Wyrok KIO 2478/17 z 11 grudnia 2017

Zamawiający - Powiatowe Centrum Medyczne w Grójcu Sp. z o.o., ul. Księdza Piotra Skargi 10, 05-600 Grójec, prowadzi, w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Zakup, instalacja, uruchomienie urządzeń teleinformatycznych i oprogramowania wraz z kompleksowym wdrożeniem w zakresie objętym projektem pn. Poprawa jakości i dostępności świadczeń zdrowotnych dzięki wdrożeniu e-usług w Powiatowym Centrum Medycznym w Grójcu”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 14 listopada 2017 r., nr 2017/S 218-452988. Specyfikacja istotnych warunków zamówienia (dalej: „siwz”) została zamieszczona na stronie internetowej zamawiającego w dniu 14 listopada 2017 r.

W dniu 24 listopada 2017 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęły odwołania wniesione przez:

1. wykonawcę Atende Medica Sp. z o.o., Al. Wilanowska 313, 02-665 Warszawa (dalej:

„Atende”) - sygn. akt KIO 2478/17. Odwołujący zarzucał zamawiającemu naruszenie art. 7 ust. 1 i art. 29 ust. 1 – 3 ustawy Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1579), zwanej dalej „ustawą Pzp”, poprzez żądanie w siwz złożenia próbki oferowanego systemu w celu jego weryfikacji pod kątem posiadania wybranych, niesprecyzowanych, 50 funkcjonalności, co skutkuje możliwością złożenia oferty tylko przez podmiot dysponujący już na etapie składania ofert systemem stanowiącym idealne odzwierciedlenie wszystkich wymogów siwz, w tym także wymogów stanowiących odzwierciedlenie indywidualnych potrzeb zamawiającego, ponadto poprzez wymaganie, aby system działał na jednej i tej samej bazie danych dla modułu HIS, ERP, RIS i PACS, a także poprzez opis sprzętu w zakresie serwerów, przełącznika KVM, jednostki centralnej, laptopów i drukarek w sposób wskazujący na konkretnych producentów: Dell, Lenovo i OKI.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wymogu, aby system działał na jednej bazie danych odwołujący wskazał w szczególności, że z punktu widzenia potrzeb

zamawiającego nie jest istotne to, czy system w zakresie różnych modułów działa na jednej i tej samej bazie danych, czy baz tych jest więcej. Istotny dla zamawiającego powinien być sposób „zaciągania" danych z baz, przy czym jest on niezależny od samej bazy danych. Tego rodzaju wymóg jest, zdaniem odwołującego, praktycznie niespotykany w postępowaniach dotyczących dostawy i wdrożenia systemów informatycznych i to właśnie z tego powodu, że nie ma on żadnego racjonalnego uzasadnienia. Poza tym tego

6 rodzaju rozwiązanie ma tylko jeden producent systemów szpitalnych działających na terenie Polski, tj. firma Gabos, natomiast wszyscy inni, w tym odwołujący, posiadają produkty z różnymi bazami danych. Przy czym oba te rozwiązania mają charakter równoważny wobec siebie, albowiem spełniają dokładnie te same funkcje (przechowywania danych), a żadne z nich nie jest lepsze od drugiego.

W związku z tym odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:

1. 1. wykreślenia wymogu, że próbka musi zawierać to samo oprogramowanie, w tej samej technologii, co system oferowany w niniejszym postępowaniu, który stanowił będzie przedmiot dostawy i wdrożenia, 1.2. ograniczenia badania próbki do podstawowych funkcji systemu, 1.3. dopuszczenia skastomizowania oferowanego systemu informatycznego na etapie realizacji umowy, 1.4. wykreślenia wymagania, aby system działał na jednej i tej samej bazie danych dla modułu HIS, ERP, RIS i PACS, bez exportu/importu pomiędzy tymi modułami, 1.5. usunięcia wymogów wskazujących na konkretnego producenta sprzętu, ewentualnie taki ich opis, aby możliwe było zastosowanie urządzeń więcej niż jednego konkretnego producenta.
2. wykonawcę Asseco Poland S.A., ul. Olchowa 14, 35-322 Rzeszów (dalej: „Asseco”) sygn. akt KIO 2480/17. Odwołujący zarzucał zamawiającemu naruszenie art. 7 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1a i art. 29 ust. 1 – 3 ustawy Pzp poprzez wymaganie, aby system działał na jednej i tej samej bazie danych dla modułu HIS, ERP, RIS i PACS oraz poprzez opis sprzętu w sposób wskazujący na konkretne produkty: MS Windows XP i Vista.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wymogu, aby system działał na jednej bazie danych i jednej instancji odwołujący wskazał w szczególności na niespójność w załączniku nr 1 do siwz pomiędzy podpunktami 56, 57, 58 i 735, w których jest mowa o jednej bazie danych, a podpunktem 29 o treści: „System musi być zintegrowany, przez co rozumie się zintegrowaną pracę wszystkich systemów/modułów w oparciu o swobodną, automatyczną wymienialność danych pomiędzy elementami”. Odwołujący stwierdził, że dla zamawiającego powinno liczyć się, aby dostarczono rozwiązanie informatyczne kompleksowe, działające właściwie w oparciu o wzajemną integrację modułów, a nie posiadające z punktu widzenia technologicznego określony schemat funkcjonowania (jedna instancja bazy danych). Wskazał na systemy działające w większości placówek szpitalnych, które są systemami zintegrowanymi, tj. działającymi w oparciu o interfejsy integracyjne i różne instancje baz danych. Podkreślił też, że z punktu widzenia użyteczności nie ma znaczenia, na jakiej instancji bazy danych działają systemy, zwłaszcza jeżeli dostawca bierze odpowiedzialność za poprawne działanie systemu jako całości, z integracją włącznie. Zdaniem odwołującego powyższy wymóg

7 preferuje konkretnego, jednego wykonawcę na rynku.

W związku z tym odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:

1. 1. modyfikacji specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej: „siwz”) poprzez wprowadzenie wymogu, aby system działał na jednym motorze bazy danych dla modułu HIS, ERP, RIS i PACS, 2.2. wykreślenia z wymagań dotyczących systemu: „XP” i „Vista” lub w przypadku stanowisk komputerowych z systemem MS Windows XP i Vista, dopuszczenie przeinstalowania systemu na inny bezpieczniejszy system.

Pismem z dnia:

1. 29 listopada 2017 r. wykonawca Asseco zgłosił przystąpienie do postępowania

odwoławczego o sygn. akt: KIO 2478/17, po stronie odwołującego,

1. 28 listopada 2017 r. wykonawca Atende zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 2480/17, po stronie odwołującego,
2. 29 listopada 2017 r. wykonawca Comarch Healthcare S.A., Al. Jana Pawła II 39A, 31-864 Kraków (dalej: „Comarch”), zgłosił przystąpienie do postępowań odwoławczych o sygn. akt: KIO 2478/17 i KIO 2480/17, po stronie odwołujących.

Pismami z dnia 7 grudnia 2017 r. zamawiający złożył odpowiedzi na ww. odwołania.

W stosunku do odwołania wykonawcy Atende zamawiający uwzględnił odwołanie w części dotyczącej zarzutu braku podania kompletnego wykazu 50 funkcjonalności podstawowych wybranych przez zamawiającego do badania wersji demonstracyjnej (w dniu 24 listopada 2017 r. zamawiający zamieścił na stronie internetowej nowy załącznik nr 3A do siwz przewidujący 50 funkcjonalności, które będą badane w trakcie weryfikacji próbki systemu), ponadto uwzględnił odwołanie co do zarzutu dotyczącego jednostki centralnej w zakresie wymogu układu 4 portów USB 3.1 z przodu obudowy oraz zarzutu dotyczącego laptopów w zakresie wymogu załączenia dla baterii wyniku konkretnego testu (MobileMark

1. i wymogu czasu pracy baterii na poziomie 14 h. W pozostałym zakresie wniósł o oddalenie odwołania.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wymogu działania systemu na jednej bazie danych dla modułu HIS, ERP, RIS i PACS, zamawiający stwierdził w szczególności, że wybór systemu jednobazowego pozwoli na uniknięcie:

1. problemów związanych z zarządzaniem różnymi silnikami baz danych, dzięki wyszkoleniu personelu działu IT u jednego producenta w celu uzyskania kompetencji przez większy zespół, który może wzajemnie się uzupełniać i zastępować,
2. kłopotów z utrzymywaniem archiwizacji baz danych i używania różnego zestawu narzędzi do ich wykonywania, co w przypadku niektórych systemów może się wiązać

8 z koniecznością zakupu dodatkowych licencji (na każdy silnik bazy osobno), dodatkowo czasochłonność zarządzania i optymalizacji wielu baz to także niepotrzebnie zwielokrotniony koszt pracy ludzkiej, którym w przyszłości zostanie obarczony zamawiający, a nie wykonawca,

1. wyższych kosztów utrzymania aktualizacji / wsparcia technicznego producenta, gdyż opłaty dotyczą jednej bazy danych, a nie dwóch lub więcej,
2. problemów wynikających z niespójności danych, które wynikną w czasie użytkowania aplikacji, w tym: niespójności rejestrów pacjentów, różnic w pobytach i hospitalizacjach, różnic pomiędzy danymi sprawozdawanymi do NFZ a danymi w systemie HIS i rozliczeniowym, braku wglądu w pełną historię choroby ambulatoryjnej i stacjonarnej z jednego miejsca aplikacji dla lekarzy prowadzących oraz powiązania ich z danymi rozliczeniowymi (kosztowymi).

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego opisu parametrów sprzętu, zamawiający stwierdził, że wymagania dotyczące serwerów spełnia również inny niż DELL producent, tj. firma Lenovo z modelem x3550 M5 wraz z oprogramowaniem XClarity Administrator tego samego producenta. W przypadku jednostki centralnej, zamawiający stwierdził, że wymagania dotyczące obudowy spełnia nie tylko produkt firmy Lenovo, ale także produkt firmy Hewlett Packard (dalej: „HP”), pozostałe zaś wymagania – także produkty firmy Dell. W przypadku drukarek zamawiający stwierdził, że wymóg dotyczący języka wydruku Epson-FX spełniają również inni niż OKI producenci drukarek np. Xerox model: Phaser 3400 albo Phaser 4622.

Pozostałe kwestionowane przez odwołującego wymagania dotyczące drukarek spełniają, zdaniem zamawiającego, następujący producenci: firma Paper Cut w oprogramowaniu Paper Cut MF, firma Konica w oprogramowaniu Pagescope oraz firma Brother w oprogramowaniu PrintSmart Secure Pro.

W stosunku do odwołania wykonawcy Asseco zamawiający wniósł o jego oddalenie.

W pierwszej kolejności zamawiający podniósł niezasadność zarzutu naruszenia art. 22 ust. 1a ustawy Pzp, ponieważ dotyczy on warunków udziału w postępowaniu, nie zaś opisu przedmiotu zamówienia. Z kolei odnosząc się do zarzutu wymogu działania systemu na jednej bazie danych dla modułu HIS, ERP, RIS i PACS, zamawiający m.in. podał te same przyczyny wyboru tego rozwiązania, co w odpowiedzi na odwołanie wykonawcy Atende.

W trakcie posiedzenia i rozprawy odwołujący Atende cofnął odwołanie w zakresie zarzutu dotyczącego sposobu weryfikacji przez zamawiającego próbki oferowanego systemu oraz w zakresie zarzutu dotyczącego opisu parametrów przełącznika KVM, parametrów laptopów oraz parametrów jednostki centralnej, z wyłączeniem parametru dotyczącego obudowy jednostki centralnej, co do którego zarzut został podtrzymany.

W trakcie posiedzenia odwołujący Asseco cofnął odwołanie w zakresie zarzutu

9 dotyczącego opisu sprzętu wskazującego MS Windows XP i Vista.

Wobec cofnięcia odwołań w ww. zakresie, powyższe zarzuty jako niesporne, nie były przedmiotem rozpoznania przez Izbę w niniejszym postępowaniu odwoławczym.

W trakcie rozprawy strony i przystępujący podtrzymali swoje stanowiska w zakresie zarzutów nieuwzględnionych i niewycofanych, tj. w zakresie zarzutu dotyczącego działania systemu na jednej bazie danych dla modułu HIS, ERP, RIS i PACS oraz zarzutu dotyczącego opisu parametrów serwerów, obudowy jednostki centralnej i drukarek.

Odwołujący Atende, w zakresie zarzutu dotyczącego działania systemu na jednej bazie danych dla modułu HIS, ERP, RIS i PACS, stwierdził w szczególności, że wymóg ten jest niepotrzebny z punktu widzenia prawidłowości działania systemu, ponadto zwrócił uwagę, że jest to wymóg nie tylko jednej bazy danych, ale też jednej instancji uruchomionej na serwerach zamawiającego, co dodatkowo utrudnia konkurencję. Zauważył też, że rozwiązania inne niż opisane w siwz działają u innych zamawiających i spełniają swoją funkcję. Zdaniem odwołującego, oba rozwiązania (opisane w siwz i proponowane przez odwołującego) są równoważne, co oznacza, że rozwiązanie opisane w siwz jedynie niepotrzebnie ogranicza konkurencję. Odnosząc się do stanowiska zamawiającego stwierdził, że w systemie wykonanym z pominięciem wymogu jednej bazy danych możliwe jest zapewnienie, aby nie było potrzeby wpisywania danych kilka razy do różnych baz, jak też nie ma ryzyka przerzucania odpowiedzialności za awarie pomiędzy dostawcami różnych baz, ponieważ dostawcą systemu składającego się z kilku baz będzie w tym przypadku jeden podmiot. Odwołujący podkreślił także, że potrzeby zamawiającego nie mogą ograniczać konkurencji i muszą być rzeczywiście niezbędne. Tymczasem, zdaniem odwołującego, wymóg jednej bazy danych dla modułu HIS, ERP, RIS i PACS, może spełnić tylko jeden wykonawca na rynku, tj. firma Gabos.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego opisu sprzętu, odwołujący Atende wskazał, że opisane w siwz wymogi dotyczące serwerów spełniają serwery tylko firmy Lenovo.

Odwołujący wskazał przy tym, że w odwołaniu nastąpiła omyłka polegająca na wskazaniu firmy Dell, niemniej jednak podtrzymuje zarzut dotyczący tego, że parametry te wskazują tylko na jedną firmę. Zauważa też, że wymogi dotyczące serwerów nie są niczym uzasadnione. Na pytanie Izby odpowiedział, że serwery marki Dell nie spełniają parametrów opisanych w pkt 1.3.1 odwołania w tiretach 1, 4 i 5 (zał. nr 1a do siwz, pkt 2.1., podpunkty:

12, 17 i 18). Odnosząc się do obudowy jednostki centralnej, odwołujący wskazał, że filtr posiadają obudowy Lenovo i HP, jednakże obudowa HP nie spełnia wymogu polegającego na tym, że filtr musi być czyszczony bez otwierania obudowy. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego drukarek, odwołujący zauważył, że opis parametrów drukarek w siwz jest zbieżny z opisem drukarek zamieszczonym na stronie firmy OKI, zwłaszcza co do takich

10 parametrów, jak ilość i rodzaj czcionek, materiały eksploatacyjne i podajniki. Odwołujący podkreślił przy tym, że poszczególne parametry dotyczące drukarek, mogą spełnić różne firmy na rynku, ale wyłącznie firma OKI spełnia je wszystkie łącznie.

Odwołujący Asseco stwierdził, że działanie systemu na jednej bazie danych i na jednej instancji, bez możliwości importu lub eksportu danych, nie daje zamawiającemu żadnych korzyści, a jedynie ogranicza konkurencję. W szczególności uznał, że argumentacja zamawiającego dotycząca konieczności prowadzenia szkoleń z różnych baz danych, wzrostu kosztów i konieczności integracji informacji w przypadku zastosowania więcej niż jednej bazy danych i jednej instancji, nie jest zasadna w świetle możliwości zastosowania jednego motoru. Wg odwołującego systemy z jedną instancją bazy danych produkuje tylko

firma Gabos, która generalnie wykonuje systemy mniejsze i dlatego mogą one działać na jednej instancji. Natomiast duże systemy szpitalne nie mogą działać na jednej instancji i wręcz racjonalne jest trzymanie danych na osobnych instancjach dla HIS, ERP, RIS i PACS. Odwołujący Asseco nie zgodził się też ze stanowiskiem zamawiającego, zgodnie z którym spółka Atende może wykorzystać produkt Edicta spółki Asseco, co pozwoli jej wykonać system zgodnie z wymaganiami siwz, gdyż w jego ocenie, przy wymogu zastosowania jednej instancji, jest to niemożliwe. W zakresie zarzutu dotyczącego parametrów serwerów, obudowy jednostki centralnej i drukarek, poparł stanowisko odwołującego Atende.

Przystępujący Comarch zgodził się z argumentacją odwołujących, że postanowienia siwz wskazują na możliwość złożenia oferty wyłącznie przez firmę Gabos. Uznał za rzadkość tak dużą liczbę odwołań na postanowienia siwz, jak w niniejszej sprawie. Ponadto stwierdził, że nie jest niezbędne, aby dane z systemu ERP, o charakterze kadrowym i finansowym, musiały być zamieszczane w systemie HIS, zawierającym dane medyczne. Wskazał też na niespójność wymagań zamawiającego, który żąda, aby moduły HIS, RIS, ERP i PACS były zamieszczone na jednej bazie danych, ale w pkt 8 załącznika nr 1 do siwz, po zmianach z dnia 24 listopada 2017 r., wprowadził zapis, zgodnie z którym system powinien być zbudowany z dwóch podsystemów, przy czym w podsystemie e-usług nie ma określonej bazy danych. W zakresie zarzutu dotyczącego parametrów serwerów, obudowy jednostki centralnej i drukarek, poparł stanowisko odwołującego Atende.

Zamawiający w pierwszej kolejności wskazał, że wykonane w niniejszej sprawie studium wykonalności oraz analiza rynku wskazują, że rozwiązanie opisane w siwz jest dla niego najkorzystniejsze, zaś zamawiający nie ma obowiązku dostosowywać swoich potrzeb do polityki firm działających na rynku i nie jest możliwe takie opisanie systemu, które będzie zgodne z polityką każdej firmy na rynku. Zauważył też, że w odwołaniach odwołujący domagali się wykreślenia wymogu działania systemu na jednej bazie danych, natomiast w trakcie rozprawy domagają się wykreślenia także wymogu działania systemu na jednej

11 instancji. W opinii zamawiającego wykonawca Atende byłby w stanie wykonać system zgodnie z wymaganiami siwz, gdyby skorzystał z rozwiązania Edicta firmy Asseco. Wskazał ponadto, że system HIS, ERP i PACS są od siebie odrębne i nie można łatwo wymieniać danych między nimi, np. osoba wpisana raz do jednej bazy nie zostaje wpisana do innych baz, co wymaga ich uzupełniania. Z kolei zamieszczanie danej informacji w kilku bazach danych powoduje trudność w zakresie integracji. Jako przykład innego rodzaju trudności podał awarię bazy RIS i PACS, która powodowała, że dostawcy tych baz zrzucali nawzajem na siebie odpowiedzialność. Wyjaśnił, że szpital ma obowiązek liczyć koszty funkcjonowania, nie może zatem mieć w module HIS danych medycznych, a w innych bazach pozostałych informacji. Odnosząc się do uwagi przystępującego Comarch wyjaśnił, że podsystem e-usług nie może być podłączony do innych baz i wskazał na przykłady zamawiających, u których system, zbudowany na kilku bazach danych, nie funkcjonował prawidłowo. Odpowiadając na pytanie Izby, zamawiający stwierdził, że wykreślenie zakazu importu/eksportu danych nie ograniczyłoby konkurencji w niniejszym postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego serwerów zamawiający zauważył, że odwołujący Atende w odwołaniu twierdził, że wymagane w siwz parametry wskazują na serwery Dell, zaś w trakcie rozprawy zmienił zarzut stwierdzając, że parametry wskazują na firmę Lenovo.

Ponadto stwierdził, że parametry opisane w siwz, mogą być spełnione przez produkty firm Dell i Lenovo. W zakresie zarzutu dotyczącego obudowy jednostki centralnej, zamawiający stwierdził, że firma HP posiada opcję zakupu obudowy z filtrem otwieranym z przodu bez konieczności otwierania obudowy. Zaś odnosząc się do zarzutu dotyczącego drukarek, zamawiający zauważył, że odwołujący w trakcie rozprawy dokonał zmiany zarzutu, ponieważ w odwołaniu kwestionował poszczególne parametry drukarek, natomiast w trakcie rozprawy wskazał, że inne firmy niż OKI nie są w stanie łącznie spełnić parametrów opisanych w siwz.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i uwzględniając dokumentację z niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz stanowiska stron i przystępujących złożone na piśmie i podane do protokołu rozprawy, ustaliła i zważyła, co następuje.

W pierwszej kolejności Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołań, wynikających z art. 189 ust. 2 ustawy Pzp.

Ponadto Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 179 ust. 1 Pzp, tj. istnienie po stronie odwołujących interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia przez nich szkody z uwagi na kwestionowane czynności zamawiającego. Jednocześnie Izba stwierdziła prawidłowość przystąpienia wykonawców: Atende, Asseco i Comarch po stronie odwołujących.

12

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje:

Przedmiot niniejszego zamówienia został opisany w załącznikach nr 1, nr 1a i nr 1b do siwz. W załączniku nr 1 do siwz w punkcie 9 pn. Zgodność z aktami prawnymi i normami / Wymagania ogólne dla Systemu, zamawiający zawarł m.in. następujące wymogi: w podpunkcie 30 – „systemy musi być wykorzystywać jedną bazę danych w szczególności o jedną instancję bazy danych” (pisownia oryginalna), w podpunkcie 56 – „system działa na jednej i tej samej bazie danych dla modułu HIS, ERP, RIS i PACS, bez exportu / importu pomiędzy tymi modułami”, w podpunkcie 57 – „wszystkie dane słownikowe, rejestry wykorzystywane w modułach HIS, RIS, ERP i PACS muszą być spójne i definiowane w jednym miejscu”, w podpunkcie 58 – „proces zarządzania użytkownikami w tym logowanie, polityka haseł w modułach HIS, ERP, RIS i PACS musi być jednolity”.

W załączniku nr 1 do siwz w punkcie 11.2. pn. HIS - Wymagania funkcjonalne i niefunkcjonalne dla medycznego oprogramowania aplikacyjnego HIS, zamawiający zawarł następujący wymóg w podpunkcie 735: „system PACS działa na tej samej bazie danych co system HIS, ERP i RIS”.

W załączniku nr 1a do siwz w punkcie 2.1. dotyczącym serwerów, zamawiający zawarł m.in. następujące wymogi: w podpunkcie 12 dotyczącym interfejsów sieciowych - „Dodatkowo na potrzeby efektywnego zarządzania serwer powinien mieć możliwość współdzielenia jednego portu 10Gb z dodatkowej karty rozszerzeń.” w podpunkcie 15 dotyczącym wewnętrznej pamięci flash – „Możliwość instalacji min. dwóch kart SD o pojemności minimum 32Gb z mechanizmem redundancji”. w podpunkcie 16 dotyczącym chłodzenia – „Dostępne 7 wentylatorów. Dwie strefy chłodzenia, dla wentylatorów dostępna redundancja minimum N+1.”, w podpunkcie 17 dotyczącym zarządzania - „dodatkowe oprogramowanie zarządzające umożliwiające: - zarządzenie infrastrukturą serwerów, przełączników i storage bez udziału dedykowanego agenta, - przedstawianie graficznej reprezentacji zarządzanych urządzeń, - możliwość skalowania do minimum 560 urządzeń” w podpunkcie 18 dotyczącym funkcji zabezpieczeń - „dwa moduły TPM (Trusted Platform Modules)”. w podpunkcie 23 dotyczącym wagi – „maximum: 20 kg”.

13 W załączniku nr 1b do siwz, w punkcie 1.1.1., podpunkcie 2, zamawiający zawarł wymóg dotyczący obudowy jednostki centralnej o treści: „Filtr musi umożliwiać łatwe czyszczenie bez otwierania obudowy”.

W załączniku nr 1b do siwz, w punktach 1.4. i 1.5. dotyczących drukarek i urządzenia wielofunkcyjnego, zamawiający zawarł m.in. następujące wymogi: język druku EPSON-FX, „- możliwość wpisania kosztów materiałów eksploatacyjnych oraz kosztu użycia zwykłej kartki, folii i nalepek, - podawać koszt przeprowadzonego wydruku z możliwością rozróżnienia wydruków o małym i dużym pokryciu (wymagane jest rozróżnianie przynajmniej 5 różnych poziomów pokrycia i przyznawanie im odpowiednich kosztów), - możliwość nakładania ograniczeń ilościowych na liczbę drukowanych stron oraz na koszty wydruku, w ujęciu dziennym, tygodniowym i miesięcznym”, W załączniku nr 1b do siwz, w punkcie 1.6. dotyczącym urządzenia wielofunkcyjnego,

zamawiający zawarł m.in. następujące wymogi: język druku EPSON-FX, „- aplikacja w zakresie modułu administracyjnego powinna pozwolić na indywidualne określenie kosztów materiałów eksploatacyjnych oraz kosztu użycia zwykłej kartki, folii i innych nośników dla poszczególnych urządzeń lub grup urządzeń, - aplikacja powinna w zakresie funkcji raportowych podawać koszt zrealizowanego wydruku z możliwością rozróżnienia wydruków o małym i dużym pokryciu (wymagane jest rozróżnianie przynajmniej 5 różnych poziomów pokrycia)”, „- aplikacja powinna umożliwić nałożenie ograniczeń ilościowych na liczbę drukowanych stron oraz na koszty wydruku, w ujęciu dziennym, tygodniowym lub miesięcznym”.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje:

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dwiema kwestiami odnoszącymi się do prawidłowości opisu przez zamawiającego przedmiotu zamówienia. Pierwsza z nich dotyczy wymogu, aby system działał na jednej i tej samej instancji i bazie danych, druga zaś dotyczy wymogów odnoszących się do parametrów takich urządzeń, jak serwery, obudowa jednostki centralnej i drukarki / urządzenia wielofunkcyjne z funkcją drukarki.

Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości. Ponadto zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy Pzp przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Powyższe przepisy wskazują podstawowe zasady

14 udzielania zamówień publicznych, które w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp mają odniesienie do wszystkich czynności zamawiającego podejmowanych w procesie przygotowania i prowadzenia postępowania, zaś w art. 29 ust. 2 ustawy Pzp odnoszą się wyłącznie do przedmiotu zamówienia, co stanowi dodatkowe podkreślenie ze strony Ustawodawcy znaczenia czynności opisu przedmiotu zamówienia dla zapewnienia uczciwej konkurencji.

Należy przy tym zauważyć, że obowiązek zachowania uczciwej konkurencji nie wyłącza uprawnienia zamawiającego do uzyskania świadczenia zgodnego z jego uzasadnionymi oczekiwaniami. Konieczność zapewnienia uczciwej konkurencji nie obliguje zatem zamawiającego do nabywania dostaw, usług lub robót, które nie będą odpowiadać jego uzasadnionym potrzebom. Jednakże podkreślić należy, że potrzeby te muszą być realne, niezbędne, nie dające się uzyskać w żaden inny sposób. Tym samym nie jest dopuszczalna sytuacja, w której zamawiający opisuje przedmiot zamówienia ograniczając w istotny sposób konkurencję, podczas gdy inny niż opisany w siwz sposób wykonania tegoż zamówienia pozwoliłby mu uzyskać ten sam efekt, a jednocześnie większa ilość wykonawców uzyskałaby dostęp do zamówienia. W takiej sytuacji bowiem nie mamy do czynienia z rzeczywiście uzasadnionymi potrzebami zamawiającego, a co za tym idzie – ograniczenie konkurencji polegające na uniemożliwieniu złożenia oferty wykonawcom obiektywnie zdolnym do wykonania zamówienia, również nie jest uzasadnione.

W niniejszej sprawie przedmiotem zamówienia jest dostawa systemu informatycznego, który zgodnie z wymogami opisanymi w siwz, ma działać w oparciu o jedną bazę danych i jedną instancję. Jednocześnie Izba, analizując stanowiska stron i przystępujących złożone na piśmie i podane do protokołu rozprawy ustaliła, że system oparty nie na jednej bazie danych i nie na jednej instancji, również będzie w stanie działać. Działanie to wprawdzie nie będzie odbywać się technologicznie w taki sam sposób, jaki założył zamawiający w siwz (jedna baza danych i jedna instancja), ale mimo to pozwoli zamawiającemu uzyskać te same efekty i te same funkcjonalności, które uzyskałby w przypadku systemu działającego na jednej instancji i jednej bazie danych. W szczególności nie można uznać, że system działający w oparciu o więcej niż jedną bazę danych / instancję spowoduje problemy związane z koniecznością pracy różnych silników i koniecznością zakupu dodatkowych licencji na każdy silnik osobno. Jak wskazuje bowiem odwołujący Asseco, możliwe jest wykonanie systemu działającego na więcej niż jednej bazie danych / instancji, ale jednocześnie na jednym motorze bazy danych. Zastosowanie rozwiązania proponowanego

przez odwołującego Asseco, pozwala zatem zamawiającemu uniknąć trudności związanych z pracą kilku silników, a jednocześnie rozszerza konkurencję wśród firm działających na rynku. Nie można także uznać, że działanie systemu na jednej bazie danych i jednej instancji jest jedynym rozwiązaniem zapewniającym uniknięcie problemów związanych

15 z zarządzaniem i optymalizacją baz, niespójnością danych oraz ich integracją. Zapewnienie właściwego działania systemu, w tym w zakresie dotyczącym spójności i integracji danych, należy bowiem do obowiązków wykonawcy systemu, a rolą zamawiającego jest opisanie wymaganych funkcjonalności i oczekiwań (bez narzucania technologicznego sposobu ich osiągnięcia), a następnie ich wyegzekwowanie od wykonawcy podczas realizacji zamówienia i w odpowiednim okresie po oddaniu go do użytku. Tym samym zamawiający powinien określić w siwz swoje potrzeby co do funkcjonalności systemu, co może mieć miejsce również w zakresie dotyczącym szczegółowo np. spójności rejestrów pacjentów, różnic w pobytach i hospitalizacjach, różnic pomiędzy danymi sprawozdawanymi do NFZ a danymi w systemie HIS i rozliczeniowym, wglądu w pełną historię choroby ambulatoryjnej i stacjonarnej z jednego miejsca aplikacji dla lekarzy prowadzących oraz powiązania ich z danymi rozliczeniowymi (kosztowymi), natomiast nie może wskazywać na jedno rozwiązanie technologiczne, jeżeli jest ono na tyle specyficzne, że utrudnia dostęp do zamówienia dużej części wykonawców. Zatem to od właściwego opisu funkcjonalności systemu w siwz, rzetelności wykonawcy i konsekwencji zamawiającego w egzekwowaniu wymogów wynikających z siwz zależy, czy system będzie spełniał oczekiwania zamawiającego, natomiast do osiągnięcia tego celu nie jest niezbędne działanie systemu na jednej instancji i jednej bazie danych.

Dlatego też nie można w niniejszej sprawie uznać, że potrzeby zamawiającego są uzasadnione, skoro działanie systemu na jednej bazie danych / instancji, nie jest konieczne do uzyskania określonych funkcjonalności. Rozwiązanie opisane przez zamawiającego w siwz, jak też rozwiązania proponowane przez odwołujących, są bowiem równoważne, a zatem nie ma konieczności narzucania jednego z nich. W konsekwencji nie ma też uzasadnienia dla ograniczenia konkurencji do jednej, czy też być może nawet do więcej niż jednej firm, jeżeli jednocześnie są na rynku inni wykonawcy zdolni do wykonania zamówienia, którzy wyłącznie z powodu przewidzianego w siwz ograniczenia sposobu działania systemu do jednej instancji i jednej bazy danych, nie są w stanie złożyć oferty.

Taka bowiem sytuacja, tj. utrudnienie uczciwej konkurencji z powodu narzuconego technologicznego sposobu wykonania zamówienia, który nie jest niezbędny do właściwego funkcjonowania przedmiotu zamówienia, stanowi naruszenie art. 29 ust. 2 i art. 7 ust. 1 ustawy Pzp.

Odnosząc się do kwestii drugiej, dotyczącej opisu parametrów określonego sprzętu, należy w pierwszej kolejności odnieść się do opisu parametrów serwerów. W tym zakresie należy zauważyć, że odwołujący Atende postawił zarzut naruszenia przez zamawiającego m.in. art. 29 ust. 2 ustawy Pzp poprzez taki opis parametrów, który wskazuje na produkt jednego wykonawcy. W tym kontekście nie ma znaczenia, czy tym wykonawcą, którego

16 produkt jako jedyny jest możliwy do zaoferowania w świetle postanowień siwz, jest Dell, czy Lenovo. Istotą zarzutu jest bowiem wyłączenie konkurencji poprzez dopuszczenie przez zamawiającego możliwości zaoferowania produktu tylko jednej firmy, nie zaś to, jaka jest to firma.

Z kolei odnosząc się do kwestii drukarek i urządzeń wielofunkcyjnych z funkcją drukarki, należy uznać, że odwołujący Atende w odwołaniu wymienił kilka parametrów, które w jego ocenie, wskazywały na produkty firmy OKI. Sam fakt, że w treści odwołania nie zostało wprost wskazane, że chodzi o wszystkie wymienione w odwołaniu parametry łącznie, nie świadczy o tym, że wyłączona była możliwość takiego jego rozumienia. Znamienne jest bowiem to, że opisanie przedmiotu zamówienia pod konkretny produkt zazwyczaj wynika ze specyficznego zestawienia elementów, które posiada jeden produkt, nie zaś ze specyfiki pojedynczych elementów, które osobno posiadają różne produkty. Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że sposób sformułowania przez odwołującego odwołania

nie wykluczał możliwości rozumienia zarzutu jako odnoszącego się do zestawienia przytoczonych parametrów, które to zestawienie powoduje możliwość zaoferowania tylko jednego produktu.

Odnosząc się natomiast do merytorycznej oceny opisu takich urządzeń jak serwery, obudowa jednostki centralnej i drukarki (w tym urządzenia wielofunkcyjne z funkcją drukarki), należy zauważyć, że zamawiający nie wykazał, że opisane parametry nie utrudniają uczciwej konkurencji, jak też nie wykazał potrzeb, które by te parametry uzasadniały. Zamawiający ograniczył się do wskazania w odpowiedzi na odwołanie produktów, które w jego ocenie, spełniają wymagania wskazane w siwz i dołączył wydruki ze stron internetowych różnych producentów. Należy jednakże zauważyć, że wydruki te w ogromnej większości, w tym w zakresie potrzebnym do rozpoznania odwołania (np. wydruki ze stron firmy HP dla jednostki centralnej), zostały przedstawione w języku angielskim, bez tłumaczenia na język polski, co w świetle §19 ust. 3 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu odwołań (Dz.U. z 2014 r., poz. 964 ze zm.), nie pozwala na ich uwzględnienie do celów dowodowych. Niezależnie od powyższego, w stosunku do drukarek, zamawiający powołuje się na spełnienie przez inne niż OKI firmy, osobno wymagań dotyczących języka wydruku, osobno zaś wymagań dotyczących pozostałych wymogów, co - jak zostało wskazane – nie dowodzi, że parametry opisane w siwz nie wskazują na produkty firmy OKI, gdyż na produkty tej firmy wskazuje łączne zestawienie określonych wymogów, a nie każdy z nich z osobna. Tym samym, nie ma podstaw do stwierdzenia, że wymagania opisane przez zamawiającego w siwz dopuszczają możliwość zaoferowania produktów różnych firm.

17 Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, Izba stwierdziła, że potwierdziły się zarzuty naruszenia przez zamawiającego art. 29 ust. 2 i art. 7 ust. 1 ustawy Pzp. Dlatego też, w celu zapewnienia opisu przedmiotu zamówienia nieutrudniającego konkurencji, Izba uznała za zasadne nakazanie zamawiającemu modyfikacji siwz w zakresie punktu 9 podpunktów 56, 57, 58 i punktu 11.2. podpunktu 735 załącznika nr 1 do siwz, jak też – w konsekwencji uwzględnienia zarzutu dotyczącego wymogu jednej bazy danych i jednej instancji – pozostałych postanowień siwz, w tym punktu 9 podpunktu 30 załącznika nr 1 do siwz, w celu zachowania spójności opisu przedmiotu zamówienia. Ponadto, w celu zapewnienia opisu przedmiotu zamówienia nieutrudniającego konkurencji, Izba uznała także za zasadne nakazanie zamawiającemu modyfikacji siwz w zakresie punktu 2.1. podpunktu 12, 17 i 18 załącznika nr 1a do siwz, punktu 1.1.1., podpunktu 2 załącznika nr 1b do siwz oraz punktów 1.4., 1.5. i 1.6. załącznika nr 1b do siwz.

Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 ust. 3, art. 29 ust. 1 i 3 oraz art. 22 ust. 1a ustawy Pzp, w świetle poczynionych ustaleń, nie potwierdziły się. Wobec powyższego Izba postanowiła jak w sentencji wyroku, orzekając na podstawie przepisów art. 190 ust. 7 i art. 191 ust. 2 ustawy Pzp.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41 poz. 238 ze zm.).

Przewodniczący

……………………. …………………….. ……………………..

18