Wyrok KIO 806/24 z 29 marca 2024

1. Oddala odwołanie, 2.Kosztami postępowania obciąża Odwołującego i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20.000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych 00 groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga z​ a pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca

………………………….. …………………………. ………………………….

Sygn. akt

KIO 806/24

U z asadnienie Województwo Podkarpackie – Podkarpacki Zarząd Dróg Wojewódzkich, dalej: „Zamawiający” prowadzi, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, dalej: „ustawa Pzp” postępowanie o udzielenie zamówienia pn.: „Rozbudowa DW 988 n​ a odcinku od miejscowości Czudec do miejscowości Zaborów”, dalej: „Postępowanie”.

W dniu 11 marca 2024 r. wykonawca Geosolid Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z​ siedzibą w Krakowie, dalej: „Odwołujący” wniósł odwołanie od następujących niezgodnych z​ przepisami ustawy Pzp czynności Zamawiającego, podjętych oraz zaniechanych ​ przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego tj.: w 1)zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez BUDIMEX S.A. (dalej: „BUDIMEX”) mimo, że zawiera rażąco niską cenę i złożone przez BUDIMEX wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny i nie odnosiły się do wszystkich elementów cenotwórczych, do wyjaśnienia których wzywał Zamawiający, 2)zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez BUDIMEX, mimo że zawiera błędy ​w obliczeniu ceny lub kosztu oraz

1. zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez BUDIMEX S.A. mimo, że treść oferty BUDIMEX jest niezgodna z warunkami zamówienia.

Odwołujący zarzucił naruszenie następujących przepisów: art. 226 ust. 1 pkt 5 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 5, a nadto art. 226 ust. 1 pkt. 10 w zw. z art. 16 pkt 1, 2 ustawy PZP w zw. z art. 239 ust.

1​ ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty BUDIMEX mimo, że oferta (wyjaśnienia rażąco niskiej ceny stanowiące integralną część oferty) jest niezgodna z warunkami zamówienia oraz zawiera ona rażąco niską cenę w stosunku do zamówienia, jak i rażąco niskie ceny jednostkowe stanowiące istotną część składową oferty oraz mimo tego, że BUDIMEX ​ złożonych wyjaśnieniach nie wykazał, że złożona przez niego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, przyjął założenia w realizacji Zamówienia sprzeczne z warunkami zamówienia, a​ nadto złożone wyjaśnienia nie odnosiły się do wszystkich elementów cenotwórczych, do wyjaśnienia których wzywał Zamawiający oraz oferta (wyjaśnienia rażąco niskiej ceny) zawierały błędy w obliczeniu ceny lub kosztu, a w

konsekwencji poprzez wybór oferty BUDIMEX jako najkorzystniejszej, co jest sprzeczne z zasadą uczciwej konkurencji i​ przejrzystości postępowania.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania, unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu oraz przeprowadzenie ponownego badania i oceny ofert, odrzucenie oferty BUDIMEX jako niezgodnej z warunkami zamówienia i zawierającej rażąco niską cenę.

Odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodów od Załącznika nr 5 do Załącznika nr 38 ​ celu wykazania, że oferta BUDIMEX (wyjaśnienia rażąco niskiej ceny stanowiące integralną część oferty) jest w niezgodna z warunkami zamówienia oraz zawiera rażąco niską cenę ​ stosunku do zamówienia i rażąco niskie ceny jednostkowe stanowiące istotną część składową oferty na fakt, że w BUDIMEX w złożonych wyjaśnieniach nie wykazał, że złożona przez niego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, przyjął założenia realizacji Zamówienia sprzeczne z warunkami Zamówienia, a nadto złożone wyjaśnienia nie odnosiły się do wszystkich elementów cenotwórczych do wyjaśnienia których wzywał Zamawiający oraz zawierały błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.

W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, że Zamawiający prowadzi Postępowanie pn.: „Rozbudowa DW 988 na odcinku od miejscowości Czudec do miejscowości Zaborów”.

W toku Postępowania, Zamawiający w dniu 21 grudnia 2023 r. wezwał Przystępującego d​ o złożenia wyjaśnień dotyczących zaoferowanych cen.

W dniu 10 stycznia 2024 r. Przystępujący złożył wyjaśnienia zastrzegając zawarte w nich ​ nich informacje jako tajemnicę przedsiębiorstwa. w W dniu 30 stycznia 2024 r. Zamawiający poinformował o wyborze jako najkorzystniejszej oferty Przystępującego, co spotkało się ze sprzeciwem Odwołującego, który dnia 10.02.2024 r. złożył odwołanie do KIO, stawiając Zamawiającemu m. in. zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 i ust. 3, art. 74 ust. 1 i ust. 2 ustawy PZP w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o​ zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej ustawy „ZNK”) zw. z art. 16 pkt 1, 2 ustawy PZP poprzez bezpodstawne utajnienie części wyjaśnień złożonych przez wykonawcę BUDIMEX ​ ramach procedury, o której mowa w art. 224 ust. 1 ustawy PZP, pomimo tego, że zastrzeżone informacje nie stanowiły w tajemnicy przedsiębiorstwa i/lub BUDIMEX nie zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz nie wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, co utrudnia Odwołującemu weryfikację złożonych przez BUDIMEX S.A. wyjaśnień, co jest sprzeczne z zasadą uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

W dniu 26.02.2024 r. w KIO odbyła się rozprawa w tej sprawie (sygn. akt KIO 443/24), zaś w dniu 28.02.2024 r. zapadł wyrok, ​ którym KIO nakazała Zamawiającemu odtajnienie wyjaśnień złożonych przez BUDIMEX w i​ unieważnienie czynności wyboru jako najkorzystniejszej oferty BUDIMEX. W dniu 1.03.2024 r. Zamawiający unieważnił dokonaną w dniu 30.01.2024 r. czynność wyboru oferty BUDIMEX, unieważnił czynność oceny i badania ofert i dokonał ponownych czynności w Postępowaniu. W dniu 1.03.2024 r. Zamawiający ponownie poinformował o wyborze jako najkorzystniejszej oferty BUDIMEX. W międzyczasie Odwołujący zapoznał się z odtajnionymi wyjaśnieniami ceny złożonymi przez BUDIMEX podczas Postępowania. Odwołujący wskazał, że analiza wyjaśnień ceny złożonych przez BUDIMEX prowadziła do wniosku, że złożona przezeń oferta zawiera rażąco niską cenę, że jest niezgodna z warunkami zamówienia, a nadto iż zawiera błędy w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu oraz nie zawiera wszelkich informacji, do złożenia których Zamawiający BUDIMEX wzywał.

W wezwaniu przesłanym przez Zamawiającego do BUDIMEX z dnia 21 grudnia 2023 r. Zamawiający wskazał:

„W związku ze złożeniem przez Wykonawcę oferty w ww. postępowaniu, której części składowe wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia oraz budzą wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z​ wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia, Zamawiający działając na podstawie art. 224 ust. 1 Pzp, zwraca się o złożenie wyjaśnień dotyczących zaoferowanych cen w zakresie:

1. Kalkulacja kosztów branży drogowej,
2. Kalkulacja kosztów branży sanitarnej – Budowa rowów krytych,
3. Kalkulacja kosztów branży konstrukcyjnej – Budowa ekranów akustycznych,
4. Kalkulacja kosztów branży konstrukcyjnej – Zabezpieczenie osuwiska: a) Pale fundamentowe, b) Mikropale iniekcyjne, c) Oczep żelbetowy dla konstrukcji oporowej nr 1, d) Oczep żelbetowy dla konstrukcji oporowej nr 2,

e) Dren francuski, f) Dreny wiercone.

Zamawiający zwrócił się o przedstawienie przyjętej metody kalkulacji w złożonej ofercie wraz ze szczegółowym rozbiciem cenowym dotyczącym wskazanych pozycji oraz pozostałych składowych kalkulacji kosztorysowej (m.in. robocizny, materiału, sprzętu, transportu, podwykonawstwa itd.), które pozwalałaby zweryfikować przyjętą przez Wykonawcę wartość robót”.

Dowód: - Załącznik nr 5 Wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących zaoferowanych cen Wezwanie dotyczyło elementów cenotwórczych o wartości ponad 67 % wartości oferty. Ceny jednostkowe zawarte w poszczególnych branżach stanowiły istotną część składową oferty BUDIMEX.

W odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego BUDIMEX przesłał wyjaśnienia wraz z​ załącznikami, w tym kosztorysami dotyczącymi branży drogowej, branży sanitarnej – budowy rowów krytych, branży konstrukcyjnej- budowy ekranów akustycznych, branży konstrukcyjnej- zabezpieczenia osuwiska oraz ofertami podwykonawców - załączniki z kosztorysami (załączniki 6-9).

Odwołujący wskazał, że BUDIMEX wbrew treści wezwania nie dokonał szczegółowego rozpisania nakładów RMS (robocizny, materiałów, sprzętu) w zakresie punktów:

1. Kalkulacja kosztów branży sanitarnej – Budowa rowów krytych,
2. Kalkulacja kosztów branży konstrukcyjnej – Zabezpieczenie osuwiska: a) Pale fundamentowe, b) Mikropale iniekcyjne, c) Oczep żelbetowy dla konstrukcji oporowej nr 1, d) Oczep żelbetowy dla konstrukcji oporowej nr 2, e) Dren francuski, f) Dreny wiercone.

Dla punktu 3) Kalkulacja kosztów branży konstrukcyjnej – Budowa ekranów akustycznych BUDIMEX rozpisał materiał tylko w jednej na osiemnaście pozycji kosztorysowych.

Dla punktu 1) Kalkulacja kosztów branży drogowej BUDIMEX rozbił jedynie część pozycji, popełniając przy tym szereg błędów, w tym w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu – co Odwołujący wykazał dalej w uzasadnieniu.

Dowód: - Załącznik nr 6 C.1 branża drogowa wyjaśnienia, - Załącznik nr 7 C 4.1 branża sanitarna - budowa rowów krytych, - Załącznik nr 8 C 5.1 ekrany wyjaśnienia, - Załącznik nr 9 C5.2 osuwiska wyjaśnienia.

Odwołujący wskazał, że nie może schodzić z pola widzenia, iż BUDIMEX na przygotowanie wyjaśnień otrzymał od Zamawiającego aż 20 dni z czego 11 roboczych, co dobitnie wskazuje na intencję Zamawiającego, który z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością oczekiwał precyzyjnych i szczegółowych wyjaśnień, dowodów i informacji, a nie zdawkowego odniesienia do wątpliwości Zamawiającego. Odwołujący zauważył, iż wezwanie poczynione ​ trybie art. 224 PZP rodzi domniemanie zaoferowania przez wykonawcę ceny rażąco niskiej, które to winno zostać w przez ów wykonawcę obalone (tak: w szczególności Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 13 stycznia 2023 r., KIO 3488/22, LEX 3509611). Nadto wedle art. 224 ust. 5 PZP „Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.”.

W ocenie Odwołującego już sam brak wyjaśnień odnośnie elementów cenotwórczych i​ sposobu wyliczenia ceny, dokładnie, a nie blankietowo wskazanych w wezwaniu, powinien skutkować odrzuceniem oferty Odwołującego.

Analiza złożonych wyjaśnień prowadziła do wniosku, że BUDIMEX z jednej strony nie wykazał rentowności elementów cenotwórczych, których wyjaśnienia domagał się Zamawiający, wprost przeciwnie popełnił w ramach wyjaśnień i sporządzania kalkulacji błędy w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, jak również nie udzielił w znacznym zakresie odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego, a nadto z drugiej swoje wyjaśnienia oparł na założeniach sprzecznych z warunkami zamówienia, planując realizację umowy w sposób sprzeczny z​ warunkami zamówienia.

W wyjaśnieniach treści SW Z z dnia 23 października 2023 r. (odpowiedź np. na pytanie nr 9), Zamawiający wielokrotnie podkreślał, że „Oferta wykonawcy winna obejmować rozwiązania wynikające z dokumentacji projektowej i pozostałych dokumentów udostępnionych przez Zamawiającego w ramach niniejszego postępowania przetargowego. Zmiany nie powodujące istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego są możliwe do wprowadzenia na wniosek Wykonawcy na podstawie i w trybie Klauzuli 13 W SK na etapie realizacji Umowy o ile Zamawiający wyrazi na nie zgodę.

Wprowadzenie zmian wymagać będzie sporządzenia Protokołu Konieczności i zawarcia Aneksu do Umowy.

Jednocześnie warunkiem dokonania zmian i uzyskania zgody Zamawiającego na ich wprowadzenie, jest uzyskanie ich kwalifikacji jako nieistotnych w świetle prawa budowlanego od Projektanta pełniącego Nadzór Autorski. Treść odpowiedzi należy czytać łącznie.”

Zgodnie z warunkami zamówienia - Szczegółowe Specyfikacje Techniczne „Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 988 Babica – Strzyżów – Twierdza – Warzyce na odcinku od km ok. 5+533 do km ok. 8+622 w m. Czudec i Zaborów wraz z budową i przebudową infrastruktury technicznej, budowli i urządzeń budowlanych (dalej „SST”) pkt 1.5.3 (strona 7) „Zgodność robót z dokumentacją projektową i STWiORB Dokumentacja projektowa, STWiORB i​ wszystkie dodatkowe dokumenty przekazane Wykonawcy przez Inżyniera/Kierownika projektu stanowią część umowy, a wymagania określone w choćby jednym z nich są obowiązujące dla Wykonawcy tak jakby zawarte były w całej dokumentacji. W przypadku rozbieżności w ustaleniach poszczególnych dokumentów obowiązuje kolejność ich ważności wymieniona w Umowie z Wykonawcą. Wykonawca nie może wykorzystywać błędów lub opuszczeń w dokumentach kontraktowych, a o ich wykryciu winien natychmiast powiadomić Inżyniera/Kierownika projektu, który podejmie decyzję o wprowadzeniu odpowiednich zmian i​ poprawek. W przypadku rozbieżności, wymiary podane na piśmie są ważniejsze od wymiarów określonych na podstawie odczytu ze skali rysunku. Wszystkie wykonane roboty i​ dostarczone materiały będą zgodne z dokumentacją projektową i STWiORB. Dane określone w dokumentacji projektowej i w STWiORB będą uważane za wartości docelowe, od których dopuszczalne są odchylenia w ramach określonego przedziału tolerancji. Cechy materiałów i​ elementów budowli muszą wykazywać zgodność z określonymi wymaganiami, a rozrzuty tych cech nie mogą przekraczać dopuszczalnego przedziału tolerancji.”

Zgodnie zaś z pkt 2.1. str. 12 SST podkreślono, że „Wszystkie towary i materiały, które mają być włączone do robót budowlanych muszą być nowe, nieużywane, wykonane wg najnowszych lub bieżących wzorów, zawierające wszystkie postępy w dziedzinie projektowania oraz wytwarzania materiałów oraz mają spełniać wymagania ustawy z dnia 1​ 6 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r. nr 92, poz. 881) i rozporządzeń wykonawczych [Dz.U.2006 nr 245, poz. 1782] i [Dz.U.2006 nr 195, poz. 2011].”

BUDIMEX nie zastosował się do wskazanych wyżej wytycznych. W wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny potwierdził bowiem, że będzie realizował Zamówienie w sposób niezgodny z ww. warunkami.

Zamawiający był świadomy tego, że rozwiązania zaprezentowane w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny odbiegają od dokumentacji przetargowej. W piśmie z 30 stycznia 2024 r., Zamawiający wskazał, że zmiany technologiczne zaprezentowane w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny nie zostały zaakceptowane. Stanowisko Zamawiającego jest zatem niekonsekwentne, ponieważ z jednej strony uznał wyjaśnienia rażąco niskiej ceny za wystarczające, a z drugiej strony przyznał, że te wyjaśnienia są oparte o założeniach niezgodnych z warunkami zamówienia.

Dowód: - Załącznik nr 10 - pismo Zamawiającego z 30 stycznia 2024 r.

W ocenie Odwołującego, doszło do kuriozalnej pomyłki, polegającej na tym, że Zamawiający nie odrzucił oferty BUDIMEX mimo, że wiedział, że rozwiązania technologiczne zaprezentowane w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny są niezgodne z warunkami zamówienia.

Odwołujący wskazał przykłady niezgodności oferty BUDIMEX z warunkami zamówienia, jej niedoszacowania oraz braku wyjaśnień ceny.

Branża drogowa Branża drogowa stanowi 42,5 % wartości oferty BUDIMEX. Jest to istotna część składowa oferty.

BUDIMEX wbrew treści wezwania nie dokonał szczegółowego rozpisania nakładów na robociznę, materiały i sprzęt, pomimo tego, iż Zamawiający żądał od niego takiego rozbicia.

1. Pozycja 59 „Warstwa mrozoochronna - warstwa ulepszonego podłoża C0.4/0.5 gr. 25cm” A. Metoda mieszania na miejscu również na terenie zabudowanym Zgodnie z SST strona 128, pkt 5.6.2. metodę mieszania na miejscu można stosować tylko poza terenem zabudowanym.

Natomiast z wyjaśnień złożonych przez BUDIMEX wynika, że ten planuje zastosować tę metodę również na terenie zabudowanym.

Jak wskazał BUDIMEX w wyjaśnieniach C.1 branża drogowa wycenę przygotował w oparciu o uzyskane oferty potencjalnych podwykonawców zawierające robociznę i sprzęt.

Dowód: - Załącznik nr 6 C.1 branża drogowa wyjaśnienia Znaczna część rozbudowywanego odcinka drogi przebiega przez centrum Zaborowa, który jest terenem zabudowanym.

W bardzo bliskiej odległości przewidzianego do rozbudowy odcinka drogi mieści się Szkoła Podstawowa im. Ks.

Stanisława Konarskiego ​ Zaborowie czy Kościół pod wezwaniem NMP Królowej Polski w Zaborowie, a więc miejsca, gdzie gromadzi się wiele w ludzi w szczególności dzieci.

Dowód: - Załącznik nr 11 Zdjęcia potwierdzające to, że droga przebiega przez teren zabudowany.

W poz. nr 59 (w tabeli l.p. 59.d.4.6) Załącznika nr 6, BUDIMEX wskazuje „Warstwa mrozoochronna - warstwa ulepszonego podłoża C0.4/0.5 gr. 25cm” została wyceniona przez BUDIMEX w oparciu o oferty firm KOTPOL i „Cement Ożarów”.

Zgodnie z przedstawioną kalkulacją BUDIMEX nie zamierza stosować się do wymagań SST i​ całą stabilizację wykonywać na miejscu (z materiałów Budimex zakłada jedynie spoiwo, brak założenia gotowej mieszanki C0.4/0.5 lub co najmniej kruszywa do jej wykonania samemu).

Zgodnie z ofertą firmy Kotpol Warstwa mrozoochronna – warstwa ulepszonego podłoża C0.4/0.5 będzie wykonywana na miejscu, gdyż brak założonego sprzętu niezbędnego do załadunku transportu mieszanki, a założono sprzęt typowy do wykonywania stabilizacji na miejscu (rotor, siewka), (na żółto zaznaczona pozycja w Załączniku nr 12). Oferta firmy Kotpol jedynie dla pozycji związanych ze stabilizacją C1,5/2 przewidziała możliwość wykonywania stabilizacji w wytwórni mobilnej.

Powyższe potwierdza to, że w treści wyjaśnień BUDIMEX i oferty Kotpol brak jest jakichkolwiek informacji o ujęciu w kalkulacji kosztów dostaw gotowej mieszanki na obszary terenu zabudowanego i jej wbudowania. Konieczność takich dostaw i wbudowania znacznie zwiększa koszty wykonania tej stabilizacji w porównaniu do korzystniejszego cenowo, aczkolwiek niezgodnego z warunkami zamówienia stabilizowania w terenie zabudowanym w związku z​ czym widoczne jest rażące niedoszacowanie kosztów w kalkulacji firmy BUDIMEX.

Dowód: - Załącznik nr 12 - oferta Kotpol Wykonywanie stabilizacji na miejscu powoduje rozpylanie po okolicy spoiw, które są toksyczne dla organizmów ludzkich i bardzo negatywnie wpływa na zdrowie ludzi. Pylące się po okolicy spoiwa mogą powodować też istotne szkody majątkowe. Są to bowiem środkami wysoko higroskopijne i żrące, reagujące przykładowo tylko z elementami metalowymi, mogące skutkować wystąpieniem lub znacznym zwiększeniem zjawiska korozji.

Dodatkowo BUDIMEX zamierza stosować spoiwo zawierające popioły lotne.

Dowód: - Załącznik nr 13 - informacje ze strony Cement Ożarów Wdychanie rozpylonych popiołów może stać się przyczyną licznych chorób, co opisuje chociażby artykuł naukowy dr hab. n. med. Magdalena Paplińska-Goryca, dostępny na oficjalnej stronie Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (https://www.wum.edu.pl/jak-nasze-pluca-regeneruja-sie-po-wdychaniu-pylu-zawieszonego-i-mikroplastiku).

Dowód: - Załącznik nr 14 artykuł Także zgodnie z opinią sporządzoną przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną (załącznik do odwołania):

„Działanie pyłów na organizm ludzki może być przyczyną mechanicznego uszkodzenia błon śluzowych lub skóry, choroby uczuleniowej, pylicy płuc, a​ także choroby nowotworowej."

Dowód: - Załącznik nr 15 Opinia Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej Dopuszczenie zatem firmy BUDIMEX do realizacji kontraktu, może mieć niekorzystne konsekwencje dla mieszkańców Zaborowa, w szczególności dzieci i to zarówno w aspekcie zdrowotnym i fizykalnym, jak również finansowym.

B) Brak zachowania wytycznych Cement CEM I.

Zgodnie z SST - 2.2.2 (strona 124), „Cement. Należy stosować cement wg PN-EN 197-1[1], np. CEM I, klasy 32,5 N, 42,5 N, 52,5 N. Przechowywanie cementu dostarczonego: d​ ) w workach, co najmniej trzywarstwowych, o masie np. 50 kg – do 10 dni w miejscach zadaszonych na otwartym terenie o podłożu twardym i suchym oraz do terminu trwałości podanego przez producenta w pomieszczeniach o szczelnym dachu i ścianach oraz podłogach suchych i czystych. Cement na paletach magazynuje się z dopuszczalną wysokością 3 palet, cement niespaletowany układa się w stosy płaskie o liczbie 12 warstw (dla worków trzywarstwowych), e) luzem – przechowuje się w magazynach specjalnych (zbiornikach stalowych, betonowych) przystosowanych do pneumatycznego załadowania i​ wyładowania.”

BUDIMEX zaś przewiduje zastosowanie tańszego zamiennego spoiwa jakim jest REYMIX ​ ilości 4%. Z dokumentów firmy Cement Ożarów dostępnych na ich stronie (https://ozarow.com.pl/p-hsd-22-5-e-luzw reymix-stabilizacja) wynika „Hydrauliczne spoiwo drogowe zawierające w swoim składzie około 50% klinkieru portlandzkiego. REYMIX-STABILIZACJA HSD 22,5 E(W) jest przeznaczone do wykonywania warstw ulepszonego podłoża, podbudowy pomocniczej i zasadniczej w infrastrukturze drogowej i kolejowej.”

Dowód: - Załącznik nr 13 - REYMIX-STABILIZACJA - Załącznik nr 16 Zgodnie z treścią SST (strona 126, Tabela 4) „Zawartość spoiwa (cementu) w mieszance powinna być określona na podstawie procedury projektowej i/lub doświadczenia z​ mieszankami wyprodukowanymi przy użyciu proponowanych składników. Zawartość spoiwa powinna być mniejsza od

minimalnych wartości przedstawionych w tabeli 4.”

Dowód: - Załącznik nr 17 – wyciąg z SST Jako że grunt rodzimy, zgodnie z dokumentacją geologiczną jest bardzo zróżnicowany należało do kalkulacji bezpiecznie przyjąć 5% cementu. BUDIMEX przyjął zaś 4% spoiwa REYMIX, które jak wyżej wskazano w około połowie składa się z klinkieru portlandzkiego. Zgodnie z aktualną normą PN-EN 197-1:2012 Cement -- Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku Cement CEM I składa się w od 95% do 100% z klinkieru portlandzkiego, pozostałe 0-5% to „składniki drugorzędne”. W związku z​ tym BUDIMEX de facto zamierza ulepszać grunt rodzimy stosując ok. 2% cementu, a więc mniej niż minimalne 3% wynikające z SST. Wykonawca zatem oferuje ponownie rozwiązanie wykonanie przedmiotu Zamówienia niezgodne z SST, a więc i z warunkami SWZ. ​ a marginesie należy wskazać, iż REYMIX w porównaniu do cementu jest znacznie tańszy N (​ ok 30%), co za tym idzie o tyle oferta BUDIMEX jawi się jako niedoszacowana (vide – przedłożona przez BUDIMEX oferta Cement Ożarów) .

Dodatkowo SST w pkt 2.2.8.1 Grunt do stabilizacji cementem na stronie 124 przewiduje szereg wymagań co do gruntu dla tej pozycji.

Dowód: - Załącznik nr 18- wyciąg z SST Przy wycenieniu tej pozycji BUDIMEX całkowicie pominął możliwość nieprzydatności gruntu rodzimego w jakimkolwiek stopniu, co także w obszarach terenu niezabudowanego wiązałoby się z koniecznością zakupu i przywiezienia dodatkowego materiału. Powyższe przesądza o​ tym, że oferta BUDIMEX w tym zakresie jest zarówno niezgodna z warunkami zamówienia ale i niedoszacowana i skalkulowana poniżej kosztów jej wykonania. Wyjaśnienia ceny zaprezentowane przez BUDIMEX w tym zakresie dowodzą natomiast, że oferta jest niedoszacowana i oparta na nieprawidłowych założeniach.

W ocenie Odwołującego w tej części oferty występuje błąd w kalkulacji. Cena nie obejmuje całego przedmiotu zamówienia.

1. Wykonanie stabilizacji C1.5/2 Pozycje od 56 do 58 (w tabeli l.p. 56.d.4.6. do 58.d.4.6) dotyczą wykonania stabilizacji C1.5/2, która zgodnie z SST należy wytwarzać w wytwórniach (mieszarkach stacjonarnych lub mobilnych). Dodatkowo SST (pkt. 2.2.1, str. 110) przedstawia szczegółowe wymagania dotyczące kruszywa, którego należy użyć do wykonania mieszanki (vide Tabela 1 Wymagania według WT-5[26] i PN-EN 13242[13] wobec mieszanek związanych cementem w warstwie ulepszonego podłoża.

Kalkulacja firmy BUDIMEX sugeruje wykonywanie stabilizacji na miejscu. Co prawda oferta firmy Kotpol przewiduje możliwość wykonania mieszanki w wytwórni mobilnej, jednak wtedy BUDIMEX winien był zwiększyć nakład na sprzęt, gdyż należałoby kruszywo dostarczyć najpierw do wytwórni, a następnie gotową mieszankę w miejsce wbudowania.

BUDIMEX natomiast jako cenę sprzętu podaje od 3,00 do 6,00 zł, czyli tyle co na samo mieszanie ​ wytwórni przewidział Kotpol. W kalkulacji kosztu pominięto zatem wszelkie pozostałe składowe, chociażby te w związane z transportem kruszyw na teren zakładu produkcyjnego i​ gotowej mieszanki na miejsce wbudowania, nie mówiąc już o kosztach kruszywa niezbędnego do wykonania stabilizacji z dowozu (co uwidacznia założenie wykonania przez Budimex stabilizacji na miejscu, która realizowana z gruntu rodzimego).

Dodatkowo oferta firmy KOTPOL zawiera inny zakres dla pozycji nr 57 „Warstwa mrozoochronna z mieszanki związanej spoiwem hydraulicznym C1.5/2 (z betoniarki) grubości 30 cm” (mniejsza powierzchnia niż w kosztorysie BUDIMEXu).

Jednak co najważniejsze, dokumentacja przetargowa nie zezwala na wykorzystanie kruszywa z rozbiórki do wykorzystania przy produkcji mieszanki C1.5/2. Jako, że wymagania co do kruszyw są ściśle określone oferenci winni byli ofertę przygotować na ich podstawie. BUDIMEX zaś w żaden sposób nie dowodzi, że rozebrane kruszywo będzie spełniać wymagania dokumentacji, Odwołujący zaś wskazuje, iż z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością będzie to praktycznie niemożliwe, a to przez wzgląd na to liczne zanieczyszczenia i wady powstałe w materiale podczas rozbiórki. Nadto na taką optymalizację BUDIMEX winien wpierw uzyskać zgodę Zamawiającego, to będzie możliwe dopiero w toku procesu budowlanego, z wszelkimi konsekwencjami z tym związanymi (przykładowo – obniżenie wynagrodzenia). Zgodnie z SST (str.13, pkt. 2.8 Materiały pochodzące z rozbiórek) „Część materiałów z rozbiórki, które zgodnie z postanowieniami warunków umowy stanowią własność Zamawiającego, Wykonawca przetransportuje oraz złoży w miejscach wskazanych przez Zamawiającego. Pozostałe materiały z rozbiórki Wykonawca usunie poza Plac Budowy i​ zutylizuje przy przestrzeganiu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 z późniejszymi zmianami). Odstępstwa od tej zasady zostały wskazane ​ dokumentacji (część przedmiarowa). Dotyczą one np. humusu, gruntu z wykopów, to jest elementów które Projektant w przewidział do ponownego użycia po spełnieniu wymogów dla nich określonych.” Odwołujący nie znajduje zapisów

projektanta dopuszczających ponowne wykorzystanie rozebranego kruszywa.

W związku z tym przyjęta kalkulacja przez BUDIMEX świadczy po raz kolejny o znaczącym jej niedoszacowaniu, a tym samym zaniżeniu zaoferowanej ceny poniżej kosztu związanego z jej wykonaniem. BUDIMEX pominął bowiem koszty najistotniejszej składowej w tej pozycji, czyli kruszywa. Jak widać nawet z ofert załączonych przez BUDIMEX koszt kruszywa to kilkadziesiąt złotych za tonę, czyli często blisko 60-100 zł za m3. Czyli w wycenie pozycji n​ r 56-58 BUDIMEX nie ujął w kosztach ponad pół miliona złotych netto.

Odwołujący wskazał, że oferta BUDIMEX w tym zakresie jest zatem nie dość, że niezgodna z​ warunkami zamówienia, to jeszcze w zasadzie poniżej kosztu wytworzenia usługi, a więc zawierająca cenę rażąco niską. W ocenie Odwołującego zachodzą tu przesłanki do uznania, że mamy do czynienia z błędem w obliczenie ceny w zakresie poz. nr 56-58.

Odwołujący nie zgodził się nadto z sytuacją, w której Zamawiający uznał wyjaśnienia rażąco niskiej ceny oparte na rozwiązaniach sprzecznych z warunkami Zamówienia – a tym samym dopuścił się nierównego traktowania oferentów.

1. Błędna kalkulacja kosztów wykonania nawierzchni asfaltowych.

Jednym z najistotniejszych i najbardziej cenotwórczych zakresów zadania jest wykonanie nawierzchni asfaltowej.

Kalkulację kosztów branży drogowej Budimex oparł na ofercie COLAS. W szczególności pozycję nr 68 „Wykonanie nawierzchni z betonu asfaltowego, warstwa wiążąca z AC 16W 50/70, gr. 8 cm, KR2 wraz z transportem” Budimex wycenił na podstawie tejże oferty. Zgodnie jednak z ofertą COLAS, tenże nie oferuje w poz. 68 betonu asfaltowego o grubości 8 cm, tylko o połowę mniejszą, to jest 4 cm.

Dowód: - Załącznik nr 6 C.1 branża drogowa wyjaśnienia - Załącznik nr 19- oferta COLAS BUDIMEX do kalkulacji warstwy o grubości 8 cm wprowadził cenę Colasa na wykonanie warstwy o grubości 4 cm.

Pozycja ta jest więc niedoszacowana o około połowę. Jej koszt ​ kosztorysie BUDIMEX to ponad 200 tysięcy złotych netto, a więc jak wskazał Odwołujący, iż w zakresie kosztu w wykonania brakuje około drugie tyle. Powyższe pokazuje jak bardzo niedoszacowana jest oferta firmy BUDIMEX.

Powyższe dobitnie dowodzi również błędów ​ zakresie obliczenia ceny lub kosztu wykonania Zamówienia, które winny skutkować odrzuceniem oferty złożonej przez w BUDIMEX.

Dodatkowo oferta firmy Colas zakłada wykonanie i zafakturowanie całości nawierzchni bitumicznych w ciągu 36 dni w 2024 roku, co należy uznać za niemożliwe przy warunkach umowy przewidującej 30 miesięczną długość kontraktu i ograniczone możliwości fakturowania.

Roboty bitumiczne są robotami wykonywanymi w dalszej części, realizacji kontraktu dlatego oferta tego podwykonawcy aktualna tylko na rok 2024 r. nie stanowi dowodu prawidłowej kalkulacji ceny. Jak podkreśla Colas w swojej ofercie „Oferta stanowi tylko zaproszenie do negocjacji”.

Odwołujący dodał, że firma Colas przewiduje doliczenie opłat za każdy przestój lub mobilizację (dolicza dodatkowe opłaty), których BUDIMEX nie uwzględnia w kalkulacji ceny oferty, do czego był wedle treści wezwania zobligowany.

Wyjaśnienia BUDIMEX w tym zakresie potwierdzają, że jego oferta jest niezgodna z treścią warunków zamówienia, zawiera błędy w kalkulacji. Wyjaśnienia ceny złożone na podstawie nieprawidłowych założeń nie powinny być przez Zamawiającego uznane. W ocenie Odwołującego mamy w tym przypadku do czynienia z błędem w obliczeniu ceny lub kosztu, gdyż doszło do błędu co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego - kalkulacja ceny oferty nie obejmuje całego przedmiotu zamówienia.

1. Niedoszacowanie ceny jednostkowej 1 m3 fundamentu z betonu C5/6 W pozycji nr 46 (w tabeli l.p. d 3.1.) zauważalne są z jednej strony rażące niedoszacowanie kosztu, a tym samym zaoferowanej ceny, a z drugiej błąd w obliczeniu ceny lub kosztu. Cena bowiem jednostkowa za wykonanie 1 m3 fundamentu z betonu C5/6 pod przepusty ​ kosztorysie BUDIMEX opiewa na 183,98 zł. Jako koszt materiału powołuje się on na ofertę firmy Styrobud. Zgodnie zaś w z ofertą Styrobud cena samego materiału i to bez transportu wynosi 232zł/m3:

Dowód: - Załącznik nr 20 oferta Styrobud Odwołujący wysunął wniosek, że cena BUDIMEX nie pokrywa zakupu samego materiału, a​ tym bardziej kosztów jego transportu oraz kosztów robocizny i sprzętu niezbędnych do wykonania tej pozycji.

Wadliwość przyjętej kalkulacji jasno wykazuje na brak możliwości wykonania przedmiotu Zamówienia przez BUDIMEX w zaoferowanej cenie, a tym samym na zarówno zaoferowanie ceny rażąco niskiej jak i poczynione przez BUDIMEX błędy w kalkulacji ceny lub kosztów, które w dwójnasób winny skutkować odrzuceniem jego oferty.

W ocenie Odwołującego, mamy w tym przypadku do czynienia z błędem w obliczeniu ceny lub kosztu, gdyż doszło do błędu co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego - kalkulacja ceny oferty nie obejmuje całego przedmiotu zamówienia.

1. Odtworzenie trasy i punktów wysokościowych Pozycję nr 1 kosztorysu branży drogowej „Odtworzenie trasy i punktów wysokościowych” (​ w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny l.p. 1 d. 1.1.) BUDIMEX wycenił jedynie na podstawie oferty firmy MK GEO, przyjmując wartość kosztów bezpośrednich w wysokości 582 000,00 zł netto, jako iloczyn 30 miesięcy i 19 400,00 zł/miesiąc.

Dowód: - Załącznik nr 21 oferta MK GEO Oferta MK GEO zawiera jednak bardzo ważną uwagę, której BUDIMEX nie ujął szacując cenę usługi w kosztorysie, przez co istotnie niedoszacował kosztów obsługi geodezyjnej. Mianowicie oferta MK Geo, a tym samym i cena nie zawiera stabilizacji pasa drogowego oraz odtworzenia osnowy geodezyjnej.

Z oferty MK GEO wynika nadto, że m.in. koszt odtworzenia punktów osnowy geodezyjnej należało dodać do pozycji kosztorysu.

Nadto BUDIMEX dla pozycji nr 1 kosztorysu branży drogowej nie czynił zadość wezwaniu Zamawiającego i nie rozbił kalkulacji na składowe: robociznę, materiał i sprzęt (dalej: RMS), czego Zamawiający bezwzględnie wymagał. W wyjaśnieniach BUDIMEX opierających się na ofercie firmy MK GEO brakuje takiego rozbicia kalkulacji. Szczegółowe Specyfikacje Techniczne zawierają szereg wymagań materiałowych czy sprzętowych dla tej pozycji. Zamawiający jasno określił, że ceny budzą wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia, zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia, wobec czego BUDIMEX zobligowany był do obalenia zaistniałego na skutek wezwania domniemania i dowiedzenia, iż zaoferowana przezeń cena umożliwia na realne wykonanie przedmiotu Zamówienia.

Zgodnie z SST str. 29, pkt. 2.2 „Rodzaje materiałów. Do utrwalenia punktów głównych trasy należy stosować pale drewniane z gwoździem lub prętem stalowym, słupki betonowe albo rury metalowe o długości około 0,50 metra. Pale drewniane umieszczone poza granicą robót ziemnych, w sąsiedztwie punktów załamania trasy, powinny mieć średnicę od 0,15 do 0,20 m i długość od 1,5 do 1,7 m. Do stabilizacji pozostałych punktów należy stosować paliki drewniane średnicy od 0,05 do 0,08 m i długości około 0,30 m, a dla punktów utrwalanych ​ istniejącej nawierzchni bolce stalowe średnicy 5 mm i długości od 0,04 do 0,05 m”. w Wobec nieuwzględnienia uwagi z oferty MK GEO, a nadto nierozbicia pozycji na składowe Robocizna, Materiał i Sprzęt należy wnioskować/założyć, że kalkulacja została sporządzona przez BUDIMEX i w tym aspekcie niezgodnie z warunkami dokumentacji przetargowej. Nie można nadto pomijać, iż BUDIMEX miał obowiązek dowieść realności zaoferowanej ceny i jej zgodności, nie jest natomiast rolą Zamawiającego, a tym bardziej Odwołującego, antycypowanie sposobu wykonania przez BUDIMEX przedmiotu Zamówienia. Zamawiający zaś wobec wątpliwości ofertę winien odrzucić. W ocenie Odwołującego doszło tutaj do błędu w obliczeniu ceny.

1. Pozycje nr od 2 do 6 kosztorysu branży drogowej (w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny l.p. od 2 d.1.2 do 6 d.1.4.).

Powyższe pozycje BUDIMEX wycenił jedynie na podstawie oferty firmy Kotpol. Ponownie dla pozycji nr od 2 do 4 BUDIMEX nie dokonał szczegółowego rozbicia na składowe RMS, a​ dla pozycji 5 i 6 nie podał nakładów RMS, a jedynie rozbił cenę jednostkową. Oferta firmy Kotpol zawiera jedynie ogólny komentarz, że do wyceny pozycji ujęła koparkę i auta.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia (fragment zaznaczony na zielono), - Załącznik nr 12 oferta Kotpol (fragment zaznaczony na zielono).

Zgodnie z TOM A.4. PROJEKT TECHNICZNY, TOM A.4.1. PROJEKT BRANŻY DROGOW EJ „5.14. Rozbiórki. Na podstawie przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych założono w projekcie rozbiórki istniejących zjazdów, chodników i przepustów w celu dostosowania do projektowanych rozwiązań sytuacyjno – wysokościowych oraz likwidację części rowów otwartych. Ze względu na projektowaną niweletę oraz stan techniczny w celu dostosowania do projektowanych rozwiązań sytuacyjno – wysokościowych konieczna jest rozbiórka istniejącej nawierzchni drogi wojewódzkiej oraz dróg podporządkowanych w zakresie rozbudowy. Wszystkie nieprzydatne dla Zamawiającego elementy pochodzące z rozbiórki należy wywieźć z terenu budowy i przekazać wyspecjalizowanej firmie, która posiada zezwolenie na gospodarowanie odpadami oraz sprzęt pozwalający na odbiór i transport odpadów w sposób bezpieczny dla środowiska.

Odpady komunalne powstałe w trakcie realizacji inwestycji należy przekazać do utylizacji lub na właściwe wysypiska śmieci.”

Z pozycji kosztorysów BUDIMEX i mającej ją uwiarygadniać oferty Kotpol dotyczących rozbiórek nie wynika, że został w nich zawarty koszt utylizacji rozebranych materiałów.

To kolejny przykład braku prawidłowego wyjaśnienia ceny. W ocenie Odwołującego doszło tutaj do błędu w obliczeniu ceny.

1. Pozycje nr od 7 do 13 (l.p. w tabeli od 7.d.1.4. do 13.d.1.4) oraz 72 (l.p. w tabeli 72.5.5) kosztorysu branży drogowej.

BUDIMEX wycenił te pozycje na podstawie własnej kalkulacji.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia (fragment zaznaczony na zielono) Pozycje te dotyczą rozbiórki asfaltu lub betonu za różne głębokości od 10 do 37 cm. Co dziwne BUDIMEX dla każdej z nich podaje te same ceny jednostkowe robocizny i sprzętu. Pokazuje to jedynie nierzetelność i zdawkowość sporządzonych wyjaśnień. Jako że jednostką obmiarową jest metr kwadratowy, wiadomo, że większy nakład chociażby samochodów potrzebnych do wywożenia destruktu jest dla pozycji dotyczących grubszych warstw. Dodatkowo, o ile SST pozwala na wykorzystanie części frezowiny asfaltowej do wykonania poboczy, o tyle destrukt betonowy należy zutylizować w sposób bezpieczny dla środowiska. Co więcej do wykonania poboczy (poz. nr 80) potrzebne jest ok.

1018,13 m3 materiału, natomiast z frezowania (poz. od 7 do 10 oraz 72) pozyska się ponad 3100 m3 frezowiny.

BUDIMEX jednak nie uwzględnia kosztów utylizacji w wycenie, dopuszczając się nie tylko błędów w kalkulacji ceny jak i ją rażąco zaniżając. W ocenie Odwołującego doszło tutaj do błędu w obliczeniu ceny.

1. Pozycje od nr 14 do 35 kosztorysu branży drogowej (w tabeli wyjaśnień rażąco niskiej ceny l.p. od 14 d.1.4 do 35 d.2.1) BUDIMEX wycenił znowuż jedynie na podstawie oferty firmy Kotpol.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia (fragment zaznaczony na różowo), - Załącznik nr 12 oferta Kotpol (fragment zaznaczony na różowo).

BUDIMEX nie podał szczegółowych nakładów RMS, podzielił jedynie ceny jednostkowe. ​W wyjaśnieniach BUDIMEX próżno szukać nawet przyjętej stawki netto roboczogodziny, przez co nie sposób określić założonych nakładów pracy, których wypisania żądał Zamawiający (nota bene wymóg wykazania realności ceny w tym zakresie jest obowiązkiem wedle dyspozycji art. 224 ust. 4 PZP).

Podobnie w ofercie firmy Kotpol zawarty został jedynie komentarz, że do prac rozbiórkowych przewidziano koparkę i auta. Zgodnie zaś z SST strona 41 przy rozbiórkach przepustów zakładane jest wykonanie rusztowań roboczych. W świetle SST „2. MATERIAŁY pkt 2.2.2. Rusztowania „Rusztowania robocze przestawne przy rozbiórce przepustów mogą być wykonane z drewna lub rur stalowych w postaci: - rusztowań kozłowych, wysokości od 1,0 do 1,5 m, składających się z leżni z bali (np. 12,5 x​ 12,5 cm), nóg z krawędziaków (np. 7,6 x 7,6 cm), stężeń (np. 3,2 x 12,5 cm) i pomostu z​ desek, - rusztowań drabinowych, składających się z drabin (np. długości 6 m, szerokości 52 cm), usztywnionych stężeniami z desek (np. 3,2 x 12,5 cm), na których szczeblach (np. 3,2 x 6,3 cm) układa się pomosty z desek, - przestawnych klatek rusztowaniowych z rur stalowych średnicy od 38 do 63,5 mm, o​ wymiarach klatek około 1,2 x 1,5 m lub płaskich klatek rusztowaniowych (np. z rur stalowych średnicy 108 mm i kątowników 45 x 45 x 5 mm i 70 x 70 x 7 mm), o wymiarach klatek około 1,1 x 1,5 m, - rusztowań z rur stalowych średnicy od 33,5 do 76,1 mm połączonych łącznikami w ramownice i kratownice.

Rusztowanie należy wykonać z materiałów odpowiadających następującym normom: - drewno i tarcica wg PN-D-95017 [1], PN-D-96000 [2], PN-D-96002 [3] lub innej zaakceptowanej przez Inżyniera, - gwoździe wg BN-87/5028-12 [8], - rury stalowe wg PN-H-74219 [4], PN-H-74220 [5] lub innej zaakceptowanej przez Inżyniera, - kątowniki wg PN-H-93401[6], PN-H-93402 [7] lub innej zaakceptowanej przez Inżyniera.”.

W wycenie BUDIMEX i mającej ją uwiarygadniać ofercie Kotpol nie ma jakiejkolwiek wzmianki, o stosowaniu rusztowań.

BUDIMEX nadto nie wytłumaczył, skąd i za ile zamierza pozyskać niezbędny materiał do zasypania dołów po wykopach.

Zgodnie zaś z SST pkt 5.2, str. 42, „Doły (wykopy) powstałe po rozbiórce elementów dróg, ogrodzeń i przepustów znajdujące się w miejscach, gdzie zgodnie z dokumentacją projektową będą wykonane wykopy drogowe, powinny być tymczasowo zabezpieczone. W szczególności należy zapobiec gromadzeniu się w nich wody opadowej. Doły w miejscach, gdzie nie przewiduje się wykonania wykopów drogowych należy wypełnić, warstwami, odpowiednim gruntem do poziomu otaczającego terenu i zagęścić zgodnie z wymaganiami określonymi w SST D-02.00.00 „Roboty ziemne”.

I w tym zakresie zatem zaoferowana przez BUDIMEX cena jawi się jako rażąco niska, nieodpowiadająca warunkom SWZ, czy też zawierająca błędy w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu ceny złożonej oferty.

Dodatkowo Budimex wielokrotnie, błędnie uzupełnia przygotowaną tabelę kosztorysową, np. w pozycji nr 33 jako wartość kosztów bezpośrednich przyjmuje 65 zł zamiast 520 zł, w pozycji nr 34 jako wartość kosztów bezpośrednich przyjmuje 450 zł zamiast 1350 zł, w pozycji nr 34A jako wartość kosztów bezpośrednich przyjmuje 12 zł zamiast 460 zł. W ocenie Odwołującego doszło tutaj do błędu w obliczeniu ceny.

1. Cena jednostkowa wykopu (poz. nr 35 kosztorysu branży drogowej, w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny l.p. 35 d.2.1.)

Jako cenę wykopu BUDIMEX przyjął równą cenie zaoferowanej przez Kotpol. BUDIMEX nie założył żadnego narzutu na koszty ogólne i zysk. Co więcej zgodnie z SST (pkt. 2.3, str. 46) „Grunty i materiały nieprzydatne do budowy nasypów, określone w PN-S-02205 [4] Tab.2

​i Tab.3, powinny być wywiezione przez Wykonawcę na odkład. Inżynier/Inspektor Nadzoru może nakazać pozostawienie na terenie budowy gruntów, których czasowa nieprzydatność wynika jedynie z powodu zamarznięcia lub nadmiernej wilgotności. Miejsce utylizacji wybiera Wykonawca, z materiałem odpadowym należy postępować zgodnie z ustawą o odpadach.” Bilans robót ziemnych, jasno wskazuje na nadmiar pozyskanego materiału z wykopów, który zgodnie z SST należy zutylizować. Budimex nie ujmuje jednak kosztów utylizacji.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia, - Załącznik nr 12 oferta Kotpol.

Dodatkowo zgodnie z pkt 2.5, zawartym na stronie 12 SST, „2.5. Materiały nie odpowiadające wymaganiom Materiały nie odpowiadające wymaganiom zostaną przez Wykonawcę wywiezione z terenu budowy i złożone w miejscu, które zorganizuje własnym staraniem Wykonawca. Jeżeli Inżynier zezwoli Wykonawcy na użycie tych materiałów do innych robót, niż te dla których zostały zakupione, to koszt tych materiałów zostanie odpowiednio przewartościowany (skorygowany) przez Wykonawcę i przedstawiony Inżynierowi/Kierownikowi Projektu do akceptacji. Koszt związany z usunięciem materiałów nie podlega odrębnej zapłacie i musi być uwzględniony w Cenie Kontraktowej. Grunty nienośne pozostałe po wymianie gruntów Wykonawca wywiezie poza teren budowy. Miejsce składowania zostanie wskazane przez Wykonawcę i musi być zaakceptowane przez Inżyniera. Wykonawca musi uzyskać zgodę na składowanie wyżej wymienionych materiałów. Każdy rodzaj robót, w którym znajdują się nie zbadane i nie zaakceptowane materiały, Wykonawca wykonuje na własne ryzyko, licząc się z jego nieprzyjęciem, usunięciem i niezapłaceniem”.

1. Pozycje nr 36 i 37 kosztorysu branży drogowej dotyczące wykonania nasypu (w tabeli stanowiącej wyjaśnienie rażąco niskiej ceny l.p. 36 d.2.2. i 37.2.2).

Pozycja nr 36 dotyczy wykonania nasypu w strefie przepustów. BUDIMEX w uwagach przy wycenie tej pozycji stwierdza, że do zasypki przepustów przyjął materiał nasypowy zgodnie z​ ofertą Bruk-dom.

Firma Bruk-Dom wyceniła piasek nasypowy za 37 zł/t. Przy założeniu gęstości piasku ok. 1,6 t/m3, koszt materiału potrzebnego do zasypania przepustów to 59,20 zł/m3. BUDIMEX jednak w kosztach materiałów przyjmuje jedynie 33,40zł. W związku z tym, wartość pozycji jest znacznie zaniżona, a oferta zawiera oczywiste błędy w zakresie obliczenia ceny.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia, - Załącznik nr 22 oferta Bruk-DOM.

Zgodnie z SST (str. 55) 1.4.9. „Dokop - miejsce pozyskania gruntu do wykonania nasypów, położone poza pasem robót drogowych.”

A więc nie istnieje możliwość w pozycji nr 36 i 37 wbudowania gruntu pozyskanego z terenu budowy. W związku z tym do pozycji należy doliczyć dodatkowy wykop i transport materiału z​ terenu spoza budowy, czego Kotpol nie uczynił (brak środków transportowych ​ wymienionym sprzęcie). W związku z tym Budimex, który do kalkulacji kosztów sprzętu przyjął cenę z oferty KOTPOL, w nie doszacował kosztów sprzętu.

1. Pozycje od 40 do 45 kosztorysu branży drogowej (w tabeli stanowiącej wyjaśnienie rażąco niskiej ceny l.p. od 43 d.3.1. do 48 d.3.1).

Odnośnie pozycji numer 40 i 42 (w tabeli l.p. 40 d.3.1 i 42 d.3.1) dotyczących przepustów skrajnych BUDIMEX stwierdza, że zamierza wykonać je w technologii na „mokro”, czyli dokonując betonowania elementu na budowie.

Zgodnie z TOM A.4. PROJEKT TECHNICZNY, TOM A.4.1. PROJEKT BRANŻY DROGOW EJ „5.11. Przepusty pod drogą wojewódzką. W ramach niniejszej inwestycji projektuje wykonanie trzech przepustów pod drogą wojewódzką o lokalizacji tożsamej ze stanem istniejącym lub zbliżonej. Projektuje się wykonanie konstrukcji nośnej przepustów z prefabrykowanych elementów żelbetowych o przekroju kołowym ø1000 i ø1200.”

Dodatkowo dokumentacja rysunkowa jasno wskazuje konieczność wykonania także skrajnych elementów z prefabrykatu (rysunki Projektu Technicznego branży drogowej np. Rys.5.1_Przepust_P1).

Dowód: - Załącznik nr 38 - fragment dokumentacji projektowej (rysunek przepustu), Dodatkowo zgodnie z SST (str. 69):

1. 4.2. Prefabrykat (element prefabrykowany) - część konstrukcyjna wykonana w zakładzie przemysłowym, z której po zmontowaniu na budowie, można wykonać przepust.
2. 4.4. Przepust prefabrykowany - przepust, którego konstrukcja nośna wykonana jest z​ elementów prefabrykowanych.

Oraz zgodnie z SST (str. 73) 2.6. Żelbetowe elementy prefabrykowane Kształt i wymiary żelbetowych elementów prefabrykowanych do przepustów i ścianek czołowych powinny być zgodne z dokumentacją projektową. Odchyłki wymiarów prefabrykatów powinny odpowiadać [2].

Powierzchnie elementów powinny być gładkie i bez raków, pęknięć i rys. Dopuszcza się drobne pory jako pozostałości po pęcherzykach powietrza i wodzie do głębokości 5 mm.

Po wbudowaniu elementów dopuszcza się wyszczerbienia krawędzi o głębokości do 10 mm i​ długości do 50 mm w liczbie 2 sztuk na 1 m krawędzi elementu, przy czym na jednej krawędzi nie może być więcej niż 5 wyszczerbień.

Składowanie elementów powinno odbywać się na wyrównanym, utwardzonym i odwodnionym podłożu. Poszczególne rodzaje elementów powinny być składowane oddzielnie.

W związku z powyższym BUDIMEX wprost oferuje rozwiązania niezgodne z projektem i SST. Wymagania dotyczące konieczności wykonywania elementów przepustów z prefabrykatów są bardzo istotne, gdyż elementy te wymagają bardzo dobrej jakości i niezawodności. Pewność co do nich otrzymać można jedynie wykonując te elementy w zakładzie przemysłowym.

Dodatkowo BUDIMEX nie rozpisuje potrzebnych nakładów materiałów, a także jako koszt robocizny przyjmuje wartość oferty firmy Kotpol. Firma Kotpol robociznę wyceniła jednakże przy założeniu wykonania przepustu z elementów prefabrykowanych. Stwierdzić to można po tożsamych cenach pozycji je poprzedzających dotyczących wbudowania podobnych prefabrykatów. W przypadku wykonywania elementów na mokro nakład robocizny oraz sprzętu jest bardzo zwiększony, chociażby poprzez konieczność wykonania deskowania, montaż zbrojenia, betonowania, pielęgnacji betonu itp., co nie występuje przy ułożeniu prefabrykatu. W związku z tym cena pozycji jest rażąco niedoszacowana.

Dla pozycji nr od 43 do 45 na poparcie realności zaoferowanych cen, BUDIMEX przedstawia jedynie ofertę firmy Kotpol, która de facto zawiera wycenę samej robocizny. BUDIMEX nie zawarł zaś żadnych wyjaśnień odnośnie wartości materiałów niezbędnych do jej wykonania. Nie informuje także jakie materiały zamierza tam wbudować, przez co nie sposób zweryfikować czy są one zgodne z dokumentacją przetargową.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia, - Załącznik nr 12 oferta Kotpol.

1. Pozycje nr 47 i 48 kosztorysu branży drogowej (w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny lp. 47 d.3.1 i 48 d.3.1).

Odwołujący wskazał, że BUDIMEX twierdzi, że zamierza pozyskać pręty zbrojeniowe za kwotę 3,29 zł/kg, a więc nader niską jak na panujące realia rynkowe. BUDIMEX w żaden sposób nie wyjaśnił, w jaki sposób zamierza w takiej cenie ten materiał pozyskać. BUDIMEX w tym aspekcie nie podjął próby udowodnienia realności swojej wyceny. Budimex nie przedłożył żadnej oferty.

1. Pozycja nr 49 kosztorysu branży drogowej (w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny l.p.49 d.4.1) „Profilowanie i zagęszczenie podłoża pod warstwy konstrukcyjne nawierzchni wykonane mechaniczne” BUDIMEX wycenił na podstawie kalkulacji własnej.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia, - Załącznik nr 12 oferta Kotpol.

BUDIMEX nie przedstawił nakładów robocizny i sprzętu niezbędnych do wykonania tej pozycji, przez co nie można dokonać weryfikacji spełnienia warunków SST w tym zakresie.

1. Pozycja nr 50 (w tabeli l.p. 50 d.4.2) „Ułożenie geowłókniny separacyjnej o wytrzymałości na rozciąganie min. 13kN/m (wzdłuż/wszerz)” BUDIMEX wycenił na podstawie ofert Kotpol i​ Viacon.

Firma Kotpol jako cenę za ułożenie geowłókniny wskazała 0 zł, twierdząc, że koszt zawiera się już w ułożeniu geokraty.

Dodatkowo w cenę jednostkowej pozycji BUDIMEX ujął jedynie koszt geowłókniny z oferty firmy Viacon, nie dokładając żadnych niezbędnych narzutów, kosztów ogólnych czy zysku.

1. Pozycja nr 51 kosztorysu branży drogowej (w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny l.p. 51.d.4.3).

„Wykonanie warstwy ulepszonego podłoża (w-wa mrozoochronna) z mieszanki niezwiązanej 0/31.5 CNR o gr. 10cm (CBR>=20%)” BUDIMEX wycenił tę pozycję na podstawie ofert Kotpol oraz przy założeniu, że wbuduje kruszywo z rozbiórki. W związku z tym pominął w kalkulacji koszty materiału. Zaproponowane przez BUDIMEX jest niezgodne z warunkami zamówienia. Zgodnie bowiem z pkt 2.1. str. 12 SST „Wszystkie towary i materiały, które mają być włączone do robót budowlanych musza być nowe, nieużywane”.

Na skutek powyższego oferta BUDIMEX, pomijając już niezgodność z warunkami SW Z, jest w dwójnasób niedoszacowana. Po pierwsze bowiem brak w wycenie kosztów niezbędnego kruszywa, po drugie zaś brak w niej też kosztów utylizacji rozebranego materiału. Wymóg uwzględnienia kosztów nowego materiału jest w pełni uzasadniony, gdyż niemożliwe jest przed przystąpieniem do robót dokładne określenie jakości i ilości materiału znajdującego się w podbudowach, a przeznaczonego do rozbiórki.

Co prawda w SST do wykonania tej pozycji dopuszczone są kruszywa z recyklingu. Zgodnie jednak z SST „Kruszywo z recyklingu - kruszywo powstałe w wyniku przeróbki materiału zastosowanego uprzednio w budownictwie”. Więc nawet

jeśli BUDIMEX chciałby skorzystać z​ możliwości wbudowania kruszywa z recyklingu powinien zawrzeć w kalkulacji koszty przeróbki tego materiału, a także uzdatnienia go do spełnienia warunków dokumentacji przetargowej.

SST zawiera szereg wymagań dla materiału przeznaczonego do wykonania tej pozycji (SST D – 04.02.02 WARSTWA MROZOOCHRONNA pkt 2.2.1. Mieszanki niezwiązane).

Przy tak dużej ilości wymagań zakładanie, że kruszywo z rozbiórki spełni wszystkie z nich jest nader nieracjonalne i nieuzasadnione. Dodatkowo w kalkulacji brak jest kosztów badań, które ewentualnie by to wykazały.

1. Pozycja nr 52 kosztorysu branży drogowej (w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny l.p. 52 d.4.4) „Oczyszczenie warstw konstrukcyjnych (nieulepszonych, ulepszonych) mechanicznie” BUDIMEX wycenił na podstawie kalkulacji własnej.

BUDIMEX nie przedstawił nakładów robocizny i sprzętu niezbędnych do wykonania tej pozycji.

1. Pozycja nr 53 kosztorysu branży drogowej „Skropienie warstw konstrukcyjnych” BUDIMEX wycenił na podstawie oferty firmy Colas.

Odwołujący nie znalazł w ofercie firmy Colas żadnych informacji mówiących o zawarciu ​ kosztach skropienia warstw. w

1. Pozycje nr 54 i 55 kosztorysu branży drogowej (w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny l.p. 54 d.4.5. i 55 d.4.5) dotyczące wykonania podbudowy zasadniczej BUDIMEX wycenił na podstawie oferty na kruszywo z kopalni Lipowica (oferta PBI).

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia, - Załącznik nr 23 oferta PBI (fragment zaznaczony na żółto).

Odwołujący jest w posiadaniu deklaracji zgodności zaoferowanych kruszyw przez PBI. Kruszywa te jednak nie spełniają wymagań STS.

Wynika z nich jasno, że kategoria uziarnienia (GTA25) kruszywa z kopalni Lipowca nie odpowiada wymaganiom zawartym w SST (zgodnie z którymi GTA20).

Dowód: - Załącznik nr 24 – Wyciąg z SST, - Załącznik nr 25- Deklaracja zgodności kruszywa oferowanego przez PBI.

Jest to kolejny przykład stosowania przez BUDIMEX założeń sprzecznych z warunkami zamówienia.

1. Pozycję nr 60 (w tabeli l.p. 60 d.4.6) BUDIMEX wycenił w oparciu o oferty Styrobud i Kotpol.

BUDIMEX w tej, jak i innych pozycjach nie wypisał nakładu maszynogodzin potrzebnych do wykonania pozycji, kosztu maszynogodzin, a także kosztu roboczogodziny.

BUDIMEX przyjmuje jedynie koszt materiału równy 59,84 zł oraz koszt robocizny równy 5,00 zł.

Zgodnie z ofertą Styrobud koszt jednego kubika loco W BT to 232 zł. Do tego należy doliczyć transport. Stosując nawet najoptymalniejszy wariant, czyli 680 zł za przewiezienie 12m3 mieszanki, należy doliczyć 56,66 zł na transport jednego kubika. Czyli łączny koszt dostawy materiału to 288,66 zł/m3. Jako że grubość warstwy to 22 cm, na metr kwadratowy potrzeba minimum 0,22 kubika mieszanki (pomijając już dodatek ze względu na zagęszczenie, które kompresuje materiał). Koszt materiału na metr kwadratowy: 0,22*288,66zł=63,50zł. BUDIMEX przyjmując na materiał jedynie 59,84 zł/m2 oraz pomijając koszty sprzętu po raz kolejny dopuszcza do niedoszacowania wartości pozycji.

1. Pozycję nr 63 (w tabeli l.p. 63 d.5.1) BUDIMEX wycenia w oparciu o oferty Bruk-Dom i​ Kotpol.

Zgodnie z SST (D – 05.02.01):

1. MATERIAŁY 2.1. Ogólne wymagania dotyczące materiałów Ogólne wymagania dotyczące materiałów, ich pozyskiwania i składowania, podano w SST ​ -M-00.00.00 „Wymagania ogólne” pkt 2.

D 2.2. Materiały do nawierzchni żwirowych Mieszanka kruszywowa powinna mieć optymalne uziarnienie. Wymagania materiału wg D.04.04.01 – podbudowa zasadnicza.

Odwołujący wskazał, że zgodnie z wymaganiami ogólnymi SST „Wszystkie towary i​ materiały, które mają być włączone do robót budowlanych muszą być nowe, nieużywane, wykonane wg najnowszych lub bieżących wzorów, zawierające wszystkie postępy ​ dziedzinie projektowania oraz wytwarzania materiałów…” w BUDIMEX 30% potrzebnego kruszywa przyjął, że wbuduje z rozbiórki podbudów, co jest niezgodne z SST, w związku z czym po oraz kolejny niedoszacowuje kosztów pozycji. Ponadto BUDIMEX nie wykazuje, że produkty zaoferowane przez firmę Bruk-Dom spełniają warunki SST.

1. Pozycję nr 64 BUDIMEX wycenił w oparciu o oferty Bruk-Dom i Kotpol.

BUDIMEX nie tłumaczył, w jaki sposób założył cenę kostki oraz jakie nakłady robocizny i​ sprzętu przewiduje.

1. Pozycje nr 74 i 75 kosztorysu branży drogowej (w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny l.p. 74.d.7 i 75.d.7).

BUDIMEX wycenił ww. pozycje w oparciu o oferty firmy Polbruk, Styrobud i WMB.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia Zgodnie z SST Zamawiający wymagał, żeby nasiąkliwość kostki była mniejsza lub równa 5 %.

Dowód: - Załącznik nr 26- Wyciąg z SST Odwołujący wskazał, że posiada Deklarację właściwości zaoferowanej przez Polbruk kostki.

Dowód: - Załącznik nr 27- Deklaracja właściwości zaoferowanej przez Polbruk kostki Deklaracja ta dotyczy kostki Prostokąt 8 cm, której cenę przyjął BUDIMEX do kalkulacji i​ wynika zeń, iż nasiąkliwość tego asortymentu jest mniejsza lub równa 6 %. Po raz kolejny zatem BUDIMEX oferował materiał niespełniający wymagań dokumentacji przetargowej.

1. Pozycja nr 76 kosztorysu branży drogowej (w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny l.p. 76 d.6.1).

Tę pozycję BUDIMEX wycenił ponownie na podstawie oferty firmy Kotpol. Nie przedstawił jednak rozbicia na nakłady RMS, do złożenia których Zamawiający go zobligował.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia

1. Pozycja nr 77 kosztorysu branży drogowej (l.p. 77 d.6.1); 79 i 80 (l.p. 79 d.6.2 i 80 d.6.2 – w tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny.

BUDIMEX wycenił ww. pozycje na podstawie ofert firm Kotpol, PBI, Styrobud, Viacon.

Nie przedstawił jednak szczegółowo, jaki sprzęt oraz nakłady RMS ujął w kalkulacji.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia

1. Pozycja nr 78 kosztorysu branży drogowej (l.p. 78 d.6.1 tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny).

BUDIMEX wycenił na podstawie ofert firm Kotpol, Polbruk, Styrobud.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia.

Zgodnie z ofertą Polbruk koszt jednej płyty o powierzchni 0,24 m2 to 8,59 zł. Czyli za metr kwadratowy należy zapłacić 35,79 zł. Koszt podsypki cem.-pias. wg oferty Styrobud to 218 zł za kubik loco W BT + zakładając nawet najoptymalniejszy dowóz należy zgodnie z ofertą Styrobud doliczyć 68012zł/m3 = 56,66zł/m3. Czyli koszt 1 kubika podsypki franco budowa t​ o 274,66zł/m3 (218+56,66). Na 1 m2 umocnienia potrzeba 0,1 m3 podsypki – koszt podsypki to 27,46zł/m2. Czyli minimalny koszt materiałów (płyty ażurowe + podsypka) to 35,79zł/m2 ​ 27,46zł/m2 = 63,25zł/m2. BUDIMEX na materiał w tej pozycji do kalkulacji przyjął zaś jedynie 48,69zł/m2, oferując i w + tym zakresie cenę poniżej kosztu i popełniając błędy ​ zakresie jej obliczenia. W związku z czym po raz kolejny nieprawidłowo szacował niezbędne koszty, w tym materiałów w z wykonaniem danego zakresu związane.

1. Pozycje nr od 81 do 85 kosztorysu branży drogowej (tabeli stanowiącej wyjaśnienia rażąco niskiej ceny l.p. 81-85 d.7.1).

Ten zakres BUDIMEX wycenił na podstawie ofert firm Styrobud, WMB.

Dowód: - Załącznik nr 6 - C.1 branża drogowa wyjaśnienia, Dowód: - Załącznik nr 28- oferta Styrobud.

Dla pozycji nr 81 BUDIMEX jako koszt materiałów przyjął 42,73 zł. Zgodnie z ofertami Styrobud koszt krawężnika 15x30x100 wynosi 22,57zł/m, zaś koszt betonu C12/15 to 248zł/m3 + koszt transportu. Zakładając nawet, że koszt transportu BUDIMEX ujął w 5,00zł przeznaczonych na sprzęt, a na ułożenie 1 mb krawężnika potrzeba 0,083 m3 betonu (zgodnie z opisem), to koszt krawężnika i betonu na 1m wynosi 22,57zł + 0,083*248zł=22,57zł+ 20,58zł=43,15zł/m.

Cena już jest większa od tej, którą w kalkulacji ujął BUDIMEX, a do tego dochodzi jeszcze koszt podsypki cementowo piaskowej. Kolejny raz zatem BUDIMEX nie doszacował kosztów materiałów, a tym samym i ceny wykonania Zamówienia, popełniając błędy w zakresie obliczenia ceny lub kosztu jego wykonania.