"Realizacja działań ochronnych określonych w PZO dla obszarów Natura 2000 Bory Chrobotkowe Karaska i Myszynieckie Bory Sasankowe oraz PO dla rezerwatu przyrody „Torfowisko Karaska” w 2026 roku”.

Przedmiotem zamówienia było wykonanie działań ochronnych określonych w:
1) Zarządzeniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2015 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Bory Chrobotkowe Karaska PLH140047 (Dz. Urz. Woj. Maz. 2015, poz. 3950);
2) Zarządzeniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 1 września 2022 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Bory Chrobotkowe Karaska PLH140047 (Dz. Urz. Woj. Maz. 2022, poz. 9106);
3) Zarządzeniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie Nr 31 z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Myszynieckie Bory Sasankowe PLH140049 (Dz. Urz. Woj. Maz. 2014, poz. 79);
4) Zarządzeniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z 17 maja 2018 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Torfowisko Karaska (Dz. Urz. Woj. Maz. 2028 r., poz. 5431),
obejmujących prace z zakresu ochrony przyrody polegające na uprzątaniu martwego drewna (w tym gałęzi) po zabiegach pielęgnacyjnych i trzebieżowych, usuwaniu nadmiernych ilości martwego drewna powstałego w wyniku procesów naturalnych, usuwaniu roślinności konkurencyjnej i płatowym odsłanianiu gleby na stanowisku sasanki otwartej (Pulsatilla patens), kształtowaniu biotopu cietrzewia - ograniczaniu sukcesji torfowiska wysokiego poprzez usuwanie podrostu sosnowego oraz kształtowanie strefy ekotonowej poprzez redukcję zadrzewienia i usuwanie odrostów na terenie ww. form ochrony przyrody w Nadleśnictwa Myszyniec w roku 2026.
Zakres rzeczowy przedmiotu zamówienia obejmował sumaryczne ilości prac z zakresu ochrony przyrody, wynikające z Załącznika nr 2 do SWZ, na który składały się rozmiar prac według grup czynności, czynności i lokalizacji.
Zakresy rzeczowe zestawione w załącznikach wchodzących w skład Załącznika nr 2 miały charakter szacunkowy.
Określony w Załączniku nr 3 do SWZ szczegółowy opis technologii wykonywania poszczególnych działań ochronnych (czynności) określał wymagania jakościowe odnoszące się do elementów składających się na przedmiot zamówienia (Załącznik nr 2 do SWZ).

Działania ochronne mające na celu stworzenie dogodnych warunków do rozwoju runa chrobotkowego, właściwego dla siedliska przyrodniczego 91T0 sosnowy bór chrobotkowy, poprzez przeciwdziałanie wzbogaceniu podłoża glebowego w substancje odżywcze zawarte w martwym drewnie powstałym po zabiegach pielęgnacyjnych drzewostanu oraz w wyniku działania procesów naturalnych.
Zakres prac będzie obejmował:
- uprzątanie pozostałości drzewnych powstałych po zabiegach pielęgnacyjnych drzewostanu (TWP, TPP) i cięciach przygodnych, tj. części po usuniętych drzewach, pozostających na powierzchni cięć, których ze względów jakościowych nie można przyporządkować do drewna użytkowego lub jego pozyskanie jest nieuzasadnione gospodarczo (konieczność zastosowania technologii zapewniającej ochronę warstwy runa), mowa tu o czubach, konarach, gałęziach;
- usuwanie martwego drewna wydzielonego w wyniku naturalnych procesów przyrodniczych, w zakresie: martwych drzew stojących nie mających wartości użytkowej, leżaniny, konarów i gałęzi nagromadzonych w wyniku działania czynników naturalnych;
- wywóz i utylizację biomasy uzyskanej w wyniku realizacji działań ochronnych.
Uprzątanie martwego drewna (w tym gałęzi) po zabiegu trzebieży wczesnej i późnej pozytywnej (TWP, TPP)oraz cięciach przygodnych polega na:
- ręcznym formowaniu stosów z pozostałości po pozyskanym surowcu drzewnym oraz z biomasy drzewnej zalegającej w wyniku działania czynników naturalnych w sposób umożliwiający ich załadunek na środki zrywkowe. Stosy winny być lokalizowane w sąsiedztwie szlaków zrywkowych, linii podziału powierzchniowego, lokalnych dróg, w miarę możliwości poza płatami plech chrobotka. Dopuszczalny jest załadunek mechaniczny części stosu, w takim zakresie aby nie doszło do naruszenia warstwy runa przez chwytak ładujący biomasę;
- zbiorze ręcznym gałęzi pozostałych na powierzchni po załadunku mechanicznym oraz ich ręcznym załadunku na środki zrywkowe lub transportowe.
Uwarunkowania przedsięwzięcia:
Działania ochronne nie mogą prowadzić do zniszczenia porostów występujących na powierzchni. Przy realizacji działań dopuszczalne jest użycie sprzętu mechanicznego przystosowanego do zrywki nasiębiernej, zapobiegającej zniszczeniu powierzchni siedliska. Poruszanie się sprzętem mechanicznym w płacie siedliska winno odbywać się po lokalnych drogach, liniach podziału powierzchniowego, szlakach zrywkowych, wskazanych na gruncie przez leśniczego.
Zakres działań ochronnych polegających na usuwaniu nadmiernych ilości martwego drewna powstałego w wyniku procesów naturalnych zależny jest od stopnia nasilenia czynników, tj. żer owadów, siła wiatru, itp. Z tego względu poszczególne powierzchnie będą się różniły rozmiarem prac przewidzianych do realizacji przedmiotowego działania. W ramach tego działania należy bezwzględnie chronić drzewa dziuplaste.
Procedura odbioru:
Odbiór prac nastąpi poprzez zweryfikowanie prawidłowości ich wykonania z opisem czynności, technologii realizacji i zakresem określonym dla kodu czynności a także dodatkowymi informacjami ujętymi w zleceniu oraz dokonanie pomiaru powierzchni wykonanego zabiegu (np. przy pomocy urządzeń wyposażonych w GPS). Rozliczenie z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Działania ochronne mają na celu stworzenie dogodnych warunków do kiełkowania nasion sasanki otwartej, poprzez zdarcie warstwy runa oraz warstwy organicznej gleby oraz stworzenie dogodnych warunków siedliskowych dla przedmiotu ochrony (świetlnych, troficznych i wilgotnościowych), poprzez przeciwdziałanie zaleganiu martwego drewna powstałego po zabiegach pielęgnacyjnych drzewostanu oraz w wyniku działania procesów naturalnych a także poprzez ograniczenie rozwoju roślinności konkurencyjnej.
1) Ręczne usunięcie gatunków konkurencyjnych wobec sasanki otwartej (tj. trzcinnik, jeżyna, śmiałek pogięty, borówka czernica, wrzos) w promieniu 5 m od stanowiska.
Sposób realizacji działania ochronnego:
Gatunki konkurencyjne tj. trzcinnik, jeżyna, śmiałek pogięty, borówka czernica, wrzos zwyczajny należy usuwać poprzez ich wyrywanie, wykopywanie, wykaszanie. Zabieg należy wykonać ręcznie przy użyciu narzędzi pomocniczych typu motyka, szpadel lub urządzeń mechanicznych typu kosa spalinowa. Sposób realizacji zabiegu należy dostosować indywidualnie do warunków siedliskowych panujących na stanowisku. Wskazane działania należy wykonać pod nadzorem właściwego leśniczego lub pracownika merytorycznego ds. ochrony przyrody.
Procedura odbioru:
2) Płatowe odsłanianie gleby w promieniu 5 m, w ilości co najmniej 10 płatów o pow. 0,5 m2 każdy – usuwanie pokrywy mszystej i zadarnionej w otoczeniu sasanki otwartej.
Warstwę mszystą lub zadarnioną runa oraz warstwę organiczną gleby należy zdzierać ręcznie przy użyciu narzędzi pomocniczych typu motyka lub szpadel. Pokrywę gleby winno się usuwać punktowo, poprzez tworzenie płatów odsłoniętej gleby wielkości nie większej niż 0,5 m2. Na powierzchni roboczej należy wykonać co najmniej 10 płatów. W przypadku gdy w obrębie stanowiska sasanki występują gatunki konkurencyjne, tj. borówka, wrzos, odsłaniania gleby należy prowadzić w miejscu ich występowania, poprzez ich wykopanie. Należy spulchnić glebę w miejscu odsłonięcia. W trakcie realizacji działania ochronnego nie można dopuścić do uszkodzenia osobników sasanki. Zabieg należy prowadzić w odległości 0,5 – 5 m od osobników kwitnących gatunku. Warstwa buforowa wielkości 0,5 m ma na celu utrzymanie właściwych warunków wilgotnościowych w obrębie osobników rzadkiej rośliny.
Biomasę powstałą w wyniku realizacji działania ochronnego należy uprzątnąć i rozrzucić poza powierzchnię wdrażania działania, w głąb drzewostanu, na odległość co najmniej 10 m od miejsca występowania przedmiotu ochrony. Działania będą realizowane pod nadzorem właściwego leśniczego lub pracownika merytorycznego ds. ochrony przyrody.
Procedura odbioru:
Odbiór prac nastąpi poprzez zweryfikowanie prawidłowości ich wykonania z opisem czynności, sposobem jej realizacji i ewentualnymi informacjami dodatkowymi ujętymi w zleceniu oraz dokonanie pomiaru powierzchni wykonanego zabiegu (np. przy pomocy: taśmy mierniczej, urządzeń wyposażonych w GPS) i określenie ilości wykonanych płatów poprzez ich policzenie.
3) Usuwanie martwego drewna w promieniu 10 m wokół stanowisk sasanki.
Uprzątnięcie powierzchni wokół osobników sasanki otwartej z martwego drewna zacieniającego stanowisko oraz wzbogacającego podłoże w substancje organiczne, poprzez usunięcie martwych drzew leżących i stojących nie spełniających wartości użytkowej (ścięcie, obalenie i zerwanie poza obszar realizacji zabiegu oraz inne potencjalne miejsca występowania przedmiotu ochrony), zbiór ręczny pozostałości poeksploatacyjnych po wykonanych zabiegach pielęgnacyjnych (CP, TWP, TPP) oraz gałęzi nagromadzonych na powierzchni w wyniku działania czynników naturalnych, usunięcie podszytu i podrostu gatunków liściastych i iglastych, z wyjątkiem jałowca, polegające na ich wyniesieniu i równomiernym rozłożeniu w odległości co najmniej 10 m od miejsca występowania osobników sasanki otwartej (poza obszar realizacji zabiegu oraz inne potencjalne miejsca występowania przedmiotu ochrony).
Działania będą realizowane pod nadzorem właściwego leśniczego lub pracownika merytorycznego ds. ochrony przyrody.
Procedura odbioru:

Działania ochronne polegające na kształtowaniu strefy ekotonowej (redukcja zadrzewienia i usuwanie odrostów).
Sposób realizacji działań ochronnych
W ramach działania należy wykonać cięcia regulujące zwarcie drzewostanu. Intensywność cięć powinna zmniejszać się w miarę oddalenia się od granicy powierzchni objętej zabiegiem. W efekcie prowadzonych cięć zwarcie drzewostanu powinno wynosić, w pasie szerokości 50 m – 10 %, w pasie szerokości 50 – 80 m – 30 %, na pozostałej powierzchni – 70 %. Cięcia należy prowadzić od strony północnej w kierunku południowym. Ciecia należy wykonać jak najbliżej gruntu. W ramach działania należy przy użyciu wykaszarki wykosić występujące na powierzchni odrośla drzew i krzewów. Zabieg wykaszania odrośli należy wykonać w 60% z pozostawieniem kęp odrośli oddalonych od siebie w granicach 3 – 6 m. Biomasę powstało w ramach zabiegu redukcji zwarcia i wykaszania odrośli należy pozostawić na powierzchni roboczej.
Procedura odbioru:
Odbiór prac nastąpi poprzez zweryfikowanie prawidłowości ich wykonania z opisem czynności, technologii realizacji i zakresem określonym dla kodu czynności a także dodatkowymi informacjami ujętymi w zleceniu oraz dokonanie pomiaru powierzchni wykonanego zabiegu (np. przy pomocy urządzeń wyposażonych w GPS). Rozliczenie z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Działania ochronne polegające na ograniczeniu sukcesji torfowiska wysokiego (usuwanie podrostu sosnowego).
Sposób realizacji działań ochronnych
W ramach działania należy wykonać cięcia zupełne w litym podroście sosnowym. Powierzchnia wycięta w ramach działań powinna mieć powierzchnię 14 ha. Powstałą biomasę należy wywieść poza teren rezerwatu i zutylizować.
Procedura odbioru:
Odbiór prac nastąpi poprzez zweryfikowanie prawidłowości ich wykonania z opisem czynności, technologii realizacji i zakresem określonym dla kodu czynności a także dodatkowymi informacjami ujętymi w zleceniu oraz dokonanie pomiaru powierzchni wykonanego zabiegu (np. przy pomocy urządzeń wyposażonych w GPS). Rozliczenie z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.