób mówić w tym przypadku o zawinionym naruszeniu i poważnym naruszeniu obowiązków zawodowych. Odwołujący podniósł dodatkowo, że okoliczności te były znane Nadleśnictwu Opole już w momencie dokonania pierwszego wyboru oferty najkorzystniejszej. Wskazał, że jego zdaniem – skoro Odwołujący nie powinien podlegać wykluczeniu z art. 109 ust. 1 pkt 5 lub 7 PZP, to nie był zobowiązany do udzielenia innej odpowiedzi w JEDZ, a tym samym nie można uznać, że w jakikolwiek sposób zataił informacje. Dodał, że oferty Konsorcjum w pozostałych pakietach nie zostały odrzucone. Wg Odwołującego, najistotniejsze jest to, że Zamawiający dokonał wyboru ofert najkorzystniejszych złożonych przez wykonawców, którzy nie tylko zostali ukarani karami w trakcie realizowanych
wcześniej umów, ale również zostały wykorzystanie mechanizmy wykonania zastępczego, co dotyczy: Zakład Usług Leśnych Zbigniew Półgrabia oraz Zakład Usług Leśnych Arkadiusz Nawrocki w ramach realizacji zamówienia publicznego na rzecz Nadleśnictwa Ruszów, czy tez w trakcie realizacji umów na rzecz Nadleśnictwa Krosno. Ponadto, „Odwołujący podkreśla, iż Nadleśnictwo Sława Śląska tylko wobec Odwołującego dokonało oceny wcześniejszych doświadczeń w ramach realizowanych umów, natomiast już nie dokonało takowej oceny wobec pozostałych podmiotów które złożyły oferty i skutecznie dokonało ich wyboru. Fakt ten stanowi o naruszeniu zasady równego traktowania, bowiem Zamawiający nie dokonał oceny wobec wszystkich wykonawców z uwzględnieniem tych samych kryteriów.
Tylko wobec Odwołującego uznano, iż fakt zapłaty we wcześniejszych umowach kar umownych stanowi podstawę odrzucenia oferty.”
W odpowiedzi z dnia 19 lutego 2026 r. na odwołanie, Zamawiający, Nadleśnictwo Sława Śląska wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz zasądzenie od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego – według spisu kosztów przedłożonego wraz z odpowiedzią na odwołanie lub na rozprawie. Wskazał, że nie podziela stanowiska Odwołującego w przedmiocie naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów prawa oraz jego zdaniem, oferta Odwołującego została odrzucona przez Zamawiającego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz SW Z. Wyjaśnił, że analiza uzyskanych przez Zamawiającego informacji od Nadleśnictwa Opole oraz wyjaśnień Konsorcjum doprowadziła do uznania przez Zamawiającego, że Odwołujący wypełnił przesłanki wykluczenia określone w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 5, 7, 8 oraz 10, a zatem jego oferta podlega odrzuceniu na podstawie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a, b PZP. Podkreślił, że należy wyróżnić trzy postępowania odwoławcze toczące się przed Izbą w związku z postępowaniem prowadzonym przez Nadleśnictwo Opole, pod sygn. KIO 1195/25, KIO 1842/25 oraz KIO 2563/25, których przedmiotem były odmienne podstawy faktyczne, które legły u podstaw decyzji Nadleśnictwa Opole o zaistnieniu wobec Odwołującego przesłanek wykluczenia z przepisów art. 109 ust. 1 pkt 5, 7, 8 oraz 10 PZP. Podkreślił, że w pierwszym z ww. postępowań, uwzględnione przez Izbę odwołanie Konsorcjum dotyczyło realizacji przez wykonawcę, M.J. Usługi Leśne w Lubiatowie kontraktu na rzecz Nadleśnictwa Dwukoły, nie zaś Nadleśnictwa Szprotawa, co Odwołujący konsekwentnie pomija w treści swoich twierdzeń. Wyjaśnił dalej, że wydany w konsekwencji wyrok Izby został zrealizowany przez Nadleśnictwo Opole, tj. oferta Odwołującego została wybrana jako najkorzystniejsza, lecz następnie czynności i zaniechania zamawiającego zostały zaskarżone przez konkurentów Odwołującego – z uwagi na ujawnienie nowych okoliczności faktycznych w stosunku do Odwołującego. Następnie, jak podał Zamawiający, w toku drugiego z postępowań – sygn. KIO 1842/25, Izba umorzyła postępowanie, bowiem Nadleśnictwo Opole uwzględniło odwołanie, z którego wynikało, że wykonawca, M.J. Usługi Leśne w Lubiatowie oraz Zakład Usług Leśnych Z.K. w Czasławiu podlegali wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia, na podstawie przepisów art. 109 ust. 1 pkt 5, 7, 8 oraz 10 PZP, z uwagi na okoliczności związane z realizacją kontraktu w Nadleśnictwie Szprotawa, toteż Nadleśnictwo Opole odrzuciło ofertę tych wykonawców. W trzecim postępowaniu (sygn.
KIO 2563/25) zaś, jak wyjaśnił Zamawiający, Izba odrzuciła odwołanie Odwołującego na podstawie przepisu art. 528 pkt 5 PZP. W efekcie, jak podkreślił Zamawiający, doszło do prawomocnego odrzucenia oferty Konsorcjum, będących Odwołującym w niniejszej sprawie – bowiem zaistniały wobec nich przesłanki wykluczenia określone w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 5, 7, 8 oraz 10 PZP. Z tego też względu, w ocenie Zamawiającego, zastosowanie do ww. wykonawców, niezależnie od tego czy wykluczenie przez Nadleśnictwo Opole było prawidłowe czy też nie – znajduje przepis art. 111 pkt 4-6 PZP, a zatem Zamawiający, dysponując prawomocną decyzją o wykluczeniu Odwołującego z innego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nie mógł pominąć owej okoliczności w prowadzonym przez siebie postępowaniu. Jednocześnie, jak podkreślił Zamawiający, z uwagi na fakt, że nie upłynął jeszcze okres karencji, o którym mowa w art. 11 pkt 4-6 PZP, Odwołujący w JEDZ (w części III.C) powinni byli zaznaczyć „TAK” i dokonać samooczyszczenia, tak by Zamawiający mógł dokonać oceny, czy te przesłanki faktycznie zostały wypełnione, czego jednak nie uczynili. Z dokumentów złożonych w toku postępowania wynika dla Zamawiającego, że członkowie Konsorcjum zataili, że podlegają wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5, 7, 8 i 10 PZP, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ Zamawiający na podstawie złożonych przez nich JEDZ-y mógłby uznać, że nie podlegają wykluczeniu i dokonać wyboru ich ofert. W ocenie Zamawiającego, działanie, a właściwie zaniechanie Odwołującego należy zakwalifikować co najmniej jako rażące niedbalstwo, ponieważ wzorzec należytej staranności oczekiwany od przedsiębiorcy nakłada na wykonawcę, który składa dokumenty w postępowaniu, aby upewnił się, czy deklarowany w nich stan rzeczy odpowiada
rzeczywistości, mają one bowiem wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego, a czego Odwołujący w postępowaniu zaniechał. Względnie, według Zamawiającego, gdyby przesłanka wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP została uznana za zbyt daleko idącą w stosunku do Odwołującego, powinien on podlegać wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP. W odniesieniu do zarzutu ewentualnego, Zamawiający podniósł, że, co prawda, wezwał Odwołującego do wyjaśnień, co skutkowało wniesieniem przez tego wykonawcę pisma z dnia 14 grudnia, które jednak, w ocenie Zamawiającego, nie stanowiły realnej próby dokonania procedury samooczyszczenia. Podkreślił, że inicjatywa w zakresie wszczęcia procedury samooczyszczenia należy co do zasady do wykonawcy, a ponadto samooczyszczenie nie może zatem zostać przeprowadzone w sposób dorozumiany. Na marginesie Zamawiający wskazał, że oferta Odwołującego została odrzucona w po upływie terminu składania oferty w niniejszym postępowaniu, w Nadleśnictwie Karwin (9 stycznia 2026 r.) oraz w Nadleśnictwie Chocianów (15 stycznia 2026 r.), w oparciu o te same okoliczności faktyczne. Na rozprawie dnia 4 marca złożył fakturę na kwotę 3.600,00 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz 1.376,65 zł tytułem dojazdu na rozprawę.
Do postępowania odwoławczego przystąpienie po stronie Zamawiającego zgłosili wykonawcy Ł.D. Zakład Usług Leśnych w Płachtach oraz K.W. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe w Jastrzębiej. W pismach dotyczących przystąpienia, ww. wykonawcy, reprezentowani przez tego samego pełnomocnika, wnieśli o oddalenie odwołania w całości, powołując się na takie same uzasadnienie, tzn. że postępowanie, w którym Odwołujący mógł kwestionować zasadność wykluczenia i odrzucenia oferty przez Nadleśnictwo Opole, zostało już prawomocnie zakończone. Jak wskazali, Odwołujący w swoim odwołaniu nie przedstawił żadnego usprawiedliwienia dla zatajenia informacji o wcześniejszym wykluczeniu, lecz szczegółowo opisał przebieg postępowania prowadzonego przez Nadleśnictwo Opole, co dowodzi, że był w pełni świadomy wszystkich okoliczności związanych z wykluczeniem, ponadto nie przeprowadził procedury samooczyszczenia. Co do podniesionej przez Odwołującego zasady proporcjonalności wynikającej z art. 109 ust. 3 PZP, Przystępujący podnieśli, że zasada ta nie ma zastosowania do podstaw wykluczenia określonych w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.
W niniejszej sprawie, Izba stwierdziła, że odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz terminowo został uiszczony od niego wpis w wymaganej wysokości. Nadto, odwołanie nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 528 PZP.
Izba uznała, że Odwołujący jest uprawniony do wniesienia odwołania do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, gdyż posiada interes w uzyskaniu zamówienia i może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów PZP. Jak wynika z odwołania, gdyby Zamawiający w sposób prawidłowy dokonał badania ofert, powinien ustalić, że oferta Odwołującego jest ofertą najkorzystniejszą. W efekcie, Odwołujący może ponieść szkodę związaną z utratą spodziewanego zysku z tytułu realizacji zamówienia. Mając to na uwadze, Izba ustaliła, że w postępowaniu, w zakresie pakietu nr IV wpłynęło 7 ofert, w tym: oferta Odwołującego z ceną brutto 1.441.607,44 PLN, oferta wykonawcy Ł.D. Zakład Usług Leśnych z ceną brutto 1.472.264,31 PLN oraz oferta wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, Z.P.H.U. „PINUS” s.c. P. Pawłowski, S. Pawłowski w Chełmku, P.P.H.U PILAR s.c., St. Stachowski, A. Olejniczak, R.
Olejniczak w Długim Nowym oraz Przedsiębiorstwo Usługowe R.C. w Rzeczycy z ceną brutto 1.502.142,84 PLN, zaś w zakresie pakietu nr V wpłynęły 4 oferty, w tym: oferta Odwołującego z ceną brutto 1.515.020,76 PLN, oferta wykonawcy Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe K.W. w Jastrzębiej z ceną brutto 1.585.769,40 PLN oraz oferta wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, „LASTOM” sp. z o.o. w Kargowej, Zakład Usług Leśnych J.T. w Kargowej oraz Zakład Usług Leśnych R.T. w Łomnicy z ceną brutto 1.761.904,44 PLN. Zgodnie z pkt 16.1 Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: „SW Z”), przy wyborze ofert w każdym Pakiecie Zamawiający będzie się kierował następującym kryterium oceny ofert: cena – 100%. Niewątpliwie, w ramach obu pakietów – Odwołujący zaoferował najniższą cenę.
Stosownie do pism z dnia 8 stycznia i 18 lutego 2026 r., Zamawiający poinformował, że odrzuca oferty m.in. w zakresie pakietu nr IV: Odwołującego oraz wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, Z.P.H.U. „PINUS” s.c. P.
Pawłowski, S. Pawłowski w Chełmku, P.P.H.U PILAR s.c., St. Stachowski, A. Olejniczak, R. Olejniczak w Długim Nowym i Przedsiębiorstwo Usługowe R.C. w Rzeczycy, zaś w zakresie pakietu nr V – ofertę Odwołującego. W świetle powyższego, Izba uznała, że spełnione są przesłanki z art. 505 ust. 1 PZP, decydujące o legitymacji procesowej do wniesienia odwołania.
Izba uznała za skuteczne przystąpienia zgłoszone po stronie Zamawiającego w niniejszym postępowaniu przez wykonawców: Ł.D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Usług Leśnych Ł.D. w Płachtach oraz wykonawcy K.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe K.W. w Jastrzębiej.
Przedmiotem zamówienia są usługi z zakresu gospodarki leśnej zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 567), obejmujące prace z zakresu hodowli i ochrony lasu, ochrony
przeciwpożarowej, pozyskania i zrywki drewna oraz edukacji i turystyki, do wykonania na terenie Nadleśnictwa Sława Śląska w roku 2026 (pkt 3.1 SW Z). Przedmiot zamówienia został podzielony na części, tzw. Pakiety – 10 pakietów, w tym Pakiet IV – Pozyskanie w leśnictwach nr 05/06/08/10 oraz Pakiet V – Pozyskanie w leśnictwach nr 04/11/12/13/14.
W pkt 6 SW Z, Zamawiający określił podstawy wykluczenia z postępowania. Wskazał tam, m.in. że w postępowaniu mogą brać udział wykonawcy, którzy nie podlegają wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia w okolicznościach, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1-5 i 7-10 PZP. Wykonawca może zostać wykluczony przez Zamawiającego na każdym etapie postępowania o udzielenie zamówienia. Wykonawca nie podlega wykluczeniu w okolicznościach określonych w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 PZP lub art. 109 ust. 1 pkt 2-5 i 7-10 PZP, jeżeli udowodni Zamawiającemu, że spełnił łącznie przesłanki wymienione w art. 110 ust. 2 pkt 1)-3) PZP. Zamawiający ocenia, czy podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w zdaniu poprzednim, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu wykonawcy. Jeżeli podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa wyżej, nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności, Zamawiający wyklucza wykonawcę.
Stosownie do pkt 9.1 SW Z, w celu potwierdzenia braku podstaw do wykluczenia z postępowania, o których mowa w pkt 6.1. 6.4. oraz w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu, o których mowa w pkt 7.1. wykonawca zobowiązany jest złożyć wraz z ofertą, w szczególności oświadczenie wykonawcy o niepodleganiu wykluczeniu i spełnieniu warunków udziału w postępowaniu, złożone na formularzu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia („JEDZ”), sporządzonego zgodnie ze wzorem standardowego formularza określonego w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2016/7 z dnia 5 stycznia 2016 r. ustanawiającym standardowy formularz jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (Dz. Urz. UE seria L 2016 r. Nr 3, s. 16). JEDZ stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia i spełnienie warunków udziału w postępowania, na dzień składania ofert, tymczasowo zastępujący wymagane przez Zamawiającego podmiotowe środki dowodowe. Treść JEDZ określona została w Załączniku nr 4 do SW Z. Zamawiający wymaga wskazania w JEDZ, m.in. następujących informacji: na potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 5) PZP – informacje wymagane w Części III lit. C wiersz trzeci JEDZ; na potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 7) PZP – informacje wymagane w Części III lit. C wiersz siódmy JEDZ.
W terminie składania ofert określonym w pkt 14.1. SW Z Wykonawca zobowiązany jest złożyć Zamawiającemu Ofertę zawierającą, w szczególności: oświadczenie JEDZ, sporządzone pod rygorem nieważności, w formie elektronicznej (tj. w postaci elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym) podpisane przez osobę/osoby upoważnione do reprezentacji podmiotu składającego oświadczenie, złożone przez każdego z Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, w przypadku wspólnego ubiegania się o udzielenie zamówienia (pkt 13.4. lit. b SWZ).
Każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, wchodzących w skład Konsorcjum załączył do składanej oferty na Pakiet IV i V – stosowne JEDZ. Każdy – w części III: Podstawy wykluczenia lit. C. Podstawy związane z niewypłacalnością, konfliktem interesów lub wykroczeniami zawodowymi, podali następujące informacje:
- Na pytanie w wierszu trzecim: „Czy wykonawca jest winien poważnego wykroczenia zawodowego? Jeżeli tak, proszę podać szczegółowe informacje na ten temat”, udzielił odpowiedzi „NIE”,
- Na pytanie w wierszu siódmym: „Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową? Jeżeli tak, proszę podać szczegółowe informacje na ten temat”, udzielił odpowiedzi „NIE”.
Dnia 8 grudnia, Nadleśnictwo Sława Śląska zwróciło się do Konsorcjum, w trybie art. 128 ust. 4 PZP, z pytaniem: „czy któryś z członków konsorcjów: „KLON”, „DĄB”, „BRZOZA”, „BUK”, „ŚW IERK”, „JODŁA”, „TOPOLA”, „W IERZBA”, wykonywał usługi na rzecz Nadleśnictwa Szprotawa w okresie ostatnich 3 lat? Jeśli tak, to jaka była ich wartość, czy doszło do naliczenia kar umownych lub wykonawstwa zastępczego, czy umowy zostały wykonane należycie, jeśli wykonawca nie wykonał lub nienależycie wykonał część zleceń w ramach realizacji umowy/umów - to ile było takich zleceń i jaki procent wszystkich zleceń stanowią? Ponadto czy oferta któregoś z członków ww. konsorcjów została odrzucona w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Opole w latach 2025-2027”, nr Z.270.3.2024, Pakiet 2- jeśli tak, to kogo i na jakiej podstawie?”
W odpowiedzi, dnia 14 grudnia, Konsorcjum wyjaśniło, że Krajowa Izba Odwoławcza rozpatrywała zarzuty naruszenia przez zamawiającego, Nadleśnictwa Opole, przepisów art. 109 ust. 1 pkt 5 i pkt 7 w zw. z art. 111 pkt. 4 PZP poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i wykluczenie konsorcjum „KLON”, w skład którego wchodzili m.in. wykonawcy Zakład Usług Leśnych Z.K. oraz Usługi Leśne M.J., wydając wyrok w sprawie o sygn. KIO 1195/25, w którym – jak wskazało
-
Konsorcjum - Izba wyraźnie w podkreśliła, iż należy nie tylko uznać ofertę Konsorcjum za ważną, ale również wskazała, iż bezwzględnie należałoby w pierwszej kolejności przeprowadzić procedurę samooczyszczenia. Konsorcjum podniosło, że mimo ww. orzeczenia, Nadleśnictwo Opole nie uwzględniło jego wskazań, przede wszystkim w zakresie konieczności weryfikacji procedury samooczyszczenia jeszcze przed wykluczeniem wykonawców. Dodało, że następnie, wskutek wniesienia odwołania przez konkurencyjne konsorcjum, zamawiający uwzględnił jego zarzuty, mimo faktu, że Izba nakazała uznać ofertę za ważną, powtórzył czynności i ponownie wykluczył członków Konsorcjum.
„Niestety wskutek omyłki pisarskiej w adresie e-mail w drugim postępowaniu odwoławczym Wykonawca nie został skutecznie dopuszczony przez Izbę do postepowania odwoławczego, a postępowanie umorzono.” Odnosząc się do meritum wezwania, Konsorcjum wskazało, że usługi na rzecz Nadleśnictwa Szprotawa zostały ocenione jako należycie wykonane, zaś naliczone kary tylko w niewielkiej części odnosiły się do nieznacznej zwłoki w trakcie realizowanego zamówienia i łącznie wartość dotyczyła zaledwie kilkunastu zleceń na czterech realizowanych umowach (o wartości umów 7.384.086,36 złotego), przekroczenia dotyczyły kilku dni, całkowita wartość kar 32.946,25 złotych stanowiła zaś 0,45% wartości umów. Tym samym, Konsorcjum zakwestionowało możliwość uznania, że doszło do zawinionego poważnego naruszenia obowiązków zawodowych. Konsorcjum wyjaśniło, że realizowało na rzecz Nadleśnictwa Szprotawa cztery umowy i łącznie naliczono kary dla trzech realizowanych umów: 1. Umowa nr 271-1003-24 o wartości 1.851.444,86 zł brutto – 5 kar umownych na łączną kwotę 2.863,82 zł (0,15% wartości); 2. Umowa nr 271-1004-24 o wartości 1.604.796,45 zł brutto – 11 kar umownych na łączną kwotę 52.136,74 zł (3,24% wartości); 3. Umowa nr 2711005-24 o wartości 1.003.351,86 zł brutto – 11 kar umownych na łączną kwotę 17.180,25 zł (1,7% wartości). Łącznie dla wartości realizowanych na rzecz Nadleśnictwa Szprotawa czterech umów o wartości 6.317.843,96 zł, jak wskazało Konsorcjum, całość kar stanowiła zaledwie 1,14% ich wartości. Zatem, zdaniem Konsorcjum, w przypadku tak marginalnych kar, wykluczenie wykonawcy stanowiłoby naruszenie zasady proporcjonalności. Dodatkowo, Konsorcjum podniosło, że Nadleśnictwo Szprotawa opublikowało w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenia o wykonaniu tych umów, z których wynika, że umowy zostały zrealizowane należycie i w terminie.
Jednocześnie, Zamawiający zwrócił się w trybie art. 128 ust. 5 PZP do zamawiających: Nadleśnictwo Szprotawa i Nadleśnictwo Opole o udzieleni informacji co do ww. okoliczności naliczenia kar oraz wykluczenia członków Konsorcjum z postępowania.
Nadleśnictwo Szprotawa, w odpowiedzi na ww. pismo przedstawiło informacje, zgodnie z którymi, wykonawcy – Zakład Usług Leśnych Z.K. oraz Usługi Leśne M.J. tworząc konsorcjum, w 2024 roku realizowali na terenie nadleśnictwa usługi z zakresu gospodarki leśnej na podstawie czterech umów, w trakcie trwania których naliczono kary, które zestawiono w załączniku nr 1 do pisma. Ponadto, Nadleśnictwo poinformowało, że w trakcie trwania umów z ww. wykonawcami: nie wystąpiły przypadki niewykonania umów, nienależytość wykonania wiązała się z naliczeniem kar, dotyczących głównie zwłok w wykonaniu zleconych prac, nie były zlecane wykonania zastępcze prac, nie wystąpiły odstąpienia od umów, zaś w 2024 roku wystawiono 414 zleceń i wszystkie zostały wykonane, lecz część z nich wykonana została z opóźnieniem (18 zleceń), przez co naliczono kary umowne w wysokości 64.179,66 zł.
Z kolei, Nadleśnictwo Opole, poinformowało Zamawiającego, że wykonawcy Z.K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Z.K. i M.J. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Leśne M.J., zostali z dniem 12 czerwca 2025 r. wykluczeni z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Opole w latach 2025-2027”, nr Z.270.3.2024, Pakiet 2, prowadzonego przez tego zamawiającego. Wykluczenie to nastąpiło na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5) i pkt 7) PZP oraz art. 109 ust. 1 pkt 8) i pkt 10) PZP. W konsekwencji wykluczenia, oferta tego wykonawcy została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2a) PZP. Odwołanie wniesione przez ww. wykonawców, na powyższe czynności zamawiającego został odrzucone postanowieniem Izby z dnia 29 lipca 2025 r., w sprawie o sygnaturze KIO 2563/25 pisma. Do odpowiedzi dołączono zawiadomienie o wykluczeniu oraz ww. postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej.
Pismem z dnia 8 stycznia 2026 r., Zamawiający poinformował, że wyklucza Odwołującego z postępowania w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 5, 7, 8 oraz 10 PZP i jednocześnie odrzuca jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a, b PZP.
Przedstawiając uzasadnienie powołał się na wyjaśnienia Odwołującego oraz informacje uzyskane od Nadleśnictwa Opole oraz Nadleśnictwa Szprotawa. Podał, że bezsprzecznym jest, że wykonawcy wchodzący w skład Konsorcjum, tj.
Z.K. oraz M.J. zostali prawomocnie wykluczeni z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie przepisu art. art. 109 ust. 1 pkt 5) i pkt 7) PZP oraz art. 109 ust. 1 pkt 8) i pkt 10) PZP. Z tego też względu zastosowanie do ww. wykonawców znajduje przepis art. 111 pkt 4 -6 PZP. Dodał, że postępowanie, w którym wykonawcy mogli kwestionować zasadność wykluczenia i odrzucenia oferty, zostało już prawomocnie zakończone, dlatego też wykonawcy na obecnym etapie nie mogą skutecznie kwestionować zasadności tego wykluczenia – powinni oni skorzystać ewentualnie z instytucji tzw. samooczyszczenia przewidzianej w przepisie art. 110 PZP, co jednak nie nastąpiło, a wykonawcy nie wskazali w JEDZ, że zostali wykluczeni z poprzedniego postępowania o udzielenie zamówienie publicznego.
Zamawiający nie dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej w zakresie pakietów IV i V.
Wg informacji przekazanych przez Zamawiającego, oferta Odwołującego została odrzucona w po upływie składania oferty w niniejszym postępowaniu, w Nadleśnictwie Karwin oraz w Nadleśnictwie Chocianów, w oparciu o ww. okoliczności i podstawy prawne.
Izba zaliczyła w poczet akt postępowania, w tym jako dowód w sprawie:
- dokumentację przekazaną w postaci elektronicznej przez Zamawiającego dnia 16 lutego 2026 r., w tym: -ogłoszenie o zamówieniu, -SWZ wraz z załącznikami, -oferty, -informację z otwarcia ofert, -wezwanie z 8 grudnia 2025 r. do Konsorcjum do wyjaśnień w zakresie podstaw wykluczenia wraz z odpowiedzią, -zapytania do Nadleśnictwa Opole i Nadleśnictwa Szprotawa wraz z odpowiedziami, -zawiadomienie z 8 stycznia 2026 r. o wykluczeniu wykonawców i odrzuceniu ofert; 2)dowody przedstawione przez Odwołującego, na fakty powołane przez stronę: -wyrok Izby wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. KIO 1195/25, -ogłoszenia o wykonaniu umowy o numerach 2025/BZP 00076586/01, 2025/BZP 00076592/01, 2025/BZP 00076508/01, 2025/BZP 00076508/01, -pisma z Nadleśnictwa Szprotawa; 3)dowody przedstawione przez Zamawiającego, na fakty powołane przez stronę: -zawiadomienie z Nadleśnictwa Chocianów, -zawiadomienie z Nadleśnictwa Karwin.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, co następuje.
Odwołanie jest zasadne.
Zamawiający bowiem, nieprawidłowo przeprowadził postępowanie i podjął niewłaściwe czynności – przedwcześnie decydując o wykluczeniu Odwołującego z postępowania na podstawie przepisów art. 109 ust. 1 pkt 5, pkt 7, pkt 8 i pkt
- PZP w zw. z art. 111 ust. 4-6 PZP oraz o odrzuceniu oferty Odwołującego w oparciu o art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a PZP.
Izba przeanalizowała stan faktyczny sprawy, ustalony okolicznościami, które zaszły w postępowaniu prowadzonym przez Nadleśnictwo Opole, z uwzględnieniem zdarzeń, które nastąpiły w toku wykonywania umów zawartych przez członków Konsorcjum z Nadleśnictwem Szprotawa oraz trzech orzeczeń wydanych przez Izbę w sprawach dotyczących członków Konsorcjum i stwierdziła, że wbrew twierdzeniom Zamawiającego, niewątpliwie – wykluczenie Odwołującego z postępowania, z uzasadnieniem przedstawionym w piśmie z 8 stycznia, nie było zasadne. Sam bowiem fakt prawomocnego wykluczenia członków Konsorcjum w postępowaniu prowadzonym przez innego zamawiającego, tutaj: Nadleśnictwo Opole i odrzucenie ich oferty, nie zobowiązuje Zamawiającego, Nadleśnictwa Sława Śląska a limine do wykluczenia Odwołującego również w niniejszym postępowaniu.
Zamawiający stwierdził, że bezsprzecznym jest, że skoro wykonawcy zostali prawomocnie wykluczeni przez Nadleśnictwo Opole, to na obecnym etapie nie mogą skutecznie tego kwestionować, wobec tego bezwarunkowo zastosowanie znajduje przepis art. 111 pkt 4-6 PZP. Tym samym, Zamawiający uznał, że Odwołujący podlega wykluczeniu – z uwagi na wykluczenie (w poprzednim postępowaniu), a nie ze względu na zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 5, pkt, 7, pkt 8 i pkt 10 PZP. Powołując się na ww. fakt wykluczenia członków Konsorcjum z postępowania prowadzonego przez Nadleśnictwo Opole i stwierdzenie, że wobec powyższego, nie jest uprawniony do własnej oceny okoliczności stanowiących podstawę do wykluczenia Odwołującego – Zamawiający naruszył art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 5, pkt, 7, pkt 8 i pkt 10 PZP.
Przepis art. 111 PZP, który określa okresy wykluczenia (tzw. karencji) wskazuje w kolejnych pkt 4-6, że w przypadku zaistnienia określonych okoliczności stanowiących podstawy wykluczenia, w art. 108 ust. 1 pkt 5, art. 109 ust. 1 pkt 4, pkt 5 i pkt 7-10 PZP, wykluczenie wykonawcy następuje na dany okres (od roku do 3 lat) liczony „od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia”, a nie od momentu wykluczenia (co nie wyklucza uznania, że w przypadku niektórych stanów faktycznych, momentem zaistnienia zdarzenia będzie właśnie fakt wykluczenia).
W istocie, żaden z przepisów PZP nie wskazuje, że podstawą wykluczenia wykonawcy jest wprost wykluczenie tego wykonawcy w innym postępowaniu. W ocenie Izby, również brzmienie art. 57 ust. 4 dyrektywy klasycznej (dyr.
Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/W E, Dz.Urz.UE.L Nr 94, str. 65) – implementowanego w drodze art. 109 ust. 1 PZP – potwierdza, że wykluczenie jest możliwe w razie stwierdzenia przesłanek, o których mowa w ww. przepisie, a nie w razie wykluczenia wykonawcy z innego postępowania.
Przepis art. 111 pkt 4-6 PZP ma zatem takie znaczenie, że w okresie tzw. karencji – zamawiający, w przypadkach,
określonych w art. 108 ust. 1 PZP, wyklucza, zaś, w przypadkach określonych w art. 109 ust. 1 PZP, może wykluczyć wykonawcę, w razie stwierdzenia takich podstaw, zaś po upływie tego okresu, już nie. Podkreślenia wymaga, że czym innym jest wykluczenie wykonawcy, z powodu wykluczenia go w innym postępowaniu, jak do tego doszło w niniejszej sprawie, a czym innym jest sytuacja zaktualizowania się przesłanek wykluczenia wykonawcy, z uwagi na jego wykluczenie w innym postępowaniu. W ocenie Izby – przyjęcie, że wykluczenie wykonawcy, następuje na okresy wskazane w art. 111 pkt 4-6 PZP, bezwarunkowo w momencie wykluczenia wykonawcy w innym postępowaniu – jest o tyle nieuprawnione i contra legis, że dopuszcza do usankcjonowania sytuacji, w której nawet błędna lub arbitralna ocena zamawiającego może mieć wpływ na sytuację wykonawcy w kolejnych postępowaniach, nawet przez okres kilku lat.
Czym innym jest natomiast sytuacja, w której wykluczenie wykonawcy w innym postępowaniu powoduje, że aktualizują się przesłanki wykluczenia go w kolejnym postępowaniu, np. z uwagi na stwierdzenie, że wykonawca ten został wykluczony na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP, gdy zamawiający stwierdził, że został wprowadzony przez wykonawcę w błąd.
Zgodnie z informacjami udzielonymi przez Nadleśnictwo Opole, wykonawcy Z.K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Z.K. i M.J. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Leśne M.J., zostali wykluczeni z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Opole w latach 2025-2027”, nr Z.270.3.2024, Pakiet 2, prowadzonego przez Nadleśnictwo Opole – z dniem 12 czerwca 2025 r., na podstawie 109 ust. 1 pkt 5) i pkt 7) PZP oraz art. 109 ust. 1 pkt 8) i pkt 10) PZP, z uwagi na okoliczności związane z naliczeniem kar umownych w toku wykonywania umów zawartych przez tych wykonawców z zamawiającym, Nadleśnictwem Szprotawa. Nadleśnictwo Opole oceniło zatem ww. okoliczności, jako spełniające przesłanki wykluczenia wykonawcy z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5 i pkt 7 PZP, zaś fakt braku wskazania tych okoliczności przez nich w JEDZ, Nadleśnictwo uznało za okoliczności spełniające przesłanki wykluczenia z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP.
Podkreślić należy, że żaden z przepisów PZP nie stanowi, że zamawiający jest związany czynnościami dokonanymi przez innego zamawiającego w innymi postępowaniu lub jego oceną prawną.
Wobec powyższego, Zamawiający w niniejszym postępowaniu, nie był uprawniony do odstąpienia od oceny zaistniałych okoliczności, dotyczących zarówno przebiegu wykonania umów zawartych z Nadleśnictwem Szprotawa, jak też okoliczności wykluczenia ww. wykonawców z postępowania prowadzonego przez Nadleśnictwo Opole. W istocie, zaskarżona czynność wykluczenia Odwołującego z postępowania i odrzucenia jego oferty, wobec uzasadnienia opartego wyłącznie na stwierdzeniu wykluczenia członków Konsorcjum w innym postępowaniu – zrównana jest w skutkach z czynnością, której brak prawidłowego, wyczerpującego uzasadnienia odrzucenia oferty (art. 253 ust. 1 pkt 2 PZP), skoro Zamawiający nie dokonał żadnej oceny okoliczności stanowiących podstawę wykluczenia, a bynajmniej uzasadnienie tej czynności tego nie potwierdza.
Negatywnie przy tym należy ocenić podejście Odwołującego, który w toku niniejszego postępowania – powołując się na fakt wydania wyroku Izby o sygn. akt KIO 1195/25 uwzględniającego odwołanie członków Konsorcjum w toku postępowania prowadzonego przez Nadleśnictwo Opole – pomija milczeniem istotną okoliczność, że stan faktyczny, który badała wówczas Izba, dotyczył wykonywania przez wykonawcę M.J. Usługi Leśne w Lubiatowie umowy na rzecz Nadleśnictwa Dwukoły, nie zaś Nadleśnictwa Szprotawa. Do oceny okoliczności związanych z umowami zawartymi z Nadleśnictwem Szprotawa doszło dopiero na etapie drugiego odwołania, kiedy w wyniku jego uwzględnienia przez Nadleśnictwo Opole – zamawiający ten prawomocnie wykluczył członków Konsorcjum z postępowania, z dniem 12 czerwca 2025 r. Czynność ta nie została skutecznie zakwestionowana. Niemniej, nie oznacza to, jak już wskazano, że każdy z zamawiających w kolejnych postępowaniach – w okresie karencji – jest zobowiązany na tej podstawie wykluczać członków Konsorcjum z postępowania.
Przeciwnie, Zamawiający Nadleśnictwo Sława Śląska zobowiązany był do oceny wskazanych okoliczności w kontekście zaistnienia podstaw do wykluczenia Odwołującego z postępowania. Słusznie zauważył Odwołujący, że gdyby fakt wykluczenia wykonawcy w innym postępowaniu wywierał taki sam skutek, jak orzeczony przez sąd prawomocny zakaz ubiegania się o zamówienie publiczne, to ustawodawca wskazałby na to w przepisach. Ustawodawca niewątpliwie rozróżnia prawomocny zakaz ubiegania się o zamówienie publiczne (art. 108 ust. 1 pkt 4 PZP) i pozostałe przesłanki wykluczenia. Wykluczenie z postępowania przez zamawiającego nie oznacza zakazu ubiegania się o zamówienie w przyszłych postępowaniach. Może zaś oznaczać ryzyko dla wykonawcy, że inni zamawiający – badając we własnym zakresie okoliczności, na podstawie których zamawiający wykluczył wykonawców – ocenią je w podobny sposób, toteż wykonawca ten powinien rozważyć dopuszczalność i zasadność dokonania samooczyszczenia.
Na obecnym etapie postępowania, po unieważnieniu nieprawidłowych czynności, przystępując do ponownego badania i oceny ofert, Zamawiający powinien zatem wszechstronnie zbadać okoliczności wykluczenia wykonawców przez Nadleśnictwo Opole z postępowania w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 5 i pkt 7, analizując informacje uzyskane zarówno od tego zamawiającego, jak też od Nadleśnictwa Szprotawa i Odwołującego. Zamawiający powinien samodzielnie i
niezależnie ocenić, czy naliczone przez Nadleśnictwo Szprotawa kary umowne oznaczają, że członkowie Konsorcjum:
- w sposób zawiniony poważnie naruszyli w ten sposób obowiązki zawodowe, co podważa ich uczciwość (art. 109 ust.
1 pkt 5 PZP), przy uwzględnieniu, że przepis ten wymaga od Zamawiającego wykazania tego za pomocą stosownych dowodów;
- z przyczyn leżących po ich stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonali lub nienależycie wykonali albo długotrwale nienależycie wykonywali istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszych umów zawartych z Nadleśnictwem Szprotawa, co doprowadziło do naliczenia wskazanych przez tego zamawiającego kar umownych (art.
109 ust. 1 pkt 7 PZP).
Po drugie, Zamawiający powinien również ocenić, czy fakt nieujawnienia w JEDZ złożonym przez wykonawców Z.K. oraz M.J. w niniejszym postępowaniu – okoliczności związanych z naliczeniem kar umownych przez Nadleśnictwo Szprotawa oraz okoliczności wykluczenia członków Konsorcjum z postępowania przez Nadleśnictwo Opole, w tym w oparciu o art.
109 ust. 1 pkt 8 i pkt 10 PZP – wyczerpuje przesłanki uznania, że doszło do wprowadzenia Zamawiającego w błąd, przy spełnieniu pozostałych przesłanek wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP albo, że doszło do przedstawienia przez tych wykonawców informacji wprowadzających w błąd, przy uwzględnieniu brzmienia art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP.
W odwołaniu, Konsorcjum słusznie powołało się na dyspozycję art. 109 ust. 3 PZP, zgodnie z którym, w przypadkach, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1-5 lub 7 PZP, zamawiający może nie wykluczać wykonawcy, jeżeli wykluczenie byłoby w sposób oczywisty nieproporcjonalne, w szczególności, gdy kwota zaległych podatków lub składek na ubezpieczenie społeczne jest niewielka albo sytuacja ekonomiczna lub finansowa wykonawcy. W sytuacji bowiem uznania przez Zamawiającego, że okoliczności sprawy Nadleśnictwa Szprotawa wpisują się w przesłanki z art. 109 ust.
1 pkt 5 lub 7 PZP, Zamawiający może nie wykluczać Odwołującego również ze względu na zasadę proporcjonalności, chyba że uzna, że wykluczenie jest zasadne na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 albo pkt 10 PZP, gdyż – jak słusznie zauważyli Przystępujący – zasada ta wówczas nie znajduje zastosowania.
W efekcie, Izba uznała zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy PZP w zakresie pakietu nr IV i pakietu nr V poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i wykluczenie Konsorcjum, pomimo że wykonawca ten nie podlega wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt. 5 i pkt. 7 w zw. z art. 111 pkt. 4) PZP, tym samym nie podlega również wykluczeniu w konsekwencji art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP – za zasadny. Wobec czego, nie była uprawniona do rozpatrzenia zarzutu ewentualnego, postawionego na wypadek nieuwzględniania zarzutu nr 1 odwołania, a dotyczącego zaniechania wezwania Konsorcjum do złożenia wyjaśnień w zakresie przedstawionego oświadczenia składanego na podstawie art. 125 ust. 1 PZP na formularzu JEDZ w trybie art. 128 ust. 4 PZP, w szczególności w zakresie możliwości zainicjowania ewentualnej procedury samooczyszczenia w trybie art. 110 ust. 2 oraz ust. 3 PZP.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 552 ust. 1, art. 553 zd. 1, art. 554 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 lit. a i b PZP, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania – na podstawie 557 PZP oraz w oparciu o przepisy 1 i pkt 2 lit. a i b w zw. z 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobieraniu wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437 ze zm.). W przypadku uwzględnienia odwołania przez Izbę w całości, koszty ponosi zamawiający – w takim przypadku Izba zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego równowartość kwoty wpisu oraz inne uzasadnione koszty, w tym koszty dojazdu na rozprawę.
Biorąc powyższe pod uwagę, Izba orzekła jak w sentencji.
- Przewodnicząca
- ………….................
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Graf orzeczniczy
Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 438/26uwzględniono23 marca 2026Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Spała w roku 2026Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp (5 wspólne przepisy)
- KIO 369/26oddalono18 marca 2026Wykonywania usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Kaczory w latach 2026-2027Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp (5 wspólne przepisy)
- KIO 572/26uwzględniono23 marca 2026Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Złocieniec w roku 2026Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp (4 wspólne przepisy)
- KIO 354/26oddalono10 marca 2026Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Połczyn w roku 2026Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp (4 wspólne przepisy)
- KIO 551/26oddalono20 marca 2026Odcinek 2 - roboty budowlane na linii kolejowej nr 201 odc. Maksymilianowo – WierzchucinWspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 664/26uwzględniono16 marca 2026Prace na linii kolejowej E 75 (Rail Balitca) na odcinku Białystok – KnyszynWspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 271/26uwzględniono13 marca 2026Usługa konserwacji i naprawy pogwarancyjnej sprzętu informatycznegoWspólna podstawa: art. 109 ust. 1 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 5630/25uwzględniono9 marca 2026Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 109 ust. 3 Pzp (2 wspólne przepisy)