Wyrok KIO 2717/17 z 29 stycznia 2018
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- uwzględniono
- Zamawiający
- Skarb Państwa – Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie
- Powiązany przetarg
- Brak połączenia
- Podstawa PZP
- art. 90 ust. 1 Pzp
Strony postępowania
- Odwołujący
- wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia – TPF sp. z o.o.
- Zamawiający
- Skarb Państwa – Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie
Treść orzeczenia
- Sygn. akt
- KIO 2717/17
WYROK z dnia 29 stycznia 2018 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Daniel Konicz Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie 15 i 19 stycznia 2018 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 27 grudnia 2017 r. przez Odwołującego – wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia – TPF sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, TPF Getinsa Eurostudios SL z siedzibą w Madrycie, w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Skarb Państwa – Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie, przy udziale przystępujących po stronie Zamawiającego:
- wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: INKO Consulting sp. z o.o. z siedzibą w Pszczynie, MP-Mosty sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie,
- wykonawcy Lafrentz Polska sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu,
- uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu:
- 1. unieważnienie wyboru oferty najkorzystniejszej, 1.2. powtórne badanie i ocenę ofert, w tym odrzucenie ofert przystępujących po stronie Zamawiającego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 90 ust. 3 Pzp.
- Kosztami postępowania obciąża Zamawiającego i:
- 1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000,00 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych 00/100) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, 2.2. zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 18.600,00 zł tysięcy złotych 00/100) (słownie: osiemnaście sześćset stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Odwołującego z tytułu wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.
1 Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U.2017.1579 j.t.) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Szczecinie.
- Przewodniczący
- ……………………………………….
2
- Sygn. akt
- KIO 2717/17
UZASADNIENIE
Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie (dalej: „Zamawiający”) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U.2015.2164 j.t. ze zm.), zwanej dalej „Pzp”, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na pełnienie nadzoru nad projektem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: „Budowa drogi S3 na odcinku Miękowo – koniec obw. Brzozowa wraz z rozbudową odcinka Miękowo – Rzęśnica” – Budowa obwodnicy Brzozowa w ciągu S3 oraz dostosowanie drogi krajowej nr 3 do parametrów drogi ekspresowej na odcinku Brzozowo – Miękowo, zwane dalej: „Postępowaniem”.
Wartość zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej 28 marca 2017 r. pod nr 2017/S 061-114251.
14 grudnia 2017 r. Zamawiający rozstrzygnął Postępowanie wybierając ofertę wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia – INKO Consulting sp. z o.o. z siedzibą w Pszczynie, MP-MOSTY sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (dalej „Konsorcjum I”).
27 grudnia 2017 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej (dalej „Izba”) wniesione zostało odwołanie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia – TPF sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, TPF Getinsa Eurostudios SL z siedzibą w Madrycie (dalej „Odwołujący”), w którym zaskarżono:
- wybór oferty Konsorcjum I, pomimo że oferta ta podlega odrzuceniu,
- zaniechanie odrzucenia ofert Konsorcjum I oraz wykonawcy Lafrentz Polska sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej „Wykonawca L”), pomimo że oferty te zawierają rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawcy ci nie złożyli odpowiednich wyjaśnień, zaś złożone wyjaśnienia nie potwierdzają, że oferty nie zawierają rażąco niskiej ceny,
- niezgodną z przepisami Pzp ocenę wyjaśnień złożonych przez Konsorcjum I oraz Wykonawcę L w trybie art. 90 Pzp,
- zaniechanie odrzucenia ofert Konsorcjum I oraz Wykonawcy L, pomimo że treść tych ofert nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia („SIWZ”).
3 Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie
- art. 91 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 Pzp przez wybór oferty Konsorcjum I jako oferty najkorzystniejszej, pomimo że oferta ta nie jest ofertą najkorzystniejszą,
- art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 90 ust. 3 Pzp przez nieprawidłową ocenę złożonych przez Konsorcjum I oraz Wykonawcę L wyjaśnień, podczas gdy z treści złożonych wyjaśnień wynika, że oferty tych wykonawców zawierają cenę rażąco niską,
- art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 90 ust. 3 Pzp przez zaniechanie odrzucenia ofert Konsorcjum I oraz Wykonawcy L, pomimo że oferty te zawierają rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zaś ww. wykonawcy nie złożyli wyjaśnień spełniających wymagania określone w art. 90 ust. 1-3 Pzp,
- art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp przez zaniechanie odrzucenia ofert Konsorcjum I oraz Wykonawcy L, pomimo że treść ofert nie odpowiada treści SIWZ,
- art. 7 ust. 1 i 3 Pzp przez prowadzenie Postępowania w sposób naruszający zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców (w związku z naruszeniem ww. przepisów Pzp).
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
- unieważnienia czynności oceny ofert,
- unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
- ponowną ocenę ofert,
- odrzucenie ofert Konsorcjum I oraz Wykonawcy L.
Odwołujący podał, że ma interes w uzyskaniu zamówienia w rozumieniu art. 179 ust 1 Pzp oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego wskazanych przepisów Pzp. Odwołujący jest wykonawcą w rozumieniu art. 2 pkt 11 Pzp i ubiega się o udzielenie zamówienia. W wyniku bezprawnych czynności Zamawiającego wskazanych powyżej Odwołujący został pozbawiony możliwości uzyskania zamówienia.
Oferta Odwołującego jest ofertą najkorzystniejszą spośród ofert niepodlegających odrzuceniu. Ponadto, w wyniku ww. naruszeń przepisów Pzp może dojść do następczego unieważnienia Postępowania, co także naraziłoby Odwołującego na poniesienie szkody.
Uzasadniając zarzuty odwołania Odwołujący wskazał, że Zamawiający 29 września 2017 r. dokonał pierwszej oceny ofert, wybierając jako najkorzystniejszą ofertę Wykonawcy L. 9 października 2017 r. Odwołujący wniósł odwołanie od czynności oceny i badania ofert oraz wyboru oferty najkorzystniejszej. Odwołujący między innymi wskazywał na naruszenie przepisów Pzp przez zaniechanie udostępnienia części dokumentacji Postępowania wskazanej w odwołaniu. Zamawiający uwzględnił odwołanie w tym zakresie przez czynność faktyczną, tj. udostępnienie w dniu 12 października 2017 r. dokumentów objętych odwołaniem.
4
Wyrokiem z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt KIO 2108/17, Izba umorzyła postępowanie w zakresie uwzględnionego przez Zamawiającego zarzutu dotyczącego nieuzasadnionego uznania za stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa informacji w dokumentach wskazanych w treści odwołania oraz uwzględniła odwołanie w zakresie nieuzasadnionego wyboru i nakazała oferty najkorzystniejszej Zamawiającemu unieważnienie czynności badania i oceny ofert, czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz ponowne badanie i ocenę ofert i wybór oferty najkorzystniejszej. Jednocześnie Izba w uzasadnieniu wskazała, że „Odwołujący, po zapoznaniu się z udostępnionymi mu informacjami, będzie w kolejnym odwołaniu w stanie podnieść argumenty uzasadniające konieczność takiej zmiany”.
28 listopada 2017 r. Odwołujący wystosował do Zamawiającego pismo, w którym wskazał, że z udostępnionych wyjaśnień składanych w trybie art. 90 ust. 1-3 Pzp wynika, że oferty Konsorcjum I, Wykonawcy L oraz wykonawcy ECM Group Polska S.A. z siedzibą w Warszawie („Wykonawca E”) powinny zostać odrzucone. W piśmie wskazano szczegółowo okoliczności wskazujące na zaistnienie podstaw odrzucenia.
14 grudnia 2017 r. Zamawiający przesłał informację o wyborze oferty. Wynika z niej, że jedynie oferta Wykonawcy E została odrzucona. Z dokumentacji Postępowania powstałej po dacie wydania wyroku KIO 2108/17 wynika, że Zamawiający między innymi ponownie wzywał Konsorcjum I oraz Wykonawcę L do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 i 1a Pzp, wobec czego przedmiotowe odwołanie stało się konieczne.
- Zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum I – rażąco niska cena w stosunku do przedmiotu zamówienia, brak złożenia wyjaśnień potwierdzających, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny i obalających domniemanie rażąco niskiej ceny, nieprawidłowa ocena przez Zamawiającego złożonych wyjaśnień, sprzeczność treści oferty z treścią SIWZ 1.1. Powtórne wezwanie w trybie art. 90 ust. 1 Pzp do złożenia dodatkowych wyjaśnień Ciężar dowodu w zakresie wykazania, że cena lub koszt nie są rażąco niskie spoczywa na wykonawcy. Zgodnie z art. 90 ust. 2 Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu, spoczywa na wykonawcy. Wykonawca w ramach składanych wyjaśnień powinien przedkładać dowody, które w jego ocenie uzasadniają przyjętą wycenę przedmiotu zamówienia, Z powyższego wynika zasada, że zamawiający jest uprawniony tylko do jednokrotnego wzywania do złożenia wyjaśnień, nie jest możliwe wystosowywanie wielokrotnych wezwań, w których zamawiający wzywa ponownie o wyjaśnienie tych elementów, w zakresie których już uprzednio wzywał do złożenia wyjaśnień.
Konsorcjum I wzywane było wielokrotnie do składania wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny.
5 Jeszcze w toku pierwszej oceny ofert Zamawiający, pismem z 7 sierpnia 2017 r., wezwał Konsorcjum I do złożenia wyjaśnień. W wezwaniu tym Zamawiający bardzo precyzyjnie określił żądany zakres wyjaśnień oraz określił konkretne wątpliwości się do pozycji, między odnoszące przedmiotowej żądając innymi złożenia Harmonogramu Pracy Personelu Konsultanta („HPPK”) dla poszczególnych etapów realizacji przedmiotu zamówienia (str. 4-5 wezwania):
„Zamawiający w celu dokonania weryfikacji przeprowadzonej przez Wykonawcę analizy i uwzględnienia w cenach ryczałtowych odpowiedniej ilości wszystkich ekspertów i specjalistów tak, aby zapewnić sprawną i terminową realizację umowy zwraca się z prośbą o przedstawienie przykładowego Harmonogramu Pracy Personelu Konsultanta (HPPK) dla okresu projektowania (weryfikacja i koordynacja prac projektowych). […] Zamawiający w celu dokonania weryfikacji przeprowadzonej przez Wykonawcę analizy i uwzględnienia w cenach ryczałtowych odpowiedniej ilości wszystkich ekspertów i specjalistów tak, aby zapewnić sprawną i terminową realizację umowy zwraca się z prośbą o przedstawienie przykładowego Harmonogramu Pracy Personelu Konsultanta (HPPK) dla okresu realizacji robót. […] Zamawiający w celu dokonania weryfikacji przeprowadzonej przez Wykonawcę analizy i uwzględnienia w cenach ryczałtowych odpowiedniej ilości wszystkich ekspertów i specjalistów tak, aby zapewnić sprawną i terminową realizację umowy zwraca się z prośbą
o przedstawienie przykładowego Harmonogramu Pracy Personelu Konsultanta (HPPK) dla okresu przeglądu i rozliczenia kontraktu (do wystawienia Świadectwa Wykonania i Ostatecznego Świadectwa Płatności)”.
W wyjaśnieniach z 18 sierpnia 2017 r. Konsorcjum I nie złożyło takiego HPPK i wprost na to wskazało (str. 5):
„Z uwagi na fakt, że na etanie opracowania oferty i przedkładania niniejszych wyjaśnień Program Wykonawcy Robót nie został jeszcze opracowany, nie widzimy możliwości przedstawienia HPPK”.
W przedmiotowym stwierdzeniu wykonawca już potwierdził, że nie był wstanie skalkulować oferty w sposób poprawny.
Zamawiający w wezwaniu z 7 września 2017 r. ponownie wezwał Konsorcjum I o przedstawienie HPPK:
„Zamawiający zwraca się o przesłanie Harmonogramu Pracy Personelu Konsultanta, w którym wykaże ilości dniówek w kolejnych miesiącach trwania inwestycji, przewidzianych dla poszczególnych Ekspertów wymienionych w OPZ w pkt 2.1.1 oraz 2.1.2. Przekazany przez 6 Wykonawcę dokument nie pozwala na ocenę zaangażowania Personelu Konsultanta na prowadzonym zadaniu”.
W odpowiedzi, w piśmie z 7 września 2017 r., Konsorcjum I ponownie odmówiło przedstawienia HPPK, czy też innego dokumentu, który zawierałby informacje, do podania których wzywał Zamawiający.
Złożyło bowiem kolejny raz formularz „Rozbicie ceny ofertowej”, w którym dodano kolumnę „zakładana całkowita liczba dniówek”. Jednakże nie podano w tej kolumnie liczby dniówek dla wszystkich specjalistów. Ponadto – sam tytuł kolumny wskazuje, że jest to jedynie „zakładaną” liczba dniówek. Czyli nie może stanowić podstaw szacowania ceny, gdyż są to tylko dane „zakładane”, probabilistyczne, a nie pewne, które stanowiły podstawę szacowania ceny oferty. Jeśli zaś przyjąć, że podanie liczby dniówek jest wystarczające, to Konsorcjum I powinno podać takie dane w odpowiedzi na pierwsze wezwanie, tj. w wyjaśnieniach z 18 sierpnia 2017 r. Powinno być to podstawą do odrzucenia oferty Konsorcjum I, gdyż z wyjaśnień wynika, że Konsorcjum I po prostu odmówiło złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny w pełnym, wymaganym przez Zamawiającego, zakresie.
Zamawiający oceniając, czy dany wykonawca obalił domniemanie rażąco niskiej ceny, powinien oceniać przede wszystkim pierwsze złożone wyjaśnienia i pomijać wszelkie nowe okoliczności, które pojawiają się w dalszych wyjaśnieniach. O ile bowiem dopuszczalne jest ponowne wzywanie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 Pzp, to jedynie w przypadku, gdy wezwanie to obejmuje okoliczności nowe, o które Zamawiający uprzednio nie pytał, a konieczność wyjaśnienia których pojawiła się dopiero po zapoznaniu się z treścią pierwszych wyjaśnień. Zamawiający był zatem uprawniony do wzywania do kolejnych wyjaśnień wyłącznie w zakresie doszczegółowienia treści, która już znalazła się w pierwszych wyjaśnieniach, jednak nie mógł wzywać ponownie o złożenie wyjaśnień w zakresie, który już uprzednio był przedmiotem wyjaśnień, w tym też nie był uprawniony do ponownego wzywania o przedłożenie HPPK. Powyższe skutkuje tym, że tylko pierwsze wyjaśnienia powinny być oceniane, gdyż każdy wykonawca zobowiązany jest wskazać wszystkie czynniki wpływające na zaoferowanie danej ceny ofertowej już w pierwszych wyjaśnieniach.
Odwołujący podkreślił, że Zamawiający w toku ponownej oceny ofert (po unieważnieniu pierwszego wyboru oferty najkorzystniejszej w wyniku wyroku KIO 2108/17) ponownie (już trzeci raz) wezwał Konsorcjum I, 9 listopada 2017 r., do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 i 1a Pzp. Cały zakres tego wezwania dotyczy kwestii, o które Zamawiający już uprzednio pytał Konsorcjum I, w ramach poprzednich wezwań.
- 2. Koszty związane z zapewnieniem Biura Konsultanta/Biura Zamawiającego 7 Zamawiający w wezwaniu z 7 sierpnia 2017 r. wprost wezwał Konsorcjum I do przedstawienia dowodów w zakresie cen wynajmu biura:
„Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracam się z prośbą o złożenie
wyjaśnień oraz przedłożenie dowodów (np. wstępnych umów najmu, dzierżawy budynku, lokalu, itp.) na potwierdzenie, że za zadeklarowaną w Formularzu Cenowym cenę jednostkową Wykonawca jest wstanie zapewnić Biuro Konsultanta zgodne z wymaganiami Zamawiającego. Jednocześnie prosimy o wskazanie lokalizacji biura Konsultanta wraz z wykazaniem, iż spełniony jest wymóg lokalizacji w odległości nie większej niż 10 km (liczonej od końca istniejącej obwodnicy Miękowa (około km 65+567) od terenu bodowy”.
Konsorcjum I zupełnie zignorowało zakres wezwania. Nota bene Konsorcjum I nie zakwestionowało uprawnienia Zamawiającego do żądania takich dokumentów i informacji (nie wniosło odwołania od treści wezwania), co nakazuje przyjąć, że Konsorcjum I uznało przedmiotowe wezwanie za prawidłowe, zasadne, zgodne z prawem i SIWZ.
Konsorcjum I nie dość, że nie przedstawiło żadnej umowy, to nawet nie przedstawiło ofert, które potwierdzałyby prawidłowość wyceny oferty. Ograniczyło się do gołosłownych twierdzeń, że sprawdziło ceny i dostępność lokali w Internecie. Wyjaśnienia w tym zakresie są zatem nierzetelne, nie odpowiadają na pytania Zamawiającego oraz nie zostały poparte żadnymi dowodami, pomimo wyraźnego żądania przedstawienia takich dowodów.
Zgodnie z postanowieniami SIWZ, TOM III OPZ, pkt. 2.2.2 wykonawca zobowiązany jest zapewnić:
„Konsultant zapewni dla Zespołu Kierownika Projektu sprzęt komputerowy przenośny (którego Zamawiający będzie Administratorem) w ilości 3 sztuk (laptop) wraz z oprogramowaniem (tożsamym z oprogramowaniem będącym na wyposażeniu Konsultanta) i mobilnym Internetem wg poniższych minimalnych wskazań:
- Ekran Typ wyświetlacza: Matryca aktywna matowa LED LCD, Obszar aktywny: przekątna 15,6", widescreen, matowa, Rozdzielczość: 1920 x 1080
- Pamięć operacyjna – 8 GB DDR31600 MHz, min. jedno gniazdo wolne
- Dysk twardy – Pojemność 500 GB SATA III z mechanizmem diagnozowania SMART III, cache 64 MB, prędkość obrotowa 7200 obr/min.
Konsorcjum I nie wykazało w żadnych z trzech wyjaśnień rażąco niskiej ceny (brak też złożonych jakichkolwiek dowodów w tym zakresie), że oszacowało zakup, a jeżeli tak, to za jaką kwotę, bądź czy posiada ww. sprzęt. Już sam ten brak wskazuje, że wyjaśnienia nie 8 są pełne i rzetelne, zaś Konsorcjum I nie ujęło w cenie oferty wszystkich kosztów wynikających z SIWZ.
Najtańszy sprzęt o wspomnianych parametrach to koszt 3.599 zł brutto za jeden laptop (https://www.oleole.pI/laptopy-i-netbooki/asus--n551ix-cn328h-w8-l.bhtml#opis). W podziale na miesięczny koszt w okresie realizacji daje to kwotę 190,83 zł netto miesięcznie.
Doliczając koszt oprogramowania na trzy komputery (3.000 zł netto) daje to łącznie koszt na trzy komputery miesięcznie w okresie realizacji 637,71 zł netto miesięcznie, bez uwzględnienia kosztów mobilnego Internetu.
Dodatkowo, w pkt. 2.3 OPZ Zamawiający wskazał, że wymaga udostępnienia serwera FTP o wielkości zasobu 10 TB oraz, że koszty z tym związane należy uwzględnić w poz. 1.1 formularza cenowego. Konsorcjum I nie potwierdziło w swoich wyjaśnieniach, że taki serwer posiada lub też, że zamierza go kupić. Brak też także doliczenia przedmiotowych kosztów do kosztów Biura Konsultanta. W związku z tym Odwołujący przyjął, że niezbędne będzie zakupienie takiego serwera. Najtańsze oferty to 979 zł netto miesięcznie (https://www.arubacloud.pl/obiect-storage/cenv-konfiguracia.aspx).
Powyższe koszty dają łącznie kwotę 1.616,71 zł netto, a w rozbiciu na poszczególne pozycje formularza cenowego kwota pozostała po odliczeniu kosztów zakupu i utrzymania serwera FTP w poz. 1.1. formularza ofertowego to 4.383,29 zł netto.
Koszty utrzymania obu biur wskazane przez Konsorcjum I w wyjaśnieniach z 18 sierpnia 2017 r. to kwota 8.411,71 zł, a Konsorcjum I przewidziało na ten cel 7.500 zł.
Stąd niedoszacowanie ceny oferty wynosi 911,71 zł/m-c.
Należy też zwrócić uwagę na rozbieżność pomiędzy treścią wyjaśnień a kwotami przedstawionymi w Formularzu Cenowym. W Formularzu Cenowym wskazano kwotę 6.795 zł, natomiast wyjaśnienia dotyczą kwoty 5.205 zł. Zwrócił na to uwagę Zamawiający i w wezwaniu z 9 listopada 2017 r. poprosił wyjaśnienie rozbieżności. W odpowiedzi Konsorcjum I wskazało, że jest to wynik omyłki. Zdaniem Odwołującego jest to kolejny
argument potwierdzający, że Konsorcjum I sporządziło nierzetelne i ogólnikowe wyjaśnienia rażąco niskiej ceny. Z ich treści wynika, że Konsorcjum I złożyło wyjaśnienia dla innych kwot, niż kwoty znajdujące się w ofercie.
- 3. Koszty związane z zapewnieniem środków transportu Zgodnie z postanowieniami SIWZ, TOM IDW, pkt 15.3 „Każda cena jednostkowa zawarta w Ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji w przyjętej jednostce czasu/ilości rozliczenia w Formularzu cenowym”, natomiast w świetle pkt 15.5 „Dla każdej pozycji wyszczególnionej w Formularzu Cenowym, jeśli składają się na nią 9 elementy o zróżnicowanych kosztach, jednolita stawka jednostkowa powinna zostać skalkulowana na zasadzie uśrednienia kosztów składowych”.
Zgodnie z SIWZ (TOM III, pkt 2.4 „Środki transportu i łączność”) Konsultant zamówienia wyposaży swój personel w odpowiednią ilość środków transportu i łączności (telefony komórkowe), zapewniające sprawne pełnienie usługi.
Ponadto, Konsultant użyczy Zamawiającemu 1 sztukę środków transportu do wyłącznej całodobowej dyspozycji Zamawiającego na czas określony poniżej:
Środek transportu dla Zamawiającego będzie spełniać niżej wymienione warunki: samochód SUV, 5-drzwiowy, napęd 4x4 (stały lub dołączany), układ stabilizacji toru jazdy, system zapobiegający blokowaniu się kół podczas hamowania (ESP), lusterka zewnętrzne boczne sterowane elektrycznie, minimum 2 poduszki powietrzne, klimatyzacja, radio, komplet podłogowych dywaników gumowych, komplet opon zimowych, komplet opon letnich, wspomaganie układu kierowniczego, regulowana kolumna kierownicy, lampa błyskowa pomarańczowa na magnes z przedłużaczem (kogut), polskie świadectwo homologacji, nie dopuszcza się samochodów z homologacją ciężarową (tzw. kratka).
Zamawiający wymagał, aby użyczony samochód posiadał ważny przegląd techniczny i ubezpieczenie OC, NNW i Assistance, a także, aby konsultant zapewnił obsługę związaną z eksploatacją użyczonego samochodu (usługi eksploatacyjne) oraz ponosił koszty eksploatacji tj. paliwa (rozliczanie bezgotówkowe), płynów, materiałów eksploatacyjnych, bieżących napraw, przeglądów technicznych, sezonowej wymiany opon, przedłużenia ubezpieczenia, mycia samochodu cztery razy w miesiącu.
Konsultant mógł użyczyć samochód nowy bądź używany, jednak nie starszy niż czteroletni (cztery lata liczone od pierwszej rejestracji) i z przebiegiem nie większym niż 80 tys. km.
Wyjaśnienia Konsorcjum I w zakresie poz. 1.2a Formularza Cenowego „Środki transportu” są bardzo lakoniczne i sformułowane w sposób nieprawidłowy.
10 Przedmiotowa nieprawidłowość polega przede wszystkim na błędnie skalkulowanych kosztach – Konsorcjum I albo przyjęło nieprawidłowe kwoty, albo też niektóre koszty pominęło całkowicie.
Konsorcjum I w przedmiotowym punkcie nie uwzględniło w ogóle środków transportu, jakie powinno przeznaczyć dla swojego personelu, ograniczając się w wyjaśnieniach tylko do auta przekazywanego Zamawiającemu. Zgodnie z SIWZ (TOM III, pkt 2.4 „Środki transportu i łączność”), tu cyt. „Konsultant niniejszego zamówienia wyposaży swój personel w odpowiednią ilość środków transportu i łączności (telefony komórkowe), zapewniające sprawne pełnienie usługi”.
Zgodnie z Formularzem cenowym na środki transportu w pozycji 1.2a przeznaczono kwotę 151.800 zł netto (46 x 3.300 zł netto).
W przedmiotowych wyjaśnieniach złożony dowód oraz przedstawione przez
Konsorcjum I wyliczenia nie są ze sobą spójne. W wyjaśnieniach uwzględniono co prawda ratę leasingu, ale tylko do wartości połowy auta. Konsorcjum I pominęło fakt, że tak niska rata wynika właśnie z założonego wysokiego wykupu auta, które jest ustalone na poziomie 50%. W tracie trwania usługi przedmiotowe auto będzie musiało zostać wykupione, co da łączny koszt dodatkowy 30.807,11 zł. Konsorcjum I powinno zatem uwzględnić w cenie oferty, a następnie także w wyjaśnieniach, zarówno miesięczną ratę leasingu, jak i kwotę jednorazowego wykupu. Tymczasem w wyjaśnieniach nie ma o tym w ogóle mowy. Biorąc pod uwagę termin składania oferty (czerwiec 2017 r.) Konsorcjum I winno wliczyć w cenę oferty 20 rat leasingowych (od raty nr 17) plus wykup auta, co łącznie daję kwotę 20.656 zł (20 x 1032,80 zł) +30.807,11 = 51.463,11 zł, a w podziale na 46 miesięcy daje kwotę 1.118,76 zł/m-c. Doliczając do tej kwoty koszty paliwa w wysokości 1.663,20 zł, koszt płynów eksploatacyjnych (50 zł), oraz koszt mycia auta (150 zł), daje to łącznie kwotę 2.981,96 zł.
Co więcej, przedmiotowe auto ma ograniczenia co do ilości przejechanych kilometrów (maksymalnie 120.000), a przekroczenie przedmiotowego limitu jest dodatkowo płatne w wysokości 7 gr/km, co przy wymaganych SIWZ 7.000 km miesięcznie, oraz po odjęciu aktualnego przebiegu (68.000 km) daje dodatkową kwotę na etapie realizacji umowy 370,08 zł/m-c (łącznie na cały czas trwania umowy kwota dopłaty za przekroczony przebieg to 22.575 zł).
Nie oszacowano również kosztów ubezpieczenia. Konsorcjum I stwierdziło, że „koszty leasingu obejmują ubezpieczenie OC, NNW/Assistance”. Jest to twierdzenie oczywiście sprzeczne z dokumentem przedstawionym przez Konsorcjum I – w umowie leasingu wprost jest wskazane w § 3, że przedmiot umowy nie obejmuje ubezpieczenia samochodu. Dodatkowo Konsorcjum I nie przedstawiło żadnych dowodów, że koszty 11 serwisu, przeglądów technicznych, wymiany opon czy zapewnienie samochodu zastępczego wchodzą w skład opłaty leasingowej – koszty te nie zostały oszacowane.
Biorąc pod uwagę koszty ubezpieczenia w wysokości 3.125,00 zł/ rok (kwota wskazana przez Konsorcjum I w pkt 3, str. 9 wyjaśnień z 18 sierpnia 2017 r.) miesięczna kwota wyniesie 260,42 zł. A zatem koszty utrzymania samochodu Zamawiającego przedstawiają się następująco:
- rata leasingu z wykupem – 1.118,76 zł,
- paliwo – 1.663,20 zł,
- płyny eksploatacyjne – 50,00 zł,
- mycie auta – 150,00 zł,
- opłata za przekroczenie limitu kilometrów – 370,08 zł,
- koszt ubezpieczenia – 260,42 zł,
- RAZEM – 3.612,46 zł.
Powyższe wyliczenie nie obejmuje kosztów serwisu, przeglądów technicznych, wymiany opon, czy zapewnienie samochodu zastępczego. Wyliczenie nie obejmuje także kosztu VAT, bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz wymaganiem SIWZ, że nie można przekazać auta z tzw. „kratką”, a zatem auto będzie autem osobowym, w związku z czym Konsultant może odliczyć jedynie 50% podatku od zakupu i eksploatacji samochodu osobowego wykorzystywanego w firmie. Przedmiotowego obowiązku nie uwzględniło Konsorcjum I ani w racie leasingowej, ani wyliczając koszty eksploatacyjne. A jest to koszt znaczny, który powinien być uwzględniony na etapie szacowania ceny oferty.
Kwota wskazana w ofercie przez Konsorcjum I to 3.300 zł, a zatem jest ona niedoszacowana o przynajmniej 312,46 zł/m-c.
Rażące niedoszacowanie odnosi się również do okresu przeglądów, a więc w okresie, w którym Konsorcjum I oświadcza, że jest już właścicielem auta.
- rata leasingu z wykupem -----,
- paliwo – 831,60 zł,
- płyny eksploatacyjne – 100,00 zł,
- mycie auta – 150,00 zł,
- opłata za przekroczenie limitu kilometrów – 370,08 zł,
- koszt ubezpieczenia – 260,42 zł,
- RAZEM – 1.712,10 zł.
Kwota wskazana w ofercie przez Konsorcjum I to 1.650 zł, a zatem jest ona niedoszacowana o przynajmniej 62,10 zł/m-c.
12 Przedmiotowe niedoszacowanie można już wyczytać z wyjaśnień Konsorcjum I.
Dla okresu robót i okresu projektowania wskazano w wyjaśnieniach kwotę 231.000 zł, natomiast w ofercie uwzględnia na ten cel jedynie 151.800 zł, w pozycji 1.2a Formularza Ofertowego. Już sama ta rozbieżność pomiędzy treścią oferty a treścią wyjaśnień powinna stanowić podstawę odrzucenia oferty.
Dodatkowo, informacja, że koszty serwisu czy wymiany opon zostały ujęte w poz. 2.3 powinny także stanowić podstawę do odrzucenia oferty. Nie jest bowiem dopuszczalne przenoszenie kosztów pomiędzy pozycjami, Zamawiający wyraźnie wskazał w SIWZ (pod tabelą Formularz cenowy), że koszt ma być ujęty w danej pozycji w całości.
Następnie Odwołujący podał, że Zamawiający przewidział w SIWZ konieczność zapewnienia środków transportu zarówno dla Zamawiającego, jak i dla pracowników wykonawcy (SIWZ, TOM III, pkt 2.4 „Środki transportu i łączność”): cyt. „Konsultant niniejszego zamówienia wyposaży swój personel w odpowiednia ilość środków transportu i łączności (telefony komórkowe), zapewniające sprawne pełnienie usługi”.
Środki transportu winny być ujęte w formularzu ofertowym w poz. 1.2a i poz. 4.2a.
Konsorcjum I nie uwzględniło w ww. pozycjach środków transportu dla personelu Konsultanta.
Dodatkowo, w wyjaśnieniach z 18 sierpnia 2017 r. Konsorcjum I załączyło skany dowodów rejestracyjnych aut będących w leasingu Raiffeissen Leasing Polska S.A., natomiast w treści wyjaśnień wskazano (str. 3), że wykonawca posiada na własność samochody Scoda Yeti. Konsorcjum I nie wyjaśniło zaistniałej rozbieżności, ani też nie przedstawiło dowodów na potwierdzenie dysponowania samochodami, wiec należy przyjąć, że nie posiada na własność wspomnianych samochodów.
Przy założeniu, że wykonawca zapewnia wyłącznie 1 środek transportu dla swojego personelu, minimalne koszty jego utrzymania przedstawiają się następująco (bez uwzględnienia kosztów zakupu, leasingu, czy amortyzacji):
Ilość dni eksploatacji samochodów (966 dni/1 auto) 46mcy x 21 dni 966 Wartość benzyny na 1 km 0,24 Limit km na 1 dzień 150 Koszt zakupu 0,00 Koszt leasingu 0,00 Odsprzedaż 0,00 Koszt ubezpieczenia 3.125,00 Koszty eksploatacyjne (m.in. naprawy, mycie, wymiana opon, itp.) miesięcznie: płyny eksploatacyjne 50 zł, mycie 150 zł, serwis 200 zł 18.400,00 Koszt benzyny 34.776,00 Całkowite koszty samochodu/koszty miesięczne utrzymania 1 samochodu bez raty leasingowej 53.176/1.156,00
13 Także w przypadku kosztów środku transportu zachodzi rozbieżność pomiędzy treścią wyjaśnień a kwotami przedstawionymi w Formularzu Cenowym. Zwrócił na to uwagę Zamawiający i w wezwaniu z 9 listopada 2017 r. poprosił o wyjaśnienie rozbieżności.
W odpowiedzi Konsorcjum I wskazało, że jest to wynik omyłki.
Zdaniem Odwołującego jest to tylko kolejny argument potwierdzający, że Konsorcjum I sporządziło nierzetelne i ogólnikowe wyjaśnienia. Wynika z nich, że Konsorcjum I złożyło wyjaśnienia dla innych kwot, niż kwoty znajdujące się w ofercie.
- 4. Koszty zatrudnienia personelu biurowego i pomocniczego na umowę o pracę Zgodnie z pkt 2.1 OPZ Konsultant musi zapewnić dla personelu biurowego oraz personelu pomocniczego dla okresu projektowania oraz wykonania robót budowlanych po minimum 2 osoby. Natomiast zgodnie z SIWZ, TOM II (Projekt umowy – „WU”), § 13 pkt 6 „Zamawiający wymaga; aby zatrudnione na umowę o pracę były również osoby wykonujące czynności wchodzące w zakres obowiązków osób tworzących personel biurowy oraz personel pomocniczy, tj. czynności biurowe, administracyjne o organizacyjne wskazane w pkt 2.1 OPZ”.
Koszty, jakie ponosi pracodawca przy zatrudnianiu pracownika na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem równym minimalnemu – obecnie 2.000,00 zł brutto (przy podstawowych kosztach uzyskania w wysokości 111,25 zł) – w noszą: składka na ubezpieczenie emerytalne w wysokości 9,76% x 2.000,00 zł =
195,20 zł, składka na ubezpieczenie rentowe w wysokości 6,50% x 2.000,00 zł = 130,00 zł, składka na ubezpieczenie wypadkowe w wysokości 1,80% x 2.000,00= 36,00 zł, składka na Fundusz Pracy 2.000,00 x 2,45% = 49,00 zł, składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – 2.000,00 zł x 0,10% = 2,00 zł.
Wobec tego realny koszt pracodawcy przy zatrudnieniu osoby na umowę o pracę to 2412,20 zł na osobę (przy 2 osobach, zgodnie z SIWZ, 4.824,40 zł).
Konsorcjum I nie uwzględniło żadnego z wymaganych daną pozycją elementów.
Po pierwsze – w ofercie wskazano kwotę 4.800 zł, co oznacza, że w tym zakresie oferta jest sprzeczna z obowiązującym prawem i jako taka – zawiera rażąco niską cenę.
Z kolei w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny Konsorcjum I oszacowało tenże koszt wynagrodzenia na kwotę 2.389,60 zł – z nieznanych przyczyn Konsorcjum I zaniżyło koszt składki na ubezpieczenie wypadkowe: zamiast prawidłowej kwoty 36 zł, podano zaniżoną kwotę 13,40 zł. Od 1 kwietnia 2017 r. do 31 marca 2018 r. wysokość stopy procentowej 14 składki na ubezpieczenie wypadkowe w roku składkowym wynosi 1,80%, tymczasem Konsorcjum I wadliwe wskazało 0,67%.
Jak wykazano powyżej, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 września 2016 r. taka kwota to 2.412,20 zł. Już samo to wskazuje, że cena oferty jest rażąco niska – gdyż jest sprzeczna z przepisem art. 90 ust. 1 pkt 3 Pzp. Nie ma znaczenia, że różnica nie jest zbyt duża (ok. 22,6 zł miesięcznie) – istotne jest, że Konsorcjum I w swojej cenie oferty przewidziało zatrudniania pracowników poniżej minimalnego wynagrodzenia za prace, co zawsze powinno skutkować stwierdzeniem rażąco niskiej ceny.
Dodatkowo Konsorcjum I pominęło w tych wyliczeniach składkę na PFRON.
Pracodawca jest zobowiązany opłacać składki na PFRON w przypadku zatrudnienia powyżej 25 pracowników. Z treści wyjaśnień nie wynika, że Konsorcjum I jest z takiego obowiązku zwolnione. Dodatkowo brak jest w wyjaśnieniach informacji o zatrudnianiu pracowników niepełnosprawnych, co może ewentualnie skutkować zmniejszeniem lub niepłaceniem składki na PFRON. Przy minimalnym zatrudnieniu 25 osób składka na PFRON wyniesie 2.573,57 zł miesięcznie dla pracodawcy, co w przeliczeniu na jeden etat, daje to kwotę 102,94 zł/etat.
W związku z tym koszty jakie Konsorcjum I ponosi przy umowie o pracę według minimalnej stawki wynoszą: 2.515,14 zł na osobę, zatem niedoszacowanie wyniesie już 125,54 zt/osobę/miesiąc.
Ponadto Konsorcjum Inko nie ujęło w przedmiotowej pozycji następujących elementów: kosztów urlopów zgodnie z K.p. (art. 152 K.p.) – minimalny urlop, za który pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, to 20 dni roboczych, tj. prawie 1 miesiąc; Konsorcjum I musi zatem dla każdej z osób zapewnić zastępstwo co najmniej na jeden miesiąc; nawet jeśli osoba zatrudniona na zastępstwo także zarabiałaby minimalne wynagrodzenie, to koszt takiego urlopu wynosi 2.412,20 zł w każdym roku; Konsorcjum I nie ujęło tej kwoty w swojej cenie, kosztów zwolnień lekarskich – za pierwsze 33 dni tzw. chorobowego wynagrodzenie płaci pracodawca; Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych ZUS opublikował w 2017 r raport „Absencja chorobowa w 2016 roku”, z którego wynika, że „Przeciętna długość absencji chorobowej w 2016 roku przypadająca na 1 osobę ubezpieczoną w ZUS wyniosła 37,52 dnia (w 2015 r. 36,81 dnia)”; także w tym przypadku Konsorcjum I powinno ująć co najmniej dodatkową kwotę miesięcznego wynagrodzenia w skali roku w przypadku każdego z pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, 15 kosztów zastępstw, zgodnie z SIWZ, TOM II WU, §11 pkt 18 „Konsultant jest zobowiązany z własnej inicjatywy zaproponować natychmiastowe zastępstwo w przypadkach: 1. Śmierci, wypadku lub urlopu którejkolwiek z osób personelu Konsultanta”.
W żadnym miejscu wyjaśnienia nie odnoszą się do przedmiotowych elementów cenotwórczych do czego wykonawca był zobowiązany bowiem zgodnie z postanowieniami SIWZ, TOM I IDW, pkt. 15.3 „Każda cena jednostkowa zawarta w Ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji w przyjętej jednostce czasu/ilości rozliczenia w Formularzu cenowym” oraz zgodnie z pkt 15.5 „Dla każdej pozycji wyszczególnionej w Formularzu Cenowym, jeśli składają się na nią elementy o zróżnicowanych kosztach, jednolita stawka jednostkowa powinna zostać skalkulowana na zasadzie uśrednienia kosztów składowych”.
- 5. Koszty personelu w okresie realizacji robót oraz gwarancji – dział 2 Formularza Cenowego Odwołujący wskazał, że wynagrodzenia personelu Konsorcjum I są zaniżone, nie odpowiadają cenom rynkowym. Przepis art. 90 ust. 1 Pzp zawiera przykładowe czynniki, które mogą mieć wpływ na wysokość zaoferowanej przez wykonawcę ceny, przy czym katalog tych czynników ma charakter otwarty. Jednocześnie czynniki te mogą (jak w przedmiotowej usłudze koszty pracy) stanowić istotną część składową ceny, budzącą wątpliwości ze względu na swoją szczególnie niską wartość. W przedłożonych wyjaśnieniach Konsorcjum I w żadnym miejscu nie udowodniło, w jaki sposób zamierza zatrudnić na umowę o pracę Inżyniera Kontraktu oraz pozostałych kluczowych specjalistów w kwocie 6.000 zł, a więc 3.532,34 netto dla pracownika.
Obecnie podawana średnia pensja na stanowisku inżynier budownictwa obowiązująca na rynku to kwota 4.344 brutto, a więc 5.239,29 zł łącznego kosztu pracodawcy.
Ponadto, na podstawie art. 20 pkt. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2017.1383 j.t.) ogłasza się, że przeciętne wynagrodzenie w pierwszym kwartale 2017 r. wyniosło 4.353,55 zł, co daje 5.250,81 zł łącznego kosztu pracodawcy.
Powyższe kwoty są kwotami średnimi, co oznacza, że dotyczą typowego inżyniera budownictwa, bez dodatkowych kwalifikacji czy doświadczenia. Tymczasem Zamawiający na stanowisko Inżyniera Kontraktu wymaga (zgodnie z IDW pkt. 7.2.1 ppkt B):
„Dyrektora jednostki organizacyjnej Inwestora lub Dyrektora lub Zastępcy Dyrektora pionu do spraw realizacji inwestycji lub 16 Naczelnika lub osoby kierującej Wydziałem/Zespołem do spraw realizacji inwestycji lub Kierownika Projektu” Inżynier Kontraktu musi zatem posiadać wiedzą i doświadczenie, które powodują, że stanowisko to z pewnością nie mieści się w kategoriach średniej krajowej.
Podkreślić należy, że wynagrodzenie w wysokości średniej krajowej nie jest wystarczające dla zatrudnienia specjalistów o tak wysokich wymaganiach, jak wskazano w SIWZ.
Wobec niskiego prawdopodobieństwa zatrudnienia tych specjalistów za takie stawki, Konsorcjum I powinno załączyć do wyjaśnień dowody, że ma zapewnione zatrudnienie specjalistów za takie stawki, przykładowo przez dołączenie co najmniej umów o pracę czy też umów zlecenia. Wynika to z połączenia kwestii ciężaru dowodu z doświadczeniem życiowym odnośnie obowiązujących na rynku stawek wynagrodzenia. Tymczasem do wyjaśnień takich dowodów nie dołączono. Brak załączenia takich umów jest symptomatyczny, jeśli weźmiemy pod uwagę, że Konsorcjum I – z niewskazanych w wyjaśnieniach przyczyn – zamierza płacić tym samym Ekspertom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę różne kwoty w rożnych okresach realizacji umowy. Wynika to wprost z dokumentów „Rozbicie oferty cenowej” dołączonych do kolejnych składanych wyjaśnień, które wykazują następujące kwoty miesięcznie:
Eksperci kluczowi Okres realizacji robót Okres przeglądów i zatrudnieni na umowę o pracę Okres projektowania rozliczenia kontraktu Inżynier kontraktu 6.000 8.000 6.000 Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej 5.000 7.000 5.000 Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej mostowej 5.000 7.000 5.000 Specjalista ds. rozliczeń 4.000 6.000 4.000
Specjalista ds. rozliczeń 4.000 6.000 4.000 Technolog 4.000 6.000 4.000
Konsorcjum I w ogóle nie wspomniało o powyższych różnicach w złożonych wyjaśnieniach. W szczególności nie wykazało, jakie właściwie umowy o pracę łączą wykonawcę z poszczególnymi Ekspertami, jakie kwoty wskazano w tych umowach oraz dlaczego w okresie projektowania i okresie przeglądów Eksperci mają zarabiać mniej, niż w okresie realizacji robót. Jeśli Konsorcjum I miało zamiar zatrudnić powyższych Ekspertów np. w wymiarze niepełnego etatu w niektórych okresach, to okoliczność taka powinna zostać wyraźnie zaznaczona w wyjaśnieniach. Wobec braku jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie należy uznać, że oferta jest sprzeczna z SIWZ, zaś wyjaśnienia są nierzetelne i ogólnikowe.
17 Odwołujący wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że Konsorcjum I ma zamiar zatrudniać Ekspertów w wymiarze niepełnego etatu i stąd wynikają różnice w miesięcznych wynagrodzeniach, to SIWZ wyraźnie określa, w jakim zakresie w ogóle jest to możliwe – w § 13 ust. 7 WU wskazano:
„Wszystkie osoby, których dotyczy obowiązek zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, tj. wskazane w ust 5 i 6, przez okres realizacji Usługi, do wydania ostatniego Świadectwa Przejęcia, będą zatrudnione na podstawie umowy o pracę w wymiarze pełnego etatu, tzn. będą pełnili obowiązki we wszystkie dni robocze w miesiącu, z zastrzeżeniem, iż w Okresie Projektowania Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej.
Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej mostowej. Specjalista ds. rozliczeń.
Specjalista ds. roszczeń zatrudnieni będą w wymiarze nie mniejszym niż ½ etatu, tzn. będą pełnili obowiązki w co najmniej połowę dni roboczych w miesiącu. Technolog, przez okres realizacji usługi, do wydania ostatniego Świadectwa Przejęcia, zatrudniony będzie w wymiarze nie mniejszym niż ½ etatu”. Zatem tylko niektórzy Eksperci w ogóle mogliby być zatrudnieni w wymiarze niepełnego etatu.
Należy jednak podkreślić, że Konsorcjum I samo zadeklarowało, że wszyscy Eksperci zatrudnieni na umowie o pracę, będą zatrudnieni w wymiarze pełnego etatu. Wynika to z ilości dniówek podanych w „Rozbiciu oferty cenowej” dołączonej do wyjaśnień z 7 września 2017 r. Zatem należy przyjąć, że Konsorcjum I złożyło wyraźne oświadczenie, że wszyscy ww. Eksperci mają być zatrudnieni w wymiarze pełnego etatu.
Koszty personelu w okresie przeglądów oraz rozliczenia kontraktu Zgodnie z TOMEM II § 3 „Termin realizacji Umowy”, wykonawca zobowiązany jest pełnić usługę w okresie gwarancji przez 15 miesięcy. Zgodnie z ofertą Konsorcjum I w poz. 2.3 cena z tytułu świadczenia usług wynosi 760.000 zł netto.
Odwołujący przedstawił w tabeli podział kosztów personalnych (samych pensji) w odniesieniu do minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz do średniej krajowej w okresie realizacji dokumentacji projektowej.
Uwzględniając minimalne wynagrodzenie za pracę w 2017 r. w wysokości 2.000 zł brutto koszty jakie ponosi pracodawca z tytułu zatrudnienia pracownika wynoszą 2.515,14 zł miesięcznie, zgodnie z poniższym wyliczeniem. Gdyby uznać, że wykonawcy mają zamiar zatrudniać specjalistów wyłącznie za wynagrodzenie minimalne ten element ceny oferty powinien wyglądać następująco:
Liczba Kwota miesięczna ze Eksperci kluczowi miesięcy składką PFRON Kwota za dany etap Inżynier kontraktu 15 2.515,14 37.727,10
18 Specjalista ds. rozliczeń 2.515,14 37.727,10 Specjalista ds. rozliczeń 2.515,14 37.727,10 Technolog 2.515,14 37.727,10 Główny weryfikator DP drogowej 2.515,14 37.727,10 Główny weryfikator DP mostowej 2.515,14 37.727,10 Główny IN robót drogowych 2.515,14 37.727,10 Główny IN robót mostowych 2.515,14 37.727,10 SUMA: 301.816,80
Zgodnie z przedmiotową tabelą zestawienie tylko i wyłącznie personelu głównego na podstawie umów o pracę z minimalną dopuszczoną przez prawo wysokością wynagrodzenia konsumuje aż blisko 40% kwoty przeznaczonej przez wykonawców do realizacji etapu gwarancyjnego.
Powyższe wyliczenie przedstawiono jedynie poglądowo, gdyż należy pamiętać, że nie jest możliwe zatrudnienie wysoko wyspecjalizowanego personelu spełniającego wymagania stawiane przez Zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu w zamian za wynagrodzenie w wysokości 2.000 zł brutto. Wynagrodzenie, jakie otrzymałby „na rękę” specjalista spełniający warunki określone w SIWZ nie podejmuje pracy w zamian za takie stawki wynagrodzenia.
Zdaniem Odwołującego przedmiotowi specjaliści muszą otrzymywać wynagrodzenie w wysokości co najmniej średniej krajowej. Odwołujący przedstawił to samo zestawienie uwzględniające stawki według średniej krajowej, czyli 4.635 zł brutto (koszt pracodawcy – 5.590 zł).
Liczba Kwota miesięczna ze Eksperci kluczowi miesięcy składką PFRON Kwota za dany etap Inżynier kontraktu 5.590 83.850 Specjalista ds. rozliczeń 5.590 83.850 Specjalista ds. rozliczeń 5.590 83.850 Technolog 5.590 83.850 15 Główny weryfikator DP drogowej 5.590 83.850 Główny weryfikator DP mostowej 5.590 83.850 Główny IN robót drogowych 5.590 83.850 Główny IN robót mostowych 5.590 83.850 SUMA: 670.800
19 W przypadku zatrudnienia specjalistów w zamian za wynagrodzenie w wysokości średniej krajowej kwota przewidziana przez Konsorcjum I za realizację etapu gwarancji jest niewystarczająca – Konsorcjum I przewidziało jedynie kwotę rzędu 760.000 zł za realizację tego etapu, z czego wynagrodzenie personelu kluczowego pochłania 670.800 zł (a więc 90% całej pozycji). Na realizację pozostałych postanowień SIWZ oraz zapewnienia ekspertów niekluczowych pozostaje 89,200 zł na cały okres, co daje kwotę 5.946,66 zł miesięcznie.
W kwocie tej Konsorcjum I musi zapewnić zatrudnienie 33 osób pozostałego personelu, co – zgodnie z pkt 2.1.2 OPZ – daje miesięcznie kwotę 180,20 zł na 1 osobę. Co więcej, Konsorcjum I w okresie przeglądów i rozliczenia kontraktu ma zamiar zatrudnić wyłącznie:
Eksperci kluczowi zatrudnieni na umowę o pracę Okres projektowania Liczba miesięcy Inżynier kontraktu 6.000 Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej 5.000 specjalności Główny Inspektor Nadzoru inżynieryjnej mostowej 5.000 Specjalista ds. rozliczeń 4.000 15 Specjalista ds. rozliczeń 4.000 Technolog 4.000 Geodeta 6.000 Inni specjaliści zgodnie z zapotrzebowaniem 6.000 (w tym zastępowalność personelu)
- 6. Zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 Pzp Zgodnie z wezwaniem Zamawiającego z 7 sierpnia 2017 r. w zakresie wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 i ust. 1a oraz 87 ust. 1 Pzp Konsorcjum I powinno przedstawić HPPK zarówno dla okresu projektowania, jak również okresu realizacji robót W złożonych wyjaśnieniach w odpowiedzi na wezwanie winni przedstawić przedmiotowy harmonogram, obrazując, w jaki sposób będzie realizował przedmiotową usługę i jakie środki kadrowe zamierza w tym celu wykorzystać.
W opinii Odwołującego Konsorcjum I w sposób niezgodny z SIWZ rozplanowało
pracę personelu oraz nie uwzględniło istotnych oraz kluczowych branż w wymaganych tego jednostkach czasu.
20 Odwołujący stwierdził, że w składzie personelu wykonawca nie uwzględnił ww. ekspertów spośród personelu „Inni Eksperci”, zgodnie z OPZ pkt. 2.1.2. w okresie projektowania.
Zgodnie z Tomem II IDW – „Istotne dla stron postanowienia umowy”, § 14 [Obowiązki Konsultanta w zakresie weryfikacji i koordynacji prac projektowych] wykonawca na etapie projektowania zobowiązany jest do: §14 pkt 1.1.2 „weryfikacji i nadzorowania prawidłowości zaprojektowania linii rozgraniczające inwestycji w kontekście rozwiązań dia obsługi przyległego terenu, zajętości terenu oraz prawidłowości podziału nieruchomości" – brak uwzględnienia Geodety w zakresie geodezyjnej obsługi inwestycji wymienionego w OPZ 2.1.2, §14 pkt 1.1 A „weryfikacji i nadzorowania wykonania Projektu robót geologicznych wraz z uzyskaniem Decyzji o zatwierdzeniu oraz wykonania w zależności od potrzeb opinii geotechnicznej, Dokumentacji badań podłoża gruntowego, Dokumentacji geologiczno-inżynierskiej i – Projektu geotechnicznego” brak uwzględnienia specjalisty ds. nadzoru geotechnicznego oraz specjalisty ds. nadzoru geologicznego wymienionych w OPZ 2.1.2, §14 pkt 1.1.5 „weryfikacji i nadzorowania przeprowadzenia procedury sporządzania raportu do ponownej oceny oddziaływania na środowisko” – brak uwzględnienia specjalisty ds. nadzoru przyrodniczego i ochrony środowiska wymienionego w OPZ 2.1.2, §14 pkt 1.1.8 „weryfikacji i nadzorowania wykonania Projektów stałej organizacji ruchu oraz projektów organizacji ruchu na czas prowadzenia Robót i ich opiniowanie” – brak uwzględnienia specjalisty ds. inżynierii ruchu wymienionego w OPZ 2.1.2.
Kolejnym nieuwzględnionym w okresie projektowania jest specjalista ds. sprawozdawczości.
Zgodnie z SIWZ Tom II, WU § 29 [Raporty i analizy], pkt 1 „Konsultant jest zobowiązany w czasie realizacji usługi w zakresie, formie i w terminach określonych w Załączniku nr 1 do umowy sporządzić oraz dostarczyć do Kierownika Projektu, Raporty oraz analizy z realizacji projektu”. Załącznik 1 stanowi natomiast listę wymaganych opracowań wraz z ich terminami wykonania:
„1. Raport otwarcia (należy sporządzić i przedłożyć Kierownikami Projektu w okresie dwóch miesięcy do Daty rozpoczęcia usługi) […] 21
- Raporty miesięczne z postępu prac (sporządzane w okresie prac projektowych i realizacji robót; opatrzone podpisem Inżyniera raporty będą dostarczane do Kierownika projektu do 5-tego dnia następnego miesiąca kalendarzowego)”.
Zamawiający określił jasno, jakich raportów wymaga, w jakich terminach, przez co w personelu celowo umieścił stanowisko specjalisty ds. sprawozdawczością jako osoby odpowiedzialnej za ich przegotowanie. Jest to praktyką stosowana przez Zamawiającego od wielu lat we wszystkich postępowaniach.
W nawiązaniu do powyższego Odwołujący stwierdził, że Konsorcjum I już na etapie samego projektowania nie uwzględnił aż 8 wymaganych zapisami SIWZ specjalistów (w zależności od podziału obowiązków):
- geodeta w zakresie geodezyjnej obsługi inwestycji,
- specjalista ds. nadzoru geotechnicznego,
- specjalista ds. nadzoru przyrodniczego i ochrony środowiska,
- specjalista ds. nadzoru geologicznego,
- specjalista ds. umów z podwykonawcami, dostawcami i usługodawcami,
- specjalista ds. współpracy z gestorami sieci,
- specjalista ds. inżynierii ruchu,
- specjalista ds. sprawozdawczości.
Brak uwzględnienia ww. specjalistów w cenie oferty, a następnie brak wskazania ich w wyjaśnieniach powoduje, że oferta Konsorcjum I, powinna zostać odrzucona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp.
Dodatkowo należy podkreślić, że Konsorcjum I nie przewidziało w kosztorysie/rozbiciu cenowym załączonym do pisma z 18 sierpnia 2017 r. wynagrodzenia przeznaczonego na pokrycie kosztów pracy Innych ekspertów. Tłumaczenia Konsorcjum I (pismo z 14 listopada 2017 r.), jakoby koszty te obejmowała rezerwa bądź pozycje ujęte w okresie robót lub rozliczenia, bądź rezerwy przewidziane na innych pozycjach, nie zasługują na uwzględnienie z kilku powodów. Po pierwsze, Konsorcjum I nie może przenosić kosztów miedzy pozycjami formularza cenowego. Po drugie – charakter rezerwy. Otóż Konsorcjum I w wyjaśnieniach nie wskazało, że ta rezerwa będzie przeznaczona na zatrudnienie innych ekspertów. A co istotne – ze swej istoty rezerwa ma służyć na pokrycie kosztów wynikających np. z nieznanych na dzień składania okoliczności (chociażby zmian prawa), a nie służyć pokryciu elementów kosztorysowych, które Konsorcjum I ma obowiązek wycenić w cenie oferty. Co więcej, w okresie projektowania, po odliczeniu kosztów zastępstwa (wyjaśnienia wykonawcy z 18 sierpnia 2017 r.), na pokrycie kosztów pracy innych ekspertów rezerwa ta wyniesie zaledwie 10.400 zł, co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę 693,34 zł. Trudno przyjąć, aby 22 za tę kwotę miesięcznie wykonawca zapewnił wynagrodzenia dla 8 specjalistów. Biorąc ponadto pod uwagę konstrukcję przedstawionego przez Konsorcjum I, pismem z 18 sierpnia 2017 r., rozbicia cenowego, gdzie w okresie realizacji robót i przeglądów przewidział i rezerwę i pozycję inni eksperci, a w okresie projektowania brak jest tej ostatniej – należy przyjąć, że Konsorcjum I nie przewidziało zatrudnienia innych dodatkowych ekspertów ponad tych, którzy zostali wymienieni w tabeli.
- Zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy L – rażąco niska cena w stosunku do przedmiotu zamówienia, brak złożenia wyjaśnień potwierdzających, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny/obalających domniemanie rażąco niskiej ceny, nieprawidłowa ocena przez Zamawiającego złożonych wyjaśnień, sprzeczność treści oferty z treścią SIWZ 2.1. Powtórne wezwanie w trybie art. 90 ust. 1 Pzp do złożenia dodatkowych wyjaśnień Ciężar dowodu w zakresie wykazania, że cena lub koszt nie są rażąco niskie spoczywa na wykonawcy (art. 90 ust. 2 Pzp). Wykonawca w ramach składanych wyjaśnień powinien przedstawiać dowody, które w jego ocenie uzasadniają przyjętą wycenę przedmiotu zamówienia. Z powyższego wynika zasada, że zamawiający jest uprawniony tylko do jednokrotnego wzywania do złożenia wyjaśnień, nie jest możliwe wystosowywanie wielokrotnych wezwań, w których zamawiający wzywa ponownie o wyjaśnienie tych elementów, w zakresie których już uprzednio wzywał do złożenia wyjaśnień.
Także Wykonawca L wzywany był wielokrotnie do składania wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny.
5 września 2017 r Zamawiający ponownie wzywa Wykonawcę L do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 i 1a Pzp, wskazując wprost braki pierwszych złożonych wyjaśnień. Ponowne wezwanie na miejsce w dniu 5 grudnia 2017 r. – także w tym przypadku Zamawiający ponownie wzywa o podanie informacji, o podanie których prosił już uprzednio.
Odwołujący przedstawił powtarzające się wezwania w ujęciu tabelarycznym:
Formularz Wezwanie z 7 sierpnia 2017 Wezwanie z 5 września 2017 r. Wezwanie z 5 grudnia 2017 r. cenowy r.
23 str. 1 pkt 1: „Zamawiający na str. 1: „Zamawiający na podstawie podstawie udzielonych przez udzielonych przez Wykonawcę Wykonawcę Wyjaśnień prosi Wyjaśnień prosi jednoznaczne o jednoznaczne potwierdzenie. że potwierdzenie, że w pozycjach Biuro str. 2, pkt 1 i 2 bardzo pkt 1.1. – zgodnie z wymaganiami SIWZ Konsultanta i Biuro Zamawiającego i 1.2. szczegółowe pytania uwzględnił wszystkie wymagania zostały ujęte wszystkie koszty dotyczące powierzchni, lokalizacji do wykonania usługi niezbędne i wyposażenia Biura Konsultanta zgodnej z wymaganiami określonymi oraz Biura Zamawiającego w tym w OPZ, w tym koszty miesięcznego Sali konferencyjnej”. utrzymania całego biura, tj.[…]”.
str. 3 pkt 3: „ Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w Str. 2 pkt 3:„Wobec wymagań SIWZ zwracam się z prośbą o Zamawiającego zawartych w złożenie wyjaśnień oraz SIWZ zwracamy się ponownie z dowodów (np. przedłożenie prośbą o złożenie dowodów (np. wstępna umowa wstępna umowa kupna/leasingu, kupna/leasingu, kalkulację kalkulację kosztów ubezpieczeń, pkt 1.2a paliwa, itp.) na potwierdzenie, że kosztów ubezpieczeń, paliwa, za zadeklarowaną w Formularzu itp.) na potwierdzenie, że za Cenowym cenę jednostkową zadeklarowaną w Formularzu Cenowym cenę jednostkową Wykonawca jest w stanie Wykonawca jest w stanie zapewnić Środek transportu zapewnić Środek transportu zgodnie z wymaganiami[…]”. zgodnie z wymaganiami[…]”.
„Zgodnie z SIWZ Konsultant zobowiązany jest zapewnić „Zamawiający na podstawie 1 sztukę udzielonych przez Wykonawcę Zamawiającemu samochodu typu SUV (...) oraz wyjaśnień z dnia 08.09.2017 r. pokryje koszty związane z ponownie prosi o przedstawienie jego użytkowaniem m.in. kalkulacji kosztów paliwa oraz koszty ubezpieczenia, usługi pozostałych kosztów, tj. kosztów eksploatacyjne, koszty paliwa, mycia samochodu, kosztów pkt 1.2a płynów, materiałów przeglądów technicznych i in. na eksploatacyjnych, bieżących potwierdzenie, że za zadeklarowaną napraw, przeglądów w Formularzu cenę jednostkową technicznych, sezonowej Wykonawca jest w stanie zapewnić środek transportu zgodnie z wymiany opon, przedłużania ubezpieczenia, mycia wymaganiami[…]”. samochodu cztery razy w miesiącu[…]”. str. 3, pkt 4 i 5: „Zamawiający Zamawiający na podstawie zwraca się s prośbą o udzielonych przez Wykonawcę wyjaśnienie sposobu wyceny wyjaśnień z dnia 17.08.2017 r. oraz wskazanie czy i w jakim zwraca się z prośbą o pkt 1.3. i zakresie oferta Wykonawcy przedstawienie sposobu wyceny 1.4. uwzględnia wszystkie koszty kosztów podczas zastępstw związane za zatrudnieniem na nieobecności pracowników lub ich umowę o racę i minimalnym urlopów kosztów oraz wynagrodzeniem, np. koszty pozapłacowych w odniesieniu do
24 zastępstw podczas ceny jednostkowej założonej w nieobecności pracowników lub Formularzu Ofertowym. ich urlopów, koszty pozapłacowe, itp.[…]”. str. 3-4: „Zamawiający w celu Zamawiający na podstawie dokonania weryfikacji udzielonych przez Wykonawcę przeprowadzonej przez wyjaśnień z dnia 17.08.2017 r. oraz Wykonawcę analizy i 08.09.2017 r. się o zwraca uwzględnienia w cenach przesłanie Harmonogramu Pracy ryczałtowych odpowiedniej Personelu Konsultanta, w którym wskaże koszty poszczególnych ilości wszystkich ekspertów i Ekspertów wymienionych w OPZ pkt specjalistów tak, aby zapewnić sprawną i terminową realizację 2.1.1 oraz 2.1.2 w podziale na miesiące realizacji Usługi. umowy zwraca się z prośbą o Dotychczas przedłożony wstępny przedstawienie przykładowego Pracy Personelu Harmonogramu Pracy Harmonogram Personelu Konsultanta Konsultanta jest niewystarczający (HPPK) dla okresu do weryfikacji, czy koszty
projektowania i (weryfikacja zatrudnienia poszczególnych koordynacja prac specjalistów są realne, a tym samym projektowych). czy Państwa oferta została (...) dla okresu realizacji robót. odpowiednio skalkulowana, zawiera (...) dla okresu przeglądu i koszty pracy wszystkich rozliczenia kontraktu (do wymaganych specjalistów zgodnie z wystawienia Świadectwa zapisami SIWZ, w każdym okresie Wykonania i Ostatecznego trwania Kontraktu, a tym samym, czy nie jest ofertą rażąco niską. Świadectwa Płatności)[…]”.
Powyższe wykazuje, że Zamawiający bezpodstawnie wzywał wielokrotnie Wykonawcę L o złożenie wyjaśnień w tym samym zakresie, a to wobec faktu, że wezwania dotyczą tych samych kwestii. Co więcej, sam Zamawiający w wezwaniach przyznał, że wzywa ponownie, czy też, że dotychczasowe wyjaśnienia są niewystarczające.
- 2. Koszty związane z zapewnieniem Biura Konsultanta i Biura Zamawiającego (poz. 1.1. i 1.2. Formularza Cenowego) Zgodnie z SIWZ, TOM III OPZ, pkt. 2.2.2 „Konsultant zapewni dla zespołu Kierownika Projektu sprzęt komputerowy przenośny (którego Zamawiający będzie Administratorem) w liczbie 3 sztuk (laptop) wraz z oprogramowaniem (tożsamym z oprogramowaniem będącym na wyposażeniu Konsultanta) i mobilnym Internetem wg poniższych minimalnych wskazań:
- Ekran Typ wyświetlacza: Matryca aktywna matowa LED LCD, Obszar aktywny: przekątna 15,6", widescreen, matowa, 25 Rozdzielczość: 1920 x 1080
- Pamięć operacyjna – 8 GB DDR31600 MHz, min. jedno gniazdo wolne
- Dysk twardy – Pojemność 500 GB SATA III z mechanizmem diagnozowania SMART III, cache 64 MB, prędkość obrotowa 7200 obr/min.
Wykonawca L nie wykazał w żadnych z trzech wyjaśnień (brak też złożonych jakichkolwiek dowodów w tym zakresie) składanych w trybie art. 90 ust. 1 Pzp czy oszacował zakup, a jeżeli tak to za jaką kwotę, bądź czy posiada ww. sprzęt.
Najtańszy sprzęt o przytoczonych parametrach to koszt 3.599 zł brutto za 1 laptop (https://www.oleole.pI/laptopy-i-netbooki/asus-n551ix-cn328h-w8-l.bhtml#opis), co w podziale na miesięczny koszt w okresie realizacji daje kwotę 190,83 zł netto miesięcznie.
Doliczając koszt oprogramowania na trzy komputery – 3.000 zł netto daje to łącznie koszt na trzy komputery miesięcznie w okresie realizacji 637,71 zł netto miesięcznie, bez uwzględnienia kosztów mobilnego Internetu.
Dodatkowo, w pkt 2.3 OPZ Zamawiający wskazał, że wymaga udostępnienia serwera FTP o wielkości zasobu 10 TB oraz że koszty z tym związane należy uwzględnić w poz. 1.1 formularza cenowego. Wykonawca L nie wskazał w swoich wyjaśnieniach czy taki serwer posiada, czy też zamierza go kupić. Brak też także doliczenia przedmiotowych kosztów do kosztów Biura Konsultanta. W związku z tym, Odwołujący przyjął, iż niezbędne będzie zakupienie takiego serwera. Najtańsze oferty to 979 zł netto miesięcznie. (https://www.arubacloud.pl/obiect-storage/cenv-konfiguracia.aspx).
Powyższe koszty dają łącznie kwotę 1616,71 zł netto. Wykonawca L w dwóch wyjaśnieniach (z 7 sierpnia i 5 września 2017 r.) nie przedstawił żadnej informacji w tym zakresie. Dopiero zapytanie Zamawiającego wystosowane pismem z 5 grudnia 2017 r. spowodowało, że w odpowiedzi Wykonawca L potwierdził, że te koszty uwzględnił w cenie oferty, jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów w tym zakresie wbrew żądaniu Zamawiającego.
Kolejną kwestią jest brak odpowiednich dowodów odnośnie kosztów wynajmu lokalu biurowego. Otóż złożenie ofert nastąpiło w 9 czerwca 2017 r., a zatem każdy z wykonawców powinien dokonać najpóźniej na ten dzień szacowania ceny oferty, w tym także w zakresie najmu biura. Oznacza to, że Wykonawca L powinien dysponować dowodami sprzed daty składania ofert, które to dowody powinny potwierdzać prawidłowość szacowania ceny oferty.
Tymczasem Wykonawca L kolejno dołączał następujące dowody:
wyjaśnienia z 17 sierpnia 2017 r. – umowy najmu zawarte przed złożeniem ofert, dotyczące lokali znajdujących się w zupełnie innych lokalizacjach, niż lokalizacja wymagana przez Zamawiającego; Wykonawca L przedstawił umowy dla lokali 26 w Legnicy czy Jaworzu; wymóg odległości nie większej niż 10 km jest niespełniony, a dowody nie mają znaczenia dla oceny złożonych wyjaśnień, wyjaśnienia z 17 sierpnia 2017 r. – wydruki ofert z Internetu z datą 9 sierpnia 2017 r., po złożeniu ofert; dowód ten nie był podstawą szacowania ceny oferty, wyjaśnienia z 12 grudnia 2017 r. – umowa rezerwacyjna lokalu biurowego z nieznanej daty.
Powyższe dokumenty nie powinny być brane pod uwagę, a to z dwóch powodów.
Po pierwsze, zostały one sporządzone na potrzeby wyjaśnień i po terminie składania ofert.
Świadczą o tym wyjaśnienia z 17 sierpnia 2017 r., w których to Wykonawca L wskazuje, że skalkulowana w poz. 1.1 i 1.2 kwota „została ustalona na podstawie średnich kosztów najmu obowiązujących w okolicach terenu budowy, a także na podstawie doskonałej znajomości lokalnych warunków oraz posiadanego doświadczenia”.
Wykonawca L nie wyjaśnił jaki jest wpływ „posiadanego doświadczenia” i jak przekłada się bezpośrednio na kalkulację kosztów w tym zakresie, nie zawarł także żadnej informacji o posiadanej umowie rezerwacyjnej w tym zakresie. Znamienne jest także to, że przedmiotowa umowa w swej treści nie zawiera żadnej daty (zawarcia/złożenia podpisów). Po drugie, umowa wskazuje, że prezentowany lokal posiada trzy pomieszczenia biurowe (45 m 2 , 20 m 2 i 14 m 2 ). Zgodnie z wymaganiami OPZ Biuro Zamawiającego ma mieć powierzchnię min. 20 m 2 , dodatkowo Konsultant musi zapewnić salę konferencyjną na 30 osób, stąd dla personelu Inżyniera pozostaje tylko jeden pokój o powierzchni 14 m 2 .
Biorąc pod uwagę wskazane w OPZ (str. 8) wymogi, jakim musi odpowiadać Biuro Konsultanta – tj. przepisy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U.2003.169.1650 j.t. ze zm.), a w szczególności z § 19 ust. 2, zgodnie z którym na każdego z pracowników jednocześnie zatrudnionych w pomieszczeniach stałej pracy powinno przypadać co najmniej 13 m 3 wolnej objętości pomieszczenia oraz co najmniej 2 m 2 wolnej powierzchni podłogi (niezajętej przez urządzenia techniczne, sprzęt itp.) oraz biorąc pod uwagę fakt, że Zamawiający wymagał w IDW 8 członków kluczowego personelu, po 2 osoby z personelu biurowego i pomocniczego oraz przynajmniej 10 innych ekspertów według potrzeb, zapewnienie do pracy tych wszystkich osób pokoju o powierzchni 14 m 2 jest niewystarczające. Ponadto brak jest w przedmiotowej umowie zapewnienia miejsc parkingowych dla personelu Konsultanta (wymóg OPZ str. 8, pkt. a).
Stąd, w odniesieniu do poz.1.1. i 1.2. Wykonawca L nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wysokość zaoferowanych cen w tych pozycjach.
- 3. Koszty zatrudnienia personelu biurowego i pomocniczego na umowę o pracę (poz.
- 3, 1.4, 4.3 i 4.4 Formularza Cenowego) 27 Wykonawca L nie ujął w ww. pozycjach następujących elementów: kosztów urlopów (argumentacja tożsama jak przy Konsorcjum I), kosztów zwolnień lekarskich (argumentacja tożsama jak przy Konsorcjum I), kosztów zastępstw, (argumentacja tożsama jak przy Konsorcjum I), kosztów ponoszenia składki na PFRON.
Zgodnie z zaproponowaną ceną (2.425,00 zł/1 osoba), mając na uwadze koszty minimalnego zatrudnienia o pracę, rezerwa na pokrycie kosztów urlopów oraz zwolnień lekarskich na osobę wynosi zaledwie 12,80 zł miesięcznie. 12 zł to obecnie minimalna stawka godzinowa, zatem Wykonawca L ma w swojej ofercie rezerwę w wysokości zaledwie jednej godziny. Natomiast biorąc pod uwagę fakt, że Wykonawca L jest zobowiązany do opłacenia składki na PFRON (z informacji na jego stronie internetowej wynika, że zatrudnia 600 pracowników), wówczas niedoszacowanie wyniesie już 90,14 zł pracownik/miesiąc.
Odwołujący podkreślił, że wyjaśnienia Wykonawcy L nie odnoszą się do przedmiotowych elementów cenotwórczych, do czego Wykonawca był zobowiązany bowiem zgodnie z zapisami SIWZ, TOM I IDW, pkt. 15.3 „Każda cena jednostkowa zawarta w
Ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji w przyjętej jednostce czasu/ilości rozliczenia w Formularzu cenowym" oraz zgodnie z zapisem pkt 15.5 „Dla każdej pozycji wyszczególnionej w Formularzu Cenowym, jeśli składają się na nią elementy o zróżnicowanych kosztach, jednolita stawka jednostkowa powinna zostać skalkulowana na zasadzie uśrednienia kosztów składowych”. Wykonawca L ograniczył swoje wyjaśnienia, w tym zakresie do stwierdzenia, że wszelkie wymagania określone w SIWZ zostały uwzględnione w treści umów z pracownikami, w tym m.in. kwestie dotyczące zastępstwa pracownika - nie przedstawiając w tym zakresie żadnych dowodów. Wykonawca L, co prawda, przedstawił kilka umów o pracę sprzed roku/dwóch, jednakże umowy te dotyczyły realizacji innej usługi, stąd jako dowód w przedmiotowej sprawie są bezprzedmiotowe.
Dodatkowo Wykonawca L na szczegółowe pytanie Zamawiającego w tym zakresie (wezwanie z 5 grudnia 2017 .): „proszę o przedstawienie sposobu wyceny kosztów zastępstw podczas nieobecności pracowników lub ich urlopów oraz kosztów pozapłacowych w odniesieniu do ceny jednostkowej założonej w formularzu ofertowym” udzielił w piśmie z 12 grudnia 2017 r. odpowiedzi „wykonawca w ramach swoich struktur dysponuje szerokim personelem administracyjno-biurowym, wobec czego zapewnienie zastępstwa będzie przebiegać bez żadnego uszczerbku dla realizacji Kontraktu”, dołączając jako dowód cztery umowy o pracę z pracownikami zatrudnionymi na trwających kontraktach obsługiwanych przez Wykonawcę L oraz oświadczenia ww. pracowników wskazujące, że będą oni pełnili funkcję pracowników biurowych i pomocniczych na przedmiotowym kontrakcie z 28 wynagrodzeniem 2.000 pzł brutto. Wykonawca L nie udzielił Zamawiającemu żadnej odpowiedzi na postawione pytanie.
Na marginesie należy wspomnieć, że Wykonawca L w przedmiotowych pozycjach nie przewidział także żadnej rezerwy na sytuacje nadzwyczajne, tj. np. na podwyższenie minimalnego wynagrodzenia o pracę, co zostało dokonanie Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2017 r., ustalając minimalne wynagrodzenie na poziomie 2.100 zł brutto.
- 4 Koszty związane z zapewnieniem środków transportu Wyjaśnienia Wykonawcy L w zakresie poz. 1.2a Formularza Cenowego „Środki transportu” są bardzo lakoniczne i nie zawierają żadnych wyliczeń.
Zamawiający w wezwaniach z 5 września i 5 grudnia 2017 r. dwa razy ponownie wezwał Wykonawcę L o wyjaśnienie i przedłożenie konkretnych dowodów. Już samo to powinno być podstawą do odrzucenia oferty Wykonawcy L, gdyż nie jest dopuszczalne ponowne wzywanie w tym samym zakresie.
Wykonawca L w żadnych wyjaśnieniach nie przedstawił kalkulacji kosztów utrzymania i zakupu samochodu przeznaczonego dla Zamawiającego oraz samochodów dla Personelu.
Ograniczył się w wyjaśnieniach z 8 września 2017 r. do stwierdzenia, że w formularzu cenowym w poz. 1.2a uwzględnił koszty paliwa, a z całokształtu trzech wyjaśnień Wykonawcy L wynika, że tylko koszty paliwa zostały w tej pozycji uwzględnione.
Wszystkie wyjaśnienia w tym zakresie są wzajemnie sprzeczne i niespójne.
Wykonawca L myli instytucje leasingu z wynajmem długookresowym auta.
W wyjaśnieniach z dnia 8 września 2017 r. wskazuje, że „do realizacji niniejszego zamówienia przewidzieliśmy (...) samochód, który zamierzamy przenieść z innego naszego kontraktu (...). Jest to pojazd dla którego w przyszłym miesiącu kończy się okres leasingu i który zamierzamy wykupić”. Natomiast w wyjaśnieniach z 12 grudnia 2017 r. Wykonawca L wskazuje, że „zaoferowany środek transportu był przedmiotem umowy wynajmu w ramach […] innego kontraktu”. Dodatkowo, jeżeli Wykonawca L składał ofertę w czerwcu 2017 r., a oświadcza, że leasing na oferowany pojazd kończy się w październiku 2017 r., winien wyliczyć w cenę poz. 1.2a koszty rat leasingowych i koszt jego wykupu.
Sprzeczne są też wyjaśnienia w zakresie marki samochodu. Raz Wykonawca L stwierdza, że oferuje jako pojazd dla Zamawiającego Hyundai ix35. Następnie w piśmie z 12 grudnia 2017 r. przedstawia „by zagwarantować realizację umowy zgodnie z zapisami SIWZ Lafrentz może zaproponować alternatywnie do możliwości wykupu auta – jego wynajem, wg. załączonej oferty”, przy czym oferta ta dotyczy zupełnie innego pojazdu, bo Dacii Duster. Co więcej, z załączonej oferty nic nie wynika, w szczególności, jaki jest 29
przebieg auta (maksymalny dopuszczalny to 80.000 km), jakie są koszty utrzymania, ubezpieczenia, serwisu itp.
O fakcie niekompletnej i nierzetelnej wyceny środków transportu przez Wykonawcę L świadczą wyjaśnienia z dnia 12 grudnia 2017 r., gdzie wprost wskazał, że koszty ubezpieczenia czy utrzymania samochodu nie zostały wliczone w cenę oferty, bowiem są to koszty ogólne zarządu spółki, a Wykonawca L będzie ponosić wyłącznie koszt paliwa.
Dodatkowo, Wykonawca L wskazał, że dokonuje niedozwolonego przenoszenia kosztów między pozycjami formularza cenowego, dokonując swoistej inżynierii finansowej – „koszty związane ze środkami transportu oraz środkami komunikacji dla personelu wykonawcy ujęte zostały w dziale 2 formularza cenowego” (wyjaśnienia z 12 grudnia 2017 r.).
Ponadto, stwierdzenie Wykonawcy L (wyjaśnienia z 17 sierpnia 2017 r., str. 17), że „zobligowani byliśmy przez Zamawiającego do utrzymania się w limicie 15% na koszty administracyjne. Zwiększenie kwoty przewidzianej na środek transportu spowodowałoby przekroczenie ww. limitu i w efekcie odrzucenie naszej oferty” potwierdza fakt, że skalkulował cenę w zakresie środków transportu bez uwzględnienia wszystkich kosztów, kierując się wyłącznie podziałami ceny narzuconymi przez Zamawiającego, bez realnego odzwierciedlenia ceny w kosztach.
- 5 Koszty personelu w okresie gwarancji Wykonawca L dopiero na skutek trzeciego wezwania Zamawiającego w tym samym przedmiocie \ przestawił tabelę „koszty wykonania zamówienia” wskazując, że zatrudnienie 6 ekspertów w okresie gwarancji wygeneruje koszt rzędu 726.000 zł netto. Na realizację pozostałych elementów przewidzianych SIWZ oraz zapewnienia ekspertów niekluczowych pozostaje 64.000 zł na cały okres, co daje kwotę 4.266,67 złotych miesięcznie. W kwocie tej musi zapewnić zatrudnienie 33 osób pozostałego personelu, zgodnie z pkt 2.1.2 OPZ. Daje to miesięcznie kwotę 129,29 zł na 1 osobę. Nawet w przypadku zlecenia usług podwykonawcy, nie jest to realna kwota.
W zakresie oferty podwykonawczej dołączonej do wyjaśnień z 12 grudnia 2017 r., tj. oferty firmy Ekspert sp. z o.o. z 1 maja 2017 r. należy stwierdzić, że dowód ten nie jest wiarygodny i powinien zostać pominięty. Otóż w dokumencie JEDZ dołączonym do oferty Wykonawca L stwierdził wprost, że „Na etapie składania ofert nazwy podwykonawców nie są jeszcze znane”, w wyniku czego nie wskazał w JEDZ żadnych konkretnych podmiotów, z którymi na etapie sporządzania oferty byłby związany umowami i których ceny ofert podwykonawczych były podstawą szacowania ceny oferty. Tymczasem do wspomnianych wyjaśnień nagle dołącza ofertę podwykonawczą z datą 1 czerwca 2017 r. Gdyby ta oferta 30 istniała wcześniej, w tym na etapie sporządzania oferty, to zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego Wykonawca L dołączyłby te ofertę do uprzednio składanych wyjaśnień.
- 6. Koszty wypełnienia kryteriów pozacenowych Wykonawca L, zgodnie z oświadczeniami, jakie złożył w ofercie na formularzu 2.2 „Kryteria pozacenowe”, zobowiązał się do wypełnienia wszystkich stawianych w pkt 19.1.2 IDW wymogów.
W opinii Odwołującego Wykonawca L w wyjaśnieniach w trybie art. 90 ust. 1 i ust. 1a pkt 1 oraz art. 87 ust. 1 Pzp nie uwzględnił bądź uwzględnili w sposób nieprawidłowy kosztów następujących elementów:
- 6.1. Wykonywanie cyklicznych zdjęć Zgodnie z pkt19.1.2.2.1) IDW:
„Konsultant zastosuje bezpośredni i zdalny monitoring geodezyjny przy wykorzystaniu metod fotogrametrycznych z zastosowaniem bezzałogowych platform latających (UAV – Unmanned Aerial Vehicle) lub tradycyjnego nalotu lotniczego[…] Komplet zdjęć z nalotów (dane źródłowe, fotografie bez korekcji) oraz pozostałe dane zaimplementowane w trakcie realizacji usługi należy dodatkowo przekazać Zamawiającemu na przenośnym dysku zewnętrznym […] Konsultant jest zobowiązany do wykonania opracowań z poniższą częstotliwością:
- pierwsze opracowanie należy wykonać w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia realizacji Usługi. Opracowanie należy zingerować (porównać) z map do celów projektowych oraz
projektem. Konsultant jest zobowiązany dokonać analizy otrzymanych materiałów pod względem zgodności dokumentacji projektowej z terenem istniejącym.
- Drugie opracowanie ortofotomapy należy wykonać w terminie ustalonym z kierownikiem projektu w celu zinwentaryzowania stanu istniejącego nieruchomości przed planowanym terminem wydania decyzji ZRID.
- Kolejne opracowania ortofotomapy należy wykonać nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy.
Każde opracowanie należy zingerować (porównać) z mapą do celów projektowych oraz projektem. Konsultant jest zobowiązany dokonać analizy otrzymanych materiałów pod względem zgodności dokumentacji projektowej z terenem istniejącym.
- Po zakończeniu robót budowlanych objętych umową z wykonawcą robót, Konsultant wykona ostatni nalot oraz końcowe opracowanie i zingeruje je z geodezyjnym pomiarem bezpośrednim powykonawczym (mapą powykonawczą). Konsultant jest zobowiązany dokonać analizę otrzymanych materiałów. Powyższe czynności oraz wnioski z nich płynące należy zawrzeć w raporcie końcowym. (...) Konsultant zobowiązuje się do 31 udostępnienia opracowań, o których mowa powyżej, w przeglądarce WWW – z dostępem dla Zamawiającego na LOGIN i Hasło. Web serwis musi zawierać możliwość wspólnego i referencyjnego – raportu ortofoto, projektu, oraz mapy do celów projektowych […] Przez cały okres trwania kontraktu do momentu wydania świadectwa wykonania, przeglądarka winna funkcjonować na serwerach konsultanta”.
Zgodnie z powyższym w obowiązku wykonawcy jest zapewnienie nie tylko wykonania samej ortofotomapy techniką nalotu lotniczego, ale również wykonawca zobowiązany jest zapewnić weryfikacją mapy ze stanem rzeczywistym oraz projektowym, jak również zapewnienie strony www i serwera ftp do przechowywania i udostępniania przedmiotowych materiałów.
Mając na uwadze powyższe w złożonych wyjaśnieniach wykonawcy powinni w sposób jasny określić, kto będzie wykonywał przedmiotową ortofotomapę, czy posiada do tego wymagane uprawnienia oraz sprzęt, czy zapewni przeglądarkę oraz serwer zgodny z wymaganiami przez cały okres realizacji usługi - oraz wskazać wszystkie koszty związane z powyższym zakresem oferty.
Natomiast Wykonawca L dopiero w trzecich wyjaśnieniach przedstawił jako załącznik zanonimizowane umowy na wykonanie ortofotomapy z nalotu na innych, nie związanych z przedmiotową inwestycją kontaktem, stąd też nie powinny być one brane pod uwagę.
- 6.2. Obecność personelu Konsultanta przy zwiększonym zakresie badań, pomiarów i pobieraniu próbek Wedle pkt 19.1.2.2.2) IDW, czyli Podkryterium 1.2 [Kontrola Jakości]:
„Konsultant będzie uczestniczył w wykonanych przez Wykonawcę Robót pomiarach, badaniach oraz czynnościach polegających na pobieraniu prób na Placu Budowy w ilości 20% większej niż przewidywana w Umowie (30%), tj. łącznie 50%. Konsultant jest zobowiązany potwierdzić fakt uczestnictwa w pomiarach, badaniach oraz przy pobieraniu prób zgodnie z Umową”.
Wykonawca L w ostatnich wyjaśnieniach, w tabeli „koszty wykonania zamówienia” wszędzie w dziale 2 wskazał, że Technolog będzie zatrudniony na 0,5 etatu. Taki zakres wynika z podstawowych obowiązków wykonawcy – zgodnie z SIWZ WU § 13 ust. 7 [Ogólne obowiązki Konsultanta] „Wszystkie osoby, których dotyczy obowiązek zatrudnienia na podstawie Umowy o pracę, tj. wskazane w ust. 5 i 6, przez okres realizacji usługi, do wydania ostatniego Świadectwa Przejęcia, będą zatrudnione na podstawie umowy o pracę w wymiarze pełnego etatu […] Technolog przez okres realizacji usługi, do wydania ostatniego Świadectwa Przejęcia, zatrudniony będzie w wymiarze nie mniejszym niż ½ etatu”.
Jednakże skoro Wykonawca L zadeklarował, że będzie uczestniczył w zwiększonej ilości 32 prac, to jego obowiązki z konieczności uczestnictwa wzrosły 30% badań (minimum określone w SIWZ) do aż 50% (obowiązki wynikające z deklaracji w danym podkryterium). W opinii Odwołującego w przeciągu 10 dni roboczych nie ma możliwości dokonania odbioru i obecności przez jedną osobę (potwierdzonych protokołem) na odcinku drogi o długości 22 km, stąd aby wypełnić zadeklarowane kryterium, konieczne jest wykazanie zatrudnienia Technologa na cały etat, czego wykonawca nie uczynił.
- 6.3. 2-tygodniowy okres dublowania pracy ekspertów kluczowych Wedle pkt 19.1.2.2.4) IDW, czyli Podkryterium 1.4 [Niezmienność personelu Konsultanta] wykonawca musi zapewnić, że „W przypadku zmiany ekspertów kluczowych w trakcie realizacji umowy Konsultant zapewni, w ramach obowiązków każdego zatrudnionego eksperta; sporządzenie Raportu zamknięcia wszystkich spraw prowadzonych przez odchodzącego eksperta w ramach kontraktu oraz zdublowanie pracy w okresie 2 tyg.
Raport ten będzie miał za zadanie płynne przekazanie obowiązków i wdrożenie nowego eksperta poprzez szybsze zorientowanie się w sprawach prowadzonych przez odchodzącego z kontraktu eksperta, oraz uniknięcie sytuacji związanej z pominięciem spraw przez niego rozpoczętych i niezałatwionych”.
Pokazano 200 z 495 bloków uzasadnienia. Pełna treść w oryginalnym PDF →
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Graf orzeczniczy
Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.
Ten wyrok cytuje (1)
Cytowane w (5)
- KIO 1254/23oddalono18 maja 2023Wykonanie dokumentacji projektowej modernizacji Olsztyńskiego Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego wraz z utworzeniem Astronomicznego Ogrodu Kopernika
- KIO 2586/22oddalono19 października 2022Pełnienie nadzoru nad realizacją robót oraz zarządzaniem Kontraktem pn.:
- KIO 211/21oddalono22 lutego 2021Budowa obwodnicy Wąchocka w ciągu drogi krajowej nr 42
- KIO 2445/20uwzględniono3 listopada 2020
- KIO 1799/20uwzględniono17 sierpnia 2020Pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: Dostosowanie DK18 do parametrów autostrady na odcinkach
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 3337/25oddalono19 września 2025Dostawa 16 autobusów elektrycznych i 16 ładowarek w ramach zadania pn. Rozwój zeroemisyjnego transportu publicznego we Włocławku poprzez zakup zeroemisyjnego transportu wraz z niezbędną infrastrukturą - etap IIWspólna podstawa: art. 90 Pzp, art. 90 ust. 1 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 3723/25uwzględniono22 października 2025Wspólna podstawa: art. 90 ust. 1 Pzp, art. 90 ust. 3 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 2126/25uwzględniono1 lipca 2025Modernizacja oświetlenia wewnętrznego w budynkach użyteczności publicznej- Szkoły Podstawowej nr 116 przy ul. Ratajskiej 2/4 w ŁodziWspólna podstawa: art. 90 ust. 1 Pzp, art. 90 ust. 3 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 3864/24uwzględniono31 października 2024Budowa oczyszczalni ścieków w Michałowie – etap IWspólna podstawa: art. 90 Pzp, art. 90 ust. 3 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 544/26uwzględniono18 marca 2026Wspólna podstawa: art. 90 ust. 1 Pzp
- KIO 3801/25uwzględniono3 listopada 2025Budowa mostów wraz z dojazdami w ciągu drogi wojewódzkiej nr 138 w miejscowości Ostrów w km 16+589 i km 16+780Wspólna podstawa: art. 90 ust. 3 Pzp
- KIO 4025/25uwzględniono28 października 2025Świadczenie kompleksowych usług telefonii komórkowej oraz Internetu bezprzewodowego na rzecz Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej – Państwowego Instytutu BadawczegoWspólna podstawa: art. 90 Pzp
- KIO 3651/25uwzględniono9 października 2025Usługi w zakresie utrzymania czystości, porządku i estetycznego wyglądu terenówWspólna podstawa: art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp
Powiązane wyroki
Inne orzeczenia z udziałem tego samego składu orzekającego.
- KIO 1779/20uwzględniono8 września 2020ten sam skład
- KIO 1981/20oddalono8 września 2020ten sam skład
- KIO 1689/20oddalono31 sierpnia 2020ten sam składModernizacja oświetlenia ulicznego na terenie Gminy Pawłów
- KIO 1654/20uwzględniono26 sierpnia 2020ten sam skład
- KIO 1586/20umorzono3 sierpnia 2020ten sam skład
- KIO 1549/20umorzono21 lipca 2020ten sam skład