Wyrok KIO 415/26 z 10 marca 2026

Zamawiający Wielkopolskie Centrum Onkologii z siedzibą w Poznaniu (dalej jako „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie podstawowym na usługi pn. „Całodobowa ochrona osób i mienia dla Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Pile” (nr postępowania 166/2025). Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 8 stycznia 2026 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem 2026/BZP 00011800/01. Do ww. postępowania o udzielenie zamówienia zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., dalej „ustawa Pzp”). Wartość szacunkowa zamówienia nie przekracza progów unijnych, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.

W dniu 28 stycznia 2026 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia DGP Security Partner sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Dersław sp. z o.o. z siedzibą w Zawadzie, CTG sp. z o.o. z siedzibą w Legnicy (dalej jako „Odwołujący”) wnieśli odwołanie wobec czynności wyboru oferty wykonawcy Ekotrade sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej jako „Ekotrade”) i zaniechania wezwania Ekotrade do wyjaśniania ceny usługi, w tym ceny jednostkowej. Odwołujący zarzucił naruszenie przez Zamawiającego art. 224 ust. 1, 2 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 16 i art.

17 ustawy Pzp w zw. z art. 287 ustawy Pzp w zw. z art. 266 ustawy Pzp poprzez: a)błędną ocenę treści oferty złożonej przez Ekotrade i uznanie, iż spełnia ona wymagania określone w ustawie Pzp oraz warunki zamówienia, w szczególności SW Z podczas gdy cena całkowita zaoferowana w treści oferty jest rażąco niska, w tym cena jednostkowa (istotna część składowa ceny) za czynności ujęte w pozycji nr 1 w formularzu cenowym załączniku nr 3 do SW Z pn. „stawka godzinowa” (za jedną roboczogodzinę netto), budzi uzasadnione wątpliwości czy Wykonawca skalkulował pełny zakres przedmiotu zamówienia (a tym samym przyszłego zobowiązania umownego) i czy jest on w stanie wykonać przedmiot zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego, w szczególności z uwagi na: konieczność zapewnienia pracownikom praw pracowniczych, uwzględnienia wynikających z SW Z kosztów pracowniczych oraz innych kosztów realizacji

zamówienia, b)zaniechanie wezwania Ekotrade do wyjaśniania całkowitej ceny usługi, w tym ceny jednostkowej (istotnej części składowej ceny) za czynności ujęte w pozycji nr 1 w formularzu cenowym załączniku nr 3 do SW Z pn. „stawka godzinowa” (za jedną roboczogodzinę netto), w tym złożenia dowodów, w celu wykluczenia podstaw do odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę całkowitą, w tym rażącą niską cenę jednostkową (istotną część składową ceny) za czynności ujęte w pozycji nr 1 w formularzu cenowym załączniku nr 3 do SW Z pn. „stawka godzinowa” (za jedną roboczogodzinę netto) w stosunku do przedmiotu zamówienia, która to cena całkowita, jak i cena jednostkowa budzi wątpliwości, co do skalkulowania przez ww. wykonawcę pełnego zakresu przedmiotu zamówienia (a tym samym przyszłego zobowiązania umownego), jak i co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego oraz wynikającymi z odrębnych przepisów, w szczególności z uwagi na: konieczność zapewnienia pracownikom praw pracowniczych, uwzględnienia wynikających z SW Z kosztów pracowniczych oraz innych kosztów realizacji zamówienia, a w konsekwencji wybór oferty Ekontrade mimo, iż oferta ta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, w tym rażąco niską cenę jednostkową za pozycję pn. stawka godzinowa; przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co przejawiało się jak opisano powyżej.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, dokonania ponownego badania i oceny ofert, a w tym nakazanie Zamawiającemu wezwania wykonawcy Ekotrade do wyjaśniania całkowitej ceny usługi, w tym ceny jednostkowej za pozycję pn. „stawka godzinowa” (za jedną roboczogodzinę netto) w tym złożenia dowodów, w celu wykluczenia podstaw do odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę ww. usług, w tym cenę jednostkową za pozycję pn. „stawka godzinowa” (za jedną roboczogodzinę netto) w stosunku do przedmiotu zamówienia, która budzi wątpliwości, co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego oraz wynikającymi z odrębnych przepisów.

Zamawiający w dniu 2 marca 2026 r. złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron postępowania odwoławczego, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniając akta sprawy odwoławczej, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba ustaliła, że do postępowania odwoławczego nie zgłoszono przystąpień.

Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania w całości na podstawie art. 528 ustawy Pzp.

Izba uznała, że Odwołujący, jako podmiot zainteresowany uzyskaniem zamówienia, który złożył ofertę w postępowaniu a w drodze wniesionego odwołania dąży do unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej i powtórzenia czynności badania i oceny ofert, posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp, czym wypełnił materialnoprawne przesłanki dopuszczalności odwołania, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.

Izba rozstrzygając sprawę uwzględniła dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia przekazaną przez Zamawiającego, w szczególności SW Z wraz z załącznikami, oferty wykonawców, zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej. Izba dopuściła i przeprowadziła także dowody z dokumentów złożonych przez Odwołującego na rozprawie: -korespondencja prowadzona przez Odwołującego z Zamawiającym 28 stycznia 2026 r. (przekazanie kopii odwołania, przekazanie informacji o wartości szacunkowej zamówienia), -umowa nr 95/2023 zawarta przez Zamawiającego z Agencją Detektywistyczną i Ochrony JOKER sp. z o.o. dnia 30 stycznia 2024 r. (pakiet nr 3) na świadczenie całodobowego dozoru, ochrony osób i mienia oraz obiektów Wielkopolskiego Centrum Onkologii Ośrodka radioterapii w Pile od dnia 1.02.2014 r. do 31.01.2026 r. wraz aneksami oraz wnioskami wykonawcy o waloryzację wynagrodzenia, -wyciąg z dokumentów zamówienia dotyczących postępowania nr 95/2023 na usługi całodobowej ochrony fizycznej osób i mienia – 3 pakiety (SWZ wraz z załącznikami, wyjaśnienia treści SWZ), na okoliczności wynikające z treści tych dokumentów, podane przez Odwołującego do protokołu.

Izba ustaliła, co następuje:

Przedmiotem zamówienia jest całodobowa ochrona fizyczna osób i mienia dla Wielkopolskiego Centrum Onkologii

w Pile, ul. Rydygiera Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia zawarto w załączniku nr 2 do SW Z. Okres realizacji zamówienia ustalono na 17 miesięcy.

Wraz z ofertą należało złożyć formularz cenowy – załącznik nr 3 do SW Z, w którym wykonawca zobowiązany był podać stawkę godzinową netto/brutto, a następnie przemnożyć ją przez liczbę godzin (15 352) i podać wartość netto, brutto i wartość VAT. Ponadto należało podać cenę netto/brutto za miesięczny abonament oraz – po przemnożeniu przez 17 miesięcy – podać wartość netto, brutto i wartość VAT. Następnie należało podać wartość łączną (netto, brutto, VAT).

Zamawiający udzielił wyjaśnień treści SWZ wskazując:

-w odpowiedzi na pytanie nr 2: Czy Zamawiający dopuszcza do realizacji osoby niepełnosprawne? Odpowiedź:

Dopuszcza się realizację zamówienia przez osoby niepełnosprawne. Zamawiający podkreśla jednak, że niepełnosprawność pracownika nie może mieć wpływu na prawidłową realizację usługi ochrony i zapewnienia bezpieczeństwa. Wykonawca ma obowiązek takiego doboru pracowników, aby spełniali oni wymogi pozwalające na właściwe wykonywanie wszystkich obowiązków w tym m.in. szybką weryfikację otrzymanych sygnałów alarmowych, przeciwdziałanie przestępstwom, realizację obchodów w obiekcie o dużej powierzchni. Dodatkowo pracownicy ochrony zobowiązani są do pomocy pacjentom niepełnosprawnym przy wsiadaniu na wózki, wejściu do obiektu itp.

W związku z powyższym usługa nie może być realizowana przez osoby o stopniu niepełnosprawności wyższym niż umiarkowany (druga grupa) bez orzeczeń specjalnych i 50% godzin usługi musi być zrealizowane przez osoby bez jakiegokolwiek orzeczenia o niepełnosprawności; -w odpowiedzi na pytanie nr 3: Czy każda godzina pracy pracowników ochrony ma być przepracowana w ramach umowy o pracę? Odpowiedź: Osoby realizujące usługę, w tym pracownicy grup interwencyjnych, muszą być zatrudnieni na podstawie umowy o pracę (każda godzina pracy).

W postępowaniu złożono sześć ofert. Wykonawca Ekotrade sp. z o.o. zaoferował najniższą cenę – 521 990,56 zł netto (642 048,39 zł brutto), podając w formularzu cenowym stawkę godzinową netto 33,78 zł. Stawki godzinowe netto wskazane przez innych wykonawców wynosiły odpowiednio 35,30 zł, 34,65 zł, 37,82 zł, 38,86 zł, 40,99zł.

Zamawiający 23 stycznia 2026 r. zawiadomił wykonawców o wyborze oferty wykonawcy Ekotrade sp. z o.o. jako najkorzystniejszej w postępowaniu. Oferta Odwołującego zajęła drugie miejsce w rankingu ofert.

Izba zważyła, co następuje:

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba uznała odwołanie za zasadne.

Zgodnie z art. 16 ustawy Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny. W myśl art. 17 ust. 2 ustawy Pzp zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy. Zgodnie zaś z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

Nie była w sprawie sporna okoliczność, że wobec oferty wykonawcy Ekotrade sp. z o.o. nie zachodzą przesłanki określone w art. 224 ust. 2 ustawy Pzp, obligujące Zamawiającego do skierowania wezwania do wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny. Odwołujący wskazywał natomiast na konieczność wezwania ww. wykonawcy do wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, podnosząc, że cena oferty Ekotrade sp. z o.o., w szczególności zaś przyjęta w formularzu cenowym stawka za roboczogodzinę świadczenia usług, powinna wzbudzić wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów.

Izba wskazuje, że norma zawarta w art. 224 ust. 1 ustawy Pzp stanowi generalną podstawę wystąpienia przez zamawiającego do wykonawcy z wezwaniem do udzielenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu. Przepis ten nie określa sztywnych reguł wystąpienia z takim wezwaniem, lecz daje taką sposobność każdorazowo, gdy zamawiający poweźmie lub powinien powziąć wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę.

Dotyczy to także sytuacji, w której to istotne części składowe ceny budzą wątpliwości zamawiającego, mimo że cena całkowita sama w sobie takich wątpliwości nie budzi i nie odbiega istotnie od wartości zamówienia czy średniej arytmetycznej cen złożonych ofert. W przypadku przedmiotowego zamówienia stawka godzinowa podawana przez wykonawców w formularzu cenowym niewątpliwie stanowiła istotną część składową ceny, jako stawka bazowa, która

determinowała cenę całkowitą za świadczenie usług. Stawka godzinowa ma ponadto zasadnicze znaczenie dla rozliczania wynagrodzenia, zgodnie bowiem z § 6 ust. 2 projektowanych postanowień umowy miesięczne wynagrodzenie za wykonywanie usług będzie naliczane na podstawie liczby przepracowanych roboczogodzin w miesiącu, powiększone o miesięczny abonament z tytułu monitorowania oraz gotowości do podjęcia interwencji. W konsekwencji przyjęcie stawki godzinowej na nierynkowym, zaniżonym poziomie wpływać może na nierentowność całego zamówienia.

Izba stwierdziła, że Odwołujący przedstawił w treści odwołania szeroko zakrojoną argumentację odnoszącą się do elementów kosztowych wpływających na wysokość stawki godzinowej. W szczególności zwrócił uwagę na wyjaśnienia treści SW Z udzielone przez Zamawiającego dotyczące obowiązku zatrudnienia personelu na umowę o pracę oraz ograniczeń w zakresie realizacji zamówienia przez osoby niepełnosprawne („usługa nie może być realizowana przez osoby o stopniu niepełnosprawności wyższym niż umiarkowany (druga grupa) bez orzeczeń specjalnych i 50% godzin usługi musi być zrealizowane przez osoby bez jakichkolwiek orzeczeń o niepełnosprawności”), co wpływa na możliwy do uwzględnienia przy kalkulacji stawki godzinowej poziom dofinansowania z PFRON. Odwołujący na stronach 7-12 odwołania przedstawił możliwe do zastosowania poziomy dofinansowania, jak i szczegółowe obliczenia uwzględniające wymagane w świetle obowiązujących przepisów koszty pracy w odniesieniu do osób pełnosprawnych i niepełnosprawnych, z których wynika, że minimalne koszty w przeliczeniu na stawkę godzinową kształtują się na poziomie 34,49 zł netto. Obliczenia te nie zostały w postępowaniu odwoławczym w żaden sposób podważone, podczas gdy kwestia prawidłowości przyjętej stawki godzinowej ma w przedmiotowym postępowaniu newralgiczne znaczenie i musi ona zostać ustalona w wysokości gwarantującej zgodność zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie oraz zgodność z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego.

Izba podkreśla, że postępowanie odwoławcze ma ściśle kontradyktoryjny charakter, co oznacza, że spór toczą strony postępowania i to one mają obowiązek przedstawienia twierdzeń, a także dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Rolą stron, między którymi toczy się spór, jest zatem udowodnienie swoich racji i obrona prezentowanych stanowisk, zaś rola Izby sprowadza się do oceny prezentowanego w toku postępowania odwoławczego materiału dowodowego. Inicjatywa stron w przedstawianiu twierdzeń i dowodów na ich poparcie ma zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie postępowania, determinuje jego wynik. W rozpoznawanej sprawie twierdzenia zawarte w odwołaniu, w szczególności założenia cenotwórcze i szczegółowe wyliczenia przedstawione przez Odwołującego, nie zostały podważone. Zamawiający co prawda złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, niemniej stanowisko tam zawarte zostało sprowadzone głównie do wyrażenia opinii, że Zamawiający nie miał wątpliwości dotyczących ceny oferty wybranego wykonawcy, nie odbiegała ona znacznie od wartości szacunkowej ani średniej arytmetycznej cen ofert. Z kolei wskazywanie przez Zamawiającego na wysokość minimalnej stawki godzinowej obowiązującej od 1 stycznia 2026 r. jest o tyle nie trafione, że minimalna stawka godzinowa, zgodnie z art. 1 pkt 1a ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1773) to minimalna wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przysługująca przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi. Zamawiający zaś wymaga zatrudnienia pracowników ochrony na umowę o pracę. Izba podkreśla, że wykonawcy kalkulując ofertę musieli wziąć pod uwagę wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującą od 1 stycznia 2026 r. Jedynym konkretnym argumentem podniesionym przez Zamawiającego w sprawie było powołanie się na okoliczność, że „wykonawca aktualnie świadczący usługi na rzecz Zamawiającego otrzymuje stawkę godzinową netto w wysokości 33,70 zł, więc nie sposób przyjąć, że nowy wykonawca proponujący stawkę godzinową 33,78 zł netto czyni to po rażąco niskiej cenie”. Twierdzenia te zostały jednak podważone dowodami złożonymi przez Odwołującego na rozprawie, które wskazują, że stawka netto 33,70 zł obowiązywała w 2025 r., natomiast w 2026 r. stawka ta wynosi już 34,90 zł netto ( umowa nr 95/2023 wraz aneksami oraz wnioskami wykonawcy o waloryzację wynagrodzenia). Jest to zatem stawka wyższa niż zaoferowana przez Ekotrade sp. z o.o.

Dowody złożone przez Odwołującego Izba uznała za wiarygodne. Zamawiający nie stawił się na rozprawie, w związku z czym nie odparł twierdzeń i dowodów, które zostały podczas rozprawy przedstawione. Jakkolwiek obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa, to niewątpliwie z perspektywy obrony interesów przeciwników sporu jest ona pożądana.

Z kolei wykonawca Ekotrade sp. z o.o. w ogóle do postępowania odwoławczego nie przystąpił, rezygnując z obrony swoich interesów.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze kontradyktoryjność postępowania odwoławczego Izba nie znalazła podstaw do tego, aby podważyć wiarygodność stanowiska Odwołującego. W efekcie Izba uwzględniła odwołanie i nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym wezwanie wykonawcy Ekotrade sp. z o.o. na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp do złożenia wyjaśnień, w

tym złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia ceny oferty, w szczególności wskazanej w formularzu cenowym stawki godzinowej.

Biorąc pod uwagę wszystko powyższe Izba stwierdziła, że odwołanie podlega uwzględnieniu i na podstawie art.

553 ustawy Pzp orzekła jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 i 575 ustawy Pzp oraz § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b) Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Art. 575 ustawy Pzp stanowi, że strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku. § 7 ust. 1 pkt 1 ww. Rozporządzenia stanowi, że w przypadku uwzględnienia odwołania przez Izbę w całości, koszty ponosi: zamawiający; w takim przypadku Izba zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego równowartość kwoty wpisu oraz koszty, o których mowa w § 5 pkt 2. Kosztami, o którym mowa w § 5 pkt 2, są uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego, w wysokości określonej na podstawie rachunków lub spisu kosztów, złożonych do akt sprawy obejmujące: a) koszty związane z dojazdem na wyznaczone posiedzenie lub rozprawę, b) wynagrodzenie i wydatki jednego pełnomocnika, jednak nieprzekraczające łącznie kwoty 3600 złotych, c) wynagrodzenie biegłych oraz zwrot poniesionych przez nich wydatków, jeżeli dowód z opinii biegłego został dopuszczony przez Izbę na wniosek strony lub uczestnika postępowania odwoławczego, d) inne uzasadnione wydatki, w tym koszty przeprowadzenia innych dowodów w postępowaniu odwoławczym niż dowód z opinii biegłego, dopuszczonych przez Izbę na wniosek strony lub uczestnika postępowania odwoławczego. Do kosztów postepowania odwoławczego zgodnie z § 5 ust. 1 ww.

Rozporządzenia zalicza się także wpis od odwołania.

Wobec uwzględnienia odwołania w całości Izba kosztami postępowania obciążyła Zamawiającego, zaliczając do kosztów wpis od odwołania uiszczony przez Odwołującego (7500 zł) oraz koszty poniesione przez Odwołującego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika (3600 zł) i zasądzając od Zamawiającego na rzecz Odwołującego ww. koszty w łącznej wysokości 11 100 zł.

Przewodnicząca

………….………….................