Wyrok KIO 617/25 z 14 marca 2025
Przedmiot postępowania: Usługa kompleksowego utrzymania czystości w Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym im. dr. S. Jasińskiego w Zakopanem
Zamawiający nie ma obowiązku odrzucenia oferty z powodu błędnego rozliczenia VAT, jeśli wykonawca uzasadni zastosowanie zwolnienia z podatku w oparciu o wiążące interpretacje podatkowe i specyfikę przedmiotu zamówienia. Izba podkreśla autonomię wykonawcy w kalkulacji ceny brutto oraz ograniczoną kontrolę zamawiającego nad prawidłowością stawki VAT, o ile nie narusza to zasad uczciwej konkurencji.
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- oddalono
- Zamawiający
- Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny im. dr S. Jasińskiego w Zakopanem
- Powiązany przetarg
- 2022/BZP 00383308
- Podstawa PZP
- art. 266 Pzp
Główna teza. Zamawiający nie ma obowiązku odrzucenia oferty z powodu błędnego rozliczenia VAT, jeśli wykonawca uzasadni zastosowanie zwolnienia z podatku w oparciu o wiążące interpretacje podatkowe i specyfikę przedmiotu zamówienia. Izba podkreśla autonomię wykonawcy w kalkulacji ceny brutto oraz ograniczoną kontrolę zamawiającego nad prawidłowością stawki VAT, o ile nie narusza to zasad uczciwej konkurencji.
Ustalenia Izby w zakresie stawki VAT (zarzut 1). Zamawiający nie popełnił naruszenia przez nieodrzucenie oferty z częściowym zwolnieniem z VAT. Przystępujący wykazał, że usługi sprzątania w szpitalu (objęte procedurami epidemiologicznymi) kwalifikują się jako *czynności pomocnicze w procesie leczenia* (art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT), co potwierdza Interpretacja ogólna MF z 29.12.2017 (PT1.8101.5.2017.PSG.622). Kluczowe było: - Cel usług: usuwanie patogenów jako element profilaktyki zdrowotnej (a nie standardowe sprzątanie). - Podmiot wykonujący: jeden z konsorcjantów (podmiot leczniczy) realizował usługi objęte zwolnieniem. - Brak obowiązku detalu: SWZ nie wymagało rozbicia ceny na poszczególne stawki VAT, a cena brutto była ostateczna (pkt 21.2 SWZ). Izba uznała, że wykonawca samodzielnie ponosi ryzyko błędnej klasyfikacji podatkowej (art. 106b ust. 1 ustawy o VAT).
Ustalenia Izby w zakresie rażąco niskiej ceny (zarzut 2). Zarzut niezasadny z dwóch powodów: 1. Niespełnienie przesłanek art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp: Wyjaśnienia Przystępującego (z 20.01.2025) były wystarczające, gdyż: - Odnosiły się do globalnej ceny brutto (jak wymagał SWZ), a nie szczegółowych pozycji. - Uzasadniały ekonomiczną racjonalność oferty (np. optymalizacja kosztów poprzez skalę działań). - Zamawiający nie żądał w wezwaniu (art. 224 ust. 1 Pzp) rozbicia na stawki VAT, ograniczył się do prośby o wskazanie *stawki*, nie *kwoty*. 2. Brak dowodu na nierealność ceny: Odwołujący nie wykazać, że cena była niemożliwa do zrealizowania w praktyce. Izba podkreśliła, że ocena rażąco niskiej ceny musi uwzględniać specyfikę zamówienia (tu: usługi medyczno-sanitarne o charakterze profilaktycznym).
Podstawa prawna i kluczowe argumenty. - Art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp: Błąd w cenie uzasadnia odrzucenie oferty tylko wtedy, gdy jest *oczywisty* i *istotny*. Tutaj Przystępujący wykazał racjonalne podstawy zwolnienia z VAT. - Art. 224 ust. 1 i 6 Pzp: Wezwanie do wyjaśnień musi być precyzyjne, ogólne żądanie "uzasadnienia ceny" nie obliguje do szczegółowej kalkulacji. - Art. 16 pkt 1 Pzp (zasada uczciwej konkurencji): Nie została naruszona, gdyż oba wykonawcy mieli równe szanse klasyfikacji podatkowej, a Zamawiający nie faworyzował Przystępującego. - Interpretacja MF (PT1.8101.5.2017.PSG.622): Potwierdza, że usługi sprzątania w podmiotach leczniczych *mogą* korzystać ze zwolnienia z VAT, jeśli służą *profilaktyce zdrowotnej* (a nie tylko estetyce).
Znaczenie praktyczne. 1. VAT w ofertach: Zamawiający nie jest zobowiązany do weryfikacji poprawności stawek VAT, chyba że błąd jest rażący (np. zastosowanie stawki 0% dla usług oczywiście opodatkowanych). Wykonawca ponosi ryzyko błędnej klasyfikacji, jego obowiązkiem jest udowodnienie uprawnień do zwolnienia (np. interpretacją podatkową). 2. Rażąco niska cena: Izba potwierdza, że ogólne wezwanie do wyjaśnień (bez wskazania konkretnych wątpliwości) nie uprawnia do domagania się szczegółowej kalkulacji. Wykonawca może odpowiedzieć globalnie, o ile uzasadni realność ceny. 3. Dokumentacja medyczna: W zamówieniach szpitalnych usługi sprzątania z elementami dezynfekcji (np. zgodnie z procedurami epidemiologicznymi) mogą kwalifikować się do zwolnienia z VAT jako *czynności pomocnicze w leczeniu*. Zamawiający powinien jednak precyzyjnie opisać w SWZ, które usługi mają charakter medyczny (aby uniknąć sporów). 4. Dowody w postępowaniu odwoławczym: Odwołujący musi konkretnie wskazać, dlaczego cena jest nierealna (np. porównanie z rynkowymi stawkami). Ogólne zarzuty bez merytorycznego uzasadnienia zostaną odrzucone.
Streszczenie wygenerowane przez AI na podstawie całego uzasadnienia. Weryfikuj w treści orzeczenia poniżej.
Strony postępowania
- Odwołujący
- GEMINA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
- Zamawiający
- Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny im. dr S. Jasińskiego w Zakopanem
Przetarg, którego dotyczył spór
Wyrok dotyczy konkretnego postępowania ogłoszonego w BZP. Zobacz szczegóły ogłoszenia:
Inne przetargi powiązane z wyrokiem
- 2024/BZP 00567659 — Usługa kompleksowego utrzymania czystości w Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym im. dr. S. Jasińskiego w Zakopanem
Treść orzeczenia
- Sygn. akt
- KIO 617/25
WYROK Warszawa, dnia 14 marca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Monika Banaszkiewicz Protokolant: Patryk Pazura po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 lutego 2025 r. przez wykonawcę GEMINA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Częstochowie w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny im. dr S. Jasińskiego w Zakopanem przy udziale po stronie zamawiającego wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia HOSPITAL SERVICE Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu i IMPEL FACILITY SERVICES Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu
- umarza postępowanie w zakresie zarzutu nr 1a odwołania, 2.oddala odwołanie w pozostałym zakresie, 3.kosztami postępowania obciąża odwołującego wykonawcę GEMINA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Częstochowie i:
- 1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę GEMINA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Częstochowie tytułem wpisu od odwołania.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
- Przewodnicząca
- …………..
- Sygn. akt
- KIO 617/25
UZASADNIENIE
Zamawiający Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny im. dr S. Jasińskiego w Zakopanem (dalej: „Zamawiający”), prowadzi z zastosowaniem przepisów ustawy z 11 września 2019 r. prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 dalej:
„ustawa Pzp”) w trybie podstawowym bez negocjacji postępowanie pn. „Usługa kompleksowego utrzymania czystości w Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym im. dr. S. Jasińskiego w Zakopanem” (nr referencyjny: ZPP-2810-11/24).
Wartość zamówienia jest niższa, niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu ukazało się w Biuletynie Zamówień Publicznych z dnia 28 października 2024 r. pod nr 2024/BZP 00567659/01 Dnia 19 lutego 2025 roku do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, w przedmiotowym postępowaniu odwołanie na podstawie art. 513 pkt 1) i 2) ustawy Pzp złożył wykonawca GEMINA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Częstochowie (dalej: „Odwołujący”).
Odwołanie złożono wobec czynności i zaniechań Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez Zamawiającego jako dokonanych z naruszeniem przepisów prawa, polegających na:
- zaniechaniu odrzucenia oferty Konsorcjum tj.: wykonawców HOSPITAL SERVICE Sp. z o.o. (lider konsorcjum) oraz IMPEL FACILITY SERVICES sp. z o.o. (partner konsorcjum) (dalej "Konsorcjum") pomimo, że zawiera błąd w obliczeniu ceny w zakresie zastosowanej stawki podatku od towarów i usług VAT (częściowo stawka zw. zamiast 23%);
- zaniechaniu odrzucenia oferty Konsorcjum tj.: wykonawców HOSPITAL SERVICE Sp. z o.o. (lider konsorcjum) oraz IMPEL FACILITY SERVICES sp. z o.o. (partner konsorcjum) (dalej "Konsorcjum") pomimo, że zawiera cenę rażąco niską, a także z uwagi na okoliczność, iż pomimo dwukrotnego wezwania Zamawiającego Konsorcjum nie odniosło się do treści wezwań i nie udzieliło wymaganej odpowiedzi w zakresie stawki podatku VAT określonej w formularzu cenowym, więc złożone przez Konsorcjum wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny;
- wyborze oferty Konsorcjum jako najkorzystniejszej, pomimo że podlegała odrzuceniu, a w konsekwencji - zaniechaniu wyboru jako najkorzystniejszej oferty Odwołującego; ewentualnie, w przypadku nieuwzględnieniu zarzutów jak w pkt 1,2, 3 powyżej:
1a) zaniechaniu odtajnienia oferty Konsorcjum w zakresie następujących dokumentów oraz zawartych w nich informacji: zasady sprzątania pod względem sanitarno – epidemiologicznym, zastosowanie sprzętu, zasady dezynfekcji, użyte środki, ich rodzaj w zależności od powierzchni (wykaz tych środków), grafik pracy, sposób komunikowania się z pracownikami, dostępność pracowników, dokumentację dotyczącą wykonywanych prac i dezynfekcji, zeszyty kontroli, harmonogram utrzymania czystości windy; 2a) zaniechaniu wezwania Konsorcjum do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oferty w zakresie przedstawienia w formularzu ofertowym wyliczenia wartości oferty z uwzględnieniem 23% podatku VAT oraz zwolnienia od VAT, i tym samym zaniechaniu wyjaśnienia, do których usług objętych przedmiotem zamówienia i wskazanych w SW Z zostało zastosowano zwolnienie z VAT, a dla których zastosowana została stawka 23% wraz z podaniem uzasadnienia zastosowania stawki oraz wskazaniem który z uczestników Konsorcjum będzie świadczył dane usługi.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie zasad udzielania zamówień publicznych oraz obrazę następujących przepisów:
- art. 226 ust. 1 pkt 10) w zw. z art. 16 pkt 1) w zw. z art. 266 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum, pomimo że zawiera błąd w obliczeniu ceny (zastosowanie niewłaściwej stawki podatku od towarów i usług VAT),
- art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 w zw. z art. 266 ustawy Pzp przez bezpodstawne zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum, pomimo że złożone wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, a także z uwagi na okoliczność, iż pomimo dwukrotnego wezwania Zamawiającego Konsorcjum nie odniosło się do treści wezwań i nie udzieliło wymaganej odpowiedzi w zakresie stawki podatku VAT określonej w formularzu cenowym, więc złożone przez Konsorcjum wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny;
- art. 239 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1) w zw. z art. 266 ustawy Pzp, poprzez wybór, z naruszeniem reguł uczciwej konkurencji jako najkorzystniejszej podlegającej odrzuceniu oferty Konsorcjum, podczas gdy najkorzystniejszą niepodlegającą odrzuceniu ofertą (w świetle kryteriów określonych przez zamawiającego) była oferta Odwołującego, Ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia zarzutów 1, 2, 3:
1a) art. 11 ust. 2 Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233) w zw. z art. 18 ust. 2 i 3 ustawy Pzp, wobec zaniechania odtajnienia oferty Konsorcjum w zakresie następujących dokumentów oraz zawartych w nich informacji: zasady sprzątania pod względem sanitarno – epidemiologicznym, zastosowanie sprzętu, zasady dezynfekcji, użyte środki, ich rodzaj w zależności od powierzchni (wykaz tych środków), grafik pracy, sposób komunikowania się z pracownikami, dostępność pracowników, dokumentację dotyczącą wykonywanych prac i dezynfekcji, zeszyty kontroli, harmonogram utrzymania czystości windy, w sytuacji niespełnienia ustawowych przesłanek pozwalających na objęcie w/w dokumentów tajemnicą przedsiębiorstwa; 2a) art. 223 ust. 1 ustawy Pzp wobec zaniechania wezwania Konsorcjum do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oferty w zakresie przedstawienia w formularzu ofertowym wyliczenia wartości oferty z uwzględnieniem 23% podatku VAT oraz zwolnienia od VAT, i tym samym zaniechaniu wyjaśnienia, do których usług objętych przedmiotem zamówienia zostało zastosowane zwolnienie z VAT, a dla których zastosowana została stawka 23% wraz z podaniem uzasadnienia zastosowania stawki oraz wskazaniem który z uczestników Konsorcjum będzie świadczył przypisane do danej stawki VAT usługi.
Odwołujący wnosił o merytoryczne rozpoznanie odwołania i uwzględnienie odwołania w całości, a w konsekwencji nakazanie Zamawiającemu:
- unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej tj. oferty Konsorcjum;
- odrzucenia oferty Konsorcjum;
- powtórzenia czynności badania i oceny ofert złożonych w postępowaniu.
Ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia zarzutów 1, 2, 3:
1a) unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej tj. oferty Konsorcjum; 2a) odtajnienia oferty Konsorcjum w zakresie następujących dokumentów oraz zawartych w nich informacji: zasady sprzątania pod względem sanitarno – epidemiologicznym, zastosowanie sprzętu, zasady dezynfekcji, użyte środki, ich rodzaj w zależności od powierzchni (wykaz tych środków), grafik pracy, sposób komunikowania się z pracownikami, dostępność pracowników, dokumentację dotyczącą wykonywanych prac i dezynfekcji, zeszyty kontroli, harmonogram utrzymania czystości windy; 3a) wezwania Konsorcjum do złożenia wyjaśnień w zakresie podstawy przedmiotowej i podmiotowej zastosowanych stawek podatku VAT tj. wskazania do których usług objętych przedmiotem zamówienia zostało zastosowane zwolnienie z VAT, a dla których zastosowana została stawka 23% wraz z podaniem uzasadnienia zastosowania stawki oraz wskazaniem który z uczestników Konsorcjum będzie świadczył przypisane do danej stawki VAT usługi; 4a) powtórzenia czynności badania i oceny ofert złożonych w postępowaniu;
- Zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego.
- Dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów w postaci pytań wykonawców z dnia 14.10.2022 roku oraz treści SW Z do zamówienia nr 2022/BZP 00383308/01 z dnia 2022-10-07.
Odwołujący wskazał, iż posiada interes w uzyskaniu zamówienia, gdyż jego oferta uzyskała drugą pod względem kolejności liczbę punktów, a co za tym idzie w przypadku odrzucenia oferty Konsorcjum, to Odwołujący mógłby spodziewać się uzyskania dla siebie zamówienia. Odwołujący wskazał, że może w związku z tym ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp wskazanych w odwołaniu i utracić korzyści związane z realizacją przedmiotowego zamówienia.
Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu wynikającego z art. 515 ust. 1 pkt 2 lit. a). Informację stanowiącą podstawę dla wniesienia odwołania Odwołujący uzyskał 14 lutego 2025 r. (Informacja o wyborze oferty Konsorcjum jako najkorzystniejszej). W związku z powyższym odwołanie wniesione w dniu 19 lutego 2025 r. należy uznać za wniesione w wymaganym zgodnie z ustawą Pzp terminie.
Wpis od odwołania w kwocie 7 500,00 złotych (siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) został uiszczony przelewem na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych. Odwołujący prawidłowo przekazał kopię odwołania Zamawiającemu oraz załączył potwierdzenie przekazania odwołania Zamawiającemu.
W dniu 10 marca 2025 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wnosił o oddalenie odwołania w całości oraz zasądzenie od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kosztów postępowania.
W dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu Odwołujący z uwagi na odtajnienie i udostępnienie Odwołującemu oferty Przystępującego cofnął odwołanie w zakresie zarzutu nr 1a. Zgodnie z art. 520 ustawy Pzp odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy. Mając powyższe na uwadze Izba postanowiła umorzyć postępowanie w zakresie zarzutu cofniętego przez Odwołującego.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron i uczestnika postępowania, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, a także stanowisk stron i uczestnika postępowania, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że w zakresie zarzutów podniesionych w odwołaniu nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.
Izba ustaliła, że wykonawca wnoszący odwołanie wykazał interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej. Interes we wniesieniu odwołania wynika z faktu, iż w przypadku uwzględnienia zarzutów podniesionych w odwołaniu oferta Odwołującego uplasowałaby się na pierwszym miejscu w rankingu ofert, w związku z czym Odwołujący miałby szansę na uzyskanie zamówienia.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zgłosili wykonawcy wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia HOSPITAL SERVICE Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu i IMPEL FACILITY SERVICES Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu. Strony nie zgłosiły zastrzeżeń co do skuteczności przystąpienia tych wykonawców do postępowania odwoławczego, nie zgłosiły również opozycji. Izba postanowiła dopuścić wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia HOSPITAL SERVICE Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu i IMPEL FACILITY SERVICES Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu (dalej również: „Przystępujący”) do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie Zamawiającego.
W dniu 10 marca 2025 r. do akt sprawy Przystępujący złożył pismo procesowe.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołania wraz z załącznikami, odpowiedzi na odwołanie złożonej przez Zamawiającego wraz z załącznikami, oświadczenia o przystąpieniu do postępowania odwoławczego, pisma procesowego z dnia 10 marca 2025 r. złożonego przez Przystępującego wraz z załącznikami oraz kopii interpretacji indywidualnej złożonej podczas rozprawy przez Przystępującego.
Biorąc pod uwagę stanowiska Stron i uczestnika postępowania odwoławczego oraz zgromadzony materiał dowodowy, Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu.
W zakresie podniesionych zarzutów Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zamawiający prowadzi w oparciu o ustawę Pzp postępowanie w trybie podstawowym bez negocjacji pn. „Usługa kompleksowego utrzymania czystości w Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym im. dr. S. Jasińskiego w Zakopanem”.
W postępowaniu oferty złożyło dwóch wykonawców: Odwołujący i Przystępujący.
W formularzu oferty stanowiącym załącznik nr 4 do SWZ Przystępujący wskazał:
„Miesięczne wynagrodzenie za świadczenie usługi. Cena netto 105 613,43 zł (słownie: sto pięć tysięcy sześćset trzynaście złotych 43/100 groszy ) Podatek VAT 23/zwolnione z VAT % tj 3 886,57 zł Cena brutto 109 500 zł ( słownie sto dziewięć tysięcy pięćset złotych)
Cena za cały okres świadczenia usługi (12 miesięcy). Cena netto 1 267 361,16 zł (słownie jeden milion dwieście sześćdziesiąt siedem tysięcy trzysta sześćdziesiąt jeden złotych 16/100 groszy.)
Podatek VAT 23/zwolnione z VAT % tj. 46 638,84 zł Cena brutto 1 314 000zł (słownie jeden milion trzysta czternaście tysięcy zł)” W pkt 5 SWZ Zamawiający zawarł opis przedmiotu zamówienia.
W załączniku nr 2 do SW Z Zamawiający określił SZCZEGÓŁOW Y ZAKRES I CZĘSTOTLIW OŚĆ W YKONYWANIA CZYNNOŚCI MYCIA I DEZYNFEKCJI POMIESZCZEŃ.
W pkt 21 SWZ Zamawiający określił sposób obliczenia ceny.
W pkt 22 SWZ został wskazany Opis kryteriów oceny ofert, wraz z podaniem wag tych kryteriów, i sposobu oceny ofert.
7 listopada 2024 r. Zamawiający na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp wezwał Przystępującego do złożenia wyjaśnień dot. określonej w formularzu ofertowym (zał. 4) kwoty podatku VAT w terminie do 12.11.2024 r.
12 listopada 2024 r. Przystępujący złożył wyjaśnienia wskazując dlaczego w kalkulowaniu zaoferowanej ceny uwzględniono częściowe zastosowanie stawki VAT „zw”.
18 listopada 2024 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej.
24 listopada 2024 r. Odwołujący złożył odwołanie, w którym zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
„1. art. 226 ust. 1 pkt 10) w zw. z art. 16 pkt 1) w zw. z art. 266 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum, pomimo że zawiera błąd w obliczeniu ceny (zastosowanie niewłaściwej stawki podatku od towarów i usług VAT),
- art. 239 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1) w zw. z art. 266 ustawy Pzp, poprzez wybór, z naruszeniem reguł uczciwej konkurencji jako najkorzystniejszej podlegającej odrzuceniu oferty Konsorcjum, podczas gdy najkorzystniejszą niepodlegającą odrzuceniu ofertą (w świetle kryteriów określonych przez zamawiającego) była oferta Odwołującego, Ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia zarzutów 1, 2:
1a) art. 11 ust. 2 Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233) w zw. z art. 18 ust. 2 i 3 Pzp, wobec zaniechania odtajnienia oferty Konsorcjum w zakresie następujących dokumentów oraz zawartych w nich informacji: zasady sprzątania pod względem sanitarno – epidemiologicznym, zastosowanie sprzętu, zasady dezynfekcji, użyte środki, ich rodzaj w zależności od powierzchni (wykaz tych środków), grafik pracy, sposób komunikowania się z pracownikami, dostępność pracowników, dokumentację dotyczącą wykonywanych prac i dezynfekcji, zeszyty kontroli, harmonogram utrzymania czystości windy, w sytuacji niespełnienia ustawowych przesłanek pozwalających na objęcie w/w dokumentów tajemnicą przedsiębiorstwa; 2a) art. 223 ust. 1 ustawy Pzp wobec zaniechania wezwania Konsorcjum do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oferty w zakresie przedstawienia w formularzu ofertowym wyliczenia wartości oferty z uwzględnieniem 23% podatku VAT oraz zwolnienia od VAT, i tym samym zaniechaniu wyjaśnienia, do których usług objętych przedmiotem zamówienia zostało zastosowane zwolnienie z VAT, a dla których zastosowana została stawka 23% wraz z podaniem uzasadnienia zastosowania stawki oraz wskazaniem który z uczestników Konsorcjum będzie świadczył przypisane do danej stawki VAT usługi.”
5 grudnia 2024 r. Zamawiający poinformował wykonawców o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz o ponownym przeprowadzeniu czynności badania i oceny ofert.
10 grudnia 2024 r. Zamawiający skierował do KIO wniosek o umorzenie postępowania odwoławczego w sprawie o sygn.
13 grudnia 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp umorzyła postępowanie odwoławcze.
13 stycznia 2025 r. Zamawiający skierował do Przystępującego na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, ich istotnych części składowych oraz wskazania stawki podatku VAT określonych w formularzu ofertowym (zał. 4) w terminie do 20.01.2025 r.
20 stycznia 2025 r. Przystępujący złożył wyjaśnienia załączając do nich szczegółową kalkulację kosztów usługi.
14 lutego 2025 r. Zamawiający poinformował wykonawców o dokonaniu wyboru oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej.
Z decyzją Zamawiającego nie zgodził się Odwołujący składając odwołanie.
Przedmiotowe postępowanie dotyczyło tego, czy Zamawiający naruszył przepisy ustawy Pzp poprzez: - zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego, pomimo że zawiera błąd w obliczeniu ceny (zastosowanie niewłaściwej stawki podatku od towarów i usług VAT), - bezpodstawne zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego, pomimo że złożone wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, a także z uwagi na okoliczność, iż pomimo
dwukrotnego wezwania Zamawiającego Konsorcjum nie odniosło się do treści wezwań i nie udzieliło wymaganej odpowiedzi w zakresie stawki podatku VAT określonej w formularzu cenowym, więc złożone przez Konsorcjum wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny; - wybór, z naruszeniem reguł uczciwej konkurencji jako najkorzystniejszej podlegającej odrzuceniu oferty Przystępującego, podczas gdy najkorzystniejszą niepodlegającą odrzuceniu ofertą (w świetle kryteriów określonych przez zamawiającego) była oferta Odwołującego, Ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia zarzutów 1, 2, 3: - zaniechanie wezwania Przystępującego do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oferty w zakresie przedstawienia w formularzu ofertowym wyliczenia wartości oferty z uwzględnieniem 23% podatku VAT oraz zwolnienia od VAT, i tym samym zaniechaniu wyjaśnienia, do których usług objętych przedmiotem zamówienia zostało zastosowane zwolnienie z VAT, a dla których zastosowana została stawka 23% wraz z podaniem uzasadnienia zastosowania stawki oraz wskazaniem który z uczestników Konsorcjum będzie świadczył przypisane do danej stawki VAT usługi.
Odnosząc się do zarzutu nr 1 w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z postanowieniami SW Z za prawidłowe ustalenie stawki podatku VAT odpowiada przedsiębiorca (wykonawca). Cena, którą podawali w ofertach wykonawcy jest ceną brutto za kompleksowe wykonanie zamówienia (pkt 21.1 SW Z). Zgodnie z pkt 21.2 SW Z „Cena podana na formularzu oferty jest ceną ostateczną, niepodlegającą negocjacji i wyczerpującą wszelkie należności Wykonawcy wobec Zamawiającego związane z realizacją przedmiotu zamówienia.” Przystępujący w złożonej ofercie podał cenę brutto, przy czym część usług została objęta zwolnieniem z podatku VAT, zaś część podlegała podatkowi VAT w stawce 23%. Szczegółowy zakres usług został przez Zamawiającego opisany w załącznikach do SW Z.
Przystępujący poziom zwolnienia z VAT obliczył w zakresie całej ceny odnosząc je do czynności związanych z profilaktyką i ochroną zdrowia. Usługi niezbędne w procesie profilaktyki oraz zachowania zdrowia w świetle Interpretacji ogólnej Ministerstwa Finansów z 29 grudnia 2017 r. (Nr PT1.8101.5.2017.PSG.622) są zwolnione z VAT. Interpretacja ta miała na celu ujednolicenie stanowisk organów podatkowych. Zastępowała ona dotychczasowe interpretacje indywidualne, w których nie było jednolitego stanowiska, choć należy wskazać, że interpretacja indywidualna, którą uzyskał Przystępujący jest zbieżna z Interpretacją ogólną. Wbrew twierdzeniu Odwołującego nie ma znaczenia, czy usługi te są świadczone przez podmioty zewnętrzne. Zdaniem Izby z dokumentacji postępowania wynika, że przeważająca część usług stanowiących przedmiot zamówienia są to usługi bezpośrednio związane z opieką nad pacjentem w procesie leczenia. Ich skutkiem jest bowiem usuwanie patogenów. Jak wskazał w wyjaśnieniach z 20 stycznia 2025 r. Przystępujący, Zamawiający w dokumentacji postępowania postawił wymóg realizowania usług wg określonego planu i procedur epidemiologicznych i higienicznych. Przekłada się to kwalifikację wykonywanych usług jako służących profilaktyce i zachowaniu zdrowia, a nie jako zwykłych usług sprzątania wobec, których nie są stawiane żadne wymogi co do skutku polegającego na usuwaniu bakterii, wirusów i innych chorobotwórczych patogenów. Efekt wykonanych usług może być każdorazowo zweryfikowany przez odpowiednie instytucje (Nadzór SanitarnoEpidemiologiczny). Nieuprawnione jest twierdzenie, że aby mogło być zastosowane zwolnienie, to szpitale muszą te usługi wykonywać we własnym zakresie. Nie wynika to ani z Interpretacji ogólnej, ani Odwołujący nie podołał wykazaniu tej okoliczności. Jak słusznie zauważył podczas rozprawy Przystępujący wymieniony w Interpretacji ogólnej katalog czynności świadczonych wokół pacjenta jest katalogiem otwartym. W interpretacji zostały zawarte dwie przesłanki uprawniające do zastosowania zwolnienia z VAT: - przesłanka o charakterze przedmiotowym – dotyczy rodzaju świadczonych usług, - przesłanka o charakterze podmiotowym – zgodnie z którą usługodawca musi być podmiotem leczniczym.
W przedmiotowej sprawie usługi w zakresie opieki medycznej służące m.in. profilaktyce i zachowaniu zdrowia jak wynika z załączonego do oferty oświadczenia, jak również ze złożonych wyjaśnień będzie wykonywał konsorcjant będący podmiotem leczniczym. Podmiotem leczniczym jest również usługodawca. O możliwości zastosowania zwolnienia z VAT przesądza cel usługi, która ma być świadczona. Zgodnie z dokumentacją postępowania usługi mają być świadczone z zachowaniem norm sanitarno-higieniczno–epidemiologicznych. Ocenie Zamawiającego podlegało przyjęcie przez wykonawcę prawidłowej stawki podatku VAT. Odnosząc się do dowodu przedłożonego przez Odwołującego wraz z odwołaniem tj. pytań i odpowiedzi udzielonych przez Zamawiającego w trakcie postępowania prowadzonego w 2022 r. Izba wskazuje, że odpowiedzi te zostały udzielonej w innym postępowaniu i nie są wiążące dla wykonawców biorących udział w obecnie prowadzonym postępowaniu. To na wykonawcach jako profesjonalistach w obrocie spoczywał ciężar prawidłowego określenia zastosowanej stawki podatku VAT. W obecnym postępowaniu Zamawiający nie zastrzegł, że zamówienie nie obejmuje czynności i usług nie podlegających zwolnieniu z VAT. Izba podziela stanowisko Zamawiającego i Przystępującego, że znaczna część usług stanowiących przedmiot zamówienia pełni funkcję pomocniczą dla osiągnięcia celów terapeutycznych. Mają one charakter profilaktyczny tzn. służą zachowaniu zdrowia. W złożonych 20 stycznia 2025 r. wyjaśnieniach Przystępujący szczegółowo odniósł się do możliwości zastosowania przez niego zwolnienia z VAT. Mając na uwadze powyższe Odwołujący nie podołał wykazaniu,
że Przystępujący nie był uprawniony do zastosowania zwolnienia z podatku VAT do części usług, w konsekwencji czego wystąpiłby błąd w obliczeniu ceny.
Odnosząc się do zarzutu nr 2 należy wziąć pod uwagę nie tylko wskazaną przez Zamawiającego podstawę prawną, ale również intencję Zamawiającego w kierowaniu do Przystępującego wezwania. Zamawiający w obu wezwaniach skierowanych do Przystępującego nie żądał szczegółowych wyliczeń w zakresie stawki podatku VAT. W wezwaniu z 20 stycznia 2025 r. zażądał on jedynie „wskazania stawki podatku VAT określonych w formularzu ofertowym”, a nie jak podnosi Odwołujący „kwoty podatku VAT” (kwoty dotyczyło wezwanie z 7 listopada 2024 r., jednak w odwołaniu z 24 listopada 2024 r. Odwołujący nie podniósł zarzutu rażąco niskiej ceny w odniesieniu do odpowiedzi udzielonej na to wezwanie, w związku z czym na obecnym etapie argumentacja dotycząca konieczności wskazania kwoty jest spóźniona). Izba zwraca uwagę, że oceny wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny dokonuje się w powiązaniu z wezwaniem skierowanym do wykonawcy i z uwzględnieniem specyfiki danego zamówienia. Wezwania skierowane do Przystępującego były bardzo ogólne, zawierały jedynie wskazanie podstawy prawnej wezwania i żądania wskazania stawki podatku VAT. Wykonawca składający wyjaśnienia nie jest zobowiązany do odnoszenia się do każdej pozycji przedmiotu zamówienia. Sam decyduje o sposobie przedstawienia kalkulacji i stopniu jej szczegółowości. Nie musi on wyjaśniać każdego elementu kosztotwórczego. Tym bardziej, że w przedmiotowym postępowaniu Zamawiający był zainteresowany jedynie globalną ceną brutto, nie żądając od wykonawców złożenia kalkulacji ceny. Brak dowodów odnośnie wyszczególnionych pozycji wskazanych w wyjaśnieniach nie przesądza o tym, że cena oferty jest rażąco niska. Zdaniem Izby odpowiedzi Przystępującego były odpowiednie do otrzymanych wezwań. Przystępujący w odpowiedzi z 20 stycznia 2025 r. szczegółowo wskazał okoliczności, które przesądzają o tym, że możliwe jest zrealizowanie zamówienia za zaoferowaną przez niego cenę. Odwołujący natomiast nie podołał wykazaniu okoliczności przeciwnej. Wraz z wyjaśnieniami Przystępujący przedłożył szczegółową kalkulację kosztów usługi, w której wbrew twierdzeniu Odwołującego wskazał m.in. obowiązkową rezerwę na zastępstwa urlopowo–chorobowe, gdzie przyjęto: - Na każdy z etatów przyjęto 26 dni urlopu. - Przyjęto zastępstwa chorobowe 6 dni na etat.
Wskazał on również na wysokość otrzymywanej miesięcznie dotacji z uwagi na zatrudnienie osób niepełnosprawnych.
Izba nie podziela stanowiska Odwołującego, że niezałączenie przez Przystępującego dowodów potwierdzających wysokość otrzymywanej dotacji świadczy o nieprawidłowym udzieleniu wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Gdyby Zamawiający miał w tym zakresie wątpliwości mógł zwrócić się do wykonawcy o udzielenie wyjaśnień. Odwołujący poddał w wątpliwość możliwość wykonania zamówienia przez zatrudnione przez Przystępującego osoby niepełnosprawne, ponieważ mogą one świadczyć pracę w wymiarze 7 h na dobę. Z dokumentacji postępowania nie wynikał stopień niepełnosprawności osób zatrudnionych przez Przystępującego, a należy zauważyć, że 7 h wymiar czasu pracy nie dotyczy osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim (mogą one wykonywać pracę w wymiarze 8h). W trakcie postępowania przez Izbą zostały przedłożone przez Przystępującego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które potwierdzają lekki stopień niepełnosprawności zatrudnionych przez niego osób, co potwierdza założenia przyjęte przez Przystępującego w kalkulacji kosztów.
Nie można się zgodzić również ze stanowiskiem Odwołującego, że Przystępujący w ogóle nie odniósł się do poruszonej w wezwaniu stawki VAT. W wyjaśnieniach dokonał on szczegółowej analizy tego, dlaczego jest uprawniony do skorzystania ze zwolnienia. Podzielił czynności na poszczególne grupy, natomiast nie odnosił się do poszczególnych czynności, gdyż Zamawiający w przedmiotowym postępowaniu nie wymagał ich wyceny. Zamawiający wbrew twierdzeniom Odwołującego nie wymagał podania składowych ceny, a wyłącznie kwoty brutto.
Mając na uwadze powyższe, również zarzut nr 3 będący zarzutem wynikowym nie potwierdził się, ponieważ Zamawiający nie dopuścił się naruszenia zasady uczciwej konkurencji i dokonał wyboru jako najkorzystniejszej oferty, która przy uwzględnieniu kryteriów oceny ofert uplasowała się na pierwszym miejscu w rankingu ofert.
Odnosząc się do zarzutu ewentualnego nr 2a w pierwszej kolejności należy wskazać, że instytucja przewidziana w art.
223 ust. 1 ustawy Pzp jest uprawnieniem Zamawiającego. Służy ona pozyskaniu dodatkowych informacji, które pozwolą na dokonanie jednoznacznej oceny czy badana oferta jest zgodna z wymaganiami postawionymi przez Zamawiającego w SW Z, czyli czy jest ona zgodna z warunkami zamówienia. W przedmiotowej sprawie Odwołujący zdaniem Izby w uzasadnieniu zarzutu nie podniósł i nie wykazał co najmniej ryzyka niezgodności z SW Z. Zgodnie z dokumentacją postępowania cena ofertowa jest ceną brutto. Zamawiający nie żądał wbrew twierdzeniom Odwołującego wyjaśnienia zasad i zasadności dokonanego rozróżnienia zastosowanych stawek podatku VAT. Zażądał jedynie wskazania stawki podatku VAT określonej w formularzu ofertowym, do czego Przystępujący się odniósł wyjaśniając z czego wynika uprawnienie do zastosowania do części usług stawki zwolniony. Przystępujący w złożonych wyjaśnieniach wskazał grupy czynności, które są objęte zwolnieniem z VAT, oparł się o aktualne orzecznictwo. Mając na uwadze to, że zamówienie dotyczy czynności i usług wykonywanych w dwóch strefach szpitala (medycznej i administracyjnej), a podział ten jest zgodny, co potwierdził Zamawiający, z podziałem dokonanym przez Przystępującego na część
medyczną (korzystającą ze zwolnienia z VAT) i administracyjną (podlegającą VAT w stawce 23%) łatwym do ustalenia we własnym zakresie w oparciu o treść oferty i wyjaśnienia złożone 20 stycznia 2025 r. przez Zamawiającego jest, które czynności i usługi podlegają zwolnieniu, a które są objęte stawką VAT 23%. W przedmiotowej sprawie po stronie Zamawiającego nie powstaje obowiązek podatkowy. Wykonawcy podają kwoty brutto. Wykonawcy nie podają kwot netto, od których Zamawiający musiałby obliczyć VAT we własnym zakresie. W związku z tym, że Zamawiający nie żądał podania poszczególnych elementów zamówienia, Przystępujący prawidłowo wyliczył poziom zwolnienia z VAT w zakresie ceny globalnej. Zdaniem Izby nie ma podstaw do wezwania Przystępującego do złożenia wyjaśnień w trybie art.
223 ust. 1 ustawy Pzp, ponieważ Odwołujący nie wykazał ryzyka niezgodności oferty Przystępującego z treścią SWZ.
Reasumując Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, a w działaniach Zamawiającego nie dopatrzyła się naruszenia zasad wynikających z ustawy Pzp.
Orzekając o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020r., poz. 2437 ze zmianami), orzekając w tym zakresie o obciążeniu kosztami postępowania odwoławczego stronę przegrywającą, czyli Odwołującego.
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.
- Przewodnicząca
- …………..
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Graf orzeczniczy
Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 1335/26oddalono11 maja 2026Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 507 na odcinku Pieniężno – OrnetaWspólna podstawa: art. 223 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 1 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 1458/26oddalono7 maja 2026Świadczenie usług związanych z utrzymaniem czystości dróg i terenów stanowiących własność Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego w roku 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 266 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 1799/26umorzono11 maja 2026Wspólna podstawa: art. 223 ust. 1 Pzp, art. 568 pkt 2 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 1489/26uwzględniono11 maja 2026Kompleksowe utrzymywanie w należytej czystości i stanie higieniczno sanitarnym Obiektów w Ośrodku Sportu i Rekreacji m.st. Warszawy w Dzielnicy TargówekWspólna podstawa: art. 223 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 1 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 1685/26umorzono8 maja 2026Wspólna podstawa: art. 223 ust. 1 Pzp, art. 568 pkt 2 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 1522/26oddalono12 maja 2026Wspólna podstawa: art. 223 ust. 1 Pzp
- KIO 1662/26oddalono12 maja 2026zaprojektowanie i wykonanie robót pn. Odcinek C – roboty budowlane na linii kolejowej nr 201 odc. Gdańsk Osowa – Gdynia Główna w ramach projektuWspólna podstawa: art. 223 ust. 1 Pzp
- KIO 1651/26oddalono12 maja 2026Wspólna podstawa: art. 520 Pzp
Powiązane wyroki
Inne spory przed KIO dotyczące zamawiającego Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny im. dr S. Jasińskiego w Zakopanem oraz orzeczenia tego samego składu.
- KIO 2755/22umorzono25 października 2022ten sam zamawiającyUsługę kompleksowego utrzymania czystości w Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym im. dr S. Jasińskiego w Zakopanem
- KIO 1576/26umorzono7 maja 2026ten sam składLetnie oczyszczanie ulic – kompleks A
- KIO 1656/26umorzono5 maja 2026ten sam skład
- KIO 1337/26umorzono4 maja 2026ten sam skład
- KIO 1227/26oddalono4 maja 2026ten sam składWrzosy I" w Pszowie dla SRK Oddział Kopalnie Węgla Kamiennego w Całkowitej Likwidacji
- KIO 1622/26umorzono4 maja 2026ten sam skład