Wyrok KIO 1081/22 z 19 maja 2022
Przedmiot postępowania: Kryteria i sposób wyboru oferty
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- oddalono
- Zamawiający
- Szkołę Wyższą Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie
- Powiązany przetarg
- Brak połączenia
- Podstawa PZP
- art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp
Strony postępowania
- Zamawiający
- Szkołę Wyższą Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie
Treść orzeczenia
- Sygn. akt
- KIO 1081/22
WYROK z dnia 19 maja 2022 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
- Przewodniczący
- Danuta Dziubińska
- Protokolant
- Klaudia Kwadrans
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2022 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 kwietnia 2022 r. przez IURIDICO Legal & Financial Translations spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku, ul. Biała 1 B, 80-435 Gdańsk w postępowaniu prowadzonym przez Szkołę Wyższą Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie, ul. Wiśniowa 50, 02 - 520 Warszawa przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: W. S. i M. D. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą: Lingua Lab s.c.
W.S., M.D.ul. Sereno Fenn'a 6 lok. 14, 31-143 Kraków zgłaszających przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego
- Oddala odwołanie;
- Kosztami postępowania obciąża odwołującego: IURIDICO Legal & Financial Translations spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku, i:
- 1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i art. 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
- Przewodniczący
- ....................................
- Sygn. akt
- KIO 1081/22
Szkoła Wyższa Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie (dalej: „Zamawiający”) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm. - dalej: „ustawa Pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: na kompleksową usługę tłumaczeń pisemnych na potrzeby Szkoły Wyższej Wymiaru Sprawiedliwości, numer referencyjny:
31/zp/21. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z 14 grudnia 2021 r. nr 2021/S 242-638008 ze zm. z 24 grudnia 2021 r. nr 2021/S 250-664234.
Zamawiający 8 kwietnia 2022 r. przekazał wykonawcom informację o wyniku postępowania. W terminie ustawowym wykonawca IURIDICO Legal & Financial Translations sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku (dalej: „Odwołujący”) wniósł odwołanie wobec wyboru najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę wykonawcy Lingua Lab s.c. W.S. i M. D. (dalej: „Lingua Lab”), zarzucając Zamawiającemu naruszenie przepisów:
- art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Lingua Lab pomimo, iż złożone przez tego wykonawcę wyjaśnienia oraz dowody nie doprowadziły do obalenia domniemania wystąpienia rażąco niskiej ceny zawiera, a wręcz potwierdziły rażąco niską cenę w zakresie istotnych części składowych oferty;
- art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę; zachowania uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz zasadę; przejrzystości, w szczególności ze względu na nieodtajnienie wyjaśnień wykonawcy Lingua Lab dotyczących wykazu osób przeznaczonych do realizacji zamówienia, gdy wykaz osób jest kluczowy dla ustalenia osób skierowanych do realizacji zamówienia po rażąco niskich stawkach wskazanych przez wykonawcę Lingua Lab;
- art. 17 ust. 2 i art. 239 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy Pzp przez udzielenie zamówienia wykonawcy Lingua Lab wybranemu w sposób niezgodny z przepisami ustawy Pzp;
- art. 224 ust. 6 w zw. z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy Lingua Lab, mimo, iż wykonawca ten nie wykazał w złożonych wyjaśnieniach, że cena jego oferty nie jest rażąco niska oraz mimo, że złożone wyjaśnienia wraz z przedłożonymi dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie przez wykonawcę ceny jednostkowej, a także przez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy Lingua Lab, mimo, że zawiera ona błąd w obliczeniu ceny jednostkowej polegający na nieuwzględnieniu w wycenie kosztów wykonania tłumaczeń w obowiązujących na rynku stawkach w szczególności w językach grupy A (poza językiem angielskim);
- art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy Lingua Lab pomimo, że została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji; w wyniku czego Zamawiający niezgodnie z przepisami ustawy Pzp wybrał ofertę Wykonawcy Lingua Lab jako najkorzystniejszą, czym naruszył art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, podczas gdy wybrana powinna zostać oferta Odwołującego, która jest ofertą najkorzystniejszą według kryteriów oceny ofert przyjętych w postępowaniu.
W związku z powyższym Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
- unieważnienia czynności wyboru oferty wykonawcy Lingua Lab;
- przeprowadzenia ponownego badania oraz oceny ofert;
- odrzucenia oferty wykonawcy Lingua Lab z uwagi na złożenie nieprawdziwego oświadczenia oraz tym samym złożenie oferty w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji (świadome rozpowszechnianie informacji wprowadzających w błąd z naruszeniem prawa w sposób naruszający interesy innych wykonawców oraz w celu osiągnięcia korzyści) lub z uwagi na brak obalenia domniemania wystąpienia rażąco
niskiej ceny;
- dokonania ponownego wyboru najkorzystniejszej oferty i wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej.
W uzasadnieniu Odwołujący przedstawił swoją argumentację z podziałem na:
- Zarzut wprowadzającego w błąd oświadczenia wykonawcy Lingua Lab wyczerpującego znamiona czynu nieuczciwej konkurencji - norma ISO 20771:2020 W tym zakresie Odwołujący stwierdził m.in., że wykonawca Lingua Lab złożył w ramach postępowania nieprawdziwe oświadczenie mające wpływ na wynik postępowania, co powoduje, iż oferta wykonawcy nie jest zgodna z postanowieniami SWZ w zakresie spełnienia warunków udziału w postępowaniu i zostać odrzucona na podstawie art. 226 ust.
1 pkt 2b ustawy Pzp. Wypełnia to również przesłankę wykluczenia wykonawcy przewidzianą w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, która ma charakter fakultatywny i nie została uwzględniona przez Zamawiającego w postępowaniu, jednak występuje sytuacja wprowadzenia Zamawiającego w błąd na podstawie przekazanych mu przez wykonawcę Lingua Lab oświadczeń. W pkt 3 formularza ofertowego wykonawca Lingua Lab złożył bowiem nieprawdziwe oświadczenie, że posiada certyfikat ISO 20771:2020 o numerze 18767-TRN-001PL, wystawiony w 3 kwietnia 2020 r. przez jednostkę certyfikującą ISOQUAR. Załączony przez wykonawcę Lingua Lab dokument o ww. numerze to certyfikat ISO 17100:2015, którego posiadania Zamawiający również wymagał, zgodnie z działem III ust. 1 SWZ, pkt I.2 OPZ oraz §1 ust. 5 umowy. Natomiast certyfikat ISO 20771:2020 stanowi podstawę do oceny ofert w ramach „kryterium 4”. Wymóg posiadania certyfikatu ISO 17100:2015 i realizacji usług zgodnie z tą normą występuje w postępowaniu od momentu jego ogłoszenia, natomiast dodatkowe kryterium oceny ofert odnoszące się do certyfikatu ISO 20771:2020 zostało wprowadzone w wyniku późniejszej modyfikacji SWZ. Powyższe normy nie są względem siebie równoważne. Norma ISO 17100:2015 odnosi się do tłumaczeń pisemnych w ogólności, natomiast norma ISO 20771:2020 dotyczy wyłącznie specjalistycznych tłumaczeń prawniczych, a w tym uwierzytelnionych. Również charakter tych norm jest całkowicie różny. Norma ISO 17100 określa wytyczne i ogólne wymagania dla dostawców usług tłumaczeniowych w zakresie zarządzania procesem tłumaczenia pisemnego z zachowaniem procedur jakościowych i odnosi się do wszelkich rodzajów tłumaczenia pisemnego (nie dotyczy wyłącznie tłumaczeń specjalistycznych) i koncentruje się na kwestii właściwej organizacji procesu. Norma ISO 20771 określa zaś wymagania dotyczące kompetencji i kwalifikacji tłumaczy, weryfikatorów i rewizorów tekstów prawniczych, najlepszych praktyk tłumaczeniowych oraz procesu tłumaczenia, które mają bezpośredni wpływ na jakość i realizację usług tłumaczenia prawniczego. W szczególności określa podstawowe procesy, zasoby, poufność, wymagania dotyczące doskonalenia zawodowego, szkolenia i inne aspekty usługi tłumaczenia prawniczego i uwierzytelnionego.
Zgodnie z treścią samej normy ISO 20771: „Poważnych problemów prawnych i innych konsekwencji można uniknąć, jeśli usługa tłumaczenia prawnego jest świadczona przez kompetentnych tłumaczy prawnych, którzy posiadają profesjonalną znajomość odpowiednich systemów prawnych, znajomość terminologii prawniczej i konwencji gatunkowych języka docelowego oraz potrafią tworzyć autentyczne teksty. Tłumaczenie tekstów prawnych i prawniczych to wysoce specjalistyczna usługa tłumaczeniowa, która jest często wykorzystywana w środowisku urzędowym, akademickim i prawnym, a to wymaga spełnienia najwyższych standardów jakościowych. Biorąc pod uwagę powyższe, a także fakt, że w tej dziedzinie nie istniały żadne międzynarodowe standardy, norma ISO 20771 została opracowana w odpowiedzi na wyraźną potrzebę rynku. Powyższe wyklucza jakąkolwiek równoważność pomiędzy normą ISO 17100 a ISO 20771. Poświadczenie nieprawdy w zakresie posiadania przez wykonawcę Lingua Lab certyfikatu zgodności usług z ISO 20771 powoduje, że nieprawdziwe oświadczenie zostało złożone również w treści JEDZ-a. W części III.C dokumentu JEDZ, Lingua Lab oświadczył bowiem, że nie znajduje się w sytuacji polegającej na przedstawieniu wskutek zaniedbania wprowadzających w błąd informacji, które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia (str. 10 JEDZ). Ponadto wykonawca Lingua Lab 28 marca 2022 r. złożył oświadczenie o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu JEDZ w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania. W związku z tym, zdaniem Odwołującego, potwierdzając nieprawdziwe deklaracje, działał z zamiarem wprowadzenia Zamawiającego w błąd jeszcze w marcu 2022 r. Tym samym nieprawdziwe jest również oświadczenie tego wykonawcy zawarte w formularzu ofertowym, a przedmiotowe działanie wykonawcy wypełnia znamiona czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 14 ust. 1 (przedstawienie wprowadzających w błąd informacji o posiadaniu certyfikatu ISO 20771:2020) i art. 3 ust. 1 (świadome posługiwanie się nieprawdziwymi informacjami w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i
przepisami prawa oraz naruszający interes IURIDICO i pozostałych wykonawców, którzy złożyli oferty w niniejszym postępowaniu) ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U.2020.1913 t.j. z dnia 2020.10.30, dalej „u.z.n.k.”). Posiadanie certyfikatu ISO 20771 stanowi jedno z kryteriów oceny ofert (kryterium 4). Tym samym nieprawdziwe oświadczenie w zakresie jego posiadania stanowiło wprowadzającą Zamawiającego w błąd informację mającą wpływ na udzielenie zamówienia.
W podsumowaniu Odwołujący stwierdził, ze wykonawca Lingua Lab świadomie wprowadził Zamawiającego w błąd co do spełnienia warunku posiadania certyfikatu ISO 20771:2020 o numerze 18767-TRN-001PL, wobec czego doszło do wydania przez wykonawcę oświadczenia nieprawdziwego, które co najmniej wprowadziło Zamawiającego w błąd. Tym samym, niezależnie od braku zastrzeżenia podstawy wykluczenia przewidzianej w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, zaistniały podstawy do odrzucenia oferty wykonawcy Lingua Lab na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, jako że oferta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
- Zarzut działania wykonawcy wyczerpującego znamiona czynu nieuczciwej konkurencji w zakresie wykazu osób skierowanych do realizacji zamówienia W uzasadnieniu tego zarzutu Odwołujący przytoczył fragment komentarza do Prawa Zamówień Publicznych, red. H. Nowak, M. Winiarz, Warszawa 2021 r. i wskazał, iż wykonawca Lingua Lab przedstawiając do realizacji zamówienia osoby w dołączonym do oferty wykazie osób, których w rzeczywistości nie chce wykorzystać przy realizacji przedmiotowego zamówienia po stawkach, które wskazał w ofercie, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Odwołujący podał, że w pkt 1 ppkt 2 rozdz. VI SWZ „Warunki udziału w postępowaniu” Zamawiający wymagał od wykonawców wskazania w ofercie personelu, który umożliwi realizację zamówienia na odpowiednim poziomie jakości. Warunek obejmował konieczność wskazania: po 3 tłumaczy z każdego języka z grupy A (angielski, francuski, niemiecki, rosyjski, hiszpański), 5 tłumaczy pisemnych języków z grupy językowej B, 1 tłumacza przysięgłego z języka angielskiego, 1 tłumacza native speakera dowolnego języka z grupy A oraz 1 redaktora/korektora języka angielskiego. W odniesieniu do każdej z powyższych funkcji zostały określone stosunkowo wysoko postawione wymagania w zakresie wykształcenia i doświadczenia zawodowego, odzwierciedlające wysoki stopień trudności tłumaczeń, które są objęte przedmiotem zamówienia. Dodatkowo w rozdz. XIX „Kryteria i sposób wyboru oferty” w pkt 1 Zamawiający sformułował kryterium 2 dotyczące dodatkowych osób wchodzących w skład zespołu osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia. W ramach tego kryterium wyszczególniono 5 podkryteriów odpowiadających wszystkim funkcjom przewidzianym w warunku udziału określonym w rozdz. VI.1.2 SWZ i możliwe było uzyskanie 34 pkt.
W wyniku przeprowadzonej oceny i badania ofert Zamawiający stwierdził, że warunek udziału dotyczący zespołu osób skierowanego do realizacji zamówieni został spełniony, a w ramach odnośnego kryterium oceny ofert wykonawca Lingua Lab otrzymał maksymalną liczbę punktów. Wykaz osób złożony przez Lingua Lab został objęty tajemnicą przedsiębiorstwa, a Zamawiający odmówił jego odtajnienia w jakimkolwiek zakresie, uniemożliwiając tym samym Odwołującemu możliwość zweryfikowania prawidłowości tego elementu oferty. Samo w sobie stanowi to naruszenie przepisów prawa. Niemniej jednak kwestia ta winna być rozpatrywana w niniejszym postępowaniu jeszcze na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze wyjaśnienia Lingua Lab w zakresie podejrzenia wystąpienia rażąco niskiej ceny powinny być spójne z treścią oferty. Wykonawca ten wykazał w ofercie liczny zespół, a w tym dodatkowo punktowane osoby, który ma uczestniczyć w realizacji zamówienia. Tymczasem w złożonych wyjaśnieniach brak jest jakiegokolwiek odniesienia do wynagrodzeń tych osób, dzięki którym wykonawca Lingua Lab został uznany za spełniającego warunki udziału w postępowaniu oraz uzyskał maksymalną liczbę punktów w kryterium pozacenowym. Odwołujący nie jest w stanie potwierdzić tego w zakresie tłumaczy/weryfikatorów/redaktorów języka z uwagi na brak dostępu do wykazu osób, jednakże kwestia ta winna zostać zbadana przez Izbę. Oczywistym jest jednak, że nie przedstawiono jakichkolwiek dowodów i kalkulacji dotyczących osób uwzględnionych w wykazie osób w ramach pozostałych języków grupy A i B, gdyż wszystkie przedstawione dowody dotyczą wyłącznie tłumaczeń w kombinacji język polski-język angielski. Tym samym wyjaśnienia nie są spójne ze złożonymi dowodami i z pozostałymi dokumentami ofertowymi, co z jednej strony czyni te wyjaśnienia niewiarygodnymi, a z drugiej potwierdza nieuczciwą „inżynierię ofertową” ze strony Lingua Lab. Nadto wykonawca Lingua Lab obecnie czynnie szuka tłumaczy w celu nawiązania z nimi współpracy, co świadczy o tym, iż wskazanie danych tłumaczy/weryfikatorów/redaktorów w wykazie osób przez wykonawcę było jedynie działaniem pozornym. Powyższe bowiem, jak również same wyjaśnienia rażąco niskiej ceny
złożone przez wykonawcę wskazują, iż wykonawca Lingua Lab w rzeczywistości nie zamierza korzystać z usług tłumaczy wskazanych w wykazie osób załączonych do jego oferty. Postępowanie wykonawcy wypełnia przesłanki działania w warunkach nieuczciwej konkurencji, w szczególności ze względu na to, iż przedstawiane osoby do realizacji zlecenia po stawkach stanowiących o ostatecznej cenie oferty wykonawcy (która stanowi główne kryterium oceny oferty), w rzeczywistości nie będą oddelegowane do realizacji zamówienia po wskazanej cenie. Powyższy wniosek Odwołującego jest podyktowany ogłoszeniami zamieszczanymi przez wykonawcę Lingua Lab w Internecie w grupach branżowych na portalach społecznościowych.
Następnie Odwołujący stwierdził, że realizacja przez tłumaczy zlecenia po stawkach wskazanych przez wykonawcę Lingua Lab w ofercie jest nierealna, również w odniesieniu do osób skierowanych do realizacji przedmiotowego zamówienia, z których w rzeczywistości wykonawca nie skorzysta. Takie działanie wykonawcy jest również działaniem wprowadzającym Zamawiającego w błąd, w szczególności w odniesieniu do jakości wykonania zamówienia.
- Zarzut zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w odniesieniu do wykazu osób Odwołujący podniósł, że Zamawiający bezzasadnie odmówił udostępnienia uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie dokumentów złożonych przez Lingua Lab dla oceny oferty w ramach kryteriów pozacenowych, jako dokumentu załączonego w części niejawnej oferty. Odwołujący dochodził odtajnienia wykazu osób skierowanych do realizacji zamówienia przez wykonawcę Lingua Lab, o co wystąpił za pośrednictwem platformy przetargowej 25 stycznia 2022 r. Zamawiający odmówił udostępnienia wykazu pismem z 4 lutego 2022 r. Następnie Odwołujący wystąpił do Zamawiającego o udostępnienie uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa pismem z dnia 9 lutego 2022 r., a Zamawiający odmówił jego udostępnienia pismem z dnia 14 lutego 2022 r.
Zdaniem Odwołującego działanie wykonawcy Lingua Lab w postępowaniu jest rażąco niespójne z jego dotychczasowym stanowiskiem i przedstawia działanie sprzeczne z obowiązującą w ustawie Pzp zasadą jawności postępowania. Zastrzeganie tajemnicy przedsiębiorstwa nie powinno być traktowane jako narzędzie służące do uniemożliwienia wykonawcom konkurencyjnym oceny ofert i dokumentów składanych w postępowaniu.
W ocenie Odwołującego, mając na uwadze powyższe oraz stanowisko wykonawcy Lingua Lab w swoich odwołaniach w innych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego (m.in. odwołanie wykonawcy Lingua Lab przeciwko zamawiającemu Ministerstwu Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 10.12.2021 r.), działanie Zamawiającego podtrzymujące utajnienie wykazu osób oraz uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorstwa jest bezpodstawne i niezgodne z prawem, w tym ogranicza możliwość rzeczywistego zapoznania się przez konkurencyjnych wykonawców z ofertą Lingua Lab i poddania jej odpowiedniej analizie i weryfikacji pod kątem warunków danego zamówienia. Odwołujący podał, że wykonawca Lingua Lab występował wielokrotnie w postępowaniach odwoławczych w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego w charakterze wykonawcy kwestionującego zasadność zastrzeżenia informacji w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa innego wykonawcy (m.in: KIO 720/21, KIO 902/21 i KIO 1443/21).
- Zarzut rażąco niskiej ceny Odwołujący przywołał art. 224 ust. 1 ustawy Pzp i z powołaniem się na wskazane orzeczenia KIO przedstawił sposób rozumienia określenia rażąco niska cena, a następnie stwierdził, że złożone przez Lingua Lab wyjaśnienia nie zawierają rzetelnej kalkulacji, informacji i danych oraz stosownych dowodów mogących potwierdzić, że zaoferowane ceny jednostkowe tego wykonawcy nie są rażąco niskie. Przede wszystkim należy wskazać, że wykonawca Lingua Lab w swoich wyjaśnieniach z 22 lutego 2022 r.: a) nie przedstawił dowodów dotyczących kosztów tłumaczenia dla innych języków, niż język angielski, przy czym kombinacja PL<>EN jest najtańszą na rynku, a kombinacje języka polskiego z językiem hiszpańskim i francuskim, które należą do grupy językowej A w przetargu są zdecydowanie droższe; b) nie przedstawił dowodów potwierdzających wysokość wynagrodzenia weryfikatorów, przyjętą dla kalkulacji ceny jednostkowej, w żadnej z czterech kwestionowanych cen jednostkowych; c) nie wykazał w treści wyjaśnień, ani nie przedstawił dowodów potwierdzających związek
pomiędzy kalkulacją cen jednostkowych, a wysokością wynagrodzeń osób skierowanych do realizacji zamówienia w ramach warunku udziału w postępowaniu oraz w ramach pozacenowego kryterium oceny ofert; d) nie przewidział w kalkulacji cen jednostkowych wszystkich kosztów realizacji zamówienia wynikających z SWZ, a w tym kosztów zarządzania projektem, utrzymania infrastruktury technicznej i informatycznej, kosztów administracji, szkoleń personelu, zabezpieczeń finansowych (wadium, zabezpieczenie należytego wykonania umowy); e) nie przewidział w kosztach realizacji zamówienia i w cenach jednostkowych wypełnienia zobowiązania wynikającego z kryterium społecznego (kryterium 3 - zatrudnienie przy realizacji zamówienia osób, o których mowa w art. 96 ust. 2 pkt 2 ustawy.
Ponadto zaoferowane ceny wskazują na brak wkalkulowania ryzyka inflacji i rosnących stóp procentowych (co wpływa choćby na koszt utrzymania zabezpieczenia należytego wykonania umowy). Dodatkowo zaoferowane ceny tłumaczeń uwierzytelnionych wskazują na przyjęcie do kalkulacji założenia popełnienia czynu nieuczciwej konkurencji.
Wykonawca Lingua Lab nie przedstawił w szczególności dowodów na poparcie przyjętej w ofercie stawki dla weryfikatora na poziomie 10,00 zł brutto za stronę weryfikacji tłumaczenia, a biorąc pod uwagę, iż w przedmiotowym postępowaniu warunkiem udziału i jednym z kryteriów oceny ofert było skierowanie do realizacji zamówienia określonej liczby tłumaczy / weryfikatorów / redaktorów, to w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny należało oprzeć się na stawkach właśnie tych skierowanych do realizacji zamówienia osób i odpowiednio je udokumentować. W ramach kryterium oceny ofert było oceniane zatrudnienie dwóch osób z kategorii opisanych na str. 20 SWZ, a koszt ich zatrudnienia nie został w żaden sposób uwzględniony w wyjaśnieniach przedstawionych przez wykonawcę Lingua Lab. Ponadto, w swoich wyjaśnieniach wykonawca nie uwzględnił kosztów wniesienia wadium i utrzymania zabezpieczenia należytego wykonania zamówienia. Twierdzenia wykonawcy jakoby również posiadane przez wykonawcę oszczędności podyktowane były odliczaniem od zleceń podatku VAT, podczas gdy w rzeczywistości wszystkie przedstawiane przez wykonawcę faktury wskazują na zwolnienie z podatku VAT (wyjaśnienia wykonawcy dotyczące kwestii, iż 99% zatrudnionych przez wykonawcę tłumaczy jest płatnikiem VAT), są bezpodstawne i niezgodne z rzeczywistością. Ponadto wyjaśnienia oraz załączone dowody przez wykonawcę w postaci faktur odnoszą się wyłącznie do tłumaczeń na język angielski, tj. tłumaczeń najtańszych nawet w I grupie językowej (zgodnie ze stawkami wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego obowiązującymi od 31 października 2019 r. opr. PT TEPSIS: j. angielski, niemiecki, francuski i rosyjski zawiera się w I grupie stawek ), a dużo tańszych w porównaniu do tłumaczeń na język hiszpański, które zaszeregowane zostały w II grupie językowej (inne języki europejskie, język łaciński ), w związku z czym zrównanie przez wykonawcę w ofercie cen języków z grupy I i języka hiszpańskiego jedynie podkreśla fakt, że ceny jednostkowe oferty Lingua Lab są rażąco niskie, a w szczególności istotne składowe ceny budzą wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia oraz wynikającymi z odrębnych przepisów. Przedmiotowe zamówienie dotyczyło dwóch grup językowych: grupy A (j. angielski, francuski, niemiecki, rosyjski, hiszpański) i grupy B (j. albański, białoruski, bośniacki, bułgarski, chorwacki, czeski, duński, estoński, fiński, grecki, litewski, łotewski, macedoński, mołdawski, niderlandzki, norweski, portugalski, rumuński, słowacki, słoweński, szwedzki, turecki, ukraiński, węgierski, włoski). Cena jednostkowa stawki tłumaczenia powinna uwzględniać co najmniej takie składniki jak: wynagrodzenie tłumacza, wynagrodzenie weryfikatora, ryzyko Wykonawcy, wynagrodzenie Wykonawcy (uwzględniające m.in. zysk jak i tzw. koszty „administracyjne i organizacyjne”). Niezwykle istotne jest, że ceny jednostkowe powinny również uwzględniać wynagrodzenie kierownika projektu, o którym w wyjaśnieniach nie ma ani słowa. Udział takiej osoby w realizacji zamówienia wynika jednoznacznie z wymagań normy ISO 17100:2015, jak również z treści umowy (§12 ust. 1). Zgodnie z pkt I ppkt 2. Opisu Przedmiotu Zamówienia, stanowiącego załącznik nr 1 do SWZ, usługi świadczone przez Wykonawcę w zakresie tłumaczenia zwykłego muszą spełniać standardy: PN-EN ISO 17100:2015-06 bądź równoważnych norm w zakresie świadczenia usług tłumaczeniowych. Zgodnie z treścią normy PN-EN ISO 17100:2015 proces tłumaczenia obejmuje tłumaczenie wykonane przez profesjonalnego lingwistę oraz weryfikację przez inną osobę: Ponadto zgodnie z definicją „tłumaczenia pisemnego zwykłego”, zawartą w pkt II ppkt 3 OPZ tłumaczenie pisemne obejmuje również weryfikację przez inną osobę: Istotne jest, że wymóg wykonywania usług tłumaczenia pisemnego zgodnie z normą ISO 17100:2015 wyklucza możliwość korzystania z tłumaczenia maszynowego poddanego postedycji oraz nakłada na wykonawcę utrzymywania funkcji kierownika (koordynatora) projektu, którego zadaniem jest zarządzanie całym zamówienia, wykonawca zobowiązany jest do świadczenia usługi tłumaczenia pisemnego zwykłego obejmującego pracę dwóch osób - tłumacza i weryfikatora, z jednoczesnym wyłączeniem możliwości korzystania z tłumaczenia maszynowego. Dodatkowo należy przewidzieć stanowisko kierownika projektu. Norma ISO 17100:2015 przewiduje następujące wymogi w
ramach procesu tłumaczeniowego realizowanego zgodnie z jej standardami: regularne prowadzenie szkoleń i podwyższanie kompetencji tłumaczy, weryfikatorów, redaktorów i kierowników projektu; dysponowanie odpowiednią infrastrukturą techniczną, oprogramowaniem, co implikuje również konieczność uwzględnienia kosztów zakupu i odnawiania licencji, wdrożeń, utrzymania i amortyzacji infrastruktury, obsługi informatycznej; szczegółowe zasady monitorowania i rejestrowania kolejnych etapów procesu tłumaczeniowego oraz komunikacji z klientem, implikujące konieczność uwzględnienia w wycenie kosztów pracy kierownika projektu. Zestawienie powyższych wymagań normy ISO 17100:2015 co do przebiegu procesu tłumaczeniowego oraz jego poszczególnych etapów z wyjaśnieniami przedstawionymi przez Lingua Lab wskazuje, że ceny jednostkowe zaoferowane przez tego wykonawcę ograniczają się jedynie do dwóch elementów tego procesu, pomijając całkowicie pozostałe. Wyjaśnienia Lingua Lab wskazują, że koszty związane z zarządzaniem procesem tłumaczeniowym, a w szczególności wynagrodzenie kierownika projektu, kontrolą jakości, monitorowaniem, rejestrowaniem i archiwizowaniem procesu, zakupem, utrzymaniem i obsługą niezbędnej infrastruktury technicznej, jak również szkolenia personelu, nie zostały uwzględnione w cenach jednostkowych. Tymczasem powyższe elementy stanowią obligatoryjną i nieodzowną część usług, które mają być świadczone na rzecz Zamawiającego przez wykonawcę wyłonionego w przedmiotowym postępowaniu przetargowym. Wynika to wprost z wymogu zachowania zgodności usług ze standardem jakościowym normy ISO 17100:2015. Z pkt 5.2 „Zarządzanie projektem usługi tłumaczeniowej” wynika ścisłe uczestnictwo kierownika projektu w procesie tłumaczeniowym, a w konsekwencji konieczność uwzględnienia jego wynagrodzenia w cenie jednostkowej.
Ceny zaoferowane przez Lingua Lab s.c. w poz. 1-4 formularza cenowego, stanowiące istotną część składową całkowitej ceny oferty, biorąc pod uwagę szacowane liczby strony w tych pozycjach, mają charakter cen rażąco niskich. Oferta Lingua Lab jest niezgodna również z samymi warunkami zamówienia, w szczególności ze względu na rażąco zaniżone ceny jednostkowe przedstawione przez wykonawcę, które wskazują na nieuwzględnienie przez Lingua Lab pełnego zakresu usługi określonego w opisie przedmiotu zamówienia.
Zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia pełna usługa zgodna z SWZ obejmuje tłumaczenie z weryfikacją i stanowi istotną część składową ceny całego przedmiotu zamówienia. W związku z tym, iż wykonawca Lingua Lab nie przedstawił należytych wyjaśnień i zasadności w odniesieniu do ceny ww. pozycji, ceny te mogą zaważyć na należytym wykonaniu przyszłej umowy. Jako argument wyjaśniający rażąco niską cenę, wykonawca Lingua Lab wskazuje również na stosowanie narzędzia CAT. Okoliczność stosowania tego narzędzia dotyczy jednak praktycznie wszystkich usług tłumaczeniowych oraz może być ono być wykorzystywane przez większość wykonawców działających na rynku, stosujących w swojej pracy podobne narzędzia. Jest bowiem podstawowe bowiem narzędzie jakim posługują się dziś osoby wykonujące sztukę przekładu specjalistycznego, jest to oprogramowanie komputerowe wspomagające tłumaczenie, CAT-y (Computer Aided Translation software). Narzędzia te pracują w oparciu o technologię znaną od kilkudziesięciu lat i są powszechnie stosowane w branży tłumaczeniowej. Oprogramowanie CAT działa na zasadzie „zapamiętywania” tekstów przetłumaczonych i podziału ich na segmenty (najczęściej odpowiadające zdaniom), które zapisuje w bazie danych zwanej pamięcią tłumaczeniową. Im więcej tłumaczy się tekstów z danej dziedziny, dla jednego określonego klienta, które w jakimś stopniu są powtarzalne, tym bardziej CAT-y i pamięci tłumaczeniowe przez nie wykorzystywane stają się przydatne. Specyfika tematyki tłumaczeń objętych przedmiotem zamówienia znacząco obniża korzyści związane z zastosowaniem narzędzi CAT, jako że powtarzalność w dziedzinie tekstów naukowych jest cechą dość niepożądaną z punktu widzenia autora publikacji i jego macierzystej jednostki naukowej. Teksty naukowe winny cechować się oryginalnością. Również wewnętrzna powtarzalność publikacji naukowych jest dość ograniczona. Niebezpiecznym z punktu widzenia Zamawiającego wydaje się również wykorzystywanie przez wykonawcę fragmentów wcześniej wykonanych tłumaczeń przy przekładzie kolejnych tekstów. Jest to komercyjne wykorzystanie cudzej własności intelektualnej, do czego wykonawca nie jest uprawniony. Uzyskiwanie nieuczciwej przewagi konkurencyjnej opierające się na bezprawnym wykorzystaniu cudzych treści rozpowszechnione na rynku zamówień publicznych na usługi tłumaczeń powinno znaleźć swój kres. Jest to sytuacja wynikająca z braku znajomości zasad sztuki translatorskiej wśród klientów oraz braku po ich stronie wiedzy z zakresu technologii języka. Technologia CAT znana jest od kilku dekad, powszechnie wykorzystywana w procesie świadczenia usług tłumaczeniowych i z punktu widzenia dzisiejszego stanu techniki nie jest technologią szczególnie nadzwyczajną ani nowoczesną, a powoływanie się na takie okoliczności przez potencjalnych wykonawców jest zwyczajnym przekłamaniem rzeczywistości. Szczególnie w kontekście specyfiki niniejszego zamówienia. Nie jest prawdą, że przy wysokospecjalistycznych tłumaczeniach naukowych korzyści czasowe związane z wykorzystaniem tej technologii mają kluczowe znaczenie dla ponoszonych przez wykonawcę kosztów wykonania usługi. Zasadnicze korzyści jakie przynosi narzędzie CAT to zachowanie spójności terminologicznej, możliwość budowania baz terminologicznych, czy też lepsza kontrola procesu tłumaczeniowego i możliwość jego skutecznego monitorowania oraz
jednoczesna praca na tekście przez tłumacza i weryfikatora. Warto od razu zaznaczyć, że sytuacja w której nad tekstem jednocześnie pracuje tłumacz i weryfikator usprawnia proces w tym znaczeniu, że realizowany jest on w układzie równoległym, a nie szeregowym. Nie oznacza to jednak, że wynagrodzenie tłumacza i weryfikatora staje się niższe, a jedynie, że tłumaczenie może zostać dostarczone szybciej. Praca dwóch osób realizowana równolegle w jednej jednostce czasu (godzina), zamiast w sposób następczy w dwóch jednostkach czasu (dwie godziny), to nadal koszt dwóch roboczogodzin z punktu widzenia kosztów wynagrodzeń personelu. Wykonawca Lingua Lab, próbuje przekonać Zamawiającego, że wysokiej klasy specjaliści jacy wymagani są do realizacji zamówienia, a więc osoby z wykształceniem wyższym, często na dwóch kierunkach (filologia/lingwistyka + studia na kierunku, z którego specjalizuje się dany tłumacz) lub dodatkowo po studiach podyplomowych w zakresie tłumaczeń specjalistycznych, perfekcyjną znajomością języków obcych, posiadające kilkuletnie doświadczenie w zawodzie tłumacza, a często również doświadczenie w zakresie swojej specjalizacji (prawo, medycyna, technika), dodatkowe uprawnienia (tłumacze przysięgli, którzy muszą poświęcić kilka lat życia na przygotowanie do egzaminu państwowego, którego zdawalność wynosi 20-30%) będą pracować po stawkach godzinowych niższych niż pracownicy fizyczni bez wykształcenia lub kasjerzy w dyskontach spożywczych. Wyjaśnienie tej sytuacji jest nieco inne, a mianowicie usługi nie będą realizowane przez osoby uwzględnione w wykazie osób skierowanych do realizacji zamówienia. Usługi realizowane są przez osoby bez doświadczenia, młodych adeptów zawodu, którzy godzą się na niskie stawki w zamian za możliwość szlifowania warsztatu.
Względnie tłumaczenia wykonywane są maszynowo i poddawane post-edycji lub nie przechodzą weryfikacji. Innymi słowy usługa w ten czy w inny sposób realizowana jest w sposób niezgodny z opisem przedmiotu zamówienia i wymaganiami stawianymi przez Zamawiającego. Wykonawca dopuszcza się w ten sposób czynu nieuczciwej konkurencji i wprowadza Zamawiającego w błąd. Zamawiający publiczni często nie wiedzą jak powinien wyglądać profesjonalny proces tłumaczeniowy, bo całymi latami otrzymują usługi niskiej jakości, realizowane niezgodnie z zasadami sztuki i wymogami norm jakościowych. Nadto wykonawca Lingua Lab nie uwzględnił kosztów przygotowania oferty, obsługi prawnej przedsiębiorstwa, obsługi księgowej i kadrowej, amortyzacji sprzętu oraz obsługi informatycznej (IT), kosztów administracyjnych i kosztów zarządzania projektem.
Twierdzenia wykonawcy, że koszt administracji i zarządzania projektem to max. 2,5%, to bowiem zdaniem Odwołującego nierealna kalkulacja. W przedmiotowym przypadku w odniesieniu do wykonawcy Lingua Lab jest to kwota na poziomie 32.090,00 zł za cały okres obowiązywania kontraktu (licząc od kwoty netto oferty wykonawcy Lingua Lab), czyli 1.337,00 zł miesięcznie (przyjmując wskazaną przez wykonawcę kwotę w wysokości 1 zł na stronę, zasadniczo można przyjąć kwotę na poziomie 28.300,00 zł, tj. nawet 1.180,00 zł miesięcznie). Powyższe zdaniem Odwołującego wskazuje, że wykonawca Lingua Lab w wycenie swojej oferty nie uwzględnił także kosztów zarządzania projektem, a zgodnie z przedmiotowym zamówieniem, wykonawca musiał wyznaczyć osobę dedykowaną do tego zamówienia i ponosić koszty z tym związane w całości, tj. koszty kierownika projektu przewidzianego do udziału w realizacji do przedmiotowego zamówienia oraz pozostałe koszty stałe, niezależne od faktycznego wykorzystania kontraktu przez Zamawiającego, takie jak chociażby zatrudnianie dwóch osób bezrobotnych/niepełnosprawnych.
Odwołujący przytoczył fragment wyjaśnień ceny dotyczący jej kalkulacji i wskazał, że sposób wyliczenia stawki godzinowej pracy tłumacza specjalistycznego w ofercie wykonawcy Lingua Lab oparty został na medianie wynagrodzeń z raportu firmy doradczej Sedlak & Sedlak przeliczonej na przeciętną liczbę godzin pracy w miesiącu (168 h). Według danych na styczeń 2021: 5740 zł : 168 h = 34,16 zł, zaś według danych na styczeń 2022: 5970 zł : 168 h = 35,54 zł. Odwołujący przywołał stanowisko wykonawcy Lingua Lab zaprezentowane w innym postępowaniu i podkreślił, że rażąco zaniżone są stawki za tłumaczenia poświadczone zawarte w ofercie Lingua Lab, które kształtują się na poziomie - w zależności od trybu - od 40,00 zł do 45,00 zł brutto. Powyższe stawki wskazują również na naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Są one sprzeczne z zasadami etyki zawodu tłumacza przysięgłego. Zasady te reguluje ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego oraz Kodeks zawodowy tłumacza przysięgłego. Kodeks zawodowy tłumacza przysięgłego został opracowany w 2019 r. przez Komitet Redakcyjny Polskiego Towarzystwa Tłumaczy Przysięgłych i Specjalistycznych z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości i członków Międzyinstytucjonalnego Komitetu Konsultacyjnego, z uwzględnieniem wniosków członków Towarzystwa TEPIS i niezrzeszonych tłumaczy przysięgłych, i przyjęty uchwałą Rady Naczelnej Polskiego Towarzystwa Tłumaczy Przysięgłych i Specjalistycznych PT TEPIS nr 1/X/19 z dnia 12 stycznia 2019 roku. Postanowienia tego Kodeksu są jedną z podstaw orzekania przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej TP przy Ministrze Sprawiedliwości. Stawki określone w rozporządzeniu MS stanowią swoisty punkt odniesienia dla ustalenia poziomu referencyjnego cen przy współpracy z biurami tłumaczeń. Stawki te w przypadku języka angielskiego przedstawiają się następująco: W I grupie językowej zawiera się język angielski, niemiecki, francuski oraz rosyjski. Stawka sporządzenia poświadczonego tłumaczenia na język polski z tych języków kształtuje się na poziomie 34,50 zł za stronę
obliczeniową 1125 znaków ze spacjami (przy czym jeżeli tłumaczenie dotyczy tekstu zawierającego frazeologię i terminologię specjalistyczną - stawka wzrasta do 43,12 zł), a gdy to tłumaczenie sporządzone jest na wniosek zlecającego w dniu zlecenia oraz w postępowaniu przyspieszonym - do poziomu 69,00 zł. Sporządzenie poświadczonego tłumaczenia na język obcy w I grupie językowej wynosi 45,11 zł (przy czym jeżeli tłumaczenie dotyczy tekstu zawierającego frazeologię i terminologię specjalistyczną stawka wzrasta do 56,39 zł), a gdy to tłumaczenie sporządzone jest na wniosek zlecającego w dniu zlecenia oraz w postępowaniu przyspieszonym - do 90,22 zł. Powyższe stawki są stawkami netto, do których należy doliczyć podatek VAT. Zestawiając te stawki z cenami zaoferowanymi przez Lingua Lab s.c. widać, że mamy do czynienia bądź z nakłanianiem tłumaczy przysięgłych do działania w sposób sprzeczny z zasadami wykonywania zawodu, bądź też ze świadczeniem tych usług poniżej kosztów samego tłumaczenia (już nawet bez uwzględnienia kosztów ogólnych i zysku). Działanie takie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji i w taki też sposób powinno zostać potraktowane przez Zamawiającego.
Ponadto, należy wskazać, iż ceny jednostkowe wskazane przez wykonawcę Lingua Lab są również rażąco niska z uwagi na nieuwzględnienie przez wykonawcę wskaźnika inflacji. Jak wynika z centralnej ścieżki projekcji inflacji opublikowanej 11 marca 2022 r. przez Narodowy Bank Polski - w 2022 r. wzrost cen znacząco przyspieszy, a inflacja przewidywana na rok 2022 ma wynieść 10,8%. Jak podał GUS 14 marca 2022 r. ceny towarów i usług konsumpcyjnych w lutym 2022 r. wzrosły o 8,5%, a według specjalistycznego komentarza do ww., dane o inflacji z lutego 2022 r. nie odzwierciedlają jednak jeszcze skutków rosyjskiej agresji i zapowiada się, że inflacja już w 2022 r. będzie dwucyfrowa. Wskazać również należy, iż przedmiotowa umowa ma trwać 24 miesiące, w związku z czym cena wskazana przez wykonawcę powinna zawierać również wzrost inflacji przewidziany na rok 2023, czego wykonawca Lingua Lab ewidentnie nie wziął pod uwagę przy sporządzaniu wyceny. Jest to znaczący czynnik w stosunku do cen jednostkowych, gdyż podaje się, iż szczyt inflacji przypadnie właśnie w 2022 r. lub w 2023 r., zależnie od decyzji dotyczących rządowej tarczy antyinflacyjnej. Zgodnie z obowiązującymi ustawami ma ona wygasnąć w lipcu 2022 r., a wtedy, jak w projekcji NBP - szczyt inflacji mamy w 2022 roku na poziomie 10,8%, a w 2023 roku z odczytem 9%. Wielu analityków banków komercyjnych spodziewa się jednak przedłużenia obowiązującej tarczy na cały 2022 rok. NBP policzył, że w takim scenariuszu lata 2023 i 2022 niejako zamieniają się miejscami. Szczyt inflacji na poziomie 10,6% przypadnie wówczas w 2023 roku, a 2022 r. zakończy się odczytem na poziomie 9,1%.
Powyższe przewidywania nie zmieniają jednak faktu obowiązku wykonawcy odnośnie do zawarcia w sporządzonych przez wykonawcę wycenach średniego wskaźnika inflacji co najmniej na poziomie 10%, gdyż umowa zawarta wskutek przedmiotowego zamówienia będzie obowiązywać jeszcze w 2023 r. W 2023 r. przewiduje się również wzrost minimalnego wynagrodzenia do kwoty ok. 3.300 zł brutto, a zapowiedzi polskiego rządu wskazują również na wzrost minimalnego wynagrodzenia nawet do kwoty 4.000 zł brutto do końca 2023 r. Powyższe świadczy o konieczności uwzględnienia przez wykonawcę w trakcie sporządzania wyceny stosownych okoliczności zwiększających wynagrodzenie dla poszczególnych tłumaczy, które wprost przekładają się na cenę końcową oferty wykonawcy, czego w przedmiotowym postępowaniu, biorąc pod uwagę cenę wskazaną przez wykonawcę Lingua Lab, wykonawca ten ewidentnie nie zrobił. Część z podanych przez wykonawcę stawek wynosi bowiem 22,00 zł brutto za stronę, a podawana wydajność to 1-1,5 strony na 1 godzinę, tj. wykonawca przewiduje wynagrodzenie dla profesjonalnego tłumacza na poziomie średnio 27,50 zł brutto na godzinę. Wskazujemy, iż przedstawiane przez wykonawcę stawki tłumaczy przy wymaganiach stawianych przez Zamawiającego ewidentnie wskazują, iż profesjonalni tłumacze wykonawcy mają pracować za wynagrodzeniem na poziomie zbliżonym się do wynagrodzenia minimalnego.
Następnie Odwołujący stwierdził, ze wykonawca Lingua Lab sam przyznaje, że realne wynagrodzenie tłumacza to ok. 6.000,00 zł brutto miesięcznie (bez kosztu pracodawcy), tj. rocznie 72000 zł. Jeżeli pomnożymy roczne wynagrodzenie przez średnią 21 dni roboczych w miesiącu, uwzględnimy wymiar ustawowo przewidzianego urlop oraz ewentualnych dni zwolnienia od świadczenia pracy (12 miesięcy x 21 dni roboczych = 252 robocze, 252 - 26 dni urlop - 10 dni zwolnienia= 216 dni, 216 * 8 = 1728 godzin rocznie), koszt wynagrodzenia profesjonalnego tłumacza na poziomie 6.000,00 brutto miesięcznie, wynosi na godzinę kwotę w wysokości ok. 42,00 zł (72000 zł/1728h = 41,66 zł). Podana więc przez wykonawcę stawka godzinowa profesjonalnego tłumacza na poziomie ok. 27,50 zł za godzinę, jest ponad półtora razy mniejsza niż docelowa stawka za godzinę pracy tłumacza przy wynagrodzeniu na poziomie 6.000,00 zł miesięcznie.
Powyższe poddaje w uzasadnioną wątpliwość możliwość wykonania przez wykonawcę Lingua Lab zamówienia zgodnie z jego przedmiotem w sposób należyty i w najwyższej jakości. W związku z powyższym niniejsze odwołanie jest konieczne i uzasadnione.
Do pisma zostały załączone dowody wymienione w treści odwołania: Odwołanie
Lingua Lab - Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 07 marca 2022 r.; Odwołanie Lingua Lab - Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 10 grudnia 2021 r.; Odwołanie Lingua Lab - Ministerstwo Rozwoju Pracy i Technologii z dnia 26 kwietnia 2021 r.
Pismem z 16 maja 2022 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie w której wniósł o oddalenie odwołania w całości. Odnosząc się do poszczególnych twierdzeń Odwołującego, na których opiera się wniesione przez niego odwołanie, Zamawiający podniósł, że:
- całkowicie niezrozumiała jest sugestia, że Przystępujące miałyby wprowadzić Zamawiającego w błąd, a wręcz wyczerpać znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, w związku ze złożonym oświadczeniem dotyczącym normy ISO 20771:2020. Zauważać należy, że Odwołujący retorycznie pominął pełną dyspozycję pkt 3 formularza ofertowego, który przewidywał „posiadanie i wdrożenie certyfikatu ISO 20771:2020 lub równoważnego certyfikatu”. Przystępujące nie wskazały, że przedłożony przez nie certyfikat o numerze 18767-TRN-OOIPL wystawiony 3 kwietnia 2020 r. przez jednostkę certyfikującą ISOQUAR, stanowi certyfikat ISO 20771:2020, ale, że certyfikat ten (tj. ISO 17100:2015) miałby w ich ocenie stanowić certyfikat równoważny do certyfikatu ISO 20771:2020. Za taki nie został jednak uznany przez Zamawiającego. Powołana przez Zamawiającego do przeprowadzenia postępowania komisja, na podstawie złożonych przez Przystępujące formularza ofertowego i załączonych do niego dokumentów, uznała, że przedłożony certyfikat ISO 17100:2015 nie jest certyfikatem równoważnym do ISO 20771:2020. W związku z tym w Kryterium nr 4 „Certyfikat zgodności usług tłumaczeniowych (T)” Przystępującym zostało przyznanych O punktów i certyfikat ten nie miał jakiegokolwiek wpływu na wybór oferty Przystępujących. W tym kryterium maksymalną liczbę punktów uzyskał Odwołujący.
Dodatkowo Zamawiający wskazał, że Kryterium nr 4 „Certyfikat zgodności usług tłumaczeniowych(T)” dodane zostało po sugestii Odwołującego, że posiadanie tego certyfikatu miałoby potwierdzać należytą jakość świadczonych usług tłumaczeniowych objętych postępowaniem i powinno stanowić wręcz wymóg dla udziału oferentów w postępowaniu. Na wprowadzenie wymogu posiadania powyższego certyfikatu dla udziału w postępowaniu, czyli wprowadzenie nowego warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej, Zamawiający nie zgodził się uznając, że stanowiłoby to pogwałcenie zasad uczciwej konkurencji (a wręcz służyłoby całkowitemu ograniczeniu konkurencji) w przeprowadzonym postępowaniu poprzez wyeliminowanie z niego innych oferentów, niż Odwołujący. Uznając, że wskazany certyfikat może jednak pozwolić na zwiększenie jakości składanych ofert i uzyskanie dodatkowych gwarancji prawidłowego wykonywania udzielonego zamówienia, Zamawiający dodał kryterium związane z tym certyfikatem do kryteriów oceny ofert, nie nadając jednak jemu wiodącego znaczenia, gdyż zaburzyłoby to prawidłowość oceny ofert. Potwierdza to sam Odwołujący na swojej stronie WWW wskazując, że jest „jedynym w Polsce i jednym z kilku w skali globalnej, który uzyskał certyfikację zgodności swoich usług z normą ISO 20771:2020 Legal translation Requirements” . Dlatego też dla Kryterium nr 4 nadano wagę 5 punktów. Punkty w tym kryterium uzyskał wyłącznie Odwołujący.
Ponadto, zdaniem Zamawiającego, niezrozumiała jest również sugestia Odwołującego związana z przytoczeniem przez niego ogólnych wymogów dla uzyskania certyfikatu ISO 17100:2015 • 1 - jak się zdaje - negowanie spełniania ich przez Przystępujące. Odwołujący nie precyzuje nawet, dlaczego należałoby uznać, że Przystępujące nie spełniają norm wskazanego certyfikatu. Zamawiający nie ma faktycznych ani prawnych możliwości negowania faktu spełniania warunków uzyskania określonego certyfikatu, potwierdzonego posiadaniem tegoż. Posiadanie danego certyfikatu stanowi wystarczające wykazanie spełniania określonych norm i warunków, a jedynie instytucja certyfikująca mogłaby zaprzeczyć temu np. poprzez pozbawienia danego certyfikatu.
- W ocenie Zamawiającego nie jest też jasne, dlaczego w ocenie Odwołującego czynem nieuczciwej konkurencji miałoby być zastrzeżenie przez Przystępujące braku jawności przedstawionego przez nie wykazu osób skierowanych do realizacji zamówienia i związany z tym brak jego ujawnienia oraz domniemywany i bliżej nieuzasadniony przez Odwołującego rzekomy brak korelacji wynagrodzenia osób z tego wykazu z ofertą cenową Przystępujących.
Zauważyć należy, że pomimo takiego zarzutu Odwołujący sam wprost przyznał, że nie ma podstaw dla swoich twierdzeń, a mógłby je wykazać dopiero po ujawnieniu jemu wykazu.
Zamawiający wskazał na przepis art. 18 ust. 3 Prawa zamówień publicznych, który
zawiera zakaz ujawniania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli wykonawca zastrzegł ich niejawność. Zgodnie definicją pojęcia „tajemnicy przedsiębiorstwa” zawartą w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, są nią „informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności”. Czynem nieuczciwej konkurencji dotyczącym tajemnicy przedsiębiorstwa jest zaś ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Mając na uwadze powyższe oczywiste jest, że złożony przez Przystępujące wykaz stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, która tym bardziej wobec złożonego oświadczenia o jego niejawności, nie mogła zostać ujawniona Odwołującemu. To jej ujawnienie stanowiłoby czyn nieuczciwej konkurencji. Dla retorycznego wzmocnienia swoje argumentacji Odwołujący wskazał też na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 26.04.2021r. (KIO 902/21), który miałby potwierdzać, że wykaz osób w branży tłumaczeniowej miałaby nie stanowić tajemnicy przedsiębiorstwa, co zresztą przystępujące miałby same podnosić w odrębnych postępowaniach przed Izbą. Niezależnie od tego, jakie twierdzenia Przystępujące podnoszą w innych postępowaniach, do akt których Zamawiający nie ma dostępu, ale i które nie posiadają jakiegokolwiek znaczenia w niniejszej sprawie, to przytoczony wyrok oczywiście nie zawiera też stwierdzenia, które sugeruje Odwołujący. Ponadto w zakresie traktowania rzeczonego wykazu za tajemnicę przedsiębiorstwa Odwołujący przejawia ambiwalentne podejście do niego. Sam bowiem zastrzegł niejawność złożonego przez siebie w niniejszym postepowaniu tożsamego wykazu, który w jego ocenie (zresztą słusznie) objęty jest tajemnicą przedsiębiorstwa, twierdząc jednak, że taki sam wykaz złożony przez Przystępujące miałby nie stanowić już tajemnicy.
Dlatego też całkowicie nieuzasadniony jest zarzut związany z odmową ujawnienia powyższego wykazu.
Zupełnie niezrozumiała, zdaniem Zamawiającego, jest również sugestia Odwołującego, iż wskazanie przez Przystępujące danych tłumaczy/weryfikatorów/redaktorów w złożonym wykazie osób miałoby być jedynie działaniem pozornym, za czym miałoby rzekomo przemawiać dostrzeżone przez Odwołującego ogłoszenie Przystępujących o poszukiwaniu tłumaczy do współpracy. Jest to nie tylko zbyt daleko idące, ale i niczym nieuzasadnione domniemanie. Oczywiste jest, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i dla potrzeb wykonywania różnych umów przedsiębiorstwa zajmujące się tłumaczeniami uprawnione są do zawierania różnych umów ze swoimi kontrahentami. Nie ma jednak podstaw dla uznania, aby samo poszukiwanie nowych kontrahentów miało jakikolwiek związek ze złożoną przez Przystępujące ofertą.
- Zamawiający stwierdził, że bezzasadny jest również zarzut, jakoby wybrana przez Zamawiającego oferta Przystępujących zawierała rażąco niskie ceny. Odwołujący nie tylko nie przedstawia merytorycznych i trafionych argumentów potwierdzających jego sugestię w tym przedmiocie, ale jest ona także zupełnie nietrafiona wobec realiów przeprowadzonego postępowania i treści oferty oraz wyjaśnień Przystępujących. Po pierwsze, pomimo braku podstaw ku temu, określonych w przepisie art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp, Zamawiający wezwał Przystępujące do wyjaśnień dotyczących ceny złożonej przez nie oferty. Pomimo, że oferta Przystępujących nie była niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonego o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postepowania (byłą niższa jedynie o 20,31%) lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10 (była niższa 0 13,6%), kierując się należytą starannością i potrzebą wyboru najkorzystniejszej oferty, w tym uwzględniając okoliczność, że oferta Przystępujących jest znacznie korzystniejsza cenowo od oferty Odwołującego, zaś wysokość cen jednostkowych wskazanych w poz. 1-4 formularza cenowego wymagała sprawdzenia, czy nie wpłyną one na możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia, Zamawiający poprosił Przystępujące o wyjaśnienie dotyczące wskazanych powyżej cen jednostkowych z poz. 1-4 formularza cenowego. Wprost wskazane zostało w wezwaniu, które pozycje mogą potencjalnie budzić wątpliwości i co do których konieczne jest udzielenie dodatkowego wyjaśnienia. Zgodnie z wezwaniem Zamawiającego Przystępujące przedstawiły sposób wyliczenia wskazanych cen składowych.
W przedstawionych wyliczeniach wykazane zostało m.in. to, że w zaoferowanej cenie za stronę tłumaczenia ujęte są (zgodnie z wymogami Zamawiającego) koszt tłumacza oraz weryfikatora, wykazane zostało to, w jakiej wysokości uwzględnione zostały koszty administracyjne, koszty ryzyka zarzadzania projektem, a także wysokość zysku i rezerwy, jakie zostały przyjęte przez składające wyjaśnienia za tłumaczenie każdej strony.
Wyjaśnienia uwzględniały także koszty pracy. Wyliczenia nie były przy tym jedynie słowne, ale zostały poparte fakturami, które potwierdzały wysokość wskazywanych stawek, których Zamawiający nie miał podstaw negować. Ponadto, Przystępujące wskazały też różne czynniki, które miały wpływ na złożoną ofertę (jej cenę), odnosząc się także do metodyki i
cen oferowanych w przywoływanym przez Zamawiającego wezwaniu. Dlatego też Zamawiający nie miał jakichkolwiek podstaw dla uznania, że złożona oferta może zawierać rażąco niską cenę lub, że może istnieć zagrożenie dla prawidłowości wykonania zamówienia w przypadku wyboru danej oferty. Dodatkowo potwierdzały to liczne, przedstawione przez Przystępujące, dokumenty potwierdzające należyte wykonywanie analogicznych przedmiotów zamówień, a wystawione przez sześć podmiotów publicznych.
Odnosząc się do poszczególnych twierdzeń Odwołującego związanych z zarzutem rzekomo rażąco niskiej ceny oferty Przystępujących Zamawiający wskazał: a) Nie jest trafiona sugestia, że Przystępujące nie przedstawiły dowodów dotyczących kosztów tłumaczeń dla innych języków, niż angielski. Przystępujące przedstawiły protokoły odbioru zamówienia realizowanego dla innego zamawiającego, które dotyczyły tłumaczeń innych języków, m.in. języka hiszpańskiego, niemieckiego i włoskiego, a która to usługa polegała nie tylko na tłumaczeniu, ale i na weryfikacji i korekcie. Po wyliczeniu ceny jednostkowej za stronę ze wskazanej w tej dokumentacji wartości wynika, że cena (na podstawie średniej) za jedną stronę tłumaczenia tekstów specjalistycznych i naukowych wraz z weryfikacją i korektą, wyniosła 69,10 zł, która jest niższa, niż analogiczne ceny w ofercie Przystępujących złożonej w niniejszym postępowaniu b) Niezrozumiała jest próba Odwołującego formułowania zarzutu, że przedstawione przez Przystępujące kalkulacje miałyby nie obejmować wysokości wynagrodzenia weryfikatorów. Zgodnie z normą ISO 17100:2015, co zresztą wskazuje w odwołaniu sam Odwołujący, każde tłumaczenie wykonywane w ramach usług tłumaczeniowych przez podmiot posiadający certyfikat spełniania tej normy, obejmuje również sprawdzenie i weryfikację tłumaczonego tekstu. Dlatego oczywiste jest, że przedstawiona kalkulacja zawiera także usługę weryfikacji, skoro Przystępujące legitymują się posiadaniem certyfikatu ISO 17100:2015. c) Bez jakichkolwiek podstaw i merytorycznego uzasadnienia jest sugestia, że Przystępujące miałyby nie przewidzieć w kalkulacji cen jednostkowych wszystkich kosztów realizacji zamówienia, w tym kosztów zarządzania projektem, utrzymania infrastruktury technicznej i informatycznej, kosztów administracji, szkoleń personelu, zabezpieczeń finansowych (wadium, zabezpieczenie należytego wykonania umowy). Nie ma podstaw dla uznania, że takie koszty nie zostały uwzględnione w przedstawionej kalkulacji. Ponadto koszty utrzymania infrastruktury technicznej i informatycznej danego przedsiębiorcy oraz szkoleń personelu, są kosztami stałymi, które nie są związane wyłącznie z zamówieniem, którego dotyczy niniejsze postępowanie. W swoich wyliczeniach Przystępujące określiły zaś, że ceny tłumaczenia każdej strony uwzględniają koszty administracyjne, które obejmują wskazane koszty stałe. d) Niezrozumiała, a przy tym nieuzasadniona merytorycznie, jest też sugestia Odwołującego jakoby zaoferowane przez Przystępujące ceny miałaby wskazywać na brak wkalkulowania ryzyka inflacji i rosnących stóp procentowych, a co miałoby wpływać choćby na koszt utrzymania zabezpieczenia należytego wykonania umowy.
Przystępujące prowadzą swoje działalności gospodarcze związane z tłumaczeniami od ponad 10 lat, co wynika z danych ujawnionych we właściwych rejestrach działalności gospodarczej osób fizycznych (tj. CEIDG). Działalność ta wykonywana była nieprzerwanie także w okresie ostatnich dwóch lat i okresie pandemii. Dlatego też, nie sposób uznać za trafiony zarzut, że złożona oferta Przystępujących miałaby nie uwzględniać zmiennych w czasie czynników rynkowych. Uwzględnianie takich czynników potwierdzają również możliwości finansowe Przystępujących potwierdzone uiszczonym przez nie wadium, którego wysokość musiała być uwzględniona na etapie ofertowania, a które utrzymywane było przez okres ponad 3 miesięcy (w okresie od 20.01.2022r. do 27.04.2022r.). e) Niezrozumiałe jest również akcentowanie przez Odwołującego znaczenia oferty cenowej tłumaczeń przysięgłych i sugerowanych przez niego związanych z tym tłumaczeniem dysproporcji cenowych. Tłumaczenia przysięgłe stanowią znikomą cześć przedmiotu zamówienia i nie odgrywają większego znaczenia w odniesieniu do całego przedmiotu zamówienia i jego całkowitej ceny. W ramach tłumaczenia przysięgłego przewidzianych zostało maksymalnie 400 (słownie: czterysta) stron tłumaczeń, wobec całkowitej liczby 28300 (dwadzieścia osiem tysięcy trzysta) stron wszystkich tłumaczeń łącznie, co stanowi niespełna 1,5 % całego zamówienia. f) W zakresie tłumaczeń Odwołujący powołuje się również na rozporządzenie Ministra
Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego i określone w nim stawki. Nie ma ono jednak w niniejszym postępowaniu jakiegokolwiek zastosowania ani znaczenia, gdyż dotyczy wyłącznie tłumaczeń przysięgłych oraz tylko takich, które są zlecane przez określone w nim organy (sądy, prokuratorów, Policję oraz organy administracji publicznej) dla potrzeb prowadzonych przez nie postępowań. g) Nietrafione jest też wskazywanie, jakoby oferta Przystępujących miała być rażąco niska także z tego względu, że miałaby być poniżej zyskowności na poziomie 20%, poniżej której wykonywanie usług tłumaczeniowych miałoby być nieopłacalne m.in. z powodu potrzeby utrzymywania kosztów zarządu. Zauważyć jednak trzeba, iż ze względu na formę prowadzonej przez siebie działalności, Przystępujące nie ponoszą kosztów zarządu. Ponadto, zgodnie z przedstawionymi przez siebie wyliczeniami dla poszczególnych pozycji, Przystępujące uwzględniły stosowny poziom zyskowności (rentowności tłumaczeń) i to na poziomie nawet wyższym, od wskazywanego przez Odwołującego (gdy nawet nie ma podstaw dla uznania trafności takiego poziomu rentowności dla ogólnej opłacalności wykonywania usług tłumaczeniowych, a nie wskazał ich również sam Odwołujący). Jedynie dla pozycji nr 1 przystępujące określiły zysk i rezerwę na poziomie 15,5%. Jednakże już dla pozycji nr 2 zysk i rezerwa określone zostały na poziomie 23,5%, dla pozycji nr 3 zysk i rezerwa określone zostały na poziomie 20%, zaś dla pozycji nr 4 zysk i rezerwa określone zostały na poziomie 26,5%.
Zdaniem Zamawiającego, nie sposób uznać za uzasadniony zarzut Odwołującego rażąco niskiej ceny oferty, złożonej przez Przystępujące. Odwołanie jest całkowicie bezzasadne. Zamawiający nie dopuścił się jakichkolwiek nieprawidłowości przy wyborze najkorzystniejszej oferty. Analizując akta niniejszego postępowania, w szczególności treść złożonych przez Odwołującego i Przystępujące ofert, udzielonych przez nich wyjaśnień, jak również uzasadnienia odwołania, nie sposób uniknąć wrażania, że jedyną przesłanką dla wniesionego odwołania było niezadowolenie Odwołującego z braku wybrania jego oferty, jako znacznie mniej korzystnej (przede wszystkim cenowo), zaś jedynym wyznacznikiem dla oceny stawianego w odwołaniu podstawowego zarzutu rażąco niskiej ceny Przystępujących, miałoby odniesienie jej do oferty cenowej Odwołującego. Nie było jednak ku temu podstaw prawnych, ani faktycznych, zaś trafności zarzutu rażąco niskiej ceny i związanego z nim funkcjonalnie zarzutu nienależytego wykonania umowy przez oferenta, przeczą także złożone przez Przystępujące referencje wystawione przez różne podmioty publiczne, które potwierdzają pełną prawidłowość realizacji innych podobnych zamówień publicznych.
Z zachowaniem wymogów ustawowych zostało zgłoszone przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: W. S.i M. D.prowadzące działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą: Lingua Lab s.c. W. S., M.D. (w treści: „Przystępujące” lub „Przystępujący”).
W pisemnym stanowisku Przystępujący wniósł o oddalenie odwołania. Odnosząc się pierwszego z przedstawiony w uzasadnieniu odwołania zarzutów, dotyczącego wprowadzenia Zamawiającego w błąd co do posiadania certyfikatu ISO 20771:2020, stwierdził m.in., że w żadnym miejscu w swojej ofercie nie wskazał że posiada ww. certyfikat, a każdorazowo powoływał się na certyfikat ISO 17100:2015, który wskazywał jako równoważny, a jednocześnie miał podstawy żeby twierdzić, że jest to certyfikat równoważny do punktowanego. Ponadto w postępowaniu nie ustanowiono warunku udziału w postępowaniu związanego z posiadaniem certyfikatu ISO 20771:2020. Odwołujący myli wymogi w zakresie warunków udziału w postępowaniu z kryteriami oceny ofert, w których posiadanie certyfikatu było dodatkowo punktowane. W kryterium oceny ofert nr 4 Zamawiający punktował dodatkowo posiadanie przez wykonawcę certyfikatu ISO 20771:2020 lub równoważnego (możliwość uzyskania dodatkowych 5 pkt). Przystępujący wskazał w formularzu ofertowym, że posiada certyfikat ISO 17100:2015, który wskazał jako równoważny i załączył go do oferty. Niemniej Zamawiający nie uznał tego certyfikatu za spełniający wymóg z kryterium nr 4 i nie przyznał Przystępującemu dodatkowych 5 pkt w tym kryterium. Zatem nawet gdyby uznać, że faktycznie certyfikat załączony do oferty Przystępującego nie jest równoważny do certyfikatu ISO 20771:2020, to powołanie się na niego nie miało żadnego znaczenia dla oceny oferty Przystępującego. W tych okolicznościach zarzut Odwołującego opiera się na błędnej analizie stanu faktycznego i jest w sposób oczywiście bezzasadny.
Przystępujący stwierdził, że z uwagi na to, że zarzut opiera się na podważaniu równoważności certyfikatów ISO 20771:2020 oraz ISO 17100:2015, wskazać należy, że w branży tłumaczeń uznaje się oba certyfikaty za równoważne i komplementarne. Jako taki został przez Przystępującego złożony w niniejszym postępowaniu certyfikat ISO 17100:2015.
Co więcej, w treści formularza ofertowego Przystępujący nie wskazał, że posiada certyfikat
ISO 20771:2020, oświadczył że posiada certyfikat żądany lub równoważny, załączając ten certyfikat równoważny i wskazując w formularzu ofertowym jego numer, co umożliwiło Zamawiającemu weryfikacje tego certyfikatu oraz ocenę w zakresie jego równoważności z certyfikatem punktowanym. To, że certyfikaty są równoważne uzasadnione jest w szczególności ich zakresem - są one skierowane do branży tłumaczeniowej, gwarantują wysoki poziom wykonania usługi tłumaczenia. Sam certyfikat 17100:2015 dotyczy również tłumaczeń prawniczych, zatem uzasadnione jest twierdzenie, że certyfikaty są równoważne.
W kontekście stanowiska Przystępującego w przedmiocie równoważności obydwu certyfikatów nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że wątpliwą jest możliwość uzyskania i wystawienia certyfikatu ISO 20771:2020 „na wykonawcę”. Sam zakres normy wskazuje, że jest ona przeznaczona dla tłumaczy indywidualnych (individual translators), a nie dla podmiotów takich jak biura tłumaczeń. Dlatego Przystępujący mógł twierdzić, że za równoważny należy uznać certyfikat ISO 17100:2015, który jest możliwy do uzyskania przez biuro tłumaczeń. Przystępujący przedstawił fragment opisu normy w oryginale i tłumaczeniu podając: (...) Niniejszy dokument określa wymagania dotyczące kompetencji i kwalifikacji tłumaczy, weryfikatorów i recenzentów tekstów prawniczych, najlepszych praktyk tłumaczeniowych oraz procesu tłumaczenia, które mają bezpośredni wpływ na jakość i realizację usług tłumaczenia prawniczego. W szczególności określa on podstawowe procesy, zasoby, poufność, wymagania dotyczące doskonalenia zawodowego, szkolenia i inne aspekty świadczenia usług w zakresie tłumaczeń prawnych przez poszczególnych (indywidualnych) tłumaczy. Spełnienie wszystkich wymogów określonych w niniejszym dokumencie umożliwia poszczególnym (indywidualnym) tłumaczom prawniczym wykazanie zgodności świadczonych przez nich usług w zakresie tłumaczeń prawnych z niniejszym dokumentem oraz zdolności do utrzymania poziomu jakości usług w zakresie tłumaczeń prawnych, który będzie zgodny z wymaganiami klienta innymi obowiązującymi specyfikacjami. (źródło:https://www.iso.Org/obp/ui/#iso:std:iso:20771:ed-1:v1:en). Następnie Przystępujący wskazał, że również w artykułach branżowych wskazuje się, że norma dotyczy indywidualnych tłumaczy, a nie biur tłumaczeń: „Innym przykładem ewidentnego nadużycia i wprowadzenia klientów w błąd są ostatnio próby reklamowania się przez firmy, że posiadają certyfikat zgodności z nową normą ISO 20771 (ISO 20771:2020 Tłumaczenia tekstów prawnych — wymagania) Oczywiste jest to, że żadna firma nie może uzyskać certyfikatu na zgodność z normą ISO 20771 bowiem norma ta odnosi się tylko i wyłącznie do osób fizycznych (indywidualnych tłumaczy tekstów prawnych) i jest to wyraźnie zastrzeżone w opisie zakresu normy. Takie działanie jest więc zupełnie nieodpowiedzialne i firmy te ewidentnie liczą na to, że ich klienci nie maja pojęcia o normach i certyfikacji.” „Kolejną bardzo ważną normą jest niedawno opublikowana norma ISO 20771 (ISO 20771:2020 Tłumaczenia tekstów prawnych - wymagania (wersja PL), czy/i ISO 20771 Lega/ Translation — requirements (wersja EN). Jest to norma przeznaczona dla indywidualnych tłumaczy tekstów prawnych. (Na razie nie powstał jeszcze system certyfikacji za zgodność z tą normą i żadna jednostka certyfikacyjna nie posiada akredytacji branżowej w tym zakresie).” (źródło: https:/lwww.bureauveritas.pl/magazine/branza-tlumaczeniowa-i-jej-normy-wyzwaniaioczekiwania-rynku). Artykuł pochodzi z ze strony Bureau Veritas - jedynej firmy posiadającej akredytację branżową i uznaną przez Polskie Stowarzyszenie Biur Tłumaczeń w zakresie certyfikacji. Również artykuły autorstwa Odwołującego wskazują, że norma dotyczy indywidualnych tłumaczy: „Zastosowanie normy ISO 20771 ma również na celu umożliwienie tłumaczom tekstów prawnych i prawniczych zademonstrowanie swojego profesjonalizmu i wykazanie zgodności świadczonych usług z wymogami normy, specyfikacjami i oczekiwaniami klienta w odniesieniu do wysokiej jakości produktu tłumaczeniowego.” (źródło: iso-20771 certified/). Przystępujący stwierdził, że w świetle powyższych informacji uzyskanie normy właściwej dla osób fizycznych przez biuro tłumaczeń jest wątpliwe. Niemniej, nie poddając w tym miejscu ocenie certyfikatu złożonego przez Odwołującego, nie to jest bowiem przedmiotem sprawy, wskazał, że zarówno powyższe okoliczności jak i utarta w branży tłumaczeniowej praktyka pozwalała Przystępującemu przyjąć, że obie z normy są równoważne. Na komplementarność norm wskazuje sam Odwołujący w artykułach publikowanych na jego stronie internetowej: „Normę ISO 20771 można rozpatrywać osobno lub w kontekście innych norm tłumaczeniowych. Na przykład, normy ISO 17100 i ISO 20771 są z założenia normami komplementarnymi - mają one na celu stworzenie ogólnych ram normalizacyjnych d/a tłumaczeń pisemnych, przyczyniając się tym samym do profesjonalizacji tej branży." (źródło: iso-20771 certified/). W tych okolicznościach nie można mówić o przedstawieniu przez Przystępującego informacji nieprawdziwych. Powyższe nie ma znaczenia w kontekście dokonanej przez Zamawiającego oceny oferty Przystępującego.
Zamawiający nie przyznał bowiem Przystępującemu dodatkowych punktów w kryterium dotyczącym certyfikatu, a co za tym idzie uznał, że certyfikat załączony do Przystępującego nie jest dla niego równoważny z certyfikatem punktowanym. Mimo, że Przystępujący nie zgadza się z powyższym, nie wniósł odwołania w zakresie zaniechania przyznania mu dodatkowych punktów w kryterium dotyczącym certyfikatu, bowiem jego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza w postępowaniu. Posłużenie się przez Przystępującego
Odnosząc się do zarzutu działania wykonawcy wyczerpującego znamiona czynu nieuczciwej konkurencji w zakresie wykazu osób skierowanych do realizacji zamówienia, Przystępujący stwierdził, że nie ma żadnej podstawy faktycznej. Argumentacja Odwołującego opiera się wyłącznie na przypuszczeniach, dodatkowo niepopartych żadnym dowodem. Sama okoliczność, że Odwołujący nie dysponuje taką liczbą tłumaczy o określonym doświadczeniu, żeby zdobyć maksymalną liczbę punktów w odnośnym kryterium oceny ofert nie jest wystarczające żeby kwestionować ofertę innego wykonawcy - w tym przypadku Przystępującego. Działania Odwołującego już od momentu ogłoszenia wszczynającego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zmierzały do obniżenia wymogów zamówienia w zakresie liczby i doświadczenia tłumaczy, tak aby „dostosować" te warunki do swoich możliwości i zasobów. Odwołanie wpisuje się w cały szereg czynności podjętych przez Odwołującego, które miały za wszelką cenę doprowadzić do wyłączenia z możliwości udziału w postępowaniu innych wykonawców, a obecnie do podważenia prawidłowego wyboru oferty najkorzystniejszej poprzez nieuzasadnione podważanie rzetelności i doświadczenia Lingua Lab. Początkowo, próbując ograniczyć konkurencyjność postępowania Odwołujący złożył wniosek o wprowadzenie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego posiadania certyfikatu ISO 20771:2020. Zamawiający nie zgodził się na propozycje, natomiast ustanowił dodatkowe kryterium oceny ofert za posiadanie certyfikatu (pismo Zamawiającego z 5.01.2022 r.). Następnie Odwołujący złożył wniosek o obniżenie wymogów dot. weryfikatorów/korektorów (pismo Zamawiającego z 13.01.2022 r.). Dzięki obniżeniu wymogów Odwołujący w ogóle uzyskał możliwość złożenia oferty w przetargu, chociaż ostatecznie i tak nie uzyskał maksymalnej ilości punktów za kryterium doświadczenia tłumaczy. Przedmiotowy zarzut wpisuje się w charakter powyższych działań.
Odwołujący nie posiadając odpowiednich zasobów próbuje narzucić narrację, że Przystępujący nie mógłby również ich spełnić, chociaż nie jest to zgodne z prawdą.
Przystępujący jest biurem tłumaczeń współpracującym z około 400 tłumaczami o różnych specjalnościach. Wielokrotnie brał udział w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych, w których skutecznie wykazywał się dysponowaniem/współpracą z tłumaczami o jeszcze wyższych wymogach, niż określone w warunkach udziału i kryteriach oceny ofert w niniejszym postepowaniu. Złożony wraz z ofertą wykaz osób potwierdza, że Przystępujący dysponuje kadrą tłumaczy w takiej liczbie i o takim doświadczeniu, które pozwalają na przyznanie mu maksymalnej liczby punktów w kryterium doświadczenia. Przystępujący stwierdził, że duże biuro tłumaczeń jak Lingua Lab nie tylko może prowadzić ciągłą rekrutację, a wręcz jest to konieczne przy rozmiarach prowadzonej działalności. Lingua Lab realizuje szereg zleceń dla różnych klientów, w tym dla klientów zlecających tłumaczenia w dziedzinach zbieżnych z niniejszym zamówieniem. W ostatnich kilku miesiącach Lingua Lab pozyskało następujących Klientów: Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Agencja Rozwoju Przemysłu SA, Urząd do Spraw Cudzoziemców, Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie, Politechnika Świętokrzyska, Sieć Badawcza Łukasiewicz, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Urząd Miasta Krakowa, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Uniwersytet Gdański. Tematyka prawnicza i tłumaczenie artykułów naukowych do publikacji to wspólny mianownik zamówień realizowanych na rzecz powyższych Klientów. Głównym zadaniem Działu HR Przystępującego jest pozyskiwanie nowych tłumaczy, a dzieje się to poprzez ustawiczną rekrutację na portalach branżowych, w tym zamieszczanie ogłoszeń skierowanych do tłumaczy freelancerów. Tak postępują wszystkie biura tłumaczeń.Natomiast droga od otrzymania aplikacji do faktycznego zatrudnienia tłumacza jest długa.
Tłumacz musi spełniać rygorystyczne wymagania dot. wykształcenia oraz doświadczenia zawodowego a także wykonać tłumaczenia próbne z deklarowanej przez niego dziedziny specjalizacji. Współpraca z tłumaczem jest podejmowana jedynie pod warunkiem otrzymania oceny 4+ lub więcej z tłumaczeń próbnych. Realia te powinny być znane Odwołującemu, wszak sam prowadzi na swoich stronach internetowych oraz w mediach społecznościowych otwartą rekrutację dla tłumaczy, wskazując na przykład takiego ogłoszenia IURIDICO Legar & Financial Translations. Odwołujący nie pierwszy raz w ten sam sposób zarzuca Przystępującemu brak profesjonalizmu. W analogiczny sposób dyskredytował kompetencje Lingua Lab w 2018 roku podczas postępowania prowadzonego przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie przedmiotem zamówienia było tłumaczenie tekstów prawniczych oraz artykułów naukowych przeznaczonych do publikacji. Umowa dotyczyła tłumaczenia tekstów stricte prawniczych do publikacji wraz z korektą i weryfikacją 2900 stron w ciągu 3 miesięcy i została wykonana przez Lingua Lab prawidłowo, co potwierdzają wystawione przez Uniwersytet potwierdzenia odbioru.
Zdaniem Przystępującego złożony przez niego wykaz osób jest rzetelny i potwierdza, że wykonawca dysponuje tłumaczami o odpowiednim doświadczeniu, co pozwala mu na uzyskanie maksymalnej punktacji w ramach kryterium oceny ofert związanego z doświadczeniem tłumaczy sytuacji i nie może być mowy o czynie nieuczciwej konkurencji.
Odnosząc się do zarzutu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w odniesieniu do
wykazu osób, Przystępujący wskazał, że w sposób nie budzący wątpliwości wykazał wszystkie przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa, w szczególności, że wykaz osób zawiera informacje wrażliwe - dane identyfikujące tłumaczy, które przejawiają dla Przystępującego istotną wartość gospodarczą i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Informacje podane w na ich wartość dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, która w znacznej mierze opiera się o doświadczenie i potencjał tłumaczy. Wysokie wymagania Zamawiającego, określone w opisie warunków udziału w postępowaniu oraz kryteriach dotyczących jakości tłumaczeń i doświadczenia tłumaczy, odnoszące się do osób, które zostaną skierowane do realizacji zamówienia znacznie zawężają krąg personelu, który może brać udział w realizacji zamówienia. Stąd informacja dotycząca imion i nazwisk tłumaczy, w zestawieniu z opisem specjalistycznego doświadczenia tłumaczy związanego z wykonywaniem usług tłumaczeniowych stanowi informację mającą charakter technologiczny, organizacyjny i innego rodzaju m.in. handlowy, posiadającą znaczną wartość gospodarczą, stanowiącą ścisłe know-how wykonawcy w branży tłumaczeniowej. Co więcej, również Odwołujący zastrzegł wykaz osób złożony w postępowaniu jako tajemnicę przedsiębiorstwa.
Tym bardziej niezrozumiałe jest stawianie zarzutu w tym zakresie. W żadnym z przywołanych przez Odwołującego orzeczeń Izba ani nie uznała, że dane identyfikujące tłumaczy nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, ani nie nakazała odtajnienia tych danych.
Odwołujący usiłuje wskazać, że w wymienionych przez niego postępowaniach odwoławczych przed KIO to Lingua Lab domagało się odtajnienia danych identyfikujących tłumaczy w ofertach innych wykonawców. Jest to nieprawda. Lingua Lab wnosiło o odtajnienie wyjaśnień rażąco niskiej ceny, ale bez imion i nazwisk tłumaczy. Odwołujący w treści uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorąca złożonego przez siebie wykazu osób powołuje się na te same orzeczenia, ale inaczej niż w odwołaniu zauważa, że wskazują one na zasadność utajnienia danych identyfikujących tłumaczy. Wbrew temu co twierdzi Odwołujący, w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej wskazuje się, że zasada jawności obowiązująca w postępowaniu o udzielenie zamówienia nie ma charakteru bezwzględnego.
Zastrzeżenie przez wykonawcę poufnego charakteru danych identyfikujących jego kluczowy personel, wyróżniający się specjalistycznym doświadczeniem, musi być rozpatrywane w okolicznościach danej sprawy, w tym z uwzględnieniem specyfiki rynku, na którym funkcjonuje wykonawca, m.in. w kontekście możliwości narażenia wykonawcy na szkodę w przypadku ujawnienia wskazanych informacji. Wykaz osób, tj. lista tłumaczy załączona do oferty, nie stanowi przypadkowego zbioru jakichkolwiek tłumaczy danego języka obcego, a wyselekcjonowany wzór tłumaczy spełniający kryteria określone przez Zamawiającego i dających rękojmię najlepszego wykonania zleconych tłumaczeń. Ujawnienie tego know-how stanowi naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa Odwołującego, powodującego po jego stronie wymierne straty. Wykaz osób stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i nie powinien zostać odtajniony tylko z powodu partykularnych interesów Odwołującego, który chce uzyskać wiedzę, co osób współpracujących z Lingua Lab. Jest to szczególnie istotne, ze względu na fakt, że Odwołujący nie dysponował kadrą tłumaczy umożliwiającą mu uzyskanie maksymalnej liczby punktów w kryterium doświadczenia tłumaczy. Za niedopuszczalne należy uznać przeinaczanie i manipulowanie przez Odwołującego wyrokami Izby oraz stanowiskiem Lingua Lab wyrażanym w innych postępowaniach. Wymaga również zauważenia, że sam Odwołujący w innych postepowaniach odwoławczych wskazywał:
„Wykonawca IURIDICO stoi na stanowisku, iż tajemnicą przedsiębiorstwa mogą być objęte bowiem co najwyżej imiona i nazwiska osób ujętych w wykazie”. Cytat pochodzi z pisma procesowego IURIDICO — występującego w charakterze przystępującego w postępowaniu KIO 397/22. Utajniając treść wykazu osób Przystępujący spełnił wszystkie z przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 2 z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tj. wykazał, że: utajnione informacje są informacjami technicznymi, technologicznymi i handlowymi — posiadającymi istotną wartość gospodarczą i stanowią dla wykonawcy kluczowy zasób pozwalający na skuteczne konkurowanie z innymi wykonawcami, informacje te nie są nigdzie udostępnianie oraz nie jest możliwe ich uzyskanie przez osoby zwykle zajmujące się tym rodzajem informacji, podjął i podejmuje przez cały czas działania w celu utrzymania tych informacji w poufności, przy zachowaniu należytej staranności w tym zakresie. Wykazał w sposób jednoznaczny, że informacje zawarte w wykazie przedstawiają wartość gospodarczą, bardzo istotną z punktu widzenia specyfiki prowadzonej przez niego działalności. Treść uzasadnienia zastrzeżenia wskazuje, że stanowią one know-how wykonawcy. Z uwagi na zakres tych informacji — tj. konkretne dane tłumaczy współpracujących z wykonawcą, oczywistym jest, że jest to zbiór danych niezwykle istotnych dla prowadzonej przez wykonawcę działalności, jego pozycji na rynku i możliwości konkurowania z innymi podmiotami. Ujawnienie tych danych może osłabić pozycję wykonawcy i wywołać nieodwracalne, negatywne skutki w postaci uzyskania przez konkurencję informacji o składzie najistotniejszego zasobu wykonawcy, jakim jest profesjonalna kadra tłumaczy, a w konsekwencji negatywne skutki ekonomiczne czy osłabienie konkurencyjności wykonawcy. Przystępujący wykazał, że informacje, które utajnił — nie są informacjami powszechnie dostępnymi oraz, że dostęp do tych informacji jest w
praktyce niemożliwy dla osób spoza wąskiego grona wspólników i niektórych pracowników wykonawcy. Wskazał również, że informacje te są przekazywane wyłącznie podmiot publicznym na potrzeby prowadzonych przez nich postępowań o udzielenie zamówień publicznych i każdorazowo podlegają utajnieniu. Przystępujący w sposób drobiazgowy opisał stosowane przez niech środki mające na celu zachowanie poufności zastrzeżonych informacji: stała kontrola liczby i charakteru osób mających dostęp do informacji, ochrona treści umów z klientami i tłumaczami polegająca na ich oznaczeniu i przechowywaniu w pancernych szafach zabezpieczonych zamkiem, do których dostęp mają jedynie wspólnicy spółki oraz Kierownik Biura, monitoring i ochrona obiektu, dodatkowe zabezpieczenia zamków kodem dostępu, kontrola osób wchodzących i wychodzących, klauzule poufności i zakazu konkurencji w umowach z pracownikami wykonawcy, ochrona sieci informatycznej wykonawcy w zakresie bezpieczeństwa danych oraz kontroli ich dostępu. Na potwierdzenie stosowania powyższych środków Przystępujący złożył szereg dowodów w postaci, stosowanych umów o poufności, klauzule poufności i zakazu konkurencji stosowane w umowach z tłumaczami, umów o pracę z klauzulami poufności i umów o zakazie konkurencji.
Wykonawca spełnił w tym zakresie wszystkie z ustawowych przesłanek, wobec czego Zamawiający słusznie uznał dokonane zastrzeżenie za skuteczne.
Odnośnie zarzutu dotyczącego rażąco niskiej ceny Przystępujący wskazał m.in., że złożone przez niego wyjaśnienia wraz z dowodami potwierdziły, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska. Przede wszystkim treść wyjaśnień odpowiadała wezwaniu i zawarto w nich wszystkie z elementów jakich wyjaśnienia wymagał Zamawiający.
Wyjaśnienia zawierały zarówno odniesienie do okoliczności określonych w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 ustawy Pzp, których wyjaśnienia wymagał Zamawiający, jak i do poszczególnych cen jednostkowych wskazanych w wezwaniu, tj. poz. 1-4 formularza cenowego. Przystępujący składając wyjaśnienia nie ograniczył się do opisania czynników wpływających na wycenę, swojego bogatego doświadczenia, stosowanych narzędzi, skali prowadzonej działalności, jak ma to miejsce w większości tego typu wyjaśnień, ale zaprezentował rzetelną kalkulację wszystkich cen jednostkowych podlegających wyjaśnieniom oraz szczegółowo opisał czynniki wpływające na obniżenie ceny oraz ich wymierne wartości. Przedstawiona w wyjaśnieniach kalkulacja cen jednostkowych dodatkowo została odniesiona do warunków wykonywania zamówienia przez wykonawcę, a także poparta stosownymi dowodami.
Wyjaśnienia są konkretne i rzetelne, nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że przyjęte w nich założenia są realne. Załączone do wyjaśnień dowody również nie były przypadkowe były to dokumenty merytorycznie powiązane z założeniami Przystępującego przyjętymi do wyceny. W szczególności załączone do wyjaśnień faktury, wystawione przez tłumaczy współpracujących z Przystępującym, wskazywały na stawki jednostkowe za analogiczne tłumaczenia jak te będące przedmiotem zamówienia, potwierdzając realność zaoferowanych stawek. Również referencje załączone do wyjaśnień były nieprzypadkowe, są to bowiem referencje potwierdzające realizację zamówień na usługi tłumaczeń tekstów o tematyce zbliżonej do tych będących przedmiotem niniejszego zamówienia. Potwierdzają one zatem nie tylko doświadczenie wykonawcy w realizacji podobnych tematycznie zamówień, ale przede wszystkim umiejętność zorganizowania takich usług, w tym ich prawidłowej wyceny.
Przedstawione w wyjaśnieniach kalkulacje cen jednostkowych, przedstawiają rozbicie ceny na wszystkie jej elementy, tj.: koszt tłumacza, koszt weryfikatora, stały koszt administracyjny oraz ryzyko zarządzania, zysk i rezerwa. Taki sposób przedstawienia elementów kosztowych danej ceny jednostkowej wyklucza dowolność wykonawcy w wycenie oraz obrazuje poziom każdego z kosztów, co zapewnia możliwość jego weryfikacji. Jednocześnie należy wskazać, że kalkulacja nie jest „przykładowa” ale nierozerwalnie związana z każdą ceną jednostkową podlegającą wyjaśnieniom. Najważniejszy koszt, czyli wynagrodzenie tłumacza został przyjęty na poziomie 22,00 - 25,00 zł za stronę (realność stawki potwierdzają faktury załączone do wyjaśnień), a dodatkowo zostało wyjaśnione, że na 1h pracy tłumacza jest on w stanie przetłumaczyć 1,5 strony co daje stawkę 33,00 - 37,50 zł brutto za godzinę. Jest to stawka rynkowa, powszechnie występująca w usługach tłumaczeniowych. Koszt wynagrodzenia weryfikatora został przyjęty na poziomie 10,00 zł za stronę, co w przeliczeniu na godzinę pracy, w trakcie której weryfikator jest w stanie zweryfikować 3 strony tekstu, daje stawkę 30,00 zł brutto za godzinę pracy. To również jest stawka rynkowa spełniająca wymagania weryfikatorów. Złożenia te nie są kwestionowane w odwołaniu - jedyną podstawą do kwestionowania stawek jest własna kalkulacja cen Odwołującego. Nie zostało uzasadnione w żaden sposób dlaczego założenia Lingua Lab miałyby być nierealne. Co istotne, przyjęte do wyceny założenia co do szybkości i czasu tłumaczenia tekstów oraz ich weryfikacji odpowiadają założeniom Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich, które Przystępujący uznaje za najbardziej wiarygodne i miarodajne. Przystępujący dał temu wyraz w treści wyjaśnień wskazując: „C...] Wykonawca Lingua Lab stosuje tę samą metodykę wyliczania kosztów zamówienia, opartą na własnych doświadczeniach i założeniach w zakresie czasu wykonywania tłumaczeń. Przedmiotowe założenia są zgodne z tymi przyjętymi przez Stowarzyszenie Tłumaczy Polskich.” Przystępujący konsekwentnie powołuje się na ww. założenia ustalone przez STP, zarówno w załączonych do odwołania „dowodów” w postaci odwołań wnoszonych przez Lingua Lab, jak i stosuje te założenia do wyceny składanych przez siebie ofert. Założenia Przystępującego w zakresie kosztów wynagrodzeń tłumaczy i
weryfikatorów nie są „idealistyczne”, ale w pełni realne. Odwołujący jako przykład mający potwierdzać, że założenia są nierealne podaje m.in. choroby, dni wolne, opiekę nad dziećmi.
Tymczasem takie okoliczności w przypadku tej usługi praktycznie nie występują. Wykonawca współpracuje z wieloma tłumaczami i jedyną konsekwencją niedostępność jednego z tłumaczy jest skierowanie zlecenia tłumaczenia do innego z tłumaczy o analogicznym doświadczeniu i kwalifikacjach, który w tym momencie jest dostępny. Tłumacze współpracujący z Przystępującym to freelancerzy prowadzący własne działalności gospodarcze. Okoliczności wskazywane przez Odwołującego mogłyby mieć znaczenie, ale w sytuacji gdyby tłumacze byli zatrudnieni na podstawie umów o pracę, natomiast w przypadku gdy współpraca z nimi odbywa się na zasadach „Business to Business”, nie mają one żadnego wpływu na koszt usługi. Przystępujący założył rezerwę i zysk w kwocie od 3,00 zł do 13,00 zł za stronę - w zależności od rodzaju tłumaczenia, a ponadto wskazał w kalkulacji koszt ryzyka zarządzania kontraktem. Taka rezerwa daje wykonawcy bezpieczeństwo w sytuacji ewentualnego wzrostu kosztu świadczenia usługi i gwarantuje, że nigdy nie przekroczą one zaoferowanej ceny. Dlatego niezrozumiałe są dywagacje Odwołującego o potężnych wzrostach kosztów świadczenia usługi, gdyż jak wynika w wyjaśnień, rezerwa i ryzyko zostały w ofercie Przystępującego zabezpieczone na odpowiednio wysokim poziomie.
Odnosząc się do argumentacji Odwołującego dotyczącej zastosowania narzędzia CAT Przystępujący wskazał, że opis działania tego narzędzia oraz jego wymierne korzyści zostały opisane w wyjaśnieniach Przystępującego jako jeden z kilku korzystnych warunków wykonywania usługi. Zamawiający wymagał wskazania warunków wykonywania usługi, zatem stosowne było przywołanie tego narzędzia jako jednego z nich. Przystępujący nie wskazywał w wyjaśnieniach, że stosowanie narzędzia CAT jest czymś wyjątkowym i tylko jemu dostępnym. Po prostu narzędzie to zostało opisane jako jeden z warunków wykonywania zamówienia. Przystępujący nie oprał swoich wyjaśnień ani wyceny wyłącznie o korzyści wynikające ze stosowania CAT. Natomiast w tych postępowaniach, w których Lingua Lab samo kwestionowało powoływanie się na narzędzie CAT w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny CAT był wskazywany jako główny powód obniżenia ceny. W wyjaśnieniach Lingua Lab złożonych w niniejszym postepowaniu tak nie jest. CAT jest jednym z wielu elementów wskazanych w wyjaśnieniu, ale nie jedynym jak w wyjaśnieniach kwestionowanych przez Lingua Lab w innych postępowaniach.
Zdaniem Przystępującego stanowisko Odwołującego opiera się na subiektywnych założeniach IURIDICO i próbie generowania dodatkowych kosztów, które albo w ogóle nie występują albo są tak znikome, że nie stanowią one realnej wartości w ramach wynagrodzenia wykonawcy, a co za tym idzie nie mogą przesądzać o nierealnej wycenie.
Cytowanie w treści odwołania normy ISOma służyć jedynie wywołaniu wrażenia, że tłumaczenie wykonywane zgodnie z normą musi być droższe, niż założenie Przystępującego. Tymczasem norma, jak każda z norm, zawiera szereg postanowień kilkadziesiąt stron wymogów, które obowiązują w przedsiębiorstwie Przystępującego od wielu lat i wszystkie zamówienia realizowane przez Przystępującego są realizowane zgodnie z postanowieniami tej normy. Stosowanie się do normy w przedsiębiorstwie Przystępującego jest zasadą i nieustanną praktyką, podstawą działania przedsiębiorstwa. Koszty z tym związane są ogólnymi kosztami jakie ponosi przedsiębiorca z tytułu prowadzonej przez niego działalności. Są one zawarte w założeniach zysku i rezerwy i nie trzeba ich szczególnie wyodrębniać w ramach każdego z zamówień, bowiem są to koszty stałe ponoszone przez każdego przedsiębiorcę, który jest certyfikowany. Stosowanie się do postanowień ma miejsce w każdym projekcie realizowanym przez Przystępującego. Wskazywany przez Odwołującego koszt zarządzania projektem, w tym kierownika projektu, został uwzględniony w kalkulacji opisanej w wyjaśnieniach. Przystępujący przewidział w kalkulacji przedstawionej w wyjaśnieniach osobną pozycję dla zarządzania projektem. Zaangażowanie kierownika projektu - jak zauważa sam Odwołujący - to wymóg wynikający z normy, zatem jest on każdorazowo stosowany przez Przystępujące we wszystkich realizowanych projektach.
Koszt zatrudnienia kierownika projektu został uwzględniony przez Przystępującego i zawarty w pozycji „zarządzenie projektem”. Zgodnie z żądaniem wezwania, szczegółowym wyjaśnieniom podlegały 4 spośród 18 cen jednostkowych zaoferowanych w postepowaniu.
Natomiast koszt związany z zatrudnieniem kierownika projektu jest globalnym kosztem dla całego zamówienia, który rozkłada się na wszystkie z cen jednostkowych. Zatem w poszczególnych pozycjach (cenach jednostkowych) nie jest on znaczny, dopiero po ich zsumowaniu jest zobrazowany w pełni.
Odnosząc się do wywodów Odwołującego w przedmiocie odwołań Lingua Lab z innych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego Przystępujący wskazał, że Odwołujący pomija, że Lingua Lab kwestionował każdorazowo stawki za tłumaczenia o 30 % niższe od tych, które sam oferuje w niniejszym postępowaniu. Wskazuje to, że szerokie omawianie w odwołaniu innych postępowań ma jedynie stwarzać pozory niekonsekwentnego działania Lingua Lab, a tymczasem nawet pobieżna analiza odwołań Lingua Lab pokazuje konsekwencję działania wykonawcy, podobieństwo cen oferowanych przez Lingua Lab i
każdorazowo kwestionowanie cen znacznie niższych, niż te oferowane przez Lingua Lab (niższych również od tych, które Lingua Lab oferuje w niniejszym postępowaniu).
Przykładowo: Ceny jednostkowe oferowane przez Lingua Lab w niniejszym postępowaniu o udzielenie zamówienia, których dotyczyły wyjaśnienia: tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie zwykłym z języka obcego na język polski dla całej grupy językowej A - 47,97 zł brutto, tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie zwykłym z języka polskiego na język obcy dla całej grupy językowej A - 57,81 zł brutto, tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie ekspresowym z języka obcego na język polski dla całej grupy językowej A — 50,43 zł brutto, tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie ekspresowym z języka polskiego na język obcy dla całej grupy językowej A — 60,27 zł brutto. Ceny jednostkowe, zaoferowane przez konsorcjum SUMMA LINGUAE w postępowaniu prowadzonym przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, które były kwestionowane przez Lingua Lab w odwołaniu z dnia 11.10.2021 r.: I grupa językowa tłumaczenie pisemne z weryfikacją tryb zwykły - 36,90 zł brutto, I grupa językowa tłumaczenie pisemne z weryfikacją tryb ekspresowy - 39,36 zł brutto. Ceny jednostkowe, które kwestionowało Lingua Lab były niższe o około 30% od cen aktualnie oferowanych przez Lingua Lab. Ponadto, jak zostało wskazane w treści wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych w niniejszym postępowaniu, przy wyliczaniu ceny Przystępujący kieruje się metodyką, którą konsekwentnie prezentuje i stosuje w postępowaniach, w których składa oferty, oraz że założenia opisane w odwołaniu złożonym w postępowaniu prowadzonym przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej pozostają aktualne, a Lingua Lab kieruje się nimi przy ustalaniu cen w podobnych postępowaniach. Analiza wyjaśnień złożonych w niniejszym postępowaniu oraz dotychczasowych odwołań wskazuje, że Lingua Lab prezentuje te same założenia co do wyceny ofert. W szczególności założenia co do szybkości i efektywności tłumaczeń przyjęte przez Stowarzyszenie Tłumaczy Polskich.
Nie sposób przenosić argumentacji z innych postępowań, o różnych warunkach wykonywania tłumaczeń na grunt przedmiotowego postępowania. Jest to oczywiste i obrazują to różnice w wysokości oferowanych cen, w tym również cen oferowanych przez Odwołującego.
Odnosząc się do zarzutu rażąco niskiej ceny w zakresie zaoferowanych stawek za tłumaczenia przysięgłe Przystępujący wskazał, że stawki zaoferowane przez Lingua Lab są w większości przypadków wyższe od stawek za tłumaczenia przysięgłe ustanowionych w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego (Dz.U. z 2021 r. poz. 261).
Najistotniejsze jest jednak, że rozporządzenie to reguluje stawki za tłumaczenia wykonane na żądanie sądu, prokuratora, Policji oraz organów administracji publicznej. Wskazuje na to m.in. delegacja ustawowa z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego, zgodnie z którym: Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, stawki wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego wykonane na żądanie podmiotów, o których mowa w art. 15, przy uwzględnieniu stopnia trudności i zakresu tłumaczenia. Art. 15 ustawy wskazuje, że: Tłumacz przysięgły nie może odmówić wykonania tłumaczenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, na żądanie sądu, prokuratora, Policji oraz organów administracji publicznej, chyba że zachodzą szczególnie ważne przyczyny uzasadniające odmowę. Określone w rozporządzeniu stawki są stawkami, po których następuje rozliczenie między zlecającym tłumaczenie: sądem, prokuratorem, Policją lub organem administracji publicznej a indywidualnym tłumaczem wykonującym to zlecenie. Stawki te są narzucone z góry wyłącznie dla współpracy miedzy ww. podmiotami i tłumaczami przysięgłymi. Ten stosunek ma charakter quasi administracyjny i można go porównać do współpracy biegłego sądowego sporządzającego opinię sądową z sądem, który zleca jej sporządzenie. Zatem stawki te są wiążące wyłącznie w opisanych powyżej stosunkach, natomiast nie są to stawki regulujące całość rynku tłumaczeń przysięgłych. W szczególności stawki te nie obowiązują w rozliczeniach biur tłumaczeń z tłumaczami, czy innych podmiotów, niewskazanych w rozporządzeniu, a korzystających z tłumaczeń przysięgłych. Co więcej, to sami tłumacze kształtują i oferują biurom stawki za tłumaczenia przysięgłe, zatem zaoferowane w tych pozycjach ceny są jedynie odzwierciedleniem tych oferowanych biurom przez tłumaczy z nimi współpracujących. Wobec powyższego, stawki te nie wiążą wykonawcy. W tym stanie rzeczy nie może być mowy o rażąco niskiej ceny za tłumaczenia przysięgłe. Skoro stawki wskazane za tłumaczenia przysięgłe w rozporządzeniu nie są wiążące w przypadku tego zamówienia, to nie może być mowy o ich niezgodności z przepisami rozporządzenia. Zamawiający w dokumentach zamówienia w zakresie stawek za tłumaczenia przysięgłe nie odnosi się w żadnym miejscu do przepisów rozporządzenia, ani nie zobowiązuje do stosowania stawek w nim ustanowionych. Ponadto stawki zaoferowane przez Przystępującego są wyższe bądź zbliżone do stawek wynikających z rozporządzenia, chociaż na rynku tłumaczy przysięgłych oferowane są stawki znacznie niższe. Sam Odwołujący nie wskazał żadnych innych okoliczności poza wysokością niewiążących w postępowaniu stawek z rozporządzenia, które miałyby świadczyć o rażąco niskiej cenie w przypadku stawek za tłumaczenia przysięgłe. W tych okolicznościach nie może być mowy ani o rażąco niskiej cenie, ani o czynie nieuczciwej konkurencji. Zaoferowane przez Przystępującego stawki za tłumaczenia przysięgłe odpowiadają stawkom oferowanym na rynku. W ocenie Przystępującego wyjaśnienia, które
złożył są wystarczające do uznania, że zaoferowana przez niego cena całkowita jak i ceny jednostkowe nie są rażąco niskie. Nie zachodzi zatem konieczność dalszych wyjaśnień.
Jednak niezależnie od powyższego należy wskazać, że w przypadku dalszych wątpliwości co do wysokości zaoferowanej ceny, bądź cen jednostkowych, Zamawiający nie może odrzucić oferty wykonawcy, który złożył wyjaśnienia rzetelne, szczegółowe i poparte dowodami, ale powinien przedtem wezwać tego wykonawcę do dalszych wyjaśnień w zakresie w jakim powziął dalsze wątpliwości. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 224 ust.
6 w zw. z art. 224 ust. 5 Pzp pozostaje bezzasadny. Przystępujący w złożonych wyjaśnieniach wykazał, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska. Wyjaśnienia były szczegółowe i konkretne, zawierały kalkulacje cen jednostkowych oraz dowody na potwierdzenie przyjętych założeń. Ceny zaoferowane przez Przystępującego są realne i gwarantują należyte wykonanie zamówienia. Dowody załączone do wyjaśnień jak i analiza rynku jednoznacznie potwierdzają realność stawek jakie zaoferował Przystępujący. Co istotne, Przystępujący w wyjaśnieniach udowodnił, że stosuje realne, rynkowe stawki wynagrodzeń tłumaczy i weryfikatorów, zatem nie może być mowy o błędzie w obliczeniu ceny, który zarzuca Odwołujący. Ceny zaoferowane przez Przystępującego zostały skalkulowane rzetelnie w oparciu o realne założenia Przystępującego,wynikające z jego pozycji rynkowej i jego właściwości, z których przesądzająca jest współpraca z dużą grupą tłumaczy o kompetencjach i doświadczeniu spełniającym wymagania Zamawiającego postawione w SWZ.
Zdaniem Przystępującego zarzuty odwołania opierają się na manipulowaniu stanem faktycznym zaistniałym w postępowaniu oraz próbie wykorzystania odwołań składanych przez Lingua Lab w innych postępowaniach mimo, że ich analiza potwierdza konsekwencję działania Przystępującego w zakresie wyceny usług tłumaczeniowych. Odwołanie wpisuje się w intencjonalne działanie IURIDICO polegające na próbie ograniczenia konkurencyjności postępowania oraz podważania i dyskredytowania rzetelności Lingua Lab, mimo braku jakichkolwiek dowodów. Takie działanie Odwołującego nie zasługuje na poparcie i potwierdza pośrednio niezasadność stawianych przez niego zarzutów.
Do pisma zostały załączone: potwierdzenia odbioru wykonania zamówienia wystawione przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, dot. zamówienia: tłumaczenie streszczeń monografii, aktów prawnych i komentarzy do aktów prawnych związanych z przeciwdziałaniem przemocy, ekspertyz pisanych przez ekspertów oraz ew. researchu tworzonego przez asystentów projektu.
Na rozprawie Strony i Przystępujący podtrzymali swoje stanowiska.
Izba dopuściła dowody z dokumentacji postępowania złożonej przez Zamawiającego oraz dowody załączone do złożonych w postępowaniu pism.
Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając odwołanie, uwzględniając dokumentację postępowania oraz stanowiska Stron i Przystępującego, a także zgromadzone dowody, ustaliła i zważyła co następuje:
Odwołanie nie zawiera braków formalnych. Wpis w prawidłowej wysokości został wniesiony w ustawowym terminie. Nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, o których mowa w art. 528 ustawy Pzp.
Wykazując swoje uprawnienie do skorzystania ze środków ochrony prawnej Odwołujący podał m.in., że złożył ważną ofertę; w przedmiotowym postępowaniu, z możliwością uzyskania zamówienia, zaś; czynności i zaniechania Zamawiającego w sposób niezgodny z prawem skutecznie mogą to uniemożliwić. Zamawiający zaniechał bowiem odrzucenia oferty wykonawcy Lingua Lab, mimo, że w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny, wykonawca ten nie wykazał, że w rzeczywistości nie zawiera ona rażąco niskiej ceny, a treść wyjaśnień nie uzasadnia wysokości zaoferowanej ceny. Ponadto Zamawiający zaniechał odrzucenia oferty wykonawcy Lingua Lab mimo, że jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia, ze względu na wysokość stawek tłumaczeniowych zaproponowanych przez wykonawcę nie uwzględniających pełnego zakresu zamówienia - w szczególności co do wymogu weryfikacji tłumaczeń przez niezależnego weryfikatora według stawek za języki grupy A inne niż angielski. Gdyby Zamawiający prawidłowo przeprowadził proces badania i oceny oferty wykonawcy Lingua Lab, odrzuciłby tę ofertę jako zawierającą rażąco niską cenę oraz jako niezgodną z warunkami zamówienia. W takiej sytuacji Odwołujący uzyskałby przedmiotowe zamówienie, mając na względzie, iż jego oferta w świetle ustanowionych w postępowaniu kryteriów oceny ofert jest ofertą najkorzystniejszą. Wymienione wyżej naruszenia Zamawiającego mogą mieć: istotny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, w szczególności konsekwencją takiego naruszenia może być: uniemożliwienie wyboru oferty Odwołującego jako oferty
najkorzystniejszej i pozbawienie Odwołującego przedmiotowego zamówienia.
W ocenie Izby Odwołujący legitymuje się uprawnieniem do skorzystania w przedmiotowym postępowaniu ze środków ochrony prawnej. Zostały bowiem wypełnione przesłanki, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp. Odwołujący złożył ofertę w postępowaniu i w przypadku potwierdzenia się zarzutów odwołania mógłby liczyć na zawarcie umowy i uzyskanie korzyści z niej wynikających.
Izba ustaliła, co następuje:
Przedmiotem zamówienia jest świadczenie usługi tłumaczeń pisemnych w grupach językowych A (język angielski, francuski, niemiecki, rosyjski, hiszpański) i B (język albański, białoruski, bośniacki, bułgarski, chorwacki, czeski, duński, estoński, fiński, grecki, litewski, łotewski, macedoński, mołdawski, niderlandzki, norweski, portugalski, rumuński, słowacki, słoweński, szwedzki, turecki, ukraiński, węgierski, włoski) przez okres 24 miesięcy od dnia zawarcia umowy. Zakres zamówienia obejmuje świadczenie usług:
- tłumaczenia pisemnego zwykłego dokumentów przekazywanych przez Zamawiającego, obejmującego języki grupy A i B;
- tłumaczenia pisemnego przysięgłego i uwierzytelnienia tłumaczenia z języka angielskiego oraz na język angielski;
- weryfikacji przez native speakera tłumaczeń pisemnych zwykłych dla grup językowych A i B;
- weryfikacji tłumaczenia przygotowanego przez Zamawiającego - weryfikacja terminologiczna i stylistyczno - językowa obejmująca języki z grupy A i B;
- redakcji i korekty językowej (proofreading) - kontroli tekstu docelowego obejmującej języki z grupy A i B. Zamówienia jednostkowe na poszczególne usługi będą zlecane przez zamawiającego stosownie do jego potrzeb i w terminach określanych każdorazowo dla danego zlecenia przez zamawiającego.
Formularz cenowy, stanowiący załącznik nr 3 do SWZ obejmował 18 pozycji w rozbiciu- na grupy A i B. W grupie A obejmował w poz. 1 - 6 sześć rodzajów tłumaczeń, w tym 3 w trybie zwykłym i 3 w trybie ekspresowym. W grupie B w poz. 7 - 11 obejmował 5 rodzajów tłumaczeń, w tym 3 w trybie zwykłym i 2 w trybie ekspresowym. W poz. 12-15 wskazane były tłumaczenia z i na język angielski, w tym 2 w trybie zwykłym i 2 w trybie ekspresowym. Pozycja 16. dotyczyła weryfikacji tłumaczenia przygotowanego przez Zamawiającego w trybie zwykłym w grupach A i B. Poz. 17-18 dotyczyły odpowiednio redakcji i korekty językowej - kontroli tekstu docelowego w trybie zwykłym oraz redakcji i korekty językowej - kontrola w trybie ekspresowym w grupach A i B.
Pismem z 16 lutego 2022 r. Zamawiający, działając na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp wezwał Przystępującego, wskazując (...) Zaproponowana przez Państwa cena oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia, w szczególności istotne składowe ceny budzą wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia oraz wynikającymi z odrębnych przepisów. W szczególności rażąco niskie wydają się wskazane przez Państwo, ceny jednostkowe w poz. 1-4 formularza cenowego, biorąc pod uwagę Państwa metodologię zaprezentowaną w odwołaniu do Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 11 październik 2021 roku , że tłumacz pracujący z tekstem specjalistycznym lub naukowym dokonuje przekładu 1 strony rozliczeniowej na godzinę, tym samym stawka za godzinę pracy tłumacza równa jest stawce za standardową stronę rozliczeniową 1800 znaków ze spacjami, przy czym należy wziąć pod uwagę opis wskazany przez Zamawiającego w specyfikacji warunków zamówienia dotyczący trybu zwykłego tłumaczenia pisemnego - przetłumaczenie w ciągu 1 dnia roboczego do 5 stron obliczeniowych teksty.
Zgodnie z opisem zawartym w pkt. II ppkt.3 OPZ stanowiącego załącznik nr 1 do specyfikacji warunków zamówienia tłumaczenie pisemne obejmuje również weryfikację przez inną osobę, a niezwykle istotnym elementem wartym podkreślenia jest fakt, że zgodnie z normą ISO 17100:2015 wymóg wykonywania usług tłumaczenia pisemnego wyklucza możliwość korzystania z tłumaczenia maszynowego poddanego postedycji. Cena jednostkowa stawki tłumaczenia powinna uwzględniać co najmniej takie składniki jak: wynagrodzenie tłumacza,
wynagrodzenie weryfikatora, ryzyko Wykonawcy, wynagrodzenie Wykonawcy (uwzględniające m.in. zysk jak i tzw. koszty „administracyjne i organizacyjne”). Biorąc pod uwagę powyższe, Zamawiający wzywa do udzielenia wyjaśnień i złożenia dowodów , dotyczących wyliczenia ceny, z uwzględnieniem wskazanych przez Zamawiającego składników. W przypadku nieudzielenia wyjaśnień lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadnią podanej w ofercie ceny, Zamawiający odrzuci ofertę zgodnie z treścią art. 224 ust. 6 ustawy. (...) Wyjaśnienia wraz z dowodami należy złożyć w terminie do dnia 22-02-2022 r. za pośrednictwem platformy pod adresem: .
W wyjaśnieniach ceny z 22.02.2022 r. wykonawca Lingua Lab spółka cywilna W. S.
M.D. podał: (...) I. Wyjaśnienia wstępne (...) 2) Wykonawca wskazuje, że przy wyliczaniu ceny kierował się metodyką, którą konsekwentnie prezentuje i stosuje w postępowaniach, w których składa oferty. Odnosząc się w tym miejscu do przywołanego w treści wezwania postępowania odwoławczego przed KIO - wszczętego odwołaniem wniesionym przez Wykonawcę Lingua-Lab w dniu 11 października 2021 r. (postępowanie prowadzone przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej) - wskazuję, że założenia Wykonawcy opisane w tym odwołaniu pozostają aktualne, a Wykonawca kieruje się nimi przy ustalaniu cen w podobnych postępowaniach. Najlepszym tego dowodem - jest przyrównanie cen jednostkowych oferowanych przez Lingua Lab w postępowaniu, którego dotyczyło przywołane w wezwaniu odwołanie - do cen oferowanych w niniejszym postępowaniu.
Należy pamiętać, że ceny wskazywane w tamtym odwołaniu były cenami brutto. Porównując zatem ceny jednostkowe brutto z tych dwóch postępowań: Ceny jednostkowe oferowane przez Lingua Lab w postępowaniu prowadzonym przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej: - I grupa językowa tłumaczenie pisemne z weryfikacją tryb zwykły - 45,51 zł, brutto, - I grupa językowa tłumaczenie pisemne z weryfikacją tryb ekspresowy - 52,89 zł brutto, - I grupa językowa tłumaczenie pisemne z weryfikacją tryb superekspresowy - 55,35 zł brutto.
Ceny jednostkowe oferowane przez Lingua Lab w niniejszym postępowaniu o udzielenie zamówienia: - tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie zwykłym z języka obcego na język polski dla całej grupy językowej A - 47,97 zł brutto, - tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie zwykłym z języka polskiego na język obcy dla całej grupy językowej A - 57,81 zł brutto, - tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie ekspresowym z języka obcego na język polski dla całej grupy językowej A - 50,43 zł brutto, - tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie ekspresowym z języka polskiego na język obcy dla całej grupy językowej A - 60,27 zł brutto.
Jak wynika z powyższego zestawienia - w przedmiotowym postępowaniu stawki brutto są wyższe o około 15%. Ceny są zbliżone, bowiem Wykonawca Lingua Lab stosuje tę samą metodykę wyliczania kosztów zamówienia, opartą na własnych doświadczeniach i założeniach w zakresie czasu wykonywania tłumaczeń. Przedmiotowe założenia są zgodne z tymi przyjętymi przez Stowarzyszenie Tłumaczy Polskich.
Jednocześnie wskazujemy, że stawki zaoferowane w postępowaniu prowadzonym przez Ministerstwo Funduszy, do którego to postępowania odwołuje się Zamawiający w piśmie wzywającym do wyjaśnienia RNC, a które Wykonawca Lingua Lab kwestionuje w odwołaniu z dnia 11 października 2021 r. są znacznie NIŻSZE niż w przedmiotowym postępowaniu w zakresie pozycji kluczowych stanowiących wolumen zamówienia (za jedną stronę obejmującą 1800 zzs). W odwołaniu z 11 października 2021 r. kwestionujemy stawki w wysokości: - I grupa językowa tłumaczenie pisemne z weryfikacją tryb zwykły - 36,90 zł brutto,
- I grupa językowa - języki europejskie - tłumaczenie pisemne z weryfikacją tryb zwykły 39,36 zł brutto.
Tym samym stawki zaoferowane dla SWWS są znacznie wyższe i tym bardziej pozwalają twierdzić, że w przypadku realizacji zamówienia na rzecz SWWS tłumaczenia zostaną przygotowane rzetelnie i zgodnie z wymogami SWZ.
- Wpływ na wycenę oferty miały w szczególności: a) bogate doświadczenie wykonawcy w realizacji zamówień o analogicznym przedmiocie zamówienia Wykonawca obecnie realizuje szereg zamówień dla zamawiających publicznych oraz podmiotów prywatnych, m.in. dla Kancelarii Sejmu, Ministerstwa Rolnictwa, Ministerstwa Infrastruktury, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Urzędu Miasta Krakowa, Instytutu Pamięci Narodowej, Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia. Wysoką jakość tłumaczeń potwierdzają kontrahenci Wykonawcy, na rzecz których w ostatnim okresie zostały zrealizowane i pozytywnie ocenione usługi.
Tylko w ostatnich miesiącach/latach Wykonawca realizował zamówienia na rzecz Zamawiających: - Urząd do Spraw Cudzoziemców, - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, - Ministerstwo Środowiska, - Ministerstwo Klimatu i Środowiska, - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (Ministerstwo Cyfryzacji).
W załączeniu do wyjaśnień przedkładamy referencje i potwierdzenia współpracy wystawione przez ww. podmioty, w których treści zostały szczegółowo określone przedmiot zamówienia i charakter tłumaczonych tekstów.
Powyższe dowody potwierdzają, że Wykonawca za stawki tłumaczeń na poziomie oferowanych aktualnie w postępowaniu - wykonywał i wykonuje zamówienia w sposób prawidłowy, z należytą starannością, a żaden z kontrahentów Wykonawcy nie zgłaszał zastrzeżeń co do jakości i terminowości wykonywanych tłumaczeń. b) stała, wieloletnia współpraca z tłumaczami, weryfikatorami i native speakerami realizującymi tłumaczenia dla Wykonawcy Wykonawca współpracuje z profesjonalnymi tłumaczami i weryfikatorami, posiadającymi odpowiednie kwalifikacje zawodowe i wykształcenie zbieżne z przedmiotem zamówienia..
Wykonawca angażuje do tłumaczeń wyłącznie sprawdzonych specjalistów, z którymi współpracuje od wielu lat. Taka współpraca gwarantuje szybkie i sprawne przekazanie tekstów do tłumaczenia, eliminuje występowanie opóźnień i ogranicza do minimum jakiekolwiek ryzyko Wykonawcy. Wykonawca w każdym momencie dysponuje odpowiednim zapleczem personalnym do szybkiego wykonania tłumaczeń, w szczególności o tematyce prawniczej i administracyjnej. c) wypracowane przez Wykonawcę know-how w zakresie zarządzania procesem tłumaczeń W usługach tłumaczeniowych niebagatelną rolę pełni wypracowany przez Wykonawcę sposób organizacji pracy i zlecania tłumaczeń, który gwarantuje sprawną obsługę Zamawiającego. Doświadczenie wykonawcy w tym zakresie pozwoliło na wypracowanie know-how. Jest to opisany w księdze jakości zbiór czynności podejmowanych przez Wykonawcę oraz sposób zarządzania każdym etapem realizacji usługi - który gwarantuje sprawną obsługę usług tłumaczeniowych oraz oczekiwana przez Zamawiającego jakość tłumaczenia.
d) ograniczone koszty administracyjne i organizacji biura, które rozkładają się na wiele kontraktów realizowanych przez Wykonawcę Wykonawca nie jest spółką prawa handlowego, zatem nie ponosi kosztów zarządu, nadzoru, etc. Czynności zarządzania i administracji wykonują wspólniczki spółki cywilnej, działające jako przedsiębiorcy na swój rachunek. Wykonawca nie ponosi więc bezpośredniego kosztu wynagrodzeń pracowników zajmujących się zarządem. Koszty administracji, koszty biura rozkładają się na wiele kontraktów realizowanych przez Wykonawcę zarówno dla podmiotów publicznych jak i prywatnych. Wobec powyższego przy wyliczaniu ceny - koszty administracyjne i organizacyjne są marginalne. Podobnie w przypadku ubezpieczenia Wykonawcy, które również rozkłada się na wiele kontraktów, a koszty polisy nie są znaczne. e) wykorzystanie narzędzia CAT Zastosowanie oprogramowania CAT pozwala na przetłumaczenie 0,5-1 strony więcej w stosunku do pracy bez profesjonalnego oprogramowania. Co istotne - zastosowania tego narzędzia nie można utożsamiać z tłumaczeniem maszynowym. Stosowanie CAT jest w pełni zgodne z normą ISO 17100:2015, co więcej norma przewiduje zastosowanie tego rodzaju rozwiązania. (.) Zgodnie z wymogami normy - dostawca usług tłumaczeniowych (oznaczony w treści normy jako „TSP”) powinien dysponować takimi narzędziami wspomagającymi tłumaczenie jak CAT: (.) Oprogramowanie typu CAT czyli tłumaczenie wspomagane komputerowo (Computer Added Translations) angażuje dostępne technologie do wsparcia profesjonalnych tłumaczy - a nie ich zastąpienia. Narzędzia CAT dzielą tekst na wygodne segmenty, pozwalają na zachowanie jednolitej terminologii w całym dokumencie oraz, co najważniejsze, dają tłumaczom/korektorom pełną kontrolę nad tekstem. Każdy CAT jest wyposażany w funkcję dzielenia na segmenty, tworzenia glosariuszy i pamięci tłumaczeniowych, przenoszenia formatowania źródłowego, itd. Celem takiego programu jest usprawnienie procesu tłumaczenia wykonywanego przez człowieka. Tłumacz może się zainspirować podpowiedziami tłumacza automatycznego (np. opartymi na tekstach równoległych), ale wszystko musi być manualnie dopracowane przez osobę posługującą się językiem docelowym.
Kluczowe korzyści wykorzystywania oprogramowani typu CAT wpływające; - na podniesienie jakości tłumaczenia przez zachowanie jednolitej terminologii oraz - przyspieszenie pracy nad tłumaczeniem wskutek automatycznego zarządzania treścią:
- Kluczową funkcjonalnością jest możliwość zastosowania tego samego glosariusza i pamięci tłumaczeniowej do kilku projektów. Mając większą ilość zleceń od tego samego klienta, możemy w ten sposób zachować ciągłość terminologii.
- Narzędzia CAT dzielą tekst na segmenty i wyświetlają w dwóch kolumnach (tekst źródłowy i docelowy). Dzięki temu można wygodniej operować dokumentem zarówno tłumacząc, jak i redagując tekst już przetłumaczony.
- Kolejną korzyścią jest sposób wyświetlania tekstu. Native speaker czy weryfikator dokonujący korekty pliku CAT widzi tekst źródłowy i docelowy, przez co może szybko poprawić błędne tłumaczenie.
- Rzetelność Wykonawcy, wysoki poziom świadczonych usług oraz rynkowy charakter cen oferowanych przez Wykonawcę - potwierdzają w szczególności realizowane przez niego dotychczas zamówienia.
Wykonawca posiada znaczące doświadczenie w realizowaniu tego rodzaju usług - a w szczególności w zakresie tłumaczeń tekstów z dziedzin prawa, administracji, ekonomii, zarządzania, technologii - czego potwierdzeniem są złożone referencje, w których treści określono dziedziny wykonywanych tłumaczeń.
II. Koszty pracy Wykonawca potwierdza, że stosuje stawki wynagrodzeń zgodne z przepisami prawa pracy (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2021 r. w sprawie wysokości
minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2022 r.). Co więcej Wykonawca mając świadomość, że tłumacze i weryfikatorzy posiadają wymagane w opisie przedmiotu zamówienia oraz opisie warunków udziału w postępowaniu wykształcenie i kwalifikacje - stosuje przy współpracy z tłumaczami stawki wynagrodzeń powyżej wartości minimalnych stawek wynikających z przepisów prawa. W załączeniu do wyjaśnień przedkładamy faktury wystawiane przez tłumaczy zawierające stawki ich wynagrodzeń - potwierdzające przyjęte w wyliczeniu ceny Lingua Lab w niniejszym postępowaniu stawki za tłumaczenia. Należy również podkreślić, że w przypadku tłumaczy będących podatnikami podatku Vat - podatek Vat wystawiony przez tłumacza na fakturze może być odliczony przez wykonawcę od podatku Vat płaconego przez wykonawcę, co stanowi dodatkową oszczędność dla Wykonawcy. 99% zatrudnionych przez Wykonawcę tłumaczy jest płatnikiem VAT. W niniejszym postępowaniu Wykonawca skalkulował wynagrodzenie tłumaczy na poziomie 33,00 - 37,50 (brutto) za jedną godzinę oraz wynagrodzenie weryfikatorów na poziomie 30 zł (brutto) za jedną godzinę pracy - o czym szczegółowo w dalszej części wyjaśnień, dotyczącej wyceny poszczególnych pozycji formularza cenowego.
Należy również wskazać, że tłumacze, weryfikatorzy, native speakerzy zaangażowani do wykonywania zamówień - z zasady nie są zatrudniani bezpośrednio przez Wykonawcę na podstawie umów o pracę, a sami prowadzą działalności gospodarcze B2B. Wykonują oni tłumaczenia i weryfikacje na podstawie zleceń przekazywanych im przez Wykonawcę.
Wykonawca współpracuje z tymi osobami na podstawie umów cywilno-prawnych.
W tych okolicznościach Wykonawca wskazuje, że wysokość wynagrodzeń przyjęta do sporządzenia oferty i ustalenia cen w niniejszym postępowaniu - jest zgodna z przepisami prawa. Wykonawca przewidział wszystkie koszty związane z zaangażowaniem osób realizujących zamówienie w cenie oferty. Co więcej, Wykonawca gwarantuje wypłatę III. Szczegółowe odniesienie się do cen jednostkowych wskazanych w wezwaniu Odnosząc się szczegółowo do cen zaoferowanych przez Wykonawcę Lingua Lab, których wyjaśnienia wymagał Zamawiający w wezwaniu, wskazujemy:
Pozycja 1: tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie zwykłym z języka obcego na język polski dla całej grupy językowej A (za jedna stronę 1800 znaków ze spacjami): stawka netto za usługę w cenniku: 39,00 zł za stronę 1800 zzs Koszt tłumacza: 22,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Koszt weryfikatora: 10,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Przewidywany koszt administracyjny oraz ryzyko zarządzania projektem około 2,5% wartości zlecenia: 1,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Zysk i rezerwa: 6,00 zł netto za stronę 1800 zzs, a to wynosi 15,5% zyskowności na tej pozycji w cenniku za stronę 1800 zzs.
Za jedną stronę tłumaczenia i weryfikacji należy uwzględnić ilości stron jakie wykonuje w ciągu jednej godziny doświadczony tłumacz oraz weryfikator, tj.:
Wynagrodzenie tłumacza: 22,00 zł brutto x 1,5 strony (doświadczony tłumacz wykonuje 1,5 2 strony tłumaczenia tekstu będącego przedmiotem zamówienia w ciągu jednej godziny pracy posługując się profesjonalnym oprogramowaniem typu CAT*, co pozwala na przetłumaczenie 0,5-1 strony więcej w stosunku do pracy bez profesjonalnego oprogramowania. Oprogramowanie typu CAT* nie należy utożsamiać z tłumaczeniem maszynowym opartym na zupełnie innej technologii).
22,00 zł brutto x 1,5 strony x 1 godzina = 33,00zł brutto za 1 godzinę pracy Wynagrodzenie weryfikatora: 10,00 zł brutto x 3 strony (doświadczony weryfikator wykonuje do 3 stron weryfikacji tekstu będącego przedmiotem zamówienia w ciągu jednej godziny
pracy posługując się profesjonalnym oprogramowaniem typu CAT*, co pozwala na weryfikacje 1-2 strony więcej w stosunku do pracy bez profesjonalnego oprogramowania.
Oprogramowanie typu CAT* nie należy utożsamiać z tłumaczeniem maszynowym opartym na zupełnie innej technologii).
10,00 zł brutto x 3 strony x 1 godzina = 30,00 zł brutto Zatem wynagrodzenie tłumacza wynoszące 33,00 zł brutto za godzinę pracy jak i wynagrodzenie weryfikatora wynoszące 30,00 zł brutto za godzinę pracy jest odpowiednie do rangi związanej z doświadczeniem oraz specjalizacją tłumacza i weryfikatora pracującego za pośrednictwem biura tłumaczeń.
Ponieważ doświadczony tłumacz tłumaczy 1-1,5 strony rozliczeniowej na godzinę, dlatego wskazana przez Zamawiającego w opisie przedmiotu zamówienia ilość stron w trybie zwykłym (tj. do 5 stron na jeden dzień roboczy) jest jak najbardziej możliwa do realizacji w zakresie tłumaczenia oraz niezależnej weryfikacji.
Pozycja 2: tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie zwykłym z języka polskiego na język obcy dla całej grupy językowej A (za jedna stronę 1800 znaków ze spacjami): stawka netto za usługę w cenniku: 47,00 zł za stronę 1800 zzs Koszt tłumacza: 25,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Koszt weryfikatora: 10,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Stały koszt administracyjny oraz ryzyko zarządzania projektem około 2% wartości zlecenia:
1,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Zysk i rezerwa: 11,00 zł netto za stronę 1800 zzs, a to wynosi 23,5% zyskowności na tej pozycji w cenniku za stronę 1800 zzs.
Wynagrodzenie tłumacza: 25,00 zł brutto x 1,5 strony (doświadczony tłumacz wykonuje 1,5 2 strony tłumaczenia tekstu będącego przedmiotem zamówienia w ciągu jednej godziny pracy posługując się profesjonalnym oprogramowaniem typu CAT*, co pozwala na przetłumaczenie 0,5-1 strony więcej w stosunku do pracy bez profesjonalnego oprogramowania. Oprogramowanie typu CAT* nie należy utożsamiać z tłumaczeniem maszynowym opartym na zupełnie innej technologii).
25,00 zł brutto x 1,5 strony x 1 godzina = 37,50 zł brutto za 1 godzinę pracy Wynagrodzenie weryfikatora: 10,00 zł brutto x 3 strony (doświadczony weryfikator wykonuje do 3 stron weryfikacji tekstu będącego przedmiotem zamówienia w ciągu jednej godziny pracy posługując się profesjonalnym oprogramowaniem typu CAT*, co pozwala na weryfikacje 1-2 strony więcej w stosunku do pracy bez profesjonalnego oprogramowania.
Oprogramowanie typu CAT* nie należy utożsamiać z tłumaczeniem maszynowym opartym na zupełnie innej technologii).
Zatem wynagrodzenie tłumacza wynoszące 37,50 zł brutto za godzinę pracy jak i wynagrodzenie weryfikatora wynoszące 30,00 zł brutto za godzinę pracy jest odpowiednie do rangi związanej z doświadczeniem oraz specjalizacją tłumacza i weryfikatora pracującego za pośrednictwem biura tłumaczeń.
Ponieważ doświadczony tłumacz tłumaczy 1-1,5 strony rozliczeniowej na godzinę, dlatego wskazana przez Zamawiającego w opisie przedmiotu zamówienia ilość stron w trybie zwykłym (tj. do 5 stron na jeden dzień roboczy) jest jak najbardziej możliwa do realizacji w zakresie tłumaczenia oraz niezależnej weryfikacji.
Pozycja 3: tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie ekspresowym z języka obcego na język polski dla całej grupy językowej A (za jedna stronę 1800 znaków ze spacjami): stawka netto za usługę w cenniku: 41,00 zł za stronę 1800 zzs Koszt tłumacza: 22,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Koszt weryfikatora: 10,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Stały koszt administracyjny oraz ryzyko zarządzania projektem około 2,4% wartości zlecenia:
1,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Zysk i rezerwa: 8 ,00 zł netto za stronę 1800 zzs a to wynosi 20% zyskowności na tej pozycji w cenniku za stronę 1800 zzs.
Wynagrodzenie tłumacza: 22,00 zł brutto x 1,5 strony (doświadczony tłumacz wykonuje 1,5 2 strony tłumaczenia tekstu będącego przedmiotem zamówienia w ciągu jednej godziny pracy posługując się profesjonalnym oprogramowaniem typu CAT*, co pozwala na przetłumaczenie 0,5-1 strony więcej w stosunku do pracy bez profesjonalnego oprogramowania. Oprogramowanie typu CAT* nie należy utożsamiać z tłumaczeniem maszynowym opartym na zupełnie innej technologii).
22,00 zł brutto x 1,5 strony x 1 godzina = 33,00 zł brutto za 1 godzinę pracy Wynagrodzenie weryfikatora: 10,00 zł brutto x 3 strony (doświadczony weryfikator wykonuje do 3 stron weryfikacji tekstu będącego przedmiotem zamówienia w ciągu jednej godziny pracy posługując się profesjonalnym oprogramowaniem typu CAT*, co pozwala na weryfikacje 1-2 strony więcej w stosunku do pracy bez profesjonalnego oprogramowania.
10,00 zł brutto x 3 strony x 1 godzina = 30,00 zł brutto przy zapewnieniu minimalnej zyskowności 20%% na usłudze stanowiącej pozycję nr 3 w cenniku.
Zatem wynagrodzenie tłumacza wynoszące 33,00 zł brutto za godzinę pracy jak i wynagrodzenie weryfikatora wynoszące 30,00 zł brutto za godzinę pracy jest odpowiednie do rangi związanej z doświadczeniem oraz specjalizacją tłumacza i weryfikatora pracującego za pośrednictwem biura tłumaczeń.
Pozycja 4: tłumaczenia pisemne zwykłe w trybie ekspresowym z języka polskiego na język obcy dla całej grupy językowej A (za jedna stronę 1800 znaków ze spacjami) stawka netto za usługę w cenniku: 49,00 zł za stronę 1800 zzs Koszt tłumacza: 25,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Koszt weryfikatora: 10,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Stały koszt administracyjny oraz ryzyko zarządzania projektem około 2% wartości zlecenia:
1,00 zł brutto za stronę 1800 zzs Zysk i rezerwa: 13,00 zł netto za stronę 1800 zzs a to wynosi 26,5% zyskowności na tej pozycji w cenniku za stronę 1800 zzs.
Wynagrodzenie tłumacza: 25,00 zł brutto x 1,5 strony (doświadczony tłumacz wykonuje 1,5 2 strony tłumaczenia tekstu będącego przedmiotem zamówienia w ciągu jednej godziny pracy posługując się profesjonalnym oprogramowaniem typu CAT*, co pozwala na przetłumaczenie 0,5-1 strony więcej w stosunku do pracy bez profesjonalnego oprogramowania. Oprogramowanie typu CAT* nie należy utożsamiać z tłumaczeniem maszynowym opartym na zupełnie innej technologii).
25,00 zł brutto x 1,5 strony x 1 godzina = 37,50 zł brutto za 1 godzinę pracy Wynagrodzenie weryfikatora: 10,00 zł brutto x 3 strony (doświadczony weryfikator wykonuje do 3 stron weryfikacji tekstu będącego przedmiotem zamówienia w ciągu jednej godziny pracy posługując się profesjonalnym oprogramowaniem typu CAT*, co pozwala na weryfikacje 1-2 strony więcej w stosunku do pracy bez profesjonalnego oprogramowania.
Oprogramowanie typu CAT* nie należy utożsamiać z tłumaczeniem maszynowym opartym na zupełnie innej technologii).
Zatem wynagrodzenie tłumacza wynoszące 37,50 zł brutto za godzinę pracy jak i wynagrodzenie weryfikatora wynoszące 30,00 zł brutto za godzinę pracy jest odpowiednie do rangi związanej z doświadczeniem oraz specjalizacją tłumacza i weryfikatora pracującego za pośrednictwem biura tłumaczeń. (...)
Na potwierdzenie wysokości oferowanych stawek jednostkowych - załączamy do wyjaśnień przykładowe faktury VAT za wykonane usługi tłumaczeń w ciągu ostatnich miesięcy na rzecz Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
W przypadku pozostałych pozycji cenowych - nie wskazanych przez Zamawiającego w wezwaniu - osiągamy również należyty zysk i założenia cenowe uwzględniają wynagrodzenie tłumaczy i weryfikatorów co najmniej na poziomie wskazanym w niniejszych wyjaśnieniach a średni zysk w pozostałych pozycjach wynosi co najmniej 20-23%.
W przypadku konieczności wyjaśnienia pozostałych cen jednostkowych - Wykonawca pozostaje do dyspozycji Zamawiającego. (.)
Do pisma zostały załączone dowody w postaci: Referencji Wykonawcy wystawionych przez: Urząd do Spraw Cudzoziemców, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Środowiska, Ministerstwo Klimatu (dwie referencje), Kancelaria Prezesa Rady Ministrów oraz faktury wystawione przez tłumaczy współpracujących z Wykonawcą, a także przykładowe faktury VAT za wykonane usługi tłumaczeń w ciągu ostatnich miesięcy na rzecz Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Izba zważyła, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie potwierdziły się bowiem zarzuty odwołania, w granicach których Izba orzeka.
Przyjmując sposób sformułowania zarzutów w petitum odwołania, Izba wskazuje:
Ad zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp Stosownie do art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Zgodnie natomiast z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w Nadto w myśl art. 224 ust. 5 ustawy Pzp Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.
Przyjmuje się że cena rażąco niska to taka, która jest nierealistyczna, nie pozwala na należyte wykonanie przedmiotu zamówienia, nie uwzględnia jego specyfiki, jak też jest ceną nierynkową, tj. nie występuje na danym rynku, na którym ceny wyznaczane są m.in. poprzez ogólną sytuację gospodarczą panującą w danej branży i jej otoczeniu biznesowym oraz postęp technologiczno-organizacyjny.
W przypadku zaistnienia po stronie zamawiającego wątpliwości co do ceny oferty lub jej istotnych części składowych, przed podjęciem decyzji o odrzuceniu takiej oferty, winien wystąpić do wykonawcy o stosowne wyjaśnienia. W myśl bowiem art. 224 ust. 1 Pzp Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych..
Rozstrzygając spór w zakresie zaistnienia przesłanki odrzucenia oferty wykonawcy, o której mowa w 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, Izba ocenia czynność zamawiającego, polegającą na ocenie złożonych przez wykonawcę wyjaśnień, w szczególności w kontekście treści wezwania do ich złożenia, opisu przedmiotu zamówienia zawartego w dokumentach zamówienia oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie.
Przechodząc od powyższy uwag na grunt analizowanej sprawy, zauważenia wymaga, że Zamawiający wezwał Przystępującego do wyjaśnień ceny powyżej przedstawionym pismem z 16 lutego 2022 r. Z uwagi na różnice istniejące pomiędzy uczestnikami postępowania w interpretacji tego pisma, w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia
wymaga jakich informacji oczekiwał Zamawiający od wykonawcy Lingua Lab.
Ze stanowiska prezentowanego przez Odwołującego wynika, że w wykonaniu wezwania wykonawca Lingua Lab powinien przedstawić szczegółową kalkulację wszystkich kosztów realizacji zamówienia, w tym z uwzględnieniem szczegółowych wymogów procesu tłumaczeniowego realizowanego zgodnie ze standardami normy ISO 17100:2015. Jak natomiast stwierdził na rozprawie Zamawiający, wzywając do wyjaśnień oczekiwał ich udzielenia w odniesieniu do poz.1 - 4 oferty, ponieważ co do tych stawek powziął wątpliwości. Z kolei według Przystępującego, wezwanie dotyczy pierwszych czterech pozycji ceny ofertowej, a co do pozostałych natomiast ma charakter ogólny i stosując się do tak rozumianego wezwania, złożył wyjaśnienia szczegółowe w zakresie poz. 1 - 4 oraz ogólne w pozostałym zakresie.
W ocenie Izby należy uznać stanowisko Przystępującego za uzasadnione. Treść wezwania do wyjaśnień wskazuje, że zostało ono wystosowane przez Zamawiającego w związku z tym, że w szczególności istotne części składowe ceny przedstawione w poz. 1- 4 formularza cenowego budziły jego wątpliwości, co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia oraz wynikającymi z odrębnych przepisów. Koresponduje to ze stwierdzeniem Odwołującego przedstawionym na rozprawie, że usługi dotyczące grupy A, o których mowa w pierwszych czterech pozycjach formularza cenowego, stanowią 66% całości zamówienia. Zamawiający dał wyraz temu, że oczekuje wyjaśnień tym pozycji z uwzględnieniem metodologii zaprezentowanej przez Lingua Lab w odwołaniu do KIO z 11 października 2021 r., zaznaczając, że cena jednostkowa stawki tłumaczenia powinna uwzględniać co najmniej: wynagrodzenia tłumacza i weryfikatora, ryzyko wykonawcy, wynagrodzenie wykonawcy, w tym zysk i koszty administracyjne i organizacyjne.
Jak zostało przedstawione w ustaleniach Izby powyżej, wyjaśnienia złożone przez Przystępującego w pierwszej części przedstawiają metodologię tworzenia ceny w postępowaniu, w tym uwzględniane przez niego czynniki wpływające na jej ukształtowanie, odniesienie się do wskazanego w wezwaniu postępowania o udzielenie zamówienia i zaoferowanych tam stawek, a następnie zawierają szczegółowe wyliczenia zaoferowanych stawek w poz. 1 - 4 Formularza cenowego, w tym koszty tłumacza, koszt weryfikatora, przewidywane koszty administracyjne, ryzyko zarządzania projektem, zysk i rezerwę.
Zawierają także sposób kalkulacji stawki zaoferowanej w ofercie w odniesieniu do tłumacza i weryfikatora.
Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Odwołującego, że Przystępujący nie zastosował się do wezwania Zamawiającego.
Nadto treść wyjaśnień i złożone przez wykonawcę Lingua Lab dowody wskazują, że zaoferowane stawki są realne. W związku z tym w ocenie Izby Zamawiający zasadnie ocenił, że złożone wyjaśnienia wraz z dowodami uzasadniają podane w ofercie ceny. Skład orzekający Izby podziela argumentację Zamawiającego przedstawioną powyżej, wskazującą na brak zasadności zarzutu, w szczególności zawartą w pkt a - g odpowiedzi na odwołanie.
Nie ma sporu co do tego, że Zamawiający nie określił wymogów, co do wielkości, jaką w zamówieniu mają stanowić koszty ogólne. W swoich wyjaśnieniach Przystępujący przedstawił wielkości kosztów ogólnych oscylujące w granicach 2-2,5% w odniesieniu do pierwszych czterech pozycji. Zgodzić się należy z Przystępującym, że wielkość procentowa ww. kosztów, określona w odniesieniu do poz. 1 - 4 na ok 2,5%, nie dotyczy całego zamówienia. Zauważenia bowiem wymaga, że jak wyżej wskazano Formularz cenowy zawiera 18 pozycji, w tym wycenę usług dla grupy B, gdzie np. w poz. 8 za tłumaczenia pisemne w trybie zwykłym z języka polskiego na język obcy została zaoferowana przez Lingua Lab cena jednostkowa netto 75 zł przy 2000 stronach rozliczeniowych, zaś w poz. 10 za tłumaczenie ekspresowe - cena 80 zł netto przy 500 stronach rozliczeniowych.
Nadto załączone do wyjaśnień dowody w postaci faktur wskazują na różne stawki, w tym zdecydowanie niższe niż zaoferowane przez Przystępującego w postępowaniu. Gro z nich wskazuje na stawki 18 zł i 20 zł za tłumaczenie tekstu z języka polskiego na angielski.
Są też stawki w wysokości 17 zł, jak też 22 na 24, 25,30 i jedna w wysokości 35 zł.
W związku z tym nie można przyjąć, że przewidziane przez Przystępującego dla tłumacza w niniejszym postępowaniu dla poz. 1 i 3, stawka 22 zł zaś w poz. 2 i 4 stawka 25 zł są rażąco niskie. Należy bowiem rozróżnić ceny niskie od cen rażąco niskich. Tylko te
drugie, jako nierealistyczne dyskwalifikują ofertę. Skoro zostało wykazane przez Przystępującego, że występują na rynku stawki przez niego przyjęte w postępowaniu do kalkulacji ceny oferty, a nawet niższe, to nie można zgodzić się z oceną Odwołującego, że zaoferowane w postępowaniu stawki są rażąco niskie. Tym bardziej, że Odwołujący nie przedstawił dowodów na poparcie swojego stanowiska. Odwołujący nie przedstawił także dowodów na okoliczność swoich twierdzeń, że tłumaczenia z i na język np. hiszpański są droższe niż tłumaczenia z i na język angielski. Jak natomiast stwierdził Przystępujący, w jego przypadku nie występują wskazane przez Odwołującego różnice w stawkach.
Za rażąco niskie nie można także uznać stawek w wysokości 10 zł dla weryfikacji przyjętych dla tych pozycji. Przystępujący przedstawił przyjęte w tym zakresie założenia tj. że doświadczony weryfikator wykonuje do 3 stron weryfikacji tekstu będącego przedmiotem zamówienia w ciągu jednej godziny posługując się profesjonalnym oprogramowaniem typu CAT, co pozwala na weryfikację 1-2 strony więcej w stosunku do pracy bez profesjonalnego oprogramowania. Odwołujący nie przedstawił argumentów wskazujących na brak zasadności takiego stanowiska.
Z tych względów należy uznać, że nie zostało wykazane, aby Zamawiający niezasadnie uznał, że wyjaśnienia złożone przez Przystępującego uzasadniają zaoferowane przez tego wykonawcę w Formularzu cenowym w poz. 1 - 4 stawki netto za usługę wynoszące odpowiednio: 39 zł, 47 zł, 41 zł, 49 zł.
Złożone przez Przystępującego protokoły odbioru z 26 i 31 października 2018 r, do umowy zawartej z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu w dniu 2 października 2018 r. potwierdzają bowiem, iż w zakres usługi wchodziło: tłumaczenie pisemne tekstów z języka polskiego na język angielski (British English), z języka angielskiego, niemieckiego, hiszpańskiego i włoskiego na język polski oraz z języka hiszpańskiego i włoskiego na język angielski wraz z korektą i weryfikacją, Partia I i II.
W ocenie Izby wbrew sugestiom Odwołującego protokoły te są przydatne dla rozpoznania analizowanego zarzutu. Nie potwierdzają one bowiem jedynie doświadczenia wykonawcy. Jest w nich bowiem wskazana wartość brutto zamówienia oraz ilość przetłumaczonych stron. Pozwala to zatem na obliczenie wynagrodzenia wykonawcy za stronę tłumaczenia (odpowiednio: dla Partii I - 164 388,90 zł przy 2379 stronach i dla Partii II - 23494,00 zł przy 340 stronach), przy jednoczesnym uwzględnieniu w tych kwotach korekty i weryfikacji.
Nie można także podzielić stanowiska Odwołującego, że w swoich wyjaśnieniach Przystępujący powinien wykazać kalkulację ceny dla tych tłumaczy, których wskazał w ofercie. W ocenie Izby takie stanowisko nie wynika bowiem z treści wezwania do wyjaśnień.
Zamawiający nie wymagał przedstawienia kalkulacji w rozbiciu na poszczególne osoby wskazane w wykazie osób.
Nie można także uznać za potwierdzone wniosków Odwołującego wywiedzionych przez niego z analizy złożonych przez Przystępującego wyjaśnień i załączonych dowodów w zakresie podatku VAT. Wobec wykazania przez Przystępującego realności stawek zaoferowanych w poz. 1 - 4 Formularza cenowego, za pozostające bez znaczenia dla rozpatrzenia obecnego sporu, należy uznać brak udowodnienia przez tego wykonawcę twierdzenia, że znaczący procent zatrudnionych przez niego tłumaczy jest płatnikiem VAT.
Jak wyżej wskazano Formularz cenowy zawierał 18 pozycji, a zgodnie z wezwaniem do wyjaśnień, Przystępujący miał wykazać prawidłowość kalkulacji czterech z nich, co uczynił przedstawiając na tę okoliczność dowody. To, że część z tych dowodów wskazuje na zwolnienie z podatku VAT nie musi automatycznie oznaczać, że analogiczna sytuacja występuje w odniesieniu do pozostałych usług wskazanych w tym Formularzu.
Ad zarzut naruszenia art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp Zgodnie z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp: Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; przejrzysty; Zauważenia wymaga, że naruszenia zasad określnych w ww. przepisie Odwołujący nie łączy z naruszeniem określonego przepisu ustawy Pzp, np. art. 18 ust. 3 ustawy Pzp, pomimo, iż naruszenia wskazanych zasad postępowania dopatruje się w braku odtajnienia wyjaśnień wykonawcy Lingua Lab dotyczących wykazu osób przeznaczonych do realizacji zamówienia, podkreślając, że wykaz osób jest kluczowy dla ustalenia osób skierowanych do
realizacji zamówienia po rażąco niskich stawkach wskazanych przez wykonawcę Lingua Lab w jego ofercie.
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Graf orzeczniczy
Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.
Ten wyrok cytuje (4)
- KIO 720/21uwzględniono29 marca 2021Świadczenie usług tłumaczeniowych
- KIO 902/21(nie ma w bazie)
- KIO 1443/21(nie ma w bazie)
- KIO 397/22oddalono3 marca 2022usługę sukcesywnego tłumaczenia pisemnego i korekty językowej na potrzeby Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z podziałem na 5 części
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 812/26oddalono30 marca 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 5 Pzp (4 wspólne przepisy)
- KIO 896/26oddalono31 marca 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 5 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 706/26oddalono31 marca 2026Budowa kanalizacji sanitarnej w aglomeracji Zawonia, etap I Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości BudczyceWspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 5 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 609/26oddalono27 marca 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 5 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 739/26oddalono30 marca 2026Organizacja i przeprowadzenie warsztatów edukacyjnych szkołach podstawowych uczestniczących w Programie dla szkół w roku szkolnym 2025/2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 646/26oddalono26 marca 2026Budowa i przebudowa ulicy Bedońskiej w Justynowie wraz z budową sieci kanalizacji deszczowej i sanitarnejWspólna podstawa: art. 224 ust. 5 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 551/26oddalono20 marca 2026Odcinek 2 - roboty budowlane na linii kolejowej nr 201 odc. Maksymilianowo – WierzchucinWspólna podstawa: art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp (2 wspólne przepisy)
- KIO 650/26uwzględniono31 marca 2026Świadczenie usług kompleksowej i bieżącej obsługi prawnej na rzecz Portu Czystej Energii Sp. z o.o.Wspólna podstawa: art. 224 ust. 5 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (2 wspólne przepisy)