Wyroki KIO: wyszukiwarka orzecznictwa połączona z przetargami

Szukaj po sygnaturze, zamawiającym, przepisie PZP albo problemie z oferty. Atlas łączy orzeczenia KIO z konkretnymi ogłoszeniami BZP, więc analizujesz spór razem z przetargiem, którego dotyczył.

Nie wiesz czym jest KIO? Przeczytaj poradnik: jak działa Krajowa Izba Odwoławcza.

30 291
orzeczeń w bazie
7155
uwzględnionych odwołań
10 606
powiązanych z przetargiem
Wyczyść
Filtry zaawansowane: przepis PZP, rozstrzygnięcie, strona, koszty, branża, daty

Obejmuje orzeczenia powiązane z przetargiem (ok. 1/3 bazy)

Wyroki pogrupowane problemami, o które naprawdę toczą się spory (od wadium po rażąco niską cenę), oraz przepisami PZP, na które najczęściej powołuje się Izba.

Statystyki orzecznictwa →
WadiumOrzeczenia KIO dotyczące wniesienia, zwrotu, zatrzymania i skuteczności wadium w przetargach publicznych.Odrzucenie ofertyWyroki KIO o odrzuceniu oferty z powodu niezgodności z SWZ, błędów formalnych, rażąco niskiej ceny, wadium i braków dokumentów.RNCOrzeczenia KIO o wyjaśnieniach ceny, dowodach kosztowych i odrzuceniu ofert jako rażąco niskich.Warunki udziałuSpory KIO o doświadczenie, zdolność techniczną, zasoby podmiotów trzecich i proporcjonalność wymagań zamawiającego.Tajemnica przedsiębiorstwaOrzeczenia KIO o zasadności zastrzegania informacji, kalkulacji, wyjaśnień ceny i dokumentów oferty jako tajemnicy przedsiębiorstwa.PodwykonawstwoWyroki KIO o podwykonawcach, udostępnianiu zasobów, referencjach i zmianach w strukturze realizacji zamówienia.KonsorcjumOrzeczenia KIO dotyczące konsorcjów, wspólnego spełniania warunków, pełnomocnictw i odpowiedzialności wykonawców.Kryteria oceny ofertWyroki KIO o kryteriach pozacenowych, punktacji, opisach jakości, referencjach i zasadach wyboru najkorzystniejszej oferty.Postanowienia KIOPostanowienia KIO dotyczące umorzeń, odrzucenia odwołania, cofnięcia odwołania, kosztów i kwestii proceduralnych.Terminy odwołaniaOrzeczenia i postanowienia KIO dotyczące terminów wniesienia odwołania, czynności zamawiającego i skutków spóźnienia.Wykluczenie wykonawcyOrzeczenia KIO o obligatoryjnych i fakultatywnych przesłankach wykluczenia, wprowadzeniu zamawiającego w błąd i skuteczności self-cleaningu.Unieważnienie postępowaniaOrzeczenia KIO o unieważnieniu postępowania: cena przewyższająca budżet zamawiającego, wada niemożliwa do usunięcia, brak ofert niepodlegających odrzuceniu.Uzupełnianie dokumentówOrzeczenia KIO o wezwaniach z art. 128 i 107 PZP: jednokrotność wezwania, granice uzupełnienia oraz różnica między podmiotowymi a przedmiotowymi środkami dowodowymi.OPZOrzeczenia KIO o opisie przedmiotu zamówienia: wymagania ograniczające konkurencję, znaki towarowe i równoważność, niejednoznaczność dokumentów zamówienia.Poprawianie omyłekOrzeczenia KIO o poprawianiu omyłek pisarskich, rachunkowych i innych omyłek z art. 223 ust. 2 pkt 3 PZP oraz o granicy między poprawieniem a zmianą treści oferty.Podpis elektronicznyOrzeczenia KIO o formie oferty i podpisie elektronicznym: kwalifikowany podpis, podpis zaufany i osobisty, błędy walidacji oraz skan podpisanego dokumentu.

Monitoruj przetargi zanim problem trafi do KIO

Orzeczenia pokazują ryzyka, ale pieniądz jest w nowych postępowaniach. Ustaw alert na przetargi z podobnym zakresem i sprawdzaj sporne warunki wcześniej.

Znaleziono ponad 5000 orzeczeńSortuj: od najnowszych
  • KIO 2637/14uwzględnionowyrok
    Odwołujący: Lyreco Polska S. A.
    Zamawiający: Sąd Apelacyjny w Krakowie reprezentowany przez Centrum Zakupów dla Sądownictwa Instytucja Gospodarki Budżetowej
    …Sygn. akt: KIO 2637/14 Sygn. akt: KIO 2641/14 WYROK z dnia 19 stycznia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Katarzyna Brzeska Protokolant: Natalia Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniach: 29 grudnia 2014 r., 12 stycznia 2015 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w d……
  • KIO 2098/16uwzględnionowyrok

    Modernizację i rozbudowę Oczyszczalni Ścieków w Łapach

    Odwołujący: Konsorcjum: 1) „MEGA" S. A.
    Zamawiający: Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o.
    …Sygn. akt: KIO 2098/16 WYROK z dnia 24 listopada 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ryszard Tetzlaff Protokolant: Agata Dziuban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 listopada 2016 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie: Konsorcjum firm: 1) „……
  • KIO 2641/25oddalonowyrok

    Dowozy dzieci do szkół i przedszkoli w roku szkolnym 2025/2026 2 CZĘŚCI

    Odwołujący: Roberta Oparę prowadzący działalność gospodarczą pod firmą R.O. Przewód Osób
    Zamawiający: Gmina Mykanów
    …Sygn. akt: KIO 2641/25 WYROK z dnia 7 sierpnia 2025 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Justyna Tomkowska Protokolant: Oskar Oksiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2025 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 czerwca 2025 roku przez wykonawcę Roberta Oparę prowadzący działalność gospodarcz……
  • KIO 2641/20umorzonopostanowienie
    Odwołujący: K. Ł.prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Lukpol K. Ł. w Uniejowie
    Zamawiający: Gmina Wartkowice
    …Sygn. akt: KIO 2641/20 POSTANOWIENIE z dnia 5 listopada 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Danuta Dziubińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 5 listopada 2020 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 14 października 2020 r. przez wykonawcę K. Ł.prowadzącego działalność gospo……
  • KIO 2641/26umorzonopostanowienie

    Świadczenie usług utrzymania i rozwoju Systemu PKWD-SINGLE WINDOW

    Odwołujący: Axians IT Services Poland Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Centrum Informatyki Resortu Finansów w Radomiu
    …Sygn. akt: KIO 2641/26 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 6 lipca 2026 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Beata Pakulska-Banach Członkowie: Anna Osiecka-Baran Mateusz Paczkowski Protokolantka:Wiktoria Ceyrowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym z udziałem Stron i Uczestników postępowania Odwoławczego w dniu 6 lipca 2026 roku w Warszawie odwołania……
  • KIO 2641/24umorzonopostanowienie
    Odwołujący: MOSTOSTAL ZABRZE Gliwickie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego S.A.
    Zamawiający: Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza-Radeckiego we Wrocławiu
    …Sygn. akt: KIO 2641/24 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 19 sierpnia 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca: Małgorzata Rakowska na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz uczestników postępowania odwoławczego w dniu 19 sierpnia 2024 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 26 lipca 2024 r. przez wykonawcę MO……
  • KIO 2641/23umorzonopostanowienie

    Świadczenie kompleksowej usługi utrzymania czystości w budynkach niedworcowych oraz na terenach zewnętrznych

    Odwołujący: P.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: M.P.
    Zamawiający: Polskie Koleje Państwowe S.A.
    …Sygn. akt: KIO 2641/23 POSTANOWIENIE z dnia 22 września 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Aleksandra Kot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz uczestnika postępowania odwoławczego w dniu 22 września 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 września 2023 r. przez wykonawcę P.……
  • KIO 2641/22umorzonopostanowienie

    Świadczenie usług w zakresie całodobowych dyżurów lekarskich dla Polskiej Grupy Górniczej S.A. Oddział KWK StaszicWujek z podziałem na dwa zadania

    Odwołujący: PAKTOR Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Polska Grupa Górniczą S.A.
    …Sygn. akt: KIO 2641/22 POSTANOWIENIE z dnia 18 października 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Magdalena Rams Protokolant: Adam Skowroński po rozpoznaniu na posiedzeniu z udziałem stron w dniu 18 października 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 6 października 2022 roku przez wykonawcę PAKTOR……
  • KIO 2641/15oddalonowyrok
    Zamawiający: Gminę-Miasto Grudziądz
    …Sygn. akt: KIO 2641/15 WYROK z dnia 18 grudnia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza w składzie: − Przewodniczący: Anna Chudzik Protokolant: Agata Dziuban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 grudnia 2015 r. przez Przedsiębiorstwo Usług Miejskich „PUM” Sp. z o.o. z siedzibą w Grudz……
  • KIO 2641/13oddalonowyrok

    Świadczenie usług pocztowych dotyczących listów w obrocie krajowym i zagranicznym dla Urzędu Statystycznego w Rzeszowie.

    Odwołujący: InPost Sp. z o.o.
    Zamawiający: Urząd Statystyczny w Rzeszowie
    …Sygn. akt: KIO 2641/13 WYROK z dnia 27 listopada 2013 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agata Mikołajczyk Protokolant: Paulina Nowicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 2 listopada 2013 r. przez wykonawcę InPost Sp. z o.o., ul. Malborska 130, 30-624 ……
  • KIO 2641/12uwzględnionowyrok
    Odwołujący: „Rebud” C. K…….., M. M…….., W. R…….. Sp. J.
    Zamawiający: Zakład Wodociągów i Kanalizacji „WOD-KAN” Sp. z o.o.
    …Sygn. akt: KIO 2641/12 KIO 2644/12 KIO 2650/12 WYROK z dnia 19 grudnia 2012 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Izabela Niedziałek-Bujak Członkowie: Lubomira Matczuk-Mazuś Aneta Mlącka Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2012 r. odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izb……
  • KIO 1712/23oddalonowyrok
    Odwołujący: REMONDIS Medison spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    …Sygn. akt: KIO 1712/23 WYROK z dnia 29 czerwca 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Bartosz Stankiewicz Protokolant: Adam Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 14 czerwca 2023 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia……
  • KIO 2830/22oddalonowyrok

    Usługa odbioru odpadów medycznych

    Odwołujący: Konsorcjum EMKA S.A.
    …Sygn. akt KIO 2830/22 Sygn. akt: KIO 2830/22 WYROK z dnia 14 listopada 2022r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Renata Tubisz Protokolant: Bogusława Tokarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2022r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 26 października 2022r. przez odwołującego: Konso……
  • KIO 1505/26oddalonowyrok
    Odwołujący: REMONDIS MEDISON Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Zamawiający: Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Szczecinie
    …Sygn. akt KIO 1505/26 WYROK Warszawa, dnia 25 maja 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący:Michał Pawłowski Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2026 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 3 kwietnia 2026 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: REMONDIS MEDIS……
  • KIO 1570/23oddalonowyrok
    Zamawiający: Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny n r 4 w Lublinie
    …Sygn. akt: KIO 1570/23 WYROK z dnia 15 czerwca 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Elżbieta Dobrenko Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 1 czerwca 2023 r. przez Konsorcjum: Remondis Medison sp. z o.o. z siedzibą w Dąbrowie Górniczej ora……
  • KIO 517/23uwzględnionowyrok
    Odwołujący: Konsorcjum: EMKA S.A.
    Zamawiający: Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Białej Podlaskiej
    …Sygn. akt: KIO 517/23 WYROK z dnia 13 marca 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Magdalena Rams Protokolant: Oskar Oksiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 lutego 2023 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Konsorcjum: EMKA S.A.,……
  • KIO 672/22oddalonowyrok
    Zamawiający: ch: Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w Krakowie, działający również w imieniu i na rzecz sądów powszechnych oraz Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie, oraz Centrum Zakupów dla Sądownictwa Instytucja Gospodarki Budżetowej w Krakowie…
    …Sygn. akt KIO 672/22 WYROK z dnia 25 marca 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie 24 marca 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 10 marca 2022 r. przez wykonawcę: Konsorcjum Biuro Klub sp. z o.o. z siedzibą w Łomiankach [„Odwołujący”] w postępowa……
  • KIO 2229/18uwzględnionowyrok

    dostawę urządzeń peryferyjnych i komputerów dla Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie

    Zamawiający: Centrum Onkologii - Instytut M. Skłodowskiej-Curie
    …Sygn. akt: KIO 2229/18 WYROK z dnia 22 listopada 2018 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Jolanta Markowska Protokolant: Rafał Komoń, Marta Słoma po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 i 20 listopada 2018 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 29 października 2018 r. przez wykonawcę: Eplaneta Sp. z o.o., ul. Piwna 32, 43-1……
  • KIO 387/17oddalonowyrok

    Nowoczesny Szpital, Nowoczesny ZOZ

    Zamawiający: Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej – Curie w Warszawie
    …Sygn. akt: KIO 387/17 WYROK z dnia 27 marca 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ewa Sikorska Protokolant: Sylwia Muniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 lutego 2017 r. przez Comarch Healthcare Spółkę Akcyjną w Krakowie w postępowaniu prowadzonym przez Centrum……
  • KIO 442/16oddalonowyrok

    Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzone przez zamawiającego dotyczy budowy warstwy transmisji danych inteligentnego systemu pomiarowego (AMI) dla zadania 3 - Świadczenie Usługi Transmisji Danych z wykorzystaniem sieci telefonii komórkowej. Odwołujący wnosząc odwołanie na podstawie art. 180 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. …

    Odwołujący: POLKOMTEL Sp. z o.o. ul. Konstruktorska 4; 02-673 Warszawa
    Zamawiający: PGE Dystrybucja S.A. Oddział Miasto Łódź ul. Tuwima 58; 90-021 Łódź
    …Sygn. akt KIO 442/16 Sygn. akt: KIO 442/16 WYROK z dnia 26 kwietnia 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Renata Tubisz Członkowie: Justyna Tomkowska Robert Skrzeszewski Protokolant: Paweł Puchalski po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 6 i 25 kwietnia 2016 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 25 marca ……
  • KIO 3276/20uwzględnionowyrok
    Odwołujący: REMONDIS WARMIA-MAZURY Sp. z o.o.
    Zamawiający: Gmina Miejska Szczytnoz siedzibą w Szczytnie przy ul. Sienkiewicza 1 (12-100 Szczytno)
    …Sygn. akt KIO 3276/20 WYROK z dnia 25 stycznia 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Bartosz Stankiewicz Protokolant: Piotr Kur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2021 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 10 grudnia 2020 r. przez wykonawcę REMONDIS WARMIA-MAZURY Sp. z o.o. z siedzibą w Olsztynie przy ul. Pa……
  • KIO 1755/20oddalonowyrok
    Odwołujący: M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą SPTS Gdybus M. K.
    Zamawiający: Gmina Wejherowo
    …Sygn. akt: KIO 1755/20 WYROK z dnia 14 sierpnia 2020 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Katarzyna Prowadzisz Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie, w Warszawie, w dniu 12 sierpnia 2020 roku odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 lipca 2020 roku przez wykonawcę M. K. prowadzącego działalność gospo……
  • KIO 3304/20oddalonowyrok
    Odwołujący: Garden Designers Sp. z o. o. Sp. k.
    Zamawiający: odwołującego: Gminę Starachowice
    …Sygn. akt: KIO 3304/20 WYROK z dnia 11 stycznia 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Renata Tubisz Protokolant:Szymon Grzybowski po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 7 grudnia 2020r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 14 grudnia 2020r. przez odwołującego: Garden Designers Sp. z o. o. Sp. k., ul. Grenadierów ……
  • KIO 3645/23oddalonowyrok

    Roboty budowlane w ramach realizacji zadania

    Odwołujący: P.K. JPD KRUPIŃSKI P.K., JPD sp. z o.o. sp. k.
    Zamawiający: Gmina Miasto Grudziądz
    …sygn. akt: KIO 3645/23 WYROK z dnia 18 grudnia 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Emil Kuriata Protokolant: Adam Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2023 r., w Warszawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 grudnia 2023 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: P.K. JPD KRUPIŃS……
  • KIO 2794/21oddalonowyrok
    Odwołujący: Horyzont Spółka jawna A. B.
    Zamawiający: Polska Grupa Górnicza Spółka Akcyjna
    …Sygn. akt: KIO 2794/21 WYROK z dnia 13 października 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Izabela Niedziałek-Bujak Protokolant: Konrad Wyrzykowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2021 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22 września 2021 r. przez Odwołującego Horyzont Spółka jawna A. B. z siedzibą w Mikołowie,……

O bazie wyroków KIO

Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpatruje odwołania wykonawców od decyzji zamawiających w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wyroki są dokumentami publicznymi, wydawanymi na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych. Zobacz też nasz poradnik: jak się odwołać do KIO.

Źródło danych: orzeczenia.uzp.gov.pl. Baza jest aktualizowana automatycznie. Gdy rozpoznamy powiązanie z ogłoszeniem dostępnym w Atlasie, na stronie orzeczenia pokazujemy link do przetargu.

Nowe orzeczenia możesz śledzić przez kanał RSS nowych wyroków KIO albo przeglądać statystyki orzecznictwa i archiwum rocznikowe powyżej.