Wyrok KIO 572/26 z 23 marca 2026
Przedmiot postępowania: Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Złocieniec w roku 2026
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- uwzględniono
- Zamawiający
- Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Złocieniec
- Powiązany przetarg
- TED-718298-2025
- Podstawa PZP
- art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp
Główna teza. Naruszenie obowiązków w dziedzinie prawa pracy przez wykonawcę, nawet potwierdzone mandatową karą grzywny, nie stanowi automatycznej podstawy wykluczenia z postępowania, jeśli kara ma charakter incydentalny, nieproporcjonalny do wagi naruszenia i została uregulowana, a ponadto nie wpływa na zdolność wykonawcy do wykonania zamówienia.
Ustalenia Izby. Zamawiający wykluczył odwołującego z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b Pzp, uznając mandat karny nałożony przez PIP za „prawomocne ukaranie” w rozumieniu przepisu, a następnie odrzucił jego ofertę (art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a Pzp) i unieważnił postępowanie (art. 255 pkt 2 Pzp). Izba uznała, że pomimo wypełnienia formalnej przesłanki wykluczenia, okoliczności sprawy (jednorazowość kary, jej niska wysokość względem przewidzianych sankcji oraz brak powtórzenia naruszeń) uzasadniają odstąpienie od wykluczenia, gdyż postępowanie nie spełniałoby wówczas zasady proporcjonalności (art. 16 pkt 3 Pzp).
Podstawa prawna. Art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b Pzp (wykluczenie za „prawomocne ukaranie” za wykroczenia przeciwko prawom pracownika), art. 109 ust. 3 Pzp (możliwość odstąpienia od wykluczenia w przypadku nieproporcjonalności), art. 111 pkt 2 lit. b Pzp (3-letni okres wykluczenia), art. 128 ust. 4 Pzp (wezwanie do wyjaśnień), art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a Pzp (odrzucenie oferty wykonawcy podlegającego wykluczeniu), art. 255 pkt 2 Pzp (unieważnienie postępowania przy odrzuceniu wszystkich ofert), art. 16 pkt 1–3 Pzp (zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania i proporcjonalności).
Znaczenie praktyczne. Wykluczenie wykonawcy na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b Pzp wymaga indywidualnej oceny proporcjonalności sankcji, nawet jeśli formalnie spełniona jest przesłanka „prawomocnego ukarania”. Izba potwierdza, że mandat karny stanowi „prawomocne ukaranie” w rozumieniu przepisów, ale jego niesproporcjonalność do naruszenia może uzasadniać odstąpienie od wykluczenia. Zamawiający musi zawsze badać kontekst kara oraz zdolność wykonawcy do wykonania zamówienia, nawet w przypadku przesłanek fakultatywnych.
Streszczenie wygenerowane przez AI na podstawie całego uzasadnienia. Weryfikuj w treści orzeczenia poniżej.
Strony postępowania
- Odwołujący
- Krzysztofa Sewerynowicza, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Prac Leśnych K.S.
- Zamawiający
- Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Złocieniec
Przetarg, którego dotyczył spór
Wyrok dotyczy konkretnego postępowania ogłoszonego w BZP. Zobacz szczegóły ogłoszenia:
Treść orzeczenia
- Sygn. akt
- KIO 572/26
WYROK Warszawa, dnia 23 marca 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:
Elżbieta Dobrenko Protokolantka:Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 lutego 2026 r. przez wykonawcę Krzysztofa Sewerynowicza, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Prac Leśnych K.S. w postępowaniu prowadzonym przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Złocieniec
- Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu w zakresie Pakietu II i VI zamówienia: unieważnienie czynności unieważnienia postępowania, unieważnienie czynności odrzucenia oferty odwołującego oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert.
- Kosztami postępowania obciąża zamawiającego – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Złocieniec i:
- 1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), poniesioną przez odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 156 zł 24 gr (sto pięćdziesiąt sześć złotych dwadzieścia cztery grosze), poniesioną przez odwołującego tytułem dojazdu na wyznaczone posiedzenie i rozprawę.
- 2.zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 18 756 zł 00 gr (osiemnaście tysięcy siedemset pięćdziesiąt sześć złotych zero groszy), stanowiącą poniesione przez odwołującego koszty postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga z a pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych. w Przewodnicząca:…………………………..
- Sygn. akt
- KIO 572/26
U z asadnie nie Zamawiający Nadleśnictwo Złocieniec, dalej: „zamawiający” prowadzi, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, dalej: „ustawa Pzp” postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego pn.: „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Złocieniec w roku 2026”, dalej: „postępowanie”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 30 października 2025 r. pod numerem 718298-2025.
8 lutego 2026 r. wykonawca K.S., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Usługi Prac Leśnych K.S., dalej:
„odwołujący” wniósł odwołanie wobec czynności zamawiającego polegających na: unieważnieniu czynności wyboru ofert odwołującego - przedsiębiorcy prowadzącego działalność pod firmą Usługi Prac Leśnych K.S. na część nr II i VI, wykluczeniu odwołującego z postępowania, odrzuceniu oferty odwołującego w zakresie części nr II i VI i unieważnieniu postępowania pn. „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Złocieniec w roku 2026” w zakresie części nr II i VI.
Odwołujący czynnościom zamawiającego zarzucił naruszenie:
- art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 3 oraz art. 16 pkt 1–3 ustawy Pzp – poprzez bezpodstawne i automatyczne wykluczenie odwołującego, polegające na mechanicznym przyjęciu, że incydentalne uchybienia w sferze prawa pracy, zakończone nałożeniem sankcji w uproszczonym trybie mandatowym przez organ kontrolny, bez udziału sądu i bez przeprowadzenia postępowania orzeczniczego, stanowią wystarczającą i samodzielną podstawę do zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp, bez dokonania ich kwalifikowanej oceny w kontekście charakteru, wagi i aktualności naruszeń, mimo że okoliczności te nie zostały potwierdzone w
drodze rozstrzygnięcia sądowego ani nie znalazły odzwierciedlenia w informacjach pochodzących z Krajowego Rejestru Karnego, przy jednoczesnym zaniechaniu przez zamawiającego dokonania wymaganej oceny całokształtu sytuacji odwołującego oraz przeprowadzenia testu proporcjonalności, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz przejrzystości postępowania, 2.art. 16 pkt 1–3 ustawy Pzp oraz art. 17 ustawy Pzp w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp - poprzez prowadzenie przez zamawiającego czynności właściwych dla etapu badania i oceny ofert, w tym wzywanie odwołującego do złożenia wyjaśnień dotyczących przesłanek wykluczenia, po dokonaniu i utrzymywaniu w obrocie prawnym skutecznej czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, bez uprzedniego unieważnienia tej czynności i bez formalnego powrotu do etapu badania ofert, co doprowadziło do naruszenia prawidłowej sekwencji czynności postępowania, pozbawienia odwołującego realnej możliwości skorzystania z przysługujących mu uprawnień procesowych, w szczególności złożenia poprawionego dokumentu JEDZ oraz przedstawienia środków samooczyszczenia, a w konsekwencji naruszenia zasad przejrzystości, rzetelności, przewidywalności działań Zamawiającego oraz zaufania wykonawcy do stabilności dokonanych czynności po wyborze oferty najkorzystniejszej, 3.art. 110 ustawy Pzp oraz art. 128 ust. 4 ustawy Pzp – poprzez nieuwzględnienie skutecznych działań naprawczych (self-cleaning) oraz pominięcie pełnej procedury wyjaśniającej, a także poprzez wadliwe ukształtowanie zakresu wezwania do wyjaśnień, a następnie wyciągnięcie wobec odwołującego najdalej idących negatywnych konsekwencji, nieobjętych zakresem tego wezwania,
- art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp – poprzez błędne przyjęcie, że odwołujący wprowadził zamawiającego w błąd w JEDZ, mimo działania w dobrej wierze i braku istotnego wpływu informacji na postępowanie, 5.art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp – poprzez bezpodstawne odrzucenie oferty, 6.art. 255 pkt 2 ustawy Pzp – poprzez bezpodstawne unieważnienie postępowania, 7.art. 109 ust. 3 ustawy Pzp – poprzez jego niezastosowanie mimo oczywistej nieproporcjonalności wykluczenia, 8.art. 239 ust. 1 ustawy Pzp – poprzez niedokonanie wyboru oferty odwołującego, która była jedyną ofertą w postępowaniu na części nr II i VI, odwołujący nie podlegał wykluczeniu i jego oferta nie podlegała odrzuceniu, a wykonawca spełniał wszystkie warunki udziału w postępowaniu.
Odwołujący wniósł o:
- uwzględnienie odwołania, 2.nakazanie zamawiającemu unieważnienie czynności wykluczenia odwołującego i unieważnienie czynności odrzucenia ofert odwołującego złożonych na części nr II i VI, 3.nakazanie zamawiającemu powtórzenia badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty odwołującego złożonej na części nr II i VI i dokonania wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej dla części nr II i IV,
- zasądzenie od zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego, w tym wpisu oraz wynagrodzenia pełnomocnika zgodnie z normami przypisanymi.
Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz stanowisk stron, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, a odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.
Izba ustaliła, że odwołujący wykazał interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej. Wykonawca jest podmiotem, który złożył ofertę w postępowaniu i jest zainteresowany uzyskaniem zamówienia.
Przystąpienia do postępowania odwoławczego nie zgłosił żaden wykonawca.
Zamawiający w piśmie z 16 marca 2026 r. wniósł o oddalenie odwołania jako bezzasadnego.
Izba zaliczyła do materiału dowodowego sprawy dokumenty pochodzące z akt sprawy odwoławczej.
Izba pomięła dowody w postaci dokumentów, złożonych przez odwołującego w trakcie rozprawy:
- Zawiadomienie o unieważnieniu czynności wyboru najkorzystniejszej oferty z 5 stycznia 2025 r. oraz 2.Informacja o unieważnieniu czynności unieważnienia postępowania i odrzucenia oferty z 13 marca 2026 r., z 8 stycznia 2026 r. oraz 16 stycznia 2026 r., ponieważ dokumenty dotyczyły czynności podjętych w innych postępowaniach i nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia odwołania.
Izba ustaliła, że zamawiający - Nadleśnictwo Złocieniec prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia pn.
„Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Złocieniec w roku 2026”.
Przedmiotem zamówienia są usługi z zakresu gospodarki leśnej zgodnie z określeniem art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 567 – „Ustawa o w
lasach”), obejmujące prace z zakresu hodowli i ochrony lasu, ochrony przeciwpożarowej, pozyskania i zrywki drewna, nasiennictwa i szkółkarstwa oraz gospodarki łąkowo-rolnej i łowiectwa do wykonania na terenie Nadleśnictwa Złocieniec w roku 2026 – ppkt 3.1.1 Opisu przedmiotu zamówienia.
Zgodnie z ppkt 7 pkt 3.1 Przedmiot zamówienia został podzielony na części:
Pakiet I (pakiet 1) – Leśnictwo Siecino; Pakiet II (pakiet 2) – Leśnictwa Dołgie i Suliszewo; Pakiet III (pakiet 3) – Leśnictwa Złocieniec; Pakiet IV (pakiet 4) – Leśnictwo Darskowo; Pakiet V (pakiet 5) – Leśnictwo Osiek; Pakiet VI (pakiet 6) – Leśnictwo Stawno; Pakiet VII (pakiet 7) – Leśnictwo Wierzchowo; Pakiet VIII (pakiet 8) – Leśnictwo Sienica; Pakiet IX (pakiet 9) – Nasiennictwo i szkółkarstwo; Pakiet X (pakiet 10) – Gospodarka łąkowo-rolna i łowiectwo.
W rozdziale 6 pkt 6.2. SW Z zostały sformułowane fakultatywne przesłanki wykluczenia, w tym przesłanki, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 2 oraz 10 ustawy Pzp.
„6.2. W postępowaniu mogą brać udział Wykonawcy, którzy nie podlegają wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia w okolicznościach, o których mowa m. in. w art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz 10 PZP. Na podstawie: (…)
- art. 109 ust. 1 pkt 2) PZP Zamawiający wykluczy Wykonawcę, który naruszył obowiązki dziedzinie ochrony środowiska, prawa socjalnego lub prawa pracy: w (…) b) będącego osobą fizyczną prawomocnie ukaranego za wykroczenie przeciwko prawom pracownika lub wykroczenie przeciwko środowisku, jeżeli za jego popełnienie wymierzono karę aresztu, ograniczenia wolności lub karę grzywny, (…)
- art. 109 ust. 1 pkt 10) PZP Zamawiający wykluczy Wykonawcę, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.”
Odwołujący złożył oferty w zakresie Pakietu II i VI. Oferty w powyższym zakresie nie złożył żaden inny wykonawca.
W odpowiedzi na pytanie: „Czy wykonawca, wedle własnej wiedzy, naruszył swoje obowiązki w dziedzinie prawa środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy?” w Części III Podstawy wykluczenia w lit. C wierszu pierwszym JEDZ, odwołujący udzielił odpowiedzi negatywnej.
Zamawiający pierwotnie wybrał ofertę odwołującego w Pakietach nr II i VI jako ofertę najkorzystniejszą – Informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej pakiety II, IV, V, VI, VII, VIII, X z 18 grudnia 2025 r. – w dokumentacji postępowania.
19 grudnia 2025 r. zamawiający otrzymał od jednego z wykonawców wniosek o zweryfikowanie przesłanki wykluczenia z postępowania wobec odwołującego, na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp z postępowania.
20 stycznia 2026 r. zamawiający, na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy Pzp, ezwał odwołującego do wyjaśnień tj. odniesienia się do okoliczności ujawnionych w piśmie Państwowej Inspekcji Pracy w Okręgowego Inspektoratu Pracy w Szczecinie z dnia 15.01.2026 r., w tym w zakresie wymierzonych przez ww. organ kar oraz ich wymiaru, a także 23 grudnia 2026 r. zwrócił się do Państwowej Inspekcji Pracy w Szczecinie o udostępnienie informacji dotyczącej wyników kontroli PIP w latach 2023-2025 prowadzonej m.in. wobec odwołującego.
15 stycznia 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy Państwowy Inspektorat Pracy w Szczecinie p oinformował, że w okresie wskazanym w art. 111 ust. 2b c (t.j. Dz.U.2024.1320) – dalej: p.z.p., inspektorzy pracy działający w ramach właściwości miejscowej Okręgowego Inspektoratu Pracy w Szczecinie ukarali mandatem wymienionych w piśmie przedsiębiorców, w tym odwołującego – pismo w dokumentacji postępowania.
26 stycznia 2026 r. w odpowiedzi na wezwanie odwołujący wyjaśnił, że został na niego nałożony mandat karny w wysokości 1000,00 zł, opłacony w terminie 9 maja 2024 r. Odwołujący wskazał m. in., że jest to pierwszy i jedyny mandat nałożony na jego firmę przez PIP w całej historii jej działalności, tj. od dnia 12 stycznia 1996 r. – przez ponad 30 lat prowadzenia działalności gospodarczej. W trakcie kontroli Państwowej Inspekcji Pracy stwierdzono uchybienia o charakterze formalnym i dokumentacyjnym, dotyczące głównie organizacji pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prowadzenia dokumentacji pracowniczej i kadrowo-płacowej, nie wykazano naruszeń w zakresie legalności zatrudnienia – wszyscy pracownicy byli zatrudnieni na podstawie umów o pracę i posiadali wymagane kwalifikacje. Ujawnione nieprawidłowości obejmowały m.in. braki w dokumentacji bhp, szkoleniach, ocenie ryzyka zawodowego, ewidencji czasu
pracy oraz w dokumentacji związanej z odzieżą roboczą, naliczeniem nadgodzin i ekwiwalentu za urlop. Braki zostały usunięte do dnia 27 czerwca 2024 r., o czym świadczy notatka pokontrolna z dnia 27.06.2024 r. – pismo w dokumentacji postępowania.
29 stycznia 2026 r. zamawiający poinformował o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej na pakiet II – Leśnictwa Dołgie i Suliszewo oraz na Pakiet VI – Leśnictwo Stawno – Informacja o unieważnieniu oferty najkorzystniejszej – w dokumentacji postępowania.
30 stycznia 2026 r. zamawiający poinformował o odrzuceniu oferty złożonej przez odwołującego w zakresie Pakietu II i VI, na podstawie: - art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp, - art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp oraz o unieważnieniu postępowania w zakresie ww. Pakietów na podstawie art. 255 pkt 2 ustawy Pzp –Informacja unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej na pakiet II z 30 stycznia 2026 r.; –Informacja unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej na pakiet VI z 30 stycznia 2026 r.; –Zawiadomienie o odrzuceniu oferty i unieważnieniu postępowania – Pakiet II z 30 stycznia 2026 r.; –Zawiadomienie o odrzuceniu oferty i unieważnieniu postępowania – Pakiet VI z 30 stycznia 2026 r. (w dokumentacji postępowania).
Od powyższych czynności odwołujący wniósł odwołanie.
Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy Pzp: - pkt 2 lit. b: z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który naruszył obowiązki w dziedzinie ochrony środowiska, prawa socjalnego lub prawa pracy będącego osobą fizyczną prawomocnie ukaranego za wykroczenie przeciwko prawom pracownika lub wykroczenie przeciwko środowisku, jeżeli za jego popełnienie wymierzono karę aresztu, ograniczenia wolności lub karę grzywny; - pkt 10: z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
Stosownie do przepisu art. 109 ust. 3 ustawy Pzp, w przypadkach, o których mowa w ust.
1 pkt 1-5 lub 7, zamawiający może nie wykluczać wykonawcy, jeżeli wykluczenie byłoby sposób oczywisty nieproporcjonalne, w szczególności gdy kwota zaległych podatków lub składek na ubezpieczenie w społeczne jest niewielka albo sytuacja ekonomiczna lub finansowa wykonawcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, jest wystarczająca do wykonania zamówienia.
Na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania.
Zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp, zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub złożonych podmiotowych środków dowodowych lub innych dokumentów lub oświadczeń składanych postępowaniu. w Stosownie do przepisu art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp, Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
- zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
- przejrzysty;
- proporcjonalny.
Na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp, zamawiający udziela zamówienia w sposób zapewniający:
- najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, oraz
- uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.
Ust. 2: Zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.
Stosowanie do przepisu art. 255 pkt 2 ustawy Pzp, zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli wszystkie złożone wnioski o dopuszczenie do udziału postępowaniu albo oferty podlegały odrzuceniu. w Zgodnie z art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.
Izba uznała zarzuty odwołania za uzasadnione. Zamawiający uzyskał informacje o wymierzeniu kary grzywny odwołującemu w związku z naruszeniem przez niego praw pracowniczych od organu prowadzącego kontrole w powyższym zakresie - Państwową Inspekcję Pracy w Szczecinie, uzyskał informacje dotyczące nałożonej na odwołującego kary grzywny od odwołującego.
Zamawiający zaniechał zbadania i przeprowadzania oceny okoliczności dotyczących kary grzywny nałożonej na odwołującego (w kontekście informacji uzyskanych od PIP oraz wyjaśnień odwołującego), natomiast automatycznie stwierdził, że stanowią one podstawę do wykluczenia odwołującego z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz pkt 10 ustawy Pzp.
Zdaniem Izby okoliczności ustalone przez zamawiającego związane z ukaraniem odwołującego karą grzywny za naruszenia praw pracowniczych nie mogą stanowić podstawy wykluczenia odwołującego z postępowania, a w konsekwencji odrzucenia jego oferty.
Co prawda, Izba nie zgodziła się ze stanowiskiem odwołującego, który twierdził, że kara nałożona w drodze mandatu karnego nie jest tożsama z karą grzywny w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b, albowiem mandat stanowi uproszczoną, pozasądową formę reakcji na wykroczenie, niewymagającą przeprowadzenia postępowania jurysdykcyjnego ani wydania prawomocnego orzeczenia przez sąd. Zdaniem odwołującego przepis ten posługuje się pojęciem „prawomocnego ukarania”, które odwołujący interpretował ściśle, jako rozstrzygnięcie zapadłe w trybie orzeczniczym, a nie każdą sankcję finansową o charakterze represyjnym.
Izba przyznała rację zamawiającemu, który podniósł w odpowiedzi na odwołanie, że zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, dalej: „Kpw” w wypadkach wskazanych w ustawie i na zasadach w niej określonych uprawniony organ może nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego. Postępowanie mandatowe prowadzi Policja, a inne organy, gdy przepis szczególny tak stanowi (art. 95 § 1 Kpw). Zgodnie z art. 95 § 3 Kpw: „W sprawach określonych w art. 17 § 2 postępowanie mandatowe prowadzi inspektor pracy. (…).”, a sprawami, o których mowa w art. 17 § 2 KPW są sprawy o wykroczenia m.in. przeciwko prawom pracownika określone KP. w W postępowaniu mandatowym funkcjonariusz uprawniony do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego może ją nałożyć jedynie, gdy:
- schwytano sprawcę wykroczenia na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia,
- stwierdzi popełnienie wykroczenia, w szczególności za pomocą przyrządu kontrolno-pomiarowego lub urządzenia rejestrującego, a sprawca nie został schwytany na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem, i nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu - w tym także, w razie potrzeby, po przeprowadzeniu w niezbędnym zakresie czynności wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia (art. 97 § 1 pkt 3 Kpw).
Mandat karny jest szczególną formą zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie, której organ uprawniony – w tym przypadku inspektor PIP – wymierza karę grzywny sprawcy, a po jego przyjęciu w mandat uzyskuje walor prawomocności, co wprost wynika z art. 98 KPW. Zgodnie z art. 98 § 1 pkt 2) KPW w postępowaniu mandatowym można nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego kredytowanego, wydanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru. Mandat karny kredytowany zgodnie z art 98 § 3 KPW staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego.
Na odwołującego nałożono grzywnę w drodze mandatu karnego. Odbiór przez ukaranego ww. mandatu został dokonany po zakończeniu czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PIP, co oznacza, że w kwietniu 2024 r. wraz z pokwitowaniem odbioru ww. mandatu odwołujący został prawomocnie ukarany za wykroczenie przeciwko prawom pracownika, za które to wykroczenie wymierzono karę grzywny.
Tym niemniej, w ocenie Izby analiza sankcji, przewidzianych w Kodeksie pracy – Dział trzynasty Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika, za wykroczenia przeciwko prawom pracownika pozwala na sformułowanie wniosku, że kara grzywny wysokości 1 tysiąca złotych jest jedną z niższych sankcji – kara grzywny za ten rodzaj wykroczeń, za które został w ukarany odwołujący może wynieść do 30 tysięcy złotych, a w postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę do 2 tysięcy złotych. Naruszenia, których dopuścił się odwołujący, jak wynika z jego wyjaśnień, dotyczyły braków w dokumentacji bhp, szkoleń, ocenie ryzyka zawodowego, ewidencji czasu pracy, dokumentacji związanej z odzieżą roboczą, naliczeniem nadgodzin i ekwiwalentu za urlop. Mandat w wysokości 1 tysiąca złotych został nałożony na odwołującego tylko jednokrotnie w trakcie 30-letniego okresu prowadzenia działalności przez odwołującego.
Zatem nieprawidłowości, których wykonawca się dopuścił oraz wysokość wymierzonej kary grzywny, stanowi podstawę do oceny, że było to wykroczenie mniejszej wagi. Odwołujący zapłacił mandat, a naruszenia nie powtórzyły się.
W związku z powyższym 3-letnia sankcja wykluczenia z postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, o której mowa w art. 111 pkt 2 lit. b ustawy Pzp nie byłaby współmierna do popełnionego przez odwołującego wykroczenia, a także sprzeczna z zasadą p roporcjonalności.
Izba stwierdziła, że biorąc pod uwagę podniesione powyżej okoliczności, mimo, iż wypełniona została przesłanka z art.
109 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp, to odwołujący nie podlegał wykluczeniu z postępowania.
Okoliczność niewskazania przez odwołującego w dokumencie JEDZ faktu ukarania za wykroczenia przeciwko prawom pracownika – okoliczności, która nie mogła skutkować wykluczeniem odwołującego z postępowania na podstawie art.
109 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy Pzp, zdaniem Izby nie może także prowadzić do wniosku o konieczności wykluczenia odwołującego na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.
Pomimo, że przepis art. 109 ust. 3 ustawy Pzp nie znajduje zastosowania w przypadku przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, zamawiający jest zobowiązany przestrzegać, określonej w art. 16 pkt 3 ustawy Pzp, zasady proporcjonalności, w szczególności, w wypadku, gdy chodzi o czynności o charakterze sankcyjnym dla wykonawcy.
Izba w powyższym zakresie przyjmuje jako własne stanowisko wyrażone przez Krajową Izbę Odwoławczą w wyroku z 26 stycznia 2026 r. w sprawie o sygn. akt KIO 5581/25.
W związku z tym, że nie było podstaw do wykluczenia odwołującego z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp oraz odrzucenia jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a, zamawiający nie miał również podstaw do unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 pkt 2 ustawy Pzp.
Wobec powyższego odwołanie podlegało uwzględnieniu na podstawie art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, zgodnie z którym Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. a i b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu w pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Wobec uwzględnienia odwołania w całości koszty postępowania odwoławczego ponosi zamawiający.
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.
- Przewodnicząca
- ………………………
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Graf orzeczniczy
Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.
Ten wyrok cytuje (1)
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 758/26uwzględniono31 marca 2026Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b Pzp (4 wspólne przepisy)
- KIO 586/26umorzono12 marca 2026Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b Pzp (4 wspólne przepisy)
- KIO 438/26uwzględniono23 marca 2026Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Spała w roku 2026Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 369/26oddalono18 marca 2026Wykonywania usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Kaczory w latach 2026-2027Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 753/26uwzględniono3 kwietnia 2026Przebudowa infrastruktury i zagospodarowanie dostępu do plaż, kąpielisk w Gminie Wolin. Realizacja plaży w WolinieWspólna podstawa: art. 109 ust. 3 Pzp, art. 128 ust. 4 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 781/26uwzględniono30 marca 2026Zaprojektowanie i budowa obwodnicy miejscowości Kamionna w ciągu drogi krajowej nr 24Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 128 ust. 4 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 733/26oddalono2 kwietnia 2026Prace na linii kolejowej C–E 20 na odcinku Skierniewice – Czachówek WschodniWspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 109 ust. 3 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 787/26oddalono27 marca 2026Wspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 255 pkt 2 Pzp (2 wspólne przepisy)