Wyrok KIO 354/26 z 10 marca 2026

KIO 354/26 Zamawiający, Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Połczyn prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego, pn.: „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Połczyn w roku 2026”, wewnętrzny identyfikator: S.270.1.10.2025.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Suplemencie do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej w dniu 30 października 2025 r., pod nr: 2025/S 209- 718529. Wartość szacunkowa zamówienia przekracza progi unijne.

W dniu 26 stycznia 2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, W.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Usług Leśnych W.G. w Czaplinku, D.G. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Zakład Usług Leśnych D.G. w Czaplinku i D.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D.G. w Czarnym Wielkim na czynności i zaniechania Zamawiającego w ww. postępowaniu, tj. czynność wykluczenia Odwołującego z postępowania, odrzucenia jego oferty oraz unieważnienia postępowania – w zakresie dotyczącym Pakietu 07.2026 – leśnictwo: Kluczewo.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu następujące naruszenia:

1. art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm., dalej jako „PZP”) w zw. z art. 110 ust. 2 i 3 PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP poprzez wykluczenie Odwołującego z postępowania pomimo tego, że wykonawca ten udowodnił Zamawiającemu, że podjął, wystarczające do wykazania jego rzetelności, czynności, o których mowa w art. 110 ust. 2 PZP, 2.art. 110 ust. 2 i 3 PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP poprzez ich niezastosowanie i brak dokonania przez Zamawiającego oceny, czy podjęte przez Odwołującego czynności, o których mowa w art.

110 ust. 2 PZP, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, 3.z ostrożności – art. 109 ust. 3 w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP poprzez jego niezastosowanie i wykluczenie Odwołującego z postępowania, choć wykluczenie to było w sposób oczywisty nieproporcjonalne, 4.art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP w zw. art. 110 ust. 2 i 3 PZP oraz – z ostrożności – także w zw. z art. 109 ust. 3 PZP poprzez odrzucenie oferty Odwołującego, podczas gdy Odwołujący nie podlegał wykluczeniu z postępowania z uwagi na podjęte czynności, o których mowa w art.

110 ust. 2 PZP, a także z uwagi na to, że wykluczenie Odwołującego z postępowania było w sposób oczywisty nieproporcjonalne, a w konsekwencji - oferta Odwołującego nie powinna zostać odrzucona, 5.art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP w związku z art. 16 pkt 1 PZP poprzez jego zastosowanie i wykluczenie Odwołującego z postępowania pomimo, że Odwołujący w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wprowadził Zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu oraz nie zataił informacji o tym, że podlega wykluczeniu, a także w wyniku lekkomyślności, czy też niedbalstwa, nie przedstawił informacji wprowadzających w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego; 6.art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP, art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP poprzez ich zastosowanie i odrzucenie oferty Odwołującego, podczas gdy Odwołujący nie podlegał wykluczeniu z postępowania z uwagi na okoliczności, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP, a w konsekwencji, oferta Odwołującego nie powinna zostać odrzucona, 7.art. 255 pkt 2 PZP poprzez jego zastosowanie i unieważnienie postępowania w zakresie Pakietu 07.2026 obejmującego leśnictwo: Kluczewo, pomimo, że oferta Odwołującego złożona w postępowaniu, na ww. pakiet, nie podlegała odrzuceniu z postępowania, a w konsekwencji, nie zaistniała przesłanka umożliwiająca Zamawiającemu unieważnienie postępowania, 8.art. 260 ust. 1 PZP poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wyczerpującego zawiadomienia Odwołującego o okolicznościach faktycznych i prawnych stanowiących podstawę wykluczenia Odwołującego z udziału w postępowaniu oraz odrzucenia jego oferty, co z kolei stanowiło przyczynę unieważnienia postępowania,

1. z daleko idącej ostrożności – art. 110 ust. 2 i 3 PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 oraz pkt 10 PZP poprzez wykluczenie Odwołującego z postępowania, a w konsekwencji odrzucenie jego oferty jako złożonej przez wykonawcę podlegającemu wykluczeniu z postępowania, pomimo tego, że Odwołujący udowodnił Zamawiającemu, że podjął, wystarczające do wykazania jego rzetelności, czynności, o których mowa w art. 110 ust. 2 PZP.

Mając powyższe na uwadze, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie Zamawiającemu:

1. unieważnienia czynności unieważnienia postępowania w zakresie Pakietu 07.2026 obejmującego leśnictwo:

Kluczewo, 2)unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego w związku z jego wykluczeniem z udziału w postępowaniu w zakresie Pakietu 07.2026 obejmującego leśnictwo: Kluczewo, 3)przeprowadzenia ponownej oceny i badania ofert, w zakresie Pakietu 07.2026 obejmującego leśnictwo: Kluczewo, z uwzględnieniem oferty Odwołującego.

Ponadto, Odwołujący wniósł o zwrot kosztów postępowania odwoławczego i obciążenie Zamawiającego tymi kosztami.

Na rozprawie dnia 5 marca 2026 r. złożył spis kosztów obejmujących kwoty udokumentowane fakturami, na kwoty:

1. 600,00 zł netto tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, 234,45 zł tytułem 1/2 części kosztów dojazdu na rozprawę oraz 438,00 zł tytułem noclegu.

W uzasadnieniu zarzutów, Odwołujący wskazali, iż na wezwanie z dnia 5 stycznia, przedłożyli poprawiony JEDZ, w zakresie odpowiedzi na pytanie: „Czy wykonawca, wedle własne wiedzy, naruszył swoje obowiązki w dziedzinie prawa środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy?” (część III, sekcja C JEDZ), gdzie pierwotnie, W.G. oraz D.G. wskazali „NIE”, a następnie „TAK”, podnosząc, że w ocenie Odwołującego, odpowiedź „TAK”, o ile miałaby odzwierciedlać prawdziwy stan rzeczy, powinna zostać udzielona wyłącznie wówczas, gdyby wykonawcy ci naruszyliby zarówno swoje obowiązki w dziedzinie prawa środowiska, prawa socjalnego, jak i prawa pracy, co z kolei nie miało miejsca. Zwrócili uwagę na spójnik „i” w ww. pytaniu. Jednocześnie podnieśli, że w przeciwieństwie do wzoru JEDZ, art. 109 ust. 1 pkt 2 PZP stanowi o wykluczeniu wykonawcy, który „(…) naruszył obowiązki w dziedzinie ochrony środowiska, prawa socjalnego lub prawa pracy”, którą to różnicę w spójniku „lub” Odwołujący, dostrzegł dopiero po otrzymaniu od Zamawiającego wezwania do wyjaśnień. Odwołujący, szczegółowo powołując i przekazując Zamawiającemu katalog dowodów, przedstawił środki przedsięwzięte w celu wykazania swojej rzetelności. Podkreślił jednocześnie, że informacje, o które skorygowany został JEDZ, nie zostały w nim zawarte pierwotnie z przyczyn, które wynikają wyłącznie ze sposobu redakcji wzoru JEDZ. Dodał, że wzór wiąże wprost i wykonawcy nie mogą go modyfikować. Pomimo to, Zamawiający wykluczył Odwołującego i odrzucił jego ofertę, przy czym Odwołujący stwierdził, że uzasadnienie tej czynności jest lakoniczne i niekompletne, gdyż Zamawiający nie odniósł się do tego, dlaczego pominął złożone przez Odwołującego wyjaśnienia dotyczące nieporozumienia wynikającego z dosłownego zrozumienia pytania zawartego w JEDZ, ani – wbrew obowiązkowi – nie dokonał oceny wyjaśnień i dowodów, przedstawionych przez Odwołującego w korespondencji z 5 stycznia 2026 r., zawierającej tzw. self-cleaning Odwołującego. Odwołujący, nie zgodził się z oceną Zamawiającego, że w analizowanym stanie faktycznym, wykluczenie Odwołującego z postępowania, nie było nieproporcjonalne. Wskazał, że przez ponad 20 lat prowadzenia działalności przez przedsiębiorców będących wykonawcami nie miały miejsca wypadki przy pracy, których przyczyną byłyby zaniedbania wykonawców, ani żaden wykroczenia przeciwko prawom pracownika. Zwrócił uwagę, co do wydarzenia mającego miejsce dnia 8 listopada 2023 r., że z ustaleń Państwowej Inspekcji Pracy, zawartych w protokołach z kontroli, wynika, że przyczyny wypadku nie dotyczyły tylko wykonawców, jako pracodawców, a nadto, że wypadek stanowił także, w znacznej, przeważającej mierze – skutek nieprawidłowego zachowania się pracowników, na które wykonawcy nie mieli wpływu. Dodał, że jego zdaniem, gdyby inspektor Państwowej Inspekcji Pracy rzeczywiście uznał, że nieprzestrzeganie przez wykonawców przepisów BHP było tak daleko idące, że doprowadziło do śmiertelnego wypadku pilarza, z pewnością nie nałożyłby na wykonawców mandatów w wysokości po 2.000,00 zł. Podkreślił, że nieprawdą jest, że Odwołujący zataili okoliczność ukarana lub wprowadzili Zamawiającego w błąd, a następnie zamierzali „zastąpić” w JEDZ informacje nieprawdziwie, prawdziwymi, „(…) ponieważ odpowiedź „NIE” złożona w JEDZ-ach załączonych do oferty stanowiła właśnie prawdę i aby udzielić prawdziwej odpowiedzi „TAK” na ww. pytanie, Wykonawcy ci musieli de facto zmodyfikować formularz JEDZ i wskazać, że odpowiedź „TAK” odnosi się wyłącznie do prawa pracy (formularz JEDZ nie wskazuje sam z siebie na taką możliwość).” Ponadto, Odwołujący, zakwestionował możliwość wykluczenia wykonawcy na obu – wykluczających się jego zdaniem – podstawach, tj. art. 109 ust. 1 pkt 8 i pkt 10 PZP. Dodał, że również w tym zakresie, uzasadnienie

przedstawione przez Zamawiającego nie jest wyczerpujące i oparte na konkretnym, zaistniałym stanie faktycznym.

Podkreślił, że W.G. i D.G. w JEDZ załączonych do oferty nie oświadczyli nieprawdy. Wskazał, że: „Nie sposób uznać (…), że „błąd” ww. Wykonawców wynikał choćby z ich niedbalstwa albo z lekkomyślności, ponieważ zbyt daleko idące byłoby obciążanie Wykonawców odpowiedzialnością za to, że formularz JEDZ został przez prawodawcę skonstruowany o ile nie wadliwie, to co najmniej w sposób wprowadzający osoby go wypełniające w błąd.” Powołał się na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt XXIII Zs 61/22, zgodnie z którymwykonawca nie jest winny przedstawienia wprowadzających w błąd informacji, jeżeli informacje składa w dobrej wierze, czyli błędnym, ale usprawiedliwionym przekonaniu, że są one prawdziwe. Zdaniem Odwołującego, istotą przesłanki wykluczenia z postepowania jest wyeliminowanie z możliwości ubiegania się o zamówienia wykonawców nieuczciwych, a zatem Odwołujący w ustalonym stanie faktycznym nie powinien podlegać wykluczeniu.

W odpowiedzi z dnia 4 marca 2026 r. na odwołanie, Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania jako bezzasadnego oraz zasądzenie na rzecz Zamawiającego od Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z kosztami dojazdu na posiedzenie, według spisu kosztów przedłożonego na posiedzeniu. Wskazał, że zarzuty odwołania koncentrują się wokół czterech kluczowych kwestii, tj.: braku uznania przez Zamawiającego za skuteczne, dokonanego przez Odwołującego, samooczyszczenia, w tym braku jego oceny, nieproporcjonalności zastosowanych wobec Odwołującego środków, w postaci jego wykluczenia oraz odrzucenia złożonej oferty, braku po stronie Odwołującego złej woli, rażącego niedbalstwa, lekkomyślności bądź zwykłego niedbalstwa w związku z treścią oświadczeń składanych w postępowaniu, a także uchybień samego Zamawiającego w postępowaniu. Wyjaśnił, że jednym z filarów decyzji Zamawiającego o odrzuceniu oferty Odwołującego było uznanie, że dokonana procedura samooczyszczenia jest spóźniona, skoro od daty ukarania mandatem, tj. 4 lipca 2024 r. po stronie zaktualizowała się przesłanka wykluczenia określona w art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP. W ocenie Zamawiającego nie można uzasadniać braku przyznania się do ukarania grzywną za wykroczenia przeciwko prawom pracownika i złożenia samooczyszczenia niezrozumieniem treści JEDZ. Zamawiający stwierdził ponadto, że gdyby nie wystąpienie Zamawiającego o przedstawienie wyjaśnień, spowodowane doniesieniem podmiotu zewnętrznego, Odwołujący nie ujawniłby dobrowolnie okoliczności stanowiących podstawę do wykluczenia. Odnosząc się do argumentacji Odwołującego, dotyczącej błędu w wypełnianiu JEDZ w wyniku niezrozumienia jego treści, Nadleśnictwo Połczyn wskazało, że argumentacja Odwołującego opiera się na wybiórczej i oderwanej od kontekstu wykładni językowej formularza JEDZ, z pominięciem treści dokumentów zamówienia oraz przepisów PZP, tymczasem Odwołujący, jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, zobowiązany jest do dochowania należytej staranności przy sporządzaniu oświadczeń składanych w postępowaniu, w szczególności gdy dotyczą one przesłanek wykluczenia.

Zamawiający stwierdził, że nie sposób przyjąć, że Odwołujący pozostawał w usprawiedliwionej niepewności co do zakresu składanego oświadczenia. Stąd utwierdził się w przekonaniu, że wobec Odwołującego ziściły się przesłanki do wykluczenia określone w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP. Zamawiający stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do skutecznego powoływania się przez Odwołującego na instytucję samooczyszczenia. W ocenie Zamawiającego, mechanizm ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy wykonawca – mając świadomość zaistnienia wobec niego przesłanki wykluczenia – samodzielnie i z własnej inicjatywy ujawnia tę okoliczność Zamawiającemu oraz jednocześnie wykazuje, że podjął adekwatne środki naprawcze w celu zapobieżenia podobnym naruszeniom w przyszłości. Nadleśnictwo Połczyn nie podzieliło argumentacji odwołania dotyczącej wykluczenia mimo złożenia samooczyszczenia oraz rzekomej lakoniczności, niekompletności czy wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia wykluczenia oraz odrzucenia jego oferty w zakresie samooczyszczenia, stwierdzając, że uzasadnienie sporządzone przez Zamawiającego w sposób wyczerpujący przedstawiało zarówno stan faktyczny sprawy, jak i podstawę prawną rozstrzygnięcia, ze wskazaniem konkretnych przepisów mających zastosowanie do ustalonych okoliczności. Ponadto, podniósł, że w dniu 5 stycznia 2026 r. Zamawiający dokonał oceny wyjaśnień (samooczyszczenia) oraz odniósł się do tej problematyki, wskazując – w kontekście art. 109 ust. 3 PZP – że możliwość uwzględnienia działań naprawczych wykonawcy mogłaby być rozważana wyłącznie w sytuacji, w której wykonawca uprzednio rzetelnie i zgodnie z prawdą ujawniłby okoliczności stanowiące podstawę wykluczenia. Powołał się na orzecznictwo Izby oraz na zasadę, że w sytuacji, w której wykonawca przedstawił zamawiającemu informacje wprowadzające go w błąd niedopuszczalnym jest zastąpienie nieprawdziwych informacji informacjami prawdziwymi i prowadzenie postępowania wyjaśniającego. W

kontekście podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia zasady proporcjonalności, Zamawiający wyjaśnił, że po pierwsze, kwota 2.000,00 zł stanowi maksymalną wysokość mandatu, jaki może zostać nałożony przez Państwową Inspekcję Pracy w postępowaniu mandatowym, czyli najwyższą możliwą sankcję, co przeczy argumentowi Odwołującego o marginalnym charakterze naruszenia. Niezależnie od powyższego wskazał, że wykluczenie wykonawcy na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b) PZP nie jest limitowane wysokością wymierzonej grzywny. Po drugie, Zamawiający uznał, że podnoszona przez Odwołującego okoliczność, że część nieprawidłowości leżała po stronie pracowników, nie zwalnia pracodawcy z odpowiedzialności za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz za właściwy nadzór nad przestrzeganiem przepisów. Po trzecie, jak wynika z odpowiedzi na odwołanie, przepis art. 109 ust. 3 PZP ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, w których wykluczenie byłoby w sposób oczywisty, a więc niebudzący wątpliwości, nadmierne w stosunku do wagi naruszenia – kluczowe znaczenie ma charakter naruszenia oraz dobro prawne, którego dotyczyło. „Wykroczenia przeciwko prawom pracownika, w szczególności w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy, odnoszą się do fundamentalnych obowiązków pracodawcy w zakresie ochrony życia i zdrowia pracowników, są to obowiązki o charakterze podstawowym, a ich naruszenie nie może być kwalifikowane jako nieistotne jedynie z uwagi na nominalną wysokość sankcji.” Zamawiający dodał, że z uwagi na fakt, że Odwołujący podlegał wykluczeniu także na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP, Zamawiający nie mógł zastosować art. 109 ust. 3 PZP, który to przepis obejmuje przesłankę wykluczenia z postępowania, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP, ale nie przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP. Z kolei, co do ww. kwestii wykluczenia Odwołującego w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP, Zamawiający wyjaśnił, że udzielenie w JEDZ odpowiedzi „NIE” przez Odwołującego, a następnie potwierdzenie aktualności i prawidłowości tej odpowiedzi w podmiotowym środku dowodnym, miało bezpośredni wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego – Zamawiający nie uzyskał bowiem od Odwołującego informacji, która wypełniała hipotezę jednej z podstaw wykluczenia. Z okoliczności sprawy dla Zamawiającego wynika jednoznacznie, że Odwołujący był w pełni świadom ukarania go grzywną za wykroczenia przeciwko prawom pracownika, a ponadto, że okoliczność ta wypełnia dyspozycję normy art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b) PZP, a mimo to nie wskazał tej okoliczności w JEDZ ani jakimkolwiek innym dokumencie złożonym z ofertą. Zdaniem Zamawiającego, argumentacja Odwołującego polegająca na niezrozumieniu treści JEDZ, poczyniona została jedynie na potrzeby obrony oferty w postępowaniu (w tym złożenia wyjaśnień w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego) oraz niniejszego postępowania odwoławczego. Zamawiający dodał, że niezależnie od tego, czy wprowadzenie w błąd miało charakter umyślny, rażąco niedbały czy też wynikało z niedopatrzenia (lekkomyślności, niedbalstwa), wykonawca, który przekazuje nieprawdziwe informacje mogące mieć istotny wpływ na decyzje zamawiającego, podlega wykluczeniu z postępowania – różnica między art. 109 ust. 1 pkt 8 a pkt 10 PZP dotyczy jedynie kwalifikacji stopnia winy, nie zaś samej dopuszczalności eliminacji nierzetelnego wykonawcy z postępowania. Zamawiający odniósł się również do zarzutu, dotyczącego braku unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej przed rozpoczęciem procedury wyjaśniającej – wskazał bowiem, że w jego ocenie, na tamtą chwilę nie było to konieczne, gdyż nie miał wówczas podstaw do uznania, że zachodzi konieczność unieważnienia czynności wyboru oferty Odwołującego, dopiero treść wyjaśnień Odwołującego zaktualizowała potrzebę zmiany rozstrzygnięcia postępowania. Ponadto: „W odniesieniu do podniesionej w uzasadnieniu Odwołania kwestii dotyczącej posługiwania się przez Zamawiającego pocztą elektroniczną, pomimo zapisu SW Z przewidującego komunikację z wykonawcami za pośrednictwem wskazanej w SW Z platformy, należy w pierwszej kolejności podkreślić, że czynność ta nie miała żadnego wpływu na przebieg ani wynik postępowania.

Pismo Zamawiającego zostało skutecznie doręczone Odwołującemu, który zapoznał się z jego treścią i miał możliwość podjęcia stosownych działań, w tym jego zaskarżenia z uwagi na zastosowanie niewłaściwego sposobu komunikacji, a do czego nie doszło na odpowiednim etapie postępowania.” Odnosząc się zaś do zarzutu braku należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego wykluczenia Odwołującego, Zamawiający podniósł, że jego zdaniem, uzasadnienie zawarte w piśmie z dnia 15 stycznia 2026 r. zawierało wskazanie konkretnych okoliczności, które zostały uznane przez Zamawiającego za istotne, ich ocenę prawną oraz wyjaśnienie, dlaczego prowadzą one do zastosowania określonych przepisów ustawy PZP. Na rozprawie, Zamawiający złożył spis kosztów obejmujących kwoty: 3.600,00 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, 458,00 zł i 1.076,41 zł tytułem łącznych kosztów dojazdu na rozprawę, dołączył faktury.

Do postępowania żaden wykonawca nie złożył przystąpienia.

KIO 419/26

Zamawiający, Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy PaństwoweNadleśnictwo Czaplinek prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego, pn.: „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Czaplinek w roku 2026”, wewnętrzny identyfikator: SA.270.24.2025.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Suplemencie do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej w dniu 30 października 2025 r., pod nr: 2025/S 209- 717197. Wartość szacunkowa zamówienia przekracza progi unijne.

W dniu 29 stycznia 2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, W.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Usług Leśnych W.G. w Czaplinku, D.G. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Zakład Usług Leśnych D.G. w Czaplinku i D.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D.G. w Czarnym Wielkim na czynności i zaniechania Zamawiającego w ww. postępowaniu, tj. czynność wykluczenia Odwołującego z postępowania, odrzucenia jego oferty oraz unieważnienia postępowania – w zakresie dotyczącym Pakietu VII – Leśnictwo Sikory, Pakietu X – Leśnictwo Piaseczno oraz Pakietu XII – Leśnictwo Czarne Wielkie.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu następujące naruszenia:

1. art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm., dalej jako „PZP”) w zw. z art. 110 ust. 2 i 3 PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP poprzez wykluczenie Odwołującego z postępowania pomimo tego, że wykonawca ten udowodnił Zamawiającemu, że podjął, wystarczające do wykazania jego rzetelności, czynności, o których mowa w art. 110 ust. 2 PZP, 2.art. 110 ust. 2 i 3 PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP poprzez ich niezastosowanie i brak dokonania przez Zamawiającego oceny, czy podjęte przez Odwołującego czynności, o których mowa w art.

110 ust. 2 PZP, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, 3.z ostrożności – art. 109 ust. 3 w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP poprzez jego niezastosowanie i wykluczenie Odwołującego z postępowania, choć wykluczenie to było w sposób oczywisty nieproporcjonalne, 4.art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP w zw. art. 110 ust. 2 i 3 PZP oraz – z ostrożności – także w zw. z art. 109 ust. 3 PZP poprzez odrzucenie ofert Odwołującego, podczas gdy Odwołujący nie podlegał wykluczeniu z postępowania z uwagi na podjęte czynności, o których mowa w art.

110 ust. 2 PZP, a także z uwagi na to, że wykluczenie Odwołującego z postępowania było w sposób oczywisty nieproporcjonalne, a w konsekwencji – oferty Odwołującego nie powinny zostać odrzucone, 5.art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP w związku z art. 16 pkt 1 PZP poprzez jego zastosowanie i wykluczenie Odwołującego z postępowania pomimo, że Odwołujący w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wprowadził Zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu oraz nie zataił informacji o tym, że podlega wykluczeniu, a także w wyniku lekkomyślności, czy też niedbalstwa, nie przedstawił informacji wprowadzających w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego; 6.art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP, art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP poprzez ich zastosowanie i odrzucenie ofert Odwołującego, podczas gdy Odwołujący nie podlegał wykluczeniu z postępowania z uwagi na okoliczności, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP, a w konsekwencji, oferty Odwołującego nie powinny zostać odrzucone, 7.art. 255 pkt 2 PZP poprzez jego zastosowanie i unieważnienie postępowania w zakresie Pakietów VII (Leśnictwo Sikory), X (Leśnictwo Piaseczno) oraz XII (Leśnictwo Czarne Wielkie) pomimo, że oferty Odwołującego złożone w postępowaniu, na ww. pakiety, nie podlegały odrzuceniu z postępowania, a w konsekwencji, nie zaistniała przesłanka umożliwiająca Zamawiającemu unieważnienie postępowania, 8.art. 260 ust. 1 PZP poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wyczerpującego zawiadomienia Odwołującego o okolicznościach faktycznych i prawnych stanowiących podstawę wykluczenia Odwołującego z udziału w postępowaniu oraz odrzucenia jego oferty, co z kolei stanowiło przyczynę unieważnienia postępowania, 9.z daleko idącej ostrożności – art. 110 ust. 2 i 3 PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 oraz pkt 10 PZP poprzez wykluczenie Odwołującego z postępowania, a w konsekwencji odrzucenie jego oferty jako złożonej przez wykonawcę podlegającemu wykluczeniu z postępowania, pomimo tego, że Odwołujący udowodnił Zamawiającemu, że podjął, wystarczające do wykazania jego rzetelności, czynności, o których mowa w art. 110 ust. 2 PZP.

Mając powyższe na uwadze, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu:

1. unieważnienia czynności unieważnienia postępowania w zakresie Pakietu VII – Leśnictwo Sikory, Pakietu X – Leśnictwo Piaseczno oraz Pakietu XII – Leśnictwo Czarne Wielkie, 2)unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego w związku z jego wykluczeniem z udziału w

postępowaniu w zakresie ww. Pakietów, 3)przeprowadzenia ponownej oceny i badania ofert, z uwzględnieniem oferty Odwołującego.

Ponadto, Odwołujący wniósł o zwrot kosztów postępowania odwoławczego i obciążenie Zamawiającego tymi kosztami.

Na rozprawie dnia 5 marca 2026 r. złożył spis kosztów obejmujących kwoty udokumentowane fakturami, na kwoty:

1. 600,00 zł netto tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, 234,45 zł tytułem 1/2 części kosztów dojazdu na rozprawę oraz 438,00 zł tytułem noclegu.

W uzasadnieniu Odwołujący przedstawił identyczne okoliczności i argumenty, jak w odwołaniu w sprawie KIO 354/26, toteż Izba uznała ich przytaczanie za niecelowe.

W odpowiedzi z dnia 4 marca 2026 r. na odwołanie, Zamawiający wniósł oddalenie odwołania i zasądzenie na rzecz Zamawiającego od Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z kosztami dojazdu na posiedzenie, według spisu kosztów przedłożonego na posiedzeniu. Podobnie, jak w przypadku odwołania, Zamawiający przedstawił identyczne stanowisko, w tym argumenty, jak w odpowiedzi na odwołanie w sprawie KIO 354/26. Na rozprawie złożył spis kosztów obejmujących kwoty: 3.600,00 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, 458,00 zł i 1.076,41 zł tytułem łącznych kosztów dojazdu na rozprawę, dołączył faktury.

Do postępowania żaden wykonawca nie zgłosił przystąpienia.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.

W niniejszej sprawie, Izba stwierdziła, że oba odwołania nie zawierają braków formalnych oraz terminowo zostały uiszczone od nich wpisy w wymaganej wysokości. Nadto, odwołania nie podlegają odrzuceniu na podstawie art. 528 PZP.

Izba uznała również, że Odwołujący są uprawnieni do wniesienia odwołań do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej. Jak wynika z odwołań, oferty Odwołującego są jedynymi złożonymi w postępowaniach prowadzonych przez obu Zamawiających, niepodlegającymi odrzuceniu – w zakresie Pakietu 07.2026 – leśnictwo: Kluczewo, w ramach postępowania prowadzonego przez Nadleśnictwo Połczyn (KIO 354/26) oraz w zakresie Pakietów VII, X i XII, w ramach postępowania prowadzonego przez Nadleśnictwo Czaplinek (KIO 419/26), zaś wykonawca ten jest podmiotem zdolnym do wykonania zamówienia, posiadającym w tym zakresie odpowiednie kompetencje i doświadczenie. Ponadto, wskazane w odwołaniach naruszenia mogą skutkować poniesieniem przez Odwołującego realnej szkody w postaci nieosiągnięcia zysku w związku z realizacją zamówienia. Mając to na uwadze, Izba stwierdziła, że zgodnie z informacjami z dnia 19 listopada 2025 r. (KIO 354/26 oraz KIO 419/26), wyłącznie Odwołujący złożył oferty w Pakietach 07.2026 – leśnictwo Kluczewo (Nadleśnictwo Połczyn) oraz w pakietach VII – Leśnictwo Sikory i XII Leśnictwo Czarne Wielkie, zaś w Pakiecie X – Leśnictwo Piaseczno (Nadleśnictwo Czaplinek), oprócz oferty Odwołującego z ceną brutto 825.620,78 zł, wpłynęła również oferta wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, tj. wykonawcy FOREST&W OOD Grzegorz Kubat w Kaliszu Pomorskim oraz W IT-DEW Kamila Kubat w Złocieńcu, która została odrzucona. Jednocześnie, zawiadomieniem z tego samego dnia, Zamawiający Nadleśnictwo Czaplinek (KIO 419/26), zaś pismem z dnia 15 stycznia – Zamawiający, Nadleśnictwo Połczyn (KIO 354/19), poinformowali o odrzuceniu oferty Odwołującego oraz o unieważnieniu postępowania w zakresie stosownych pakietów. W świetle powyższego, spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 505 ust. 1 PZP.

Do niniejszego postępowania odwoławczego, w zakresie obu odwołań, żaden wykonawca nie zgłosił przystąpienia.

Przedmiotem zamówienia, w przypadku obu zamówień, są usługi z zakresu gospodarki leśnej zgodnie z określeniem w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 567 ze zm.) obejmujące różnorakiego rodzaju prace, m.in. z zakresu hodowli i ochrony lasu, ochrony przeciwpożarowej, pozyskania i zrywki drewna na terenie stosownych Nadleśnictw w roku 2026.

Zamówienie na rzecz Nadleśnictwa Połczyn (KIO 354/26) zostało podzielone na trzynaście części, w tym Pakiet 07.2026 – leśnictwo Kluczewo.

Zamówienie na rzecz Nadleśnictwa Czaplinek (KIO 419/26) zostało zaś podzielone na dwanaście części, w tym Pakiet VII – Leśnictwo Sikory, Pakiet X – Leśnictwo Piaseczno oraz Pakiet XII – Leśnictwo Czarne Wielkie.

W obu SW Z, podstawy wykluczenia z postępowania zostały opisane w pkt 6 SW Z i obejmują również fakultatywne przesłanki wykluczenia, o których mowa w art. 109 ust. 1 PZP, wynikające z pkt 1-5 i 7- 10 tego przepisu. Zgodnie zaś z punktami 6.7 obu SW Z, wykonawca nie podlega wykluczeniu w okolicznościach określonych w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 PZP lub art. 109 ust. 1 pkt 2-5 i 7-10 PZP, jeżeli udowodni Zamawiającemu, że spełnił łącznie przesłanki wymienione w art. 110 ust. 2 pkt 1)-3) PZP. Zamawiający ocenia, czy podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w zdaniu poprzednim, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu Wykonawcy. Jeżeli podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa wyżej, nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności, Zamawiający wyklucza wykonawcę.

W celu potwierdzenia braku podstaw do wykluczenia z postępowania, wykonawca zobowiązany jest złożyć wraz z ofertą, w szczególności oświadczenie Wykonawcy o niepodleganiu wykluczeniu i spełnieniu warunków udziału w

postępowaniu, złożone na formularzu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia („JEDZ”), sporządzonego zgodnie ze wzorem standardowego formularza określonego w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2016/7 z dnia 5 stycznia 2016 r. ustanawiającym standardowy formularz jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (Dz.

Urz. UE seria L 2016 r. Nr 3, s. 16). JEDZ stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia i spełnienie warunków udziału w postępowania, na dzień składania ofert, tymczasowo zastępujący wymagane przez Zamawiającego podmiotowe środki dowodowe. Treść JEDZ określona została w Załączniku nr 4 do SW Z. W JEDZ należy podać następujące informacje. m.in. na potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 2) informacje wymagane w Części III lit. C wiersz pierwszy JEDZ (pkt 9.1. lit. a tiret siódme SWZ).

W przypadku obu zamówień, członkowie Konsorcjum Odwołującego, wraz z ofertą złożyli JEDZ, w tym W.G. oraz D.G., przy wypełnianiu własnego dokumentu JEDZ na poniżej wskazane pytanie, w Części III lit. C wiersz pierwszy JEDZ. odpowiedzieli następująco:

Dnia 9 grudnia Nadleśnictwo Połczyn (KIO 354/26), zaś dnia 27 listopada Nadleśnictwo Czaplinek wezwały Odwołującego, w trybie art. 126 ust. 1 PZP do złożenia, aktualnych na dzień złożenia, podmiotowych środków dowodowych, które Odwołujący złożył. Wobec zbadania oferty w oparciu o przedstawione na wezwanie podmiotowe środki dowodowe i dokonania oceny ofert Odwołującego, Zamawiający poinformowali o wyborze najkorzystniejszych ofert – ofert Odwołującego.

Kolejno, dnia 23 grudnia oba Nadleśnictwa wezwały Odwołującego do wyjaśnień, tj. odniesienia się do okoliczności ujawnionych w piśmie Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2025 r. znak SZ-PPR-A.0142.50.2025, w tym w zakresie wymierzonych przez ww. organ kar oraz ich wymiaru.

W odpowiedzi, Odwołujący wskazał, że przekazuje korygujące informacje uzupełniające do informacji zawartych w złożonych w JEDZ dotyczących W.G. oraz D.G., a odnoszące się do oświadczeń ww. wykonawców wyrażonych w Sekcji C Części III JEDZ. Z ostrożności podniósł, że informacje, o które koryguje się JEDZ, nie zostały w nim zawarte pierwotnie z przyczyn, które wynikają ze sposobu redakcji poszczególnych okoliczności dotyczących wykluczenia, w JEDZ, bowiem odnośnie pytania: „Czy wykonawca, wedle własnej wiedzy, naruszył swoje obowiązki w dziedzinie prawa środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy.” uznał, że użycie spójnika „i” spowodowało, że wykonawca miał pełne podstawy, aby odpowiedzieć „NIE”, ponieważ odpowiedź „TAK”, powinna zostać udzielona jedynie wówczas, gdy wykonawca naruszyłby zarówno swoje obowiązki w dziedzinie prawa środowiska, prawa socjalnego, jak i prawa pracy, co z kolei nie miało miejsca. Dodał, że przepis PZP, w art. 109 ust. 1 pkt 2 stanowi o wykluczeniu wykonawcy, który „(…) naruszył obowiązki w dziedzinie ochrony środowiska, prawa socjalnego lub prawa pracy”, a spójnik „lub” w przeciwieństwie do spójnika „i” nie oznacza już koniunkcji, lecz alternatywę łączną – którą to różnicę Odwołujący dostrzegł dopiero po otrzymaniu wezwania do wyjaśnień. Do wyjaśnień, Odwołujący dołączył poprawione dokumenty JEDZ W.G. oraz D.G., a także szereg dokumentów dotyczących okoliczności stanowiących podstawę wykluczenia, w tym protokoły kontroli i protokół powypadkowy.

Z przedstawionych przez Odwołującego dokumentów wynika m.in., że nałożono mandaty karne w kwocie po 2.000,00 zł, w dniach 26 lutego i 4 lipca 2024 r. ze wskazaniem na stwierdzone wykroczenie w zakresie naruszenia art. 283 § 1 Kodeksu pracy. D.G. i W.G. od razu zapłacili kary grzywny nałożone mandatami. Państwowa Inspekcja Pracy nakazał również wyznaczenie koordynatora sprawującego nadzór nad bezpieczeństwem i higieną pracy wszystkich pracowników zatrudnionych przez różnych pracodawców w tym samym miejscu, a także dokonanie aktualizacji ryzyka zawodowego, które wiąże się z wykonywaną przez pracownika praca na stanowisku pilarza, pracownika hodowli i ochrony lasu.

Wykonawcy przedstawili Zamawiającemu dokumenty stanowiące potwierdzenie wykonania ww. nakazów Państwowej Inspekcji Pracy, a także zaświadczenia o odbyciu szkoleń i kursów przez pracowników. Wykonawcy wprowadzili również do obowiązkowego stosowania przez wszystkich pracowników Instrukcję bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu podstawowych prac z zakresu gospodarki leśnej.

Pismami z dnia 15 i 19 stycznia 2026 r. obaj Zamawiający, Nadleśnictwo Połczyn (KIO 354/26) oraz Nadleśnictwo Czaplinek (KIO 419/26) zawiadomili Odwołującego o odrzuceniu jego ofert – w zakresie Pakietu 07.2026 – Leśnictwo Kluczewo (Nadleśnictwo Połczyn) oraz w zakresie Pakietu VII (Leśnictwo Sikory), Pakietu X (Leśnictwo Piaseczno) oraz Pakietu XII (Leśnictwo Czarne Wielkie)(Nadleśnictwo Czaplinek), na podstawie: art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP, art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP, „względnie gdyby przesłanka z art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP została uznana za zbyt daleko idącą, wówczas art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP” oraz o unieważnieniu postępowania w zakresie tych Pakietów na podstawie art. 255 pkt 2 PZP. Obaj Zamawiający przedstawili tożsame uzasadnienie. Wskazali, że wykroczenie, które popełnili członkowie Konsorcjum Odwołującego wpisuje się w katalog określony w przesłance wykluczenia ustanowionej w art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b) PZP oraz rozdziale 6 pkt 6.2. ppkt 2) SW Z, a ponadto za ich popełnienie wymierzono karę grzywny w drodze mandatu, która to kara również

wpisuje się w katalog wylistowany w ww. przesłance wykluczenia. Wskazali, w oparciu o cytowane wypowiedzi przedstawicieli doktryny, że nie widzą podstaw do zastosowania art. 109 ust. 3 PZP i odstąpienia od wykluczenia wykonawcy. Wskazali, że zastosowanie tego przepisu mogło być mieć miejsce, gdyby Odwołujący sam poinformował Zamawiającego w JEDZ o nałożonych mandatach. Dodali, że: „Nie jest zasadne, aby Wykonawca, który złożył oświadczenia wprowadzające Zamawiającego w błąd, które to oświadczenia były istotne dla oceny jego oferty w postępowaniu, przyznał że przedstawiał oświadczenia nierzetelne, niezweryfikowane, mógł skorzystać z dobrodziejstwa art. 109 ust. 3 PZP i zastąpić informacje nieprawdziwie, prawdziwymi.” Odnosząc się do przesłanek wykluczenia na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 „względnie” pkt 10 PZP, Zamawiający wskazali, że członkowie Konsorcjum podali w JEDZ i następnie w oświadczeniu o aktualności informacji zawartych w JEDZ – informacje który wprowadziły Zamawiających w błąd co do braku podstaw wykluczenia i podali nieprawdziwe informacje. Powołali się na orzecznictwo Izby. Wskazali na rozumienie winy nieumyślnej w postaci lekkomyślności i niedbalstwa. Zamawiający uznali, że zaniechanie Odwołującego należy zakwalifikować o najmniej jako rażące niedbalstwo, ponieważ wzorzec należytej staranności oczekiwany od przedsiębiorcy nakłada na wykonawcę, który składa dokumenty w postępowaniu, aby upewnił się, czy deklarowany w nich stan rzeczy odpowiada rzeczywistości, mają one bowiem wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego, a czego wykonawca w postępowaniu zaniechał. „Wykonawca dopuścił się naruszenia elementarnych reguł prawidłowego zachowania się w określonej sytuacji i nieprzestrzegania podstawowych zasad ostrożności, bowiem zapoznając się z SW Z oraz wypełniając JEDZ (w szczególności mając na uwadze treść pytania zawartego w Części III lit. C wierszu pierwszym JEDZ) i podmiotowe środki dowodowe powinien dokonać subsumpcji okoliczności związanych z przeprowadzonymi przez PIP kontrolami i otrzymanymi mandatami do sformułowanych przesłanek wykluczenia, a w razie braku możliwości jej dokonania we własnym zakresie, zaczerpnąć w tym zakresie opinii profesjonalisty trudniącego się w PZP. Względnie, gdyby przesłanka wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP została uznana za zbyt daleko idącą w stosunku do zachowania (zaniechania) Wykonawcy, powinien on podlegać wykluczeniu z postępowania także na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP (…)”. Oba postępowania zostały następnie unieważnione na podstawie art. 255 pkt 2 PZP, bowiem jedyne oferty złożone w postępowaniu, tj. oferty Odwołującego na poszczególne części zostały odrzucone.

Dnia 15 stycznia 2026 r. Nadleśnictwo Czaplinek skierowało do Konsorcjum zaproszenie do negocjacji w trybie zamówienia z wolnej ręki pn. „Wykonywanie usług z zakresu pozyskiwania i zrywki drewna klęskowego na terenie Nadleśnictwa Czaplinek w roku 2026, w Leśnictwie Czarne Wielkie.

Izba zaliczyła w poczet akt postępowania, w tym wskutek dopuszczenia dowodów:

1. dokumentację przekazaną w postaci elektronicznej, przesłaną do akt sprawy przez Zamawiających, w tym w szczególności: -ogłoszenia o zamówieniach, -SWZ wraz z załącznikami oraz pytaniami do SWZ, -informacje z otwarcia ofert, -wezwania do przedłożenia podmiotowych środków dowodowych z odpowiedziami, -informacje o wyborze najkorzystniejszych ofert, -wezwania do wyjaśnień w zakresie okoliczności ujawnionych w piśmie Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Szczecinie wraz z nadesłanymi wyjaśnieniami i załącznikami, -informacje o wykluczeniu wykonawców, odrzuceniu ich ofert oraz unieważnieniu postępowań; 2)dokumenty złożone przez Odwołującego, na fakty wskazane przez stronę, tj. Zaproszenie do negocjacji w trybie zamówienia z wolnej ręki skierowane do Odwołującego z dnia 15 stycznia 2026 r. od Nadleśnictwa Czaplinek.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniach, Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, co następuje.

Izba stwierdziła, że odwołania nie mają usprawiedliwionych podstaw, zaś zaskarżone czynności i zaniechania Zamawiających, w postaci wykluczenia Odwołującego z postępowań, tak na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP, jak też na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP, oraz odrzucenia jego ofert na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a PZP – Izba uznała za prawidłowe, z kilkoma uwagami.

W efekcie, oba odwołania podlegały oddaleniu w całości, z następujących względów.

Przede wszystkim, rozważenia wymagała kwestia prawidłowości zbadania i oceny zaistnienia podstaw do wykluczenia Odwołującego z postępowań w oparciu o dwojakiego rodzaju okoliczności, oparte na przepisach: 1) art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP oraz 2) art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP.

Odnosząc się do pierwszej podstawy, wskazać należy, że zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP, z postępowania o

udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który naruszył obowiązki w dziedzinie ochrony środowiska, prawa socjalnego lub prawa pracy będącego osobą fizyczną prawomocnie ukaranego za wykroczenie przeciwko prawom pracownika lub wykroczenie przeciwko środowisku, jeżeli za jego popełnienie wymierzono karę aresztu, ograniczenia wolności lub karę grzywny. Biorąc pod uwagę te okoliczności, w związku z wezwaniami Zamawiających, Odwołujący przyznał, że dnia 26 lutego 2024 r., w związku ze śmiertelnymi wypadkami przy pracy mającym miejsce w dniach 9 listopada 2023 r. oraz 4 lipca 2024 r., na wykonawcę W.G. oraz wykonawcę D.G. zostały nałożone mandaty karne w wysokości po 2.000,00 zł za popełnienie wykroczeń, o których mowa w art. 283 § 1 Kodeksu pracy, tj. brak nadzoru przy wykonywaniu prac szczególnie niebezpiecznych oraz naruszenie przepisów BHP przy wycince drzew. Mandaty te zostały przyjęte i niezwłocznie zapłacone. Mandatami prawomocnie wymierzono karę grzywny (art. 283 § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 95 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia).

Niewątpliwie, oznacza to, że ziściła się przesłanka wykluczenia wykonawcy w postaci naruszenia obowiązków w dziedzinie prawa pracy, skoro wykonawcy będący osobami fizycznymi zostali ukarani za wykroczenie przeciwko prawom pracownika i za jego popełnienie wymierzono prawomocnie karę grzywny, w postępowaniu mandatowym.

Jednocześnie z przedstawionymi Zamawiającym poprawionymi dokumentami JEDZ, opisującym szczegółowo te okoliczności, wykonawcy ci przeprowadzili samooczyszczenie (art. 110 ust. 2 PZP), podejmując próbę udowodnienia Zamawiającym spełnienia wymienionych w art. 110 ust. 2 PZP przesłanek. Jak podniesiono w odwołaniach, Zamawiający w uzasadnieniu wykluczenia Odwołującego w ogóle nie odniósł się do dokonanego samooczyszczenia, co oznacza, że go nie oceniał. W tym zakresie, Izba uznała, że rację ma Odwołujący, bowiem zaniechania Zamawiających były nieuprawnione. Zamawiający jest bowiem w każdym wypadku stwierdzenia przesłanek wykluczenia zobowiązany do oceny skuteczności dokonania samooczyszczenia, o ile jest ono złożone w okolicznościach przewidzianych w art. 110 ust. 2 PZP. Zgodnie z art. 110 ust. 2 PZP, który nie dopuszcza fakultatywności w swej dyspozycji, zamawiający ocenia, czy podjęte przez wykonawcę czynności, w ramach samooczyszczenia, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu wykonawcy. Jeżeli podjęte przez wykonawcę czynności, nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności, zamawiający wyklucza wykonawcę. Zaniechanie Zamawiających w zakresie zaniechania odniesienia się do samooczyszczenia Odwołującego w treści pism zawiadamiających o odrzuceniu ofert – jakkolwiek nieprawidłowe i naruszające przepisy, o których mowa w zarzutach nr 2 obu odwołań – nie miało wpływu i nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik postępowań o udzielenie niniejszych zamówień, z uwagi na zaistnienie podstaw do wykluczenia w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 8 lub 10 PZP, o czym poniżej.

Jednocześnie, odnosząc się do zarzutów nr 1 obu odwołań, dotyczących naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b PZP w zw. z art. 110 ust. 2 i 3 PZP w zw. z art. 16 pkt 1 PZP poprzez wykluczenie Odwołującego z postępowania pomimo tego, że Odwołujący udowodnił Zamawiającemu, że podjął, wystarczające do wykazania jego rzetelności, czynności, o których mowa w art. 110 ust. 2 PZP – zarzut ten był bezzasadny, bowiem Zamawiający w ogóle nie ocenił podjętych przez Odwołującego czynności samooczyszczenia, a więc Izba nie była w stanie zweryfikować legalności działania Zamawiającego w tym zakresie. Pamiętać bowiem należy, że Izba ocenia zgodność z prawem czynności i zaniechań zamawiającego. W tym kontekście, zaistniałym zaniechaniem nie był fakt negatywnej oceny skuteczności samooczyszczenia, lecz zupełny brak takiej oceny przez Zamawiających. Zarzut został zatem sformułowany nieprawidłowo i jako taki podlegał oddaleniu.

Ponadto, Zamawiający w uzasadnieniu wykluczenia Odwołującego odnieśli się do dopuszczalności zastosowania art.

109 ust. 3 PZP wskazując, że zasadne mogłoby być odstąpienie na tej podstawie od wykluczenia tylko w sytuacji, gdyby wykonawca poinformował Zamawiających o nałożonych mandatach, składając w tym zakresie wyczerpującą informację w JEDZ, a nie wówczas, gdy zataił te okoliczności. Bez względu na powyższe, Zamawiający uznali, że nawet gdyby mieli oceniać proporcjonalność wykluczenia Odwołującego w tej sytuacji, to istotnym jest, że wskutek naruszenia przepisów BHP doszło do śmiertelnych wypadków, zatem mimo niewielkiej kwoty mandatu, naruszenia w zakresie przestrzegania przepisów BHP były tak daleko idące, że skutkowały śmiercią pracowników, tym samym zdaniem Zamawiających nie jest to naruszenie podlegające hipotezie art. 109 ust. 3 PZP. Jak wynika z powyższego, Zamawiający nie uchylili się od oceny proporcjonalności wykluczenia. Ponadto, Izba podzieliła stanowisko Zamawiających, w zakresie braku podstaw do zastosowania zasady proporcjonalności, o której mowa w powyższej regulacji. Mowa tam bowiem o przypadkach „oczywistej” nieproporcjonalności. W niniejszej sprawie z oczywistą nieproporcjonalnością moglibyśmy mieć do czynienia w przypadku, gdy nie kwota mandatu, lecz okoliczności naruszenia obowiązków w dziedzinie prawa pracy byłyby nieznaczne, mało istotne, marginalne, a o takich nie można mówić w sytuacji, w której doprowadziły one lub choćby przyczyniły się do śmierci pracowników. Niemniej, nawet gdyby uznać, że sam fakt nałożenia nieznacznej kwoty grzywny (2.000,00 zł w stosunku do maksymalnej kwoty – 30.000,00 zł) świadczyć miałby na korzyść zastosowania art.

109 ust. 3 PZP, to i tak ewentualne naruszenia w tym zakresie nie mogły mieć i nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy.

Uwzględnione nie mogły zostać bowiem również zarzuty odwołania koncentrujące się wokół wykluczenia Odwołującego

z postępowania w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP (zarzut nr 5 i 6). Zgodnie z tymi regulacjami, z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę: który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych (pkt 8), a także, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia (pkt 10). Izba uznała, że wykluczenie Odwołującego w ustalonym stanie faktycznym, było zasadne, skoro Odwołujący nie dołożył należytej staranności przy wypełnianiu formularzy JEDZ i ustalaniu właściwej odpowiedzi na pytanie zawarte w części III, sekcja C wiersz pierwszy formularza.

Izba podzieliła argumentację Zamawiającego, który wywodził, że wykonawca związany jest treścią SW Z i przepisami PZP oraz, że powinien kierować się ich treścią. Formularz JEDZ wykonawca miał wypełnić, zgodnie z pkt 9.1. lit a) tiret 7 SW Z, na potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 2) PZP – informacje wymagane w Części III lit. C wiersz pierwszy JEDZ. W art. 109 ust. 1 pkt 2 PZP mowa zaś o naruszeniu obowiązków „w dziedzinie ochrony środowiska, prawa socjalnego lub prawa pracy”. Tym samym, sformułowanie w Części III lit. C wiersz pierwszy JEDZ „w dziedzinie prawa środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy”, nie może być wiążące jako sprzeczne z treścią PZP oraz treścią pkt 6.2. ppkt 2 SWZ. Rozstrzygające jest brzmienie adekwatnej regulacji PZP w związku z treścią SWZ.

Odwołujący wskazał, że różnicę w brzmieniu przepisu art. 109 ust. 1 pkt 2 PZP oraz JEDZ dostrzegł dopiero po otrzymaniu od Zamawiającego wezwania do wyjaśnień – co dowodzi, że nie dołożył należytej staranności przy wypełnianiu JEDZ, gdyż nie zapoznał się przedtem dokładnie z treścią SW Z. Nawet nagłówek w sekcji C JEDZ stanowi – jako wskazówka – że: „(…) do celów niniejszego zamówienia niektóre z poniższych podstaw wykluczenia mogą być zdefiniowane bardziej precyzyjnie w prawie krajowym, w stosownym ogłoszeniu lub w dokumentach zamówienia. Tak więc prawo krajowe może na przykład stanowić, że pojęcie „poważnego wykroczenia zawodowego” może obejmować kilka różnych postaci zachowania stanowiącego wykroczenie.”, co powinno nasunąć Odwołującemu pewne wątpliwości, co do rozumienia pytań zawartych w JEDZ. W takim stanie faktycznym, nie mogło mieć miejsca żadne nieporozumienie, o którym pisze Odwołujący. Takie podejście wykonawcy do wzięcia udziału w postępowaniu i wagi składanych oświadczeń, nie zasługuje na ochronę. W tym kontekście, niewątpliwie zatem Odwołujący w wyniku niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające Zamawiającego w błąd, co do okoliczności podlegania wykluczeniu, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiających (art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP). Izba uznała, że Odwołujący dopuścił się niedbalstwa, skoro, wbrew obowiązkowi każdego wykonawcy biorącego udział w postępowaniu, nie zapoznał się rzetelnie z dokumentami zamówienia i nie zweryfikował należycie sposobu złożenia oświadczeń w zakresie istnienia podstaw do wykluczenia ich z postępowania. Uwzględnieniu podlegał zawodowy charakter prowadzonej przez Odwołującego działalności gospodarczej i fakt, że zachowanie Odwołującego odbiegało od miernika należytej staranności. Stąd, nie mogło być mowy o lekkomyślności, najlżejszym stopniu winy nieumyślnej, który mógłby mieć miejsce wówczas, gdyby Odwołujący, mieli podstawy do uznania, że treść formularza JEDZ jest rozstrzygająca z pkt widzenia brzmienia ww. przesłanki wykluczenia (np. ze względu na instrukcję).

Izba nie stwierdziła zaś podstaw do wykluczenia Odwołującego z postępowania w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP, a bynajmniej Zamawiający nie wykazał, że Odwołujący w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub, że Odwołujący zataił te informacje. Podkreślić należy, że decyzja zamawiającego dotycząca wykluczenia wykonawcy z postępowania musi być zawsze jednoznaczna i w sposób niebudzący wątpliwości wskazująca na ustalenia zamawiającego i jego rozstrzygnięcie co do podstawy wykluczenia wykonawcy. Niedopuszczalne było zatem wskazanie przez Zamawiającego w zawiadomieniu z dnia 15 stycznia, że „Względnie, gdyby przesłanka wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP została uznana za zbyt daleko idącą w stosunku do zachowania (zaniechania) Wykonawcy, powinien on podlegać wykluczeniu z postępowania także na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP,(…)” Brak jednoznacznego wskazania podstaw wykluczenia wskazuje na wątpliwości samego zamawiającego co do okoliczności wykluczenia, co nie sprzyja pewności obrotu prawnego, nie pozwala wykonawcy ustalić, co było rzeczywistą przyczyną jego wykluczenia, nie pozwala na ustalenie skutków wykluczenia, w tym okresu karencji. Niemniej, uznanie, że Odwołujący nie podlega wykluczeniu w oparciu o art.

109 ust. 1 pkt 8 PZP oraz, że błędem było powołanie się przez Zamawiającego w tym wypadku na obie podstawy wykluczenia, nie ma wpływu na wynik postępowania, toteż odwołanie nie podlega uwzględnieniu w tym zakresie (art. 554 ust. 1 pkt 1 PZP).

Nie ulega wątpliwości, że w przypadkach wykluczenia wykonawcy w oparciu art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP nie ma zastosowania zasada proporcjonalności wykluczenia, tzn. że zamawiający nie może nie wykluczyć wykonawcy, nawet jeżeli wykluczenie byłoby w sposób oczywisty nieproporcjonalne.

Jeśli zaś chodzi o powołany przez Odwołującego obowiązek uwzględnienia samooczyszczenia złożonego przez Odwołującego w piśmie z 5 stycznia, to nie sposób przyznać Odwołującemu racji, skoro – to nie Odwołujący wyprowadził Zamawiającego z błędu, lecz błąd wykrył Zamawiający. W takich okolicznościach, w orzecznictwie Izby uznaje się, że nie może dojść do samooczyszczenia. W ocenie Izby, w istocie bowiem, taka sytuacja prowadziłaby do zaprzeczenia przesłance z art. 110 ust. 2 pkt 2 PZP, w świetle której, żeby skutecznie się „samooczyścić” wykonawca powinien wyczerpująco wyjaśnić fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania, lub zamawiającym. W sytuacji, gdy to zamawiający wykrył błąd, nie może być mowy o aktywnej współpracy wykonawcy z zamawiającym celem wyczerpującego wyjaśnienia faktów i okoliczności związanych z przedstawieniem przez wykonawcę błędnych informacji. Podkreśla się również, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego niedopuszczalne jest zastępowanie informacji nieprawdziwych informacjami prawdziwymi.

Izba nie zgodziła się również z zarzutem naruszenia przez Zamawiających art. 260 PZP poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wyczerpującego zawiadomienia Odwołującego o okolicznościach faktycznych i prawnych stanowiących podstawę wykluczenia Odwołującego z udziału w postępowaniu oraz odrzucenia jego oferty, co z kolei stanowiło przyczynę unieważnienia postępowania. Co istotne, w odwołaniu został powołany niewłaściwy przepis, podstawą oceny czynności Zamawiającego w tej sytuacji powinien być bowiem art. 253 ust. 1 pkt 2 PZP. Przepis art. 260 PZP znajduje zastosowanie tylko do uzasadnienia podstaw unieważnienia postępowania. Bez względu na powyższe, Izba uznała, że uzasadnienie odrzucenia oferty Odwołującego, przedstawione przez Zamawiającego w obu zawiadomieniach zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne i prawne, jak też jest wyczerpujące. Zamawiający wyraźnie wskazali na podstawy prawne odrzucenia oferty Odwołującego w efekcie wykluczenia go z postępowania oraz opisali stan faktyczny, który do tego doprowadził. Niewątpliwie, z treści zawiadomień wynika, że konsekwencje związane są z ujawnieniem przez Zamawiających, że Odwołujący w JEDZ udzielił odpowiedzi „NIE” na zadane w części III lit. C wiersz pierwszy pytanie i nie ujawnił Zamawiającemu faktu nałożenia na dwóch członków Konsorcjum mandatu karnego w związku z naruszeniem przepisów prawa pracy. Zamawiający powołał się na adekwatne przepisy i orzecznictwo.

Oddaleniu podlegało również odwołanie w zakresie zarzutu nr 7 odnoszącego się do unieważnienia postępowania w oparciu o art. 255 pkt 2 PZP pomimo, że oferta Odwołującego złożona w postępowaniu, na ww. pakiet, nie podlegała odrzuceniu z postępowania, a w konsekwencji, nie zaistniała przesłanka umożliwiająca Zamawiającemu unieważnienie postępowania. Naturalną konsekwencją oddalenia zarzutów Odwołującego dotyczących odrzucenia jego oferty jest stwierdzenie, że skoro złożył on jedyną ofertę w zakresie poszczególnych pakietów w obu postępowaniach, to zgodnie z powołaną regulacją – Zamawiający zobowiązani byli do unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 552 ust. 1, art. 553 zd. 1, art. 554 ust. 1 pkt 1 PZP, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania – w obu sprawach, na podstawie 557 PZP oraz w oparciu o przepisy 1 i pkt 2 lit. b) w zw. z 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobieraniu wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437 ze zm.), w świetle których w przypadku oddalenia odwołania przez Izbę w całości, koszty ponosi odwołujący, zaś Izba zasądza koszty od odwołującego na rzecz zamawiającego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Izba orzekła jak w sentencji.

Przewodnicząca

………….................