Izba uwzględniła odwołaniewyrok

Wyrok KIO 3690/25 z 8 października 2025

Przedmiot postępowania: Usługi w zakresie żywienia zbiorowego pacjentów Kociewskiego Centrum Zdrowia sp. z o.o. w Starogardzie Gdańskim

Najważniejsze informacje dla przetargu

Rozstrzygnięcie
uwzględniono
Zamawiający
Kociewskie Centrum Zdrowia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Powiązany przetarg
TED-190728-2025
Podstawa PZP
Brak w danych

Strony postępowania

Zamawiający
Kociewskie Centrum Zdrowia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Przetarg, którego dotyczył spór

Wyrok dotyczy konkretnego postępowania ogłoszonego w BZP. Zobacz szczegóły ogłoszenia:

TED-190728-2025
USŁUGI W ZAKRESIE ŻYWIENIA ZBIOROWEGO PACJENTÓW KOCIEWSKIEGO CENTRUM ZDROWIA SP. Z O. O. W STAROGARDZIE GDAŃSKIM
Kociewskie Centrum Zdrowia Sp. z O. O.· Starogard Gdański· 25 marca 2025

Treść orzeczenia

Sygn. akt
KIO 3690/25

WYROK Warszawa, 8 października 2025 roku

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca
Agnieszka Trojanowska Protokolant:

Aldona Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 1 września 2025 r. przez FUDEKO spółka akcyjna z siedzibą w Gdyni, ul. Spokojna 4 w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Kociewskie Centrum Zdrowia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Stargardzie Szczecińskim, ul. dr J.

Balewskiego 1 Uczestnik po stronie zamawiającego Naprzód Catering spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi, ul. Traktorowa 126 lok. 301

orzeka:
  1. Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu naruszenia przez zamawiającego art. 128 ust. 1 ustawy przez zaniechanie wezwania uczestnika postępowania do uzupełnienia dla osób wskazanych przez uczestnika jako mające styczność z żywnością –orzeczeń lekarskich dla celów sanitarno - epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac przy wykonywaniu, których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby oraz zarzutu naruszenia przez zamawiającego art. 239 ust. 1 ustawy przez dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym wezwanie uczestnika do uzupełnienia orzeczeń lekarskich dla celów sanitarno - epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac przy wykonywaniu, których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby dla tych osób, dla których w wykazie osób przewidział funkcje związane ze stycznością z żywnością, w pozostałym zakresie oddala odwołanie, 2.Kosztami postępowania obciąża odwołującego i zamawiającego i:
  2. 1.Zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) tytułem uiszczonego wpisu, kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika odwołującego, kwotę 652 zł 00 gr (sześćset pięćdziesiąt dwa złote zero groszy) tytułem kosztów dojazdu odwołującego, 2.2.Zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 7 701 zł 00 gr (siedem tysięcy siedemset jeden złotych zero groszy) tytułem zwrotu rozdzielonych kosztów w stosunku 2/5: wpisu, wydatków pełnomocnika odwołującego i kosztów dojazdu odwołującego.

Na orzeczenie – w terminie 14 dni od jego doręczenia przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca
………………….
Sygn. akt
KIO 3690/25

UZASADNIENIE

Postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Usługi w zakresie żywienia zbiorowego pacjentów Kociewskiego Centrum Zdrowia sp. z o.o. w Starogardzie Gdańskim”, ogłoszono w Suplemencie do Dziennika Urzędowego UE 25 marca 2025 roku, pod numerem 190728-2025, numer wydania 59/2025.

1 września 2025 r. wykonawca FUDEKO spółka akcyjna z siedzibą w Gdyni, ul. Spokojna 4 wniósł odwołanie przez prokurenta samoistnego. Do odwołania dołączono dowód jego opłacenia i dowód przekazania zamawiającemu. zamawiającemu zarzucił naruszenie:

  1. art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy w zw. z art. 224 ust. 5 i 6 ustawy i art. 16 pkt 1) i 2) ustawy przez zaniechanie odrzucenia oferty Naprzód Catering jako zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, pomimo że wyjaśnienia ceny z dnia 20 maja 2025 r. wraz z przedłożonymi dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, w związku z czym Naprzód Catering nie wykazało, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny; 2.art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy, art. 224 ust. 1 ustawy i art. 16 pkt 1) i 2) ustawy przez ponowne wezwanie Naprzód Catering do wyjaśnień rażąco niskiej ceny (w dniu 11 sierpnia 2025 r.), pomimo nieudzielenia przez Naprzód Catering wystarczających wyjaśnień w odpowiedzi na pierwsze wezwanie do wyjaśnień rażąco niskiej ceny z dnia 13 maja 2025 r., podczas gdy ponowne wezwanie do wyjaśnień rażąco niskiej ceny może być kierowane do wykonawcy, który już za pierwszym razem udzielił

konkretnych, spójnych wyjaśnień, a które jedynie w niektórych kwestiach wymagają doprecyzowania czy uzupełnienia. Tymczasem w celu wykazania zasadności ceny w zakresie wysokości wsadu do kotła wykonawca był zobowiązany do podjęcia jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej już w odpowiedzi na wezwanie z dnia 13 maja 2025 r. przez np. przedstawienie przykładowych jadłospisów z programu MAPI2 (za pomocą którego, jak wskazał sam wykonawca, dział centralnej dietetyki układa jadłospisy i zarządza planowaniem produkcji) wraz z wyliczonym wsadem do kotła lub innego równoważnego dowodu w tym zakresie; 3.ewentualnie, w razie nieuwzględnienia zarzutu ad. 2) i uznania przez Izbę zasadności ponownego wezwania Naprzód Catering do wyjaśnień rażąco niskiej ceny w dniu 11 sierpnia 2025 r.: a.naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy, art. 224 ust. 1 ustawy i art. 16 pkt 1) i 2) ustawy przez zaniechanie odrzucenia oferty Naprzód Catering jako zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, pomimo że wyjaśnienia ceny z dnia 19 sierpnia 2025 r. wraz z przedłożonymi dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, w związku z czym Naprzód Catering nie wykazało, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny; b.naruszenie 226 ust. 1 pkt 5) ustawy w zw. z art. 16 pkt 1) i 2) ustawy przez zaniechanie odrzucenia oferty Naprzód Catering jako niezgodnej z warunkami zamówienia, pomimo że jak wynika z treści wyjaśnień z dnia 19 sierpnia 2025 r. oraz załączonych do nich dowodów, wykonawca złożył ofertę niezgodną z warunkami zamówienia, w tym w szczególności konstruując ofertę w oparciu o jadłospisy, których treść nie odpowiada zarówno ilościowym jak i jakościowym wymogom zamawiającego sprecyzowanym w załącznikach do SWZ; 4)128 ust. 1 ustawy w zw. z art. 16 pkt 1) i 2) ustawy przez zaniechanie wezwania wykonawcy Naprzód Catering do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych pomimo, że wykonawca nie wykazał spełnienia warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej ponieważ nie wykazał, że osoby skierowane przez wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego posiadają orzeczenia lekarskie do celów sanitarnoepidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac przy wykonywaniu, których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby; 5)art. 239 w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy w zw. z art. 16 pkt 1) i 3) przez dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów ustawy.

Wniósł o:

  1. nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej; 2)nakazanie zamawiającemu dokonanie ponownego badania i oceny ofert, w tym odrzucenia oferty Naprzód Catering; 3)zobowiązanie zamawiającego oraz uczestnika postępowania do przedstawienia dokumentów lub innych dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia odwołania przez zarządzenie wymiany pism, oznaczając terminy, w których pisma należy złożyć oraz zarządzenie niezwłocznego przekazania odpisu tych pism odwołującemu przed terminem rozprawy lub posiedzenia, pod rygorem odmowy przeprowadzenia dowodów złożonych po tym terminie w trybie art. 541 ustawy, tj. jako powołanych jedynie dla zwłoki; 4)zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego; Odwołujący oświadczył, że posiada interes w złożeniu tego odwołania, gdyż jest wykonawcą ubiegającym się o udzielenie tego zamówienia i ma możliwość jego uzyskania, a złożona przez niego oferta nie podlega odrzuceniu i została sklasyfikowana na drugim miejscu w rankingu ofert niepodlegających odrzuceniu.

W razie uwzględnienia tego odwołania, oferta wykonawcy NAPRZÓD CATERING podlegać będzie odrzuceniu, a zamawiający dokona ponownego badania i oceny ofert. W takim wypadku, Odwołujący w dalszym ciągu będzie miał szansę na wybór jego oferty jako najkorzystniejszej, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że oferta odwołującego pozostanie jedyną, niepodlegającą odrzuceniu ofertą w tym postępowaniu.

Odwołujący wskazał ponadto, że posiada interes we wniesieniu odwołania, gdyż niezgodne z ustawą czynności i zaniechania zamawiającego podjęte w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, mogą doprowadzić bezpośrednio do narażenia odwołującego na brak możliwości pozyskania zamówienia i w konsekwencji szkodę w postaci utraty zysku, który odwołujący mógłby osiągnąć w wypadku wyboru jego oferty (uznania oferty za najkorzystniejszą i zawarcia umowy o realizację zamówienia publicznego).

13 maja 2025 r. zamawiający wezwał wykonawcę Naprzód Catering Sp. z o.o. (dalej jako: Naprzód Catering) do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny wskazując, że: Cena Państwa oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego. Ponadto cena oferty jest niższa o ponad 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług (…) Jak wynika z powyższego cena oferty jest niższa o

ponad 38,18 % od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług.

Zamawiający wezwał wykonawcę do wyjaśnienia czy oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w SW Z, w tym w warunkach umowy, opisie przedmiotu zamówienia, w tym również wszelkie koszty towarzyszące jej wykonaniu.

Zamawiający wezwał do wykazania, że oferta wykonawcy została skalkulowana prawidłowo i uwzględnia wszystkie koszty związane z realizacją zamówienia oraz zawiera zysk.

20 maja 2025 r. wykonawca udzielił odpowiedzi na wezwanie zamawiającego. Wyjaśnienia udzielone przez Naprzód Catering należy uznać za lakoniczne, ogólnikowe oraz uniemożliwiające wykazanie, że oferta została skalkulowana prawidłowo i przy uwzględnieniu wszystkich wymagań stawianych przez zamawiającego.

Naprzód Catering udzielając odpowiedzi na wezwanie zamawiającego ograniczył się wyłącznie do przedstawienia, niepopartych dowodami, twierdzeń o zgodności kalkulacji z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności ustawą Prawo zamówień publicznych oraz wymaganiami SWZ, OPZ i projektu umowy.

Wykonawca powołał się na fakt, że jako usługobiorca działający w skali krajowej i centralnej korzysta z zawartych umów na dostawy produktów żywnościowych, profesjonalnych środków chemicznych, dezynfekcyjnych, a przede wszystkim opakowań jednorazowych, co umożliwia korzysta z bardzo wysokich rabatów handlowych. Na dowód powyższego wykonawca przedłożył oświadczenia dostawców w zakresie uzyskiwanych rabatów.

W ocenie wnioskodawcy, ww. dokumenty nie stanowią dowodu, który umożliwiałby wykazanie przez wykonawcę, że zaoferowana przez niego cena nie jest ceną rażąco niską. Z treści oświadczeń dostawców o zastosowaniu rabatów o określonym zakresie procentowym nie można bowiem ustalić tego czy wskazane rabaty mają rzeczywiście zastosowanie do zakupów, dokonywanych przez Naprzód Catering (podmiot aktualnie świadczący usługę na rzecz zamawiającego) na potrzeby realizacji usługi, ani też w jakiej wysokości są one udzielane w rzeczywistości i jaki mają wpływ na możliwość zaoferowania niższej ceny ofertowej.

Mając na uwadze, że usługa świadczona na rzecz zamawiającego dotyczy zbiorowego żywienia pacjentów Kociewskiego Centrum Zdrowia sp. z o.o., za nieprzydatne należy uznać w szczególności oświadczenie złożone przez H.K. sp. z o.o., które dotyczy przede wszystkim współpracy z zakresu dostaw środków chemicznych, dezynfekcyjnych oraz maszyn i urządzeń wykorzystywanych do świadczenia usług utrzymania czystości. Co więcej, oświadczenia złożone przez dostawców – Gobarto SA oraz Transgourmet Polska Sp. z o.o., czyli podmioty których przedmiotem działalności jest rzeczywiście dostawa produktów spożywczych, pozbawione są informacji na temat daty wydania oświadczenia, co uniemożliwia również weryfikację ich aktualności.

Wykonawca ograniczył się wyłącznie do złożenia oświadczenia o korzystaniu z rabatów handlowych i nie podjął nawet próby wykazania w jaki sposób korzystanie z tych rabatów ma wpływ na zaoferowaną cenę ofertową w tym konkretnym postępowaniu i tym samym nie udźwignął ciężaru wykazania, że zaoferowana cena nie jest ceną rażąco niską.

Dalej, Naprzód Catering wskazał, że Kalkulacja bazuje na doświadczeniu wykonawcy z realizacji tożsamych zamówień publicznych z uwzględnieniem własnego know-how wykonywania czynności, wymiaru etatów, zakresu obowiązków i innych szczególnych uwarunkowań. Wykonawca przez centralizacje systemów zarządzających tj. kadr, płac, BHP umożliwia znaczne obniżenie kosztów zarządzania.

Na dowód powyższego, wykonawca przedstawił następującą tabelę, która odnosi się do kosztów realizacji zamówienia w zakresie Pakietu nr 1, zgodnie z pozycjami i strukturą przedstawioną w formularzu cenowym:

Koszty w skali miesiąca pakiet 1 - bez posiłku nocnego 1.Średni wsad do kotła bez nocnego posiłku 79 993,88zł 2.Koszty wynagrodzeń personelu uwzględniające minimalne wynagrodzenie zgodnie z ustawą z 10 października 2002 raz inne koszty związane z zatrudnieniem 75 167,78zł 3.Amortyzacja sprzętu 1 500zł 4.Media 6 600zł 5.Materiały 3 600zł.

  1. Usługi obce 6 304zł.
  2. Zysk 3 067,84 zł Suma 176 233,50zł.
  3. Średni wsad do kotła bez nocnego posiłku:

Naprzód Catering ograniczył się do wskazania, że zamawiający nie wskazał szczegółowych wymagań dotyczących „wsadu do kotła” dlatego został on oszacowany przez Centralną Dietetykę wykonawcy na podstawie wymogów zawartych w SWZ, załącznikach do SWZ oraz udzielonych odpowiedziach.

Nie ulega wątpliwości, że udzielenie powyższej odpowiedzi nie jest wystarczające do uznania, że wykonawca wykazał, że oferta została skalkulowana prawidłowo. W celu wykazania zasadności ceny w tym zakresie wykonawca był zobowiązany do podjęcia inicjatywy dowodowej przez np. przedstawienie przykładowych jadłospisów z programu MAPI2 (za pomocą którego, jak wskazał sam wykonawca, dział centralnej dietetyki układa jadłospisy i zarządza planowaniem

produkcji) wraz z wyliczonym wsadem do kotła lub innego równoważnego dowodu w tym zakresie.

Dopiero przez przedłożenie takiego dowodu wykonawca mógłby wykazać, że zaoferowany przez niego wsad do kotła jest zgodny z wymogami zamawiającego zawartymi w SW Z, załącznikach do SW Z i udzielonych odpowiedziach, a przede wszystkim potwierdza zaoferowaną przez niego cenę. Na podstawie informacji udzielonej przez wykonawcę nie jest możliwe zweryfikowanie jego twierdzeń, a skoro nie zostały one poparte żadnymi dowodami to należy uznać je za niewystarczające.

Zamawiający 11 sierpnia 2025 r. wystąpił do wykonawcy Naprzód Catering z kolejnym wezwaniem w trybie art. 224 ustawy, wzywając do udzielenia szerszych informacji w zakresie udzielonych wyjaśnień dot. poz. nr 1 w tabeli „Koszt w skali miesiąca pakiet 1 – bez posiłku nocnego” oraz w poz. nr 1 w tabeli „Koszt w skali miesiąca – pakiet 2 posiłek nocny” przez wskazanie cen jednostkowych przedmiotowych pozycji w oparciu o przykładowy jadłospis.

Wykonawca udzielił odpowiedzi na wezwanie 19 sierpnia 2025 r. potwierdzając, że koszt wsadu do kotła dla Pakietu 1 (bez posiłku nocnego) wynosi średnio 14,41 zł netto za osobodzień. Jednocześnie, w celu pełnego zobrazowania realności tej stawki, wykonawca jako dowód załączył szczegółową kalkulację kosztową dla przykładowej diety podstawowej opartą na 14 dniowym jadłospisie.

Podkreślenia wymaga, że zamawiający w ramach tzw. Pakietu 1 przewidział następujące pozycje:

Śniadanie 5 300 posiłków/m-c, II śniadanie - 1 530 posiłków/m-c, Obiad - 5550 posiłków/m-c, Podwieczorek 1 620 posiłków/m-c, Kolacja - 5500 posiłków/m-c.

Jak wynika z powyższego, oprócz śniadań, obiadów i kolacji w ramach pakietu nr 1 należało uwzględnić również II śniadanie oraz podwieczorek.

Wykonawca, Naprzód Catering w treści wyjaśnień z dnia 20 maja 2025 r. wskazał, że wartość zaoferowanego przez niego średniego wsadu do kotła bez posiłku nocnego dla pakietu nr 1 wynosi 79 993,88 zł. Następnie w treści wyjaśnień z dnia 19 sierpnia 2025 r. Naprzód Catering doprecyzował, że wartość ta wynika z naszej kalkulacji, opartej na łącznej kwocie 79 993,88 zł netto podzielonej przez 182 dni realizacji zamówienia podzielone przez 30,5 (79 993,88 zł / 182 dni / 30,5 = 14,41 zł).

Na dowód powyższego wykonawca przedłożył kalkulację kosztową dla załączonego przykładowego 14-dniowego jadłospisu, który obejmował wyłącznie śniadanie, obiad i kolację. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w ramach udzielonych wyjaśnień wykonawca de facto potwierdził, że przedstawiony przez niego koszt wsadu do kotła dla pakietu nr 1 nie uwzględnia II śniadań oraz podwieczorków. Tym samym wykonawca nie wyjaśnił wątpliwości, które powstały po stronie zamawiającego jak i nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny oferty. W ocenie odwołującego jest to istotny błąd ze strony wykonawcy, który nie podlega sanowaniu.

Zamawiający w treści wezwania z 11 sierpnia zażądał wprost udzielenia szerszych informacji w zakresie udzielonych wyjaśnień dot. poz. nr 1 w tabeli „Koszt w skali miesiąca pakiet 1” oraz w poz. 1 w tabeli „Koszt w skali miesiąca – pakiet 2” przez wskazanie cen jednostkowych przedmiotowych pozycji w oparciu o przykładowy jadłospis.

W związku z powyższym, w celu wykazania zasadności zaoferowanej ceny oraz wartości wsadu do kotła wykonawca powinien przedłożyć jadłospis składający się ze wszystkich posiłków oferowanych w ramach Pakietu nr 1 wraz z np. wydrukiem z programu MAPI zawierającym informację na temat kosztu danych posiłków.

Odwołujący, jako również korzystający z programu Mapi Jadłospis 2 tylko na marginesie wskazał, że funkcjonalność tego programu pozwala na automatyczne wygenerowanie wyceny jadłospisu. Tym bardziej nie jest dla odwołującego zrozumiałe posłużenie się przez Naprzód Catering posklejanymi zrzutami ekranu (z których wycięto podsumowanie łącznego kosztu surowców niezbędnych do przygotowania), w formie która uniemożliwia zamawiającemu jasne i czytelne zapoznanie się z przedstawionymi danymi, pomimo zapewnienia przez ten program takiej możliwości. W ocenie odwołującego takie działanie powinno wzbudzić u zamawiającego uzasadnione wątpliwości co do rzetelności złożonych wyjaśnień.

Tym samym skoro cały wsad do kotła przewidziany przez wykonawcę dotyczy jedynie śniadań, obiadów i kolacji, a to wynika z przedstawionych obliczeń i dowodów, to należy stwierdzić, że wykonawca nie przewidział środków na realizację II śniadań i podwieczorków.

Ponadto wskazał, że jak wynika z treści Załącznika nr 11 do SW Z, koszt przygotowania II śniadania lub podwieczorku jest porównywalny z kosztem przygotowania posiłku nocnego i z pewnością wynosi więcej niż zaoferowana przez wybranego wykonawcę cena, tj. 1,01 zł netto.

Przykładowo, zgodnie z Załącznikiem nr 11 do SW Z ust. I pkt 5, zamawiający wymaga dla zaplanowania na II śniadanie dla diety cukrzycowej:

  1. Chleb krojony żytni razowy 2)Masło/margaryna miękka 3)Jeden dodatek do pieczywa (na zimno) 4) Porcja warzyw lub świeży owoc.

Tymczasem z przedłożonego przez wybranego wykonawcę pliku obrazującego ceny poszczególnych składników

posiłków, już sam koszt 1 porcji chleba razowego żytniopszennego (0,39 zł) i masła (0,67 zł) przekracza tę cenę jednostkową (zawierającą zarówno koszt wsadu jak i koszt przygotowania).

Natomiast dla zaplanowania Podwieczorku zamawiający wymaga:

  1. Świeży owoc, sok warzywny, budyń śmietankowy/czekoladowy, biszkopty, jogurt naturalny, kefir; na diecie cukrzycowej desery bez dodatku cukru.

Tymczasem z przedłożonego przez wybranego wykonawcę pliku obrazującego ceny poszczególnych składników posiłków, już sam koszt 1 porcji biszkoptów (2,20 zł) przekracza całą zaoferowaną cenę jednostkową.

Powyższe obrazuje, że koszt przygotowania zarówno II śniadania jak i podwieczorku stanowi koszt porównywalny z kosztem przygotowania posiłku nocnego, za który wybrany wykonawca zaoferował cenę jednostkową netto 4,00 zł netto.

Tym samym nie ma mowy o marginalnym, ale znaczącym udziale kosztu przygotowania II śniadania i podwieczorku w całościowej wartości wsadu do kotła, w której Naprzód Catering uwzględnił tylko koszty surowców dla przygotowania śniadania, obiadu i kolacji.

  1. Koszty wynagrodzeń personelu Naprzód Catering wskazał, że koszt ten uwzględnia zatrudnienie personelu zapewniające całodzienne wyżywienie pacjentów z dostawą do łóżka (również w systemie bemarowym) i przygotowanie posiłków na miejscu – w kuchni zamawiającego, zachowanie ciągłości świadczenia usług 365 dni w roku, dostarczanie i aktualizacja jadłospisów 14dniowych z gramaturą, odbiór i przygotowanie posiłków w sytuacjach awaryjnych (do 90 dni poza szpitalem), prowadzenie dokumentacji HACCP oraz próbki żywności.

Uwzględniono pełne koszty zatrudnienia m.in. personelu kuchennego, pomocniczego dietetyka (min. 1/3 etatu) i inne, proporcjonalnie do liczby posiłków, z uwzględnieniem systemu zmianowego, weekendów i świąt. Koszt ten obejmuje: minimalne wynagrodzenie zgodnie z ustawą z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, składki pracodawcy, koszty zastępstw i urlopów oraz inne koszty związane z wynagrodzeniami i opisane w SW Z i dokumentacji.

Wskazane wyjaśnienia należy uznać oczywiście za niewystarczające. W pierwszej kolejności, Naprzód Catering nie wskazał zupełnie podstawowych danych takich jak: liczba pracowników, których zamierza skierować do realizacji zamówienia, wymiar ich etatów, wysokość wynagrodzenia poszczególnych pracowników, w tym wymiar składek: emerytalnej, rentowej, wypadkowej, FP, FGŚP, składających się na całkowity koszt pracodawcy z tytułu wynagrodzeń.

Brak przekazania tych informacji uniemożliwia zamawiającemu weryfikację wyjaśnień złożonych przez Wykonawcę w zakresie uwzględnionych w cenie ofertowej kosztów wynagrodzeń personelu skierowanego do realizacji zamówienia.

Wykonawca, jako doświadczony podmiot działający na rynku usług publicznych od wielu lat, podejmując decyzję o udzieleniu tak ogólnikowych, lakonicznych i niepopartych dowodami wyjaśnień niewątpliwie miał świadomość tego, że są one niewystarczające do obalenia domniemania rażąco niskiej ceny oferty. Pomimo tego, wykonawca nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu na poparcie swoich twierdzeń.

Odwołujący podzielił stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej wyrażone w wyroku z dnia 10 marca 2023 r. (KIO 500/23).

  1. Amortyzacja sprzętu Wykonawca Naprzód Catering wskazał, że koszt ten został obliczony na podstawie wartości sprzętu posiadanego przez wykonawcę, niezbędnego do prowadzenia usług w kuchni szpitalnej zamawiającego. Na dowód powyższego wykonawca przedłożył wykaz sprzętu.

Odwołujący zauważył, że w treści odwołania z dnia 7 lipca 2025 r., Naprzód Catering odnosząc się do wyceny oferty sporządzonej przez innego wykonawcę – ADK Serwis sp. z o.o. odniósł się m.in. do konieczności zapewnienia przez wykonawców pełnego wyposażenia kuchni szpitalnej, którego koszt oszacował na kwotę około 560 tysięcy złotych netto.

Porównanie obu wykazów przedłożonych przez wykonawcę prowadzi do wniosku, że wykonawca nie dysponuje całością sprzętu, który uważa za niezbędny do zrealizowania usługi. W związku z powyższym, przyjęta przez Naprzód Catering stawka miesięczna z tytułu amortyzacji sprzętu, stanowiącego wyposażenie kuchni budzi istotne wątpliwości.

Co więcej, zgodnie z wykazem środków trwałych wykonawcy, zdecydowana większość sprzętów (z wyjątkiem wagi i miksera ręcznego o łącznej wartości ok. 6000 zł) została nabyta najwcześniej w listopadzie 2021 r., co poddaje w wątpliwość wysokość podanego przez wykonawcę kosztu amortyzacji sprzętu.

Opierając się na danych przedstawionych przez samego wykonawcę wartość sprzętu niezbędnego do realizacji usługi, wyprodukowanego w 2024 r. (a więc nie fabrycznie nowego), została wyceniona na kwotę 562 721 zł.

Istotnym jest, że poszczególne elementy wyposażenia zaplecza kuchennego zaklasyfikowane w grupie 5 (podgrupa 578) Klasyfikacji Środków Trwałych (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz. U. poz. 1864) powinny być amortyzowane według stawki 14%. W związku z powyższym, przy uwzględnieniu ww. danych, miesięczny odpis z tytułu amortyzacji powinien wynosić ok. 6000 złotych, a nie 1500 zł jak wskazał wykonawca w sporządzonych wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny. Jednocześnie wykonawca nie zaoferował żadnego dowodu na potwierdzenie swoich twierdzeń i wyliczeń dot. zastosowanej stawki amortyzacji.

  1. Media Wykonawca wskazał, że uwzględnił miesięczny koszt mediów w kwocie 6600 zł. W ramach tej kwoty wliczono: koszty m.in.: energii elektrycznej i cieplnej, wody, ścieków i gazu, odpadów komunalnych i pokonsumpcyjnych i inne. Są to koszty zużycia mediów niezbędnych do produkcji, mycia, utrzymania porządku i utylizacji odpadów Łączny koszt został wyliczony na podstawie obecnie realizowanej usługi. Koszty mediów są rozliczane na podstawie wskazań liczników i podliczników zainstalowanych w kuchni szpitalnej oprócz energii cieplnej rozliczanej proporcjonalnie do wielkości najmowanej powierzchni zgodnie z zapisami umowy najmu.

Pomimo, że wykonawca wskazuje, że koszt mediów został wyliczony na podstawie obecnie realizowanej usługi, a koszty mediów są rozliczane na podstawie wskazań liczników i podliczników zainstalowanych w kuchni szpitalnej, to wraz z wyjaśnieniami rażąco niskiej ceny nie przedstawił jakichkolwiek dowodów w tym zakresie takich jak: średniomiesięczne zestawienie zużycia ww. mediów czy też zestawienie wysokości wydatków z tytułu mediów w poszczególnych miesiącach realizacji usługi bądź jakiegokolwiek innego dowodu, który uzasadniałby szacowane wydatki z tytułu mediów.

  1. Materiały Wykonawca oszacował miesięczny koszt materiałów na kwotę 3600 zł, wskazując, że obejmuje on m.in. środki czystości i chemia profesjonalna, opakowania jednorazowe, ubrania ochronne, środki higieniczne, materiały biurowe, zakupy doraźne (części zamienne, eksploatacyjne, uzupełnianie zastawy, sztućców) i inne. Koszty te obejmują wszystkie zużywalne składniki codziennego funkcjonowania kuchni.

Wnioskodawca wskazuje ponownie, że jako wykonawca aktualnie świadczący usługę na rzecz zamawiającego, Naprzód Catering na potrzeby wykazania ww. kosztów powinien przedłożyć dowody, które umożliwiłyby wykazanie, że ww. koszt w rzeczywistości odpowiada średniomiesięcznym kosztom, które powstają w toku realizacji usługi na rzecz zamawiającego. Ograniczenie się wyłącznie do wskazania kwoty i wymienienia części kosztów, które mają z niej zostać pokryte należy uznać za niewystarczające.

  1. Usługi obce Uzasadniając zaoferowaną cenę wykonawca wskazał, że: Koszty te obejmują wszystkie usługi zewnętrzne, niezbędne do zapewnienia pełnej funkcjonalności kuchni i realizacji usługi. W ramach tej pozycji ujęto m.in: najem i dzierżawa pomieszczeń – stała opłata za użytkowanie kuchni szpitalnej (wraz z podatkiem od nieruchomości, usługi DDD (dezynfekcja, deratyzacja), koszty remontowe – uwzględnione w usługach własnych i materiałach eksploatacyjnych tj. mniejsze naprawy urządzeń, drobne prace w kuchni (zgodnie z obowiązkami najemcy ), podatek od nieruchomości, badania kaloryczności posiłków, usługi pocztowe, ubezpieczenie OC (OC rozliczane proporcjonalnie do liczby realizowanych zamówień) i inne koszty opisane w SWZ i dokumentacji-polisa OC dowód 6.

W ocenie wnioskodawcy, mając na uwadze, że Naprzód Catering jest aktualnym wykonawcą usługi, zasadne byłoby co najmniej przedstawienie umów lub faktur VAT potwierdzających ponoszone przez niego koszty związane z usługami zewnętrznymi.

Jedynym dowodem przedstawionym przez wykonawcę na potwierdzenie kosztów usług obcych jest natomiast potwierdzenie uiszczenia składki z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia OC. Dowód ten należy uznać za niewystarczający w świetle wątpliwości powstałych po stronie zamawiającego oraz przesłanek domniemania rażąco niskiej ceny oferty.

  1. Zysk Konsekwencją wyżej opisanych uchybień jest brak możliwości weryfikacji założeń Naprzód Catering dot. założonego miesięcznego zysku.

Powyższe uwagi dotyczą również danych zawartych w tabeli nr 2:

Koszty w skali miesiąca pakiet 2 posiłek nocny średni wsad do kotła nocnego posiłku 10 896,60zł, wszystkie koszty związane z wytworzeniem posiłku 4 500zł., Zysk 1 763,40zł.

W związku z powyższą tabelą aktualne pozostają wszystkie uwagi wnioskodawcy zawarte w punkcie 1 pod tabelą nr 1.

Podobnie w zakresie przedstawionych kosztów miesięcznych związanych z wytworzeniem i dostarczeniem posiłku nocnego, wykonawca wskazał jedynie, że koszt ten obejmuje mi.in: zatrudnienie personelu kuchennego (na podstawie umowy o pracę – zgodnie z §6 umowy), przygotowanie, pakowanie, opis, wydanie i dostarczenie dodatków nocnych do oddziałów (również w jednorazowych opakowaniach, jeśli wymagane – §4 ust. 10 SW Z), koszty energii, wody, zużycia sprzętu, środków sanitarnych, środki ochrony osobistej, amortyzacja i inne.

W związku z tym, aby choć w minimalnym stopniu sprostać wymogom zamawiającego w zakresie wyjaśnień rażąco niskiej ceny, wykonawca powinien przedstawić udział ww. kosztów w globalnej kwocie oraz przedstawić dowody, na podstawie których możliwa byłaby ich weryfikacja.

W ocenie odwołującego niewystarczające jest samo wskazanie w treści wyjaśnień z 19 sierpnia 2025 r., że wartość wsadu do kotła w zakresie posiłku nocnego wynosi 2,54 zł netto bez przedstawienia zasadnej kalkulacji oraz

sprecyzowania rodzaju oraz wysokości pozostałych kosztów związanych z wytworzeniem posiłku nocnego. Również dokumenty przedstawione w załączeniu do tych wyjaśnień nie pozwalają na usunięcie powyższych wątpliwości.

Podsumowując, za wyrokiem KIO z dnia 10 marca 2023 r., sygn. KIO 500/23 należy podkreślić, że w momencie sformułowania wezwania do złożenia wyjaśnień ceny, powstaje domniemanie rażąco niskiej ceny oferty tego wykonawcy, a jego zadaniem jest obalenie tego domniemania, przy uwzględnieniu wątpliwości zasygnalizowanych przez zamawiającego. To na wykonawcy ciąży obowiązek przekonania zamawiającego, że zaoferowana przez niego cena jest wystarczająca dla zrealizowania przedmiotu zamówienia. Na gruncie tej sprawy zakres żądanych wyjaśnień wynikał wprost z treści pisma zamawiającego oraz nie budził wątpliwości wybranego wykonawcy, skoro ten nie zdecydował się na zaskarżenie tej czynności zamawiającego.

Ponadto, konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dowodami ma także kluczowe znaczenie dla ich oceny, ponieważ same wyjaśnienia rzadko kiedy mogą być uznane za w pełni obiektywne, gdyż składa je podmiot bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem. Z tego powodu wykonawca, aby uwiarygodnić składane w wyjaśnieniach deklaracje co do poziomu cen, czy też szczególnie korzystnych dla niego okoliczności, na które się powołuje, zobowiązany jest poprzeć je dowodami, potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje. (tak: Wyrok KIO z 1.09.2023 r., KIO 2464/23).

Skoro wykonawca Naprzód Catering został dwukrotnie wezwany przez zamawiającego do udzielenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny, w tym w szczególności do wyjaśnienia zadeklarowanej wartości wsadu do kotła, przez wykazanie cen jednostkowych przedmiotowych pozycji w oparciu o przykładowy jadłospis, a przedstawione przez niego dokumenty nie potwierdzają zgodności kalkulacji z treścią SW Z, ani z wartością zadeklarowanego wsadu, to wyjaśnienia złożone przez wykonawcę należy uznać za niewystarczające.

Wykonawca Naprzód Catering nie sprostał ciężarowi dowodu w zakresie wykazania, że zaoferowana przez niego cena ofertowa nie jest ceną rażąco niską i w związku z powyższym jego oferta powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy w zw. z art. 224 ust. 5 i 6 ustawy i art. 16 pkt 1) i 2) ustawy.

Zaniechanie odrzucenia oferty naprzód catering z uwagi na niezgodność z warunkami zamówienia Niezależnie od wyżej przedstawionej argumentacji dot. konieczności odrzucenia oferty wykonawcy Naprzód Catering z uwagi na rażąco niską cenę oferty, odwołujący wskazał na niezgodność złożonej oferty z warunkami zamówienia.

W załączeniu do wyjaśnień rażąco niskiej ceny z dnia 19 sierpnia 2025 r. wykonawca Naprzód Catering przedłożył przykładowy jadłospis dla diety podstawowej na 14 dni.

Jadłospis sporządzony przez wykonawcę powinien być zgodny z wymaganiami zamawiającego, które wynikały z załączników nr 9-11 do SW Z. Obowiązek ten wynika wprost z pkt III SW Z ust. 14. W szczególności, w załączniku numer 10 zamawiający określił wymagane minimalne normy gramowe wyżywienia, natomiast w załączniku nr 11 wskazano wymagania dotyczące składników poszczególnych posiłków.

Analiza jadłospisów przedstawionych przez Naprzód Catering prowadzi do następujących wniosków:

  1. Niezgodności dotyczące gramatur Zgodnie z załącznikiem nr 10 do SW Z, poz. 34 w Tabeli zamawiający wskazał, że minimalna dopuszczalna gramatura dla Owoców świeżych, sezonowych, tropikalnych to 200 gram.

Wykonawca Naprzód Catering w przedstawionym jadłospisie każdorazowo pominął gramaturę uwzględnionych w diecie owoców, wskazując jedynie „sztukę”. Powyższe sprawia, że nie jest możliwa weryfikacja zgodności jadłospisu przedłożonego przez wykonawcę z wymaganiami zamawiającego.

Podobne błędy dotyczą innych pozycji wskazanych w jadłospisie przygotowanym przez Naprzód Catering. Zgodnie z załącznikiem nr 10 wymagana gramatura pulpetów z ryby wynosi 120 gramów, podczas gdy wykonawca w przedłożonym jadłospisie przewidział jedynie 100 gramów. Dania mączne, zgodnie z poz. nr 22, powinny mieć minimalną gramaturę w wysokości 300 gramów, tymczasem wykonawca w jadłospisie oferuje pyzy z mięsem w gramaturze 250 g.

Zgodnie z poz. nr 18 zamawiający wymaga, aby dodatki warzywne do śniadań i kolacji były przewidziane w gramaturze 120 g każdy. Tymczasem wykonawca w przedłożonym jadłospisie przewidział porcje warzyw, stanowiących dodatki do ww. posiłków, mających jedynie po 60 g. W ocenie odwołującego jest to błąd wynikający z nieprawidłowego odczytania postanowień dokumentacji przetargowej. Zamawiający w załączniku nr 10 nie wskazał bowiem, że 120 g to łączna wymagana gramatura dla śniadania i kolacji, podobne zastrzeżenie dotyczyło jedynie pieczywa, gdyż zamawiający wskazał wprost, że Łączna suma gramatur pieczywa ma wynosić minimalnie 200 g / dzień.

To na wykonawcy ciąży obowiązek takiego przygotowania oferty oraz uzupełniających ją dokumentów, aby ich treść nie pozostawiała wątpliwości co do zgodności z wymaganiami zamawiającego. Obowiązku tego Naprzód Catering nie dopełnił. W związku z powyższym analiza przedłożonych jadłospisów prowadzi do wniosku o niezgodności oferty z warunkami zamówienia. Znaczenie ma również fakt, że zaniżenie gramatur poszczególnych produktów względem jasnych i precyzyjnych wymogów zamawiającego ma także istotny wpływ na koszt produkcji posiłków.

W świetle orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej nie budzi wątpliwości, że stwierdzenie wystąpienia przesłanki odrzucenia oferty z powodu niezgodności z warunkami zamówienia może mieć miejsce na podstawie treści wyjaśnień ceny przedstawionych przez wykonawcę (tak m.in. wyrok KIO z 30.07.2021 r., KIO 1904/21).

  1. Niezgodności dotyczące składników poszczególnych posiłków:

Zgodnie z załącznikiem nr 11 do SW Z pkt 1 ppkt 2 i 3 w ramach śniadania wykonawca powinien zaplanować kakao – 2 razy w tygodniu oraz herbatę lub kawę zbożową – każdorazowo. Wykonawca Naprzód Catering w przedłożonym jadłospisie wykazał w dwukrotnie kakao, jednakże pominął obowiązek jednoczesnego podania herbaty lub kawy zbożowej.

Dalej, zgodnie z załącznikiem nr 11 zamawiający wymagał, aby na drugie danie obiadowe trzy razy w dekadzie zostało zaplanowane danie rybne. Tymczasem, zgodnie z jadłospisem przedstawionym przez wykonawcę, ryba została zaplanowana jedynie jeden raz w ciągu 10 dni. Jest to oczywista i istotna sprzeczność z treścią dokumentacji przetargowej i warunkami zamówienia. Zaplanowanie jedynie jednego dania rybnego, pomimo że wymogiem zamawiającego było zaplanowanie trzech takich dań ma również istotny wpływ na wysokość rzeczywistego wsadu do kotła, w taki sposób, że znacznie go zaniża.

Tym samym, wyjaśnienia rażąco niskiej ceny złożone przez Naprzód Catering a także wartość zaoferowanego wsadu do kotła należy uznać za nieadekwatne.

W związku z powyższym, skoro jadłospis przedłożony przez Naprzód Catering, którego celem było wykazanie prawidłowości zaoferowanej ceny i zgodności przyjętej kalkulacji z warunkami zamówienia, jest dotknięty szeregiem nieprawidłowości wykazanych przez odwołującego, nie ulega wątpliwości, że oferta wykonawcy podlega odrzuceniu również na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy.

III. Zaniechanie wezwania NAPRZÓD CATERING do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych Zgodnie z pkt V ust. 2 lit. c ppkt. 1 SW Z o udzielenie zamówienia mogą się ubiegać wykonawcy, którzy spełniają warunek dotyczący zdolności technicznej lub zawodowej, który zamawiający uzna za spełniony, jeżeli wykonawca wykaże, że osoby skierowane przez wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego (wykaz osób zgodnie z załącznikiem nr 7 do SWZ), w szczególności odpowiedzialne za świadczenie usług posiadają:

  1. w przypadku osób pracujących w styczności z żywnością –orzeczenia lekarskie dla celów sanitarno epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac przy wykonywaniu, których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby, Zamawiający 18 lipca 2025 r. wezwał wykonawcę Naprzód Catering do złożenia podmiotowych środków dowodowych, w tym wyżej wskazanego załącznika nr 7 do SW Z wraz z kopią orzeczeń lekarskich oraz dokumentacji o przeprowadzonych szkoleniach lub udzielonym instruktażu.

Wykonawca udzielił odpowiedzi na wezwanie pismem z 29 lipca 2025 r. W uzupełnionym załączniku nr 7 do SW Z wykonawca wskazał 14 osób, które będą uczestniczyć w realizacji zamówienia. Wśród tych pracowników wykonawca wskazał:

  1. Kierownika obiektu; 2.Szefa kuchni; 3.Dietetyka; 4.2 osoby na stanowisku Kucharza; 5.Magazyniera 6.8 osób na stanowisku Pomoc kuchenna (w tym m.in. dystrybucja posiłków/utrzymanie czystości/obróbka surowców) Nie ulega wątpliwości, że w zakres obowiązków wszystkich z ww. pracowników wchodzą czynności, które sprawiają że pracowników tych należy zakwalifikować jako osoby pracujące w styczności z żywnością. Pomimo tego, Naprzód Catering w odpowiedzi na wezwanie do złożenia podmiotowych środków dowodowych przedłożył jedynie dwa takie orzeczenia dotyczące dwóch osób zatrudnionych na stanowisku Pomoc kuchenna/Pracownik dystrybucji – p. A.W. oraz O.K. (a przynajmniej takie dokumenty otrzymał od zamawiającego odwołujący).

Pozostałe orzeczenia lekarskie, które zostały przedstawione przez wykonawcę potwierdzają jedynie brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie (art. 229 § 4 ustawy Kodeks pracy). Tymczasem zamawiający jasno określił, że wymaga od wykonawcy przedłożenia orzeczeń lekarskich dla celów sanitarno - epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac przy wykonywaniu, których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby.

Zamawiający był zobowiązany do wezwania wykonawcy do uzupełnienia złożonych podmiotowych środków dowodowych o wskazane brakujące dokumenty.

1 września 2025 r. zamawiający poinformował o wniesieniu odwołania.

2 września 2025 r. wykonawca Naprzód Catering spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi, ul.

Traktorowa 126 lok 301 b zgłosił swój udział w sprawie po stronie zamawiającego. Zgłoszenia dokonał pełnomocnik na podstawie pełnomocnictwa z 22 sierpnia 2025 r. udzielonego przez prezesa zarządu. Do zgłoszenia dołączono dowody jego przekazania stronom.

Przystępujący wskazał, że ma interes prawny w zgłoszeniu przystąpienia, gdyż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług objętych przedmiotem zamówienia i złożył ofertę w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Oferta przystępującego została wybrana jako najkorzystniejsza. W konsekwencji, przystępującemu zależy na oddaleniu odwołania, aby mieć możliwość zawarcia z zamawiającym umowę w sprawie zamówienia publicznego. Wniósł o oddalenie odwołania w całości.

2 października 2025 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie i wniósł o 1.oddalenie odwołania w całości, 2.zasądzenie od odwołującego na rzecz zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

  1. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka Ł.K. (wezwanie na adres zamawiającego) – Kierownika Działu Zakupów Kociewskiego Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w Starogardzie Gdańskim - na okoliczność: rodzaju oraz prawidłowości czynności podejmowanych przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Usługi w zakresie żywienia zbiorowego pacjentów Kociewskiego Centrum Zdrowia sp. z o. o. W Starogardzie Gdańskim” - Numer postępowania: FDZ.242.7.2025 oraz warunków ww. zamówienia określonych przez zamawiającego.

Odwołanie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.

Zamawiający przytoczył treść art. 224 ust. 5 i 6 ustawy. Zamawiający podejmuje decyzję o odrzuceniu oferty w dwóch przypadkach. Pierwszy z nich dotyczy sytuacji, w której zamawiający stwierdzi, że złożona oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy). Drugi z kolei ma miejsce w przypadku w którym, jak stanowi przepis art. 224 ust. 6 ustawy, będący rozwinięciem poprzedniego przepisu - wykonawca wezwany przez zamawiającego do złożenia wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny nie udzielił odpowiedzi lub też, złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny. Tym samym z przepisów ustawy wynika, co słusznie podnosi Krajowa Izba Odwoławcza, min. w wyroku z 14.07.2025 r., KIO 2421/25, , że „odrzuceniu podlega taka oferta, w której bezsprzecznie stwierdzono, bez żadnych wątpliwości, zaniżenie ceny w sposób rażący, jak też oferta wykonawcy, który wezwany przez zamawiającego nie złoży wyjaśnień lub, gdy wyjaśnienia przez niego złożone, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny (a zatem są nierzetelne, niepełne, nie odpowiadają na zadane przez zamawiającego pytania).” Co istotne, decyzja o tym, czy mamy do czynienia z ceną rażąco niską, zapada każdorazowo po zapoznaniu się z wyjaśnieniami złożonymi przez danego wykonawcę w postępowaniu. Zamawiający, zanim podejmie decyzję o odrzuceniu oferty, zobligowany jest bowiem w każdym przypadku wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu. Dopiero w przypadku, gdy ocena złożonych przez wykonawcę wyjaśnień wraz z dowodami doprowadzi zamawiającego do wniosku, że podana w ofercie cena lub koszt są rażąco zaniżone tj. za daną cenę nie jest możliwa realizacja zamówienia lub też, jeśli dany wykonawca nie udzieli stosownych wyjaśnień w wyznaczonym terminie - zamawiający zobligowany jest taką ofertę odrzucić.

Zgodnie z powyższym, rolą zamawiającego jest zatem skierowanie do wykonawcy stosownego wezwania, jeśli zajdą wymienione w art. 224 ust. 1 ustawy okoliczności, a następnie ocena złożonych wyjaśnień. Przy czym istotne jest, aby zamawiający oceniając złożone wyjaśnienia uwzględnił wszystkie okoliczności występujące na danym rynku oraz, aby miał na uwadze treść wezwania skierowanego do wykonawcy i oczekiwania w tym piśmie sformułowane. Z kolei wykonawca, odpowiadając na wezwanie zamawiającego, zobligowany jest w sposób pełny, wyczerpujący i nie budzący wątpliwości, w pierwszej kolejności odnieść się do wątpliwości zamawiającego, które artykułuje on w treści pisma, przedstawić pełne i rzetelne wyliczenia, jak też przedłożyć dowody, które w danych okolicznościach są adekwatne tj. takie, które potwierdzają wymieniane przesłanki pozwalające na obniżenie ceny oferty. Wyjaśnienia wykonawcy muszą być na tyle konkretne i szczegółowe, aby na ich podstawie zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie to okoliczności właściwe wzywanemu do wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty, a także w jaki sposób i w jakim stopniu okoliczności te wpłynęły na możliwość obniżenia ceny.

W tej sprawie wykonawca Naprzód Catering Sp. z o.o. w postępowaniu zaoferował cenę 10.025.519,04 zł. Wartość zamówienia powiększona o należny podatek od towarów i usług, ustalona przed wszczęciem postępowania wynosi 16.218.220,45 zł.

Jak wynika z powyższego zaoferowana przez wykonawcę cena oferty jest niższa o ponad 38,18 % od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług. W związku z tym, zamawiający, działając na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy, 13 maja 2025 roku wezwał wykonawcę do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia ceny. W treści wezwania zamawiający podniósł, że „Cena Państwa oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania

przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego. (…) W związku z powyższym prosimy o wyjaśnienie czy Państwa oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w SW Z, w tym w warunkach umowy, Opisie przedmiotu zamówienia, w tym również wszelkie koszty towarzyszące jej wykonaniu.”. Ponadto, zamawiający wskazał, że prosi o „(…) wyjaśnienie czy Państwa oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w SW Z, w tym w warunkach umowy, Opisie przedmiotu zamówienia, w tym również wszelkie koszty towarzyszące jej wykonaniu.” Tym samym, zamawiający wezwał do udzielenia wyjaśnień oraz wykazania, że oferta wykonawcy nie zawiera rażąco niskiej ceny, została skalkulowana prawidłowo i uwzględnia wszelkie koszty związane z realizacją zamówienia oraz zawiera zysk.

20 maja 2025 roku wykonawca udzielił odpowiedzi na wezwanie, gdzie min. przedstawił dwie tabele, które odnoszą się do kosztów realizacji zamówienia w zakresie Pakietu nr 1 i 2, zgodnie z pozycjami i strukturą przedstawioną w formularzu cenowym w skali miesięcznej.

W ocenie zamawiającego na sformułowane przez niego wezwanie odwołujący udzielił odpowiedzi, przedstawiając sposób, w jaki kalkulował cenę oferty, wyjaśnił jakie elementy składają się na tą cenę i przedstawił najistotniejsze jej składowe. Wskazał również i podał jaką wartość zysku przyjął.

Z przedstawionej tabeli nr 1 wynika, że wykonawca kalkulując cenę uwzględnił:

  1. Średni wsad do kotła bez nocnego posiłku, 2.Koszty wynagrodzeń personelu uwzględniające minimalne wynagrodzenie zgodnie z ustawą z dnia 10 października 2002 oraz inne koszty związane z zatrudnieniem.
  2. Amortyzację sprzętu 4.Media 5.Materiały 6.Usługi obce 7.Zysk Z przedstawionej tabeli nr 2 wynika, że wykonawca kalkulując cenę uwzględnił:
  3. Średni wsad do kotła posiłku nocnego 2.Wszystkie koszty związane z wytworzeniem posiłku 3.Zysk W dalszej części wyjaśnień wykonawca precyzuje powyższe punkty oraz przedstawia dowody na ich poparcie.

Zamawiający zauważył, że ustawodawca w art. 224 ust. 3 ustawy wprowadził przykładowy, otwarty katalog czynników wpływających na wysokość ceny lub kosztu, których dotyczyć mogą wyjaśnienia wykonawcy. Prawo zamówień publicznych nie ogranicza więc wykonawcy do argumentacji w oparciu o inne, niewymienione w przepisie okoliczności.

Treść art. 224 ust. 4 ustawy, podobnie jak art. 224 ust. 3 ustawy, jest pewną wytyczną dla obu stron postępowania.

Należy zatem uznać, że w przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi tak samo, jak zamawiający zobowiązany jest do żądania wyjaśnień w zakresie wyliczenia kosztów pracy oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, tak samo wykonawca zobowiązany jest do udzielenia wyjaśnień w tym zakresie.

Zamawiający zauważył, że sposób przedstawienia rozbicia na składowe ceny, skłania do wniosku, że kalkulacja sporządzona została w sposób rzetelny, z ujęciem wszystkich elementów.

Wykonawca wyjaśnił, że podany koszty wynagrodzeń personelu uwzględnia zatrudnienie personelu zapewniające całodzienne wyżywienie pacjentów z dostawą do łóżka (również w systemie bemarowym) i przygotowanie posiłków na miejscu – w kuchni zamawiającego, zachowanie ciągłości świadczenia usług 365 dni w roku, dostarczanie i aktualizacja jadłospisów 14-dniowych z gramaturą, odbiór i przygotowanie posiłków w sytuacjach awaryjnych (do 90 dni poza szpitalem), prowadzenie dokumentacji HACCP oraz próbki żywności. Uwzględniono pełne koszty zatrudnienia m.in. personelu kuchennego, pomocniczego dietetyka (min. 1/3 etatu) i inne, proporcjonalnie do liczby posiłków, z uwzględnieniem systemu zmianowego, weekendów i świąt.

Ponadto, wykonawca wprost oświadczył, że koszt ten obejmuje: minimalne wynagrodzenie zgodnie z ustawą z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, składki pracodawcy, koszty zastępstw i urlopów oraz inne koszty związane z wynagrodzeniami i opisane w SWZ i dokumentacji.

Odwołujący podniósł, że w swoich wyjaśnieniach wykonawca nie wskazał liczby pracowników, których zamierza skierować do realizacji zamówienia, wymiaru ich etatów, wysokości wynagrodzenia poszczególnych osób, w tym wymiaru składek społecznych. Zamawiający, opierając się na dotychczasowym doświadczeniu w udzielaniu zamówień o podobnym charakterze i zakresie, uznał, że wskazana kwota jest realna oraz adekwatna do przedmiotu zamówienia.

Pogląd ten wynika z obserwacji i analizy wcześniejszych realizacji, które pozwalają ocenić, jaka liczba osób oraz jakie zasoby są niezbędne do należytego wykonania zamówienia. Na tej podstawie zamawiający przyjął, że przewidziana kwota uwzględnia zarówno rzeczywiste potrzeby kadrowe, jak i organizacyjne, niezbędne do prawidłowej realizacji

usługi. Zdaniem zamawiającego wskazana kwota umożliwia wykonanie zamówienia na odpowiednim poziomie jakościowym, przy założeniu rzetelnego podejścia wykonawcy oraz racjonalnego gospodarowania zasobami.

Zamawiający w dokumentach postępowania nie wskazał liczby osób, które wykonawca ma zatrudnić do realizacji zamówienia, ponieważ sposób realizacji przedmiotu zamówienia należy do indywidualnej decyzji wykonawcy. Zgodnie z postanowieniami SW Z wykonawca zobowiązany jest do przedłożenia – na wezwanie zamawiającego, przed wyborem najkorzystniejszej oferty – wykazu osób skierowanych do realizacji zamówienia (załącznik nr 7 do SW Z), w szczególności osób odpowiedzialnych za świadczenie usług. Wykaz ten powinien zawierać informacje na temat kwalifikacji zawodowych, uprawnień, doświadczenia i wykształcenia tych osób, niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakres wykonywanych przez nie czynności oraz podstawę do dysponowania tymi osobami – wraz ze stosowną dokumentacją. Jednocześnie, zgodnie z rozdziałem III pkt 18 SW Z, zamawiający wymaga zatrudnienia, w wymiarze co najmniej 1/3 etatu (lub równoważnika etatu), dietetyka posiadającego co najmniej jedno z kwalifikacji określonych w §1 ust. 4 załącznika nr 4 do SW Z – Umowa o świadczenie usług żywienia zbiorowego pacjentów szpitala. Z treści wyjaśnień wynika jednoznacznie, że wykonawca jest świadomy tego obowiązku, a związane z nim koszty zostały uwzględnione w kalkulacji oferty.

Co więcej, zamawiający wskazał, że w tej sprawie obowiązek przedstawienia szczegółowych wyliczeń zwłaszcza w zakresie kosztów pracy nie wynikał z treści wezwania zamawiającego do wyjaśnień. Zamawiający jako podmiot doświadczony w udzielaniu zamówień, analizując wyjaśnienie rażąco niskiej ceny przesłane przez Naprzód Catering, zgodnie z treścią wyjaśnień, uwzględnił wysokość płacy minimalnej obowiązującej w dniu składania ofert tj. 4.666,00 zł brutto oraz ilość 14 osób wykazanych w podmiotowych środkach dowodowych. Zakładając, że Naprzód Catering będzie zatrudniał 14 osób w pełnym wymiarze czasu pracy przy minimalnym wynagrodzeniu powiększony o ok. 20% kosztów pracodawcy związanych z zatrudnieniem, koszt oferenta będzie szacowała się na poziomie około 78.388,80 zł (14x 4.666,00 x 20%). Naprzód Catering wykazał koszty wynagrodzeń na poziomie 75.167,78 zł w tabeli 1 oraz 4500,00 zł w tabeli 2. Łączny koszt wynagrodzeń na poziomie 79.667,78. Różnica pomiędzy wyjaśnieniami oferenta a analizą zamawiającego na poziomie ok. 1.278,98 (79.667,78 - 78.388,80).

W zakresie amortyzacji sprzętu wykonawca wskazał, że koszt został obliczony na podstawie wartości już posiadanego sprzętu trwałego, niezbędnego do prowadzenia usług w kuchni szpitalnej. Na potwierdzenie tego faktu, wykonawca załączył wykaz częściowo zamortyzowanego sprzętu.

Argumenty odwołującego, kwestionujące wiarygodność tego wykazu oraz fakt posiadania sprzętu przez wybranego wykonawcę, opierają się głównie na treści odwołania złożonego przez Naprzód Catering sp. z o.o. 7 lipca 2025 r., w tym samym postępowaniu. W odwołaniu tym Naprzód Catering, odnosząc się do wyceny innego wykonawcy – ADK Serwis sp. z o.o. – oszacował koszt pełnego wyposażenia kuchni szpitalnej na kwotę 560 000 zł netto.

Zamawiający nie podziela stanowiska odwołującego, że wskazana przez wykonawcę stawka amortyzacyjna budzi wątpliwości. Przeciwnie, zamawiający zauważył, że Naprzód Catering w przywołanym odwołaniu wskazuje, że sprzęt wykazany przez niego jako punkt odniesienia ma wartość około 560 000 zł netto. Tymczasem z treści odwołania jednoznacznie wynika, że nie była to deklaracja kosztów, jakie sam Naprzód Catering musi ponieść w celu realizacji zamówienia, lecz jedynie szacunkowa wycena, którą musiałby ponieść inny wykonawca ADK Serwis sp. z o.o. Naprzód Catering wprost powołuje, że jedynie „(…) szacuje te koszty na kwotę co najmniej ok. 560 tys. zł netto”, nie wskazując, że są to koszty własne.

Nie można zatem uznać wykazu sprzętu przedłożonego przez Naprzód Catering sp. z o.o. wraz z odwołaniem za dokument wiarygodny w kontekście porównania z ofertą wybranego wykonawcy. Zamawiający zauważył, że w postępowaniach odwoławczych strony, które są jednocześnie konkurentami w walce o to samo zamówienie, często przedstawiają argumenty mające na celu zdyskredytowanie ofert innych uczestników postępowania.

Zamawiający wskazał ponadto, że wykonawca, oprócz wykazu sprzętu, załączył również decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 marca 2022 r. o zatwierdzeniu zakładu i jego zgodności z przepisami sanitarnymi. Dokument ten stanowi urzędowe potwierdzenie, że zakład spełnia wymagania określone w przepisach dotyczących żywności, materiałów do kontaktu z żywnością oraz recyklingu. Tym samym potwierdzono, że wykonawca pozytywnie przeszedł proces weryfikacji dokumentów oraz kontrolę zakładu przeprowadzoną przez inspektora Sanepidu, obejmującą m.in. ocenę zgodności wyposażenia oraz systemu HACCP (sprzętu, który aktualnie posiada).

Odwołujący wskazał również, że porównał sprzęt wykazany w podmiotowych środkach dowodowych oraz ten, który został ujęty w odwołaniu Naprzód Catering dotyczącym oferty ADK Serwis sp. z o.o. W ocenie zamawiającego, takie porównanie, oparte jedynie na datach nabycia sprzętu, jest niewystarczające i nieuzasadnione. Sama data nabycia nie przesądza bowiem o przydatności i stanie technicznym sprzętu, ani o jego użyteczności. Założenie odwołującego, że sprzęt nabyty przez Naprzód Catering wcześniej niż data produkcji sprzętu wskazana w wykazie stanowi podstawę do przyjęcia jego nieprzydatności, a tym samym do stosowania kosztów z odwołania odnoszącego się do ADK Serwis sp. z o.o., jest całkowicie błędne i nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym.

Niezależnie od powyższego zamawiający uznał za błędne stwierdzenie odwołującego że „poszczególne elementy wyposażenia zaplecza kuchennego zaklasyfikowane w grupie 5 (podgrupa 578) Klasyfikacji Środków Trwałych (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz. U. poz. 1864) powinny być amortyzowane według stawki 14%. W związku z powyższym, przy uwzględnieniu ww. danych, miesięczny odpis z tytułu amortyzacji powinien wynosić ok. 6000 złotych, a nie 1500 zł jak wskazał wykonawca w sporządzonych wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny.” Każdy podmiot prowadzący działalność gospodarcza prowadzi własną politykę rachunkowości zgodnie z ustawą o rachunkowości i innymi przepisami prawa tj. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz. U. poz. 1864 z których wynika, że przedsiębiorąca amortyzuje środki trwałe o wartości powyżej 10.000,00 zł oraz dopuszcza zastosowanie jednorazowej stawki amortyzacji w określonych przypadkach. W wykazie sprzętu do odwołania Naprzód Catering do oferty ADK Serwis Sp. z o .o. znajduje się wiele pozycji sprzętowych o wartości poniżej 10.000 zł czego odwołujący nie uwzględnił w swoim odwołaniu, tym samy wskazana kwota 6.000 zł jest błędna.

Jako jednym z elementów składowej ceny wykonawca wskazał koszt mediów, podnosząc że w tej pozycji ujęto koszty m.in.: energii elektrycznej i cieplnej, wody, ścieków i gazu, odpadów komunalnych i pokonsumpcyjnych i inne.

Należało zgodzić się z twierdzeniem wykonawcy, że są to koszty zużycia mediów niezbędnych do produkcji, mycia, utrzymania porządku i utylizacji odpadów. Jak podniósł wykonawca „Łączny koszt został wyliczony na podstawie obecnie realizowanej usługi. Koszty mediów są rozliczane na podstawie wskazań liczników i podliczników zainstalowanych w kuchni szpitalnej oprócz energii cieplnej rozliczanej proporcjonalnie do wielkości najmowanej powierzchni zgodnie z zapisami umowy najmu.”

Wyjaśnienia w powyższym zakresie i wskazana kwota nie budzi wątpliwości zamawiającego. Ponadto, celem rzetelnego rozważenia wskazanej kwestii, zamawiający porównał wysokość wskazanego przez wykonawcę kosztu na poziomie 6600 zł do kosztów mediów, które zamawiający refakturuje na obecnego wykonawcę. Koszty te są zbieżne. Wskazał, że obowiązek przedstawienia szczegółowych wyliczeń kosztów w powyższym zakresie nie wynikał z treści wezwania zamawiającego do wyjaśnień.

Wykonawca, w zestawieniu miesięcznym, ujął również koszt materiałów obejmujących m.in.: środki czystości i chemię profesjonalną, opakowania jednorazowe, ubrania ochronne, środki higieniczne, materiały biurowe, zakupy doraźne (części zamienne, eksploatacyjne, uzupełnianie zastawy i sztućców) oraz inne. Koszty te odnoszą się do wszystkich zużywalnych składników niezbędnych do codziennego funkcjonowania kuchni.

W celu udokumentowania ponoszonych wydatków wykonawca przedłożył oświadczenia dostawców dotyczące przysługujących mu rabatów. Odwołujący uznaje oświadczenia złożone przez wykonawcę jako nieprzydatne. W szczególności odnosi się do oświadczenia wystawionego przez H.K. Polska Sp. z o.o., które w jego ocenie dotyczy współpracy z zakresu usług utrzymania czystości. Odwołujący pomija, że jak wynika z treści oświadczenia, współpraca miedzy wykonawcą a wskazanym przedsiębiorcą dotyczy również dostaw opakowań jednorazowych. Zamawiający zwraca uwagę, że zgodnie z Opisem Przedmiotu Zamówienia (Rozdział III SW Z) do obowiązków wykonawcy należy m. in.: wyposażenie pracowników odpowiedzialnych za ekspedycję posiłków oraz pracowników kuchni w ubrania ochronne i środki higieniczne w postaci nakrycia głowy, rękawiczek jednorazowych oraz fartucha ochronnego, czy zapewnienie we własnym zakresie wyposażenia niezbędnego do ekspedycji posiłków tj. sprawnych wózków bemarowych (jezdnych), termosów do podawania napojów gorących, termoizolacyjnych naczyń jednorazowych przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz sztućców przeznaczonych do ekspedycji i konsumpcji potraw przez pacjentów.

W ocenie zamawiającego przedłożone dokumenty potwierdzają, że wykonawca nabywa materiały i usługi po cenach niższych niż katalogowe, co niewątpliwie ma wpływ na kalkulację ceny. Ponadto, wykazują, że wykonawca jest dobrze zapoznany z warunkami zamówienia oraz uwzględnia wszystkie koszty jego realizacji.

Naprzód Catering Sp. z o.o. wyjaśnił również, że jego kalkulacja uwzględnia usługi obce. Jak twierdzi wykonawca, koszty te obejmują wszystkie usługi zewnętrzne, niezbędne do zapewnienia pełnej funkcjonalności kuchni i realizacji usługi i w ramach tej pozycji ujęto m.in: najem i dzierżawa pomieszczeń – stała opłata za użytkowanie kuchni szpitalnej (wraz z podatkiem od nieruchomości, usługi DDD (dezynfekcja, deratyzacja), koszty remontowe – uwzględnione w usługach własnych i materiałach eksploatacyjnych tj. mniejsze naprawy urządzeń, drobne prace w kuchni (zgodnie z obowiązkami najemcy), podatek od nieruchomości, badania kaloryczności posiłków, usługi pocztowe, ubezpieczenie OC (OC rozliczane proporcjonalnie do liczby realizowanych zamówień) i inne koszty opisane w SWZ i dokumentacji.

Wykonawca w sposób prawidłowy i szczegółowy uzasadnił strukturę kosztów, wykazując, szereg składników powiązanych z realizacją zamówienia. W ocenie zamawiającego, zastosowana metodologia uwzględnia realne, niezbędne elementy kosztowe, które mają bezpośredni wpływ na jakość i ciągłość świadczenia usług żywieniowych.

Także ich wysokość nie budzi wątpliwości. Przy ocenie złożonych wyjaśnień na tle treści wezwania, które miało charakter ogólny, Zamawiający wskazał, że koszty podatku od nieruchomości jest elementem znanym i dostępnym publicznie. Tak samo, stała opłata za użytkowanie kuchni szpitalnej została jednoznacznie określona w dokumentacji

zamówienia - w załącznik nr 8 do SW Z (wzór umowy najmu pomieszczeń kuchni szpitalne), co oznacza, że jej wysokość była znana zarówno wykonawcy, jak i odwołującemu. Powyższe pozwoliło zamawiającemu ocenić wskazane koszty. Zgodnie z treścią umowy, najemca płacić będzie wynajmującemu miesięczny czynsz netto w wysokości.

Dodatkowo, wykonawca przedstawił polisę OC wraz z dowodem uiszczenia opłaty, który pozwolił zamawiającemu uznać, że wyliczenia są spójne.

Powyższe okoliczności, w tym dostępność danych wynikających z dokumentacji postępowania oraz charakter powszechnie znanych i mierzalnych kosztów operacyjnych, umożliwiły zamawiającemu dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny przedstawionej przez wykonawcę kalkulacji, w tym wskazanej kwoty.

I wreszcie, zgodnie z treścią wezwania, wykonawca potwierdził, że jego kalkulacja uwzględnia zysk w ujęciu miesięcznym w wysokości 3 067,84 zł dla pakietu nr 1 oraz 1 763,40 zł dla pakietu nr 2, wskazując, iż „jest integralną częścią ceny ofertowej, zgodną z zasadami rynkowymi i przepisami ustawy Pzp. Jest to bezpieczna, realistyczna marża zapewniająca opłacalność świadczenia usługi przy zachowaniu pełnej zgodności z OPZ i SWZ.”

W zakresie istotnego składnika ceny, tj. wsadu do kotła, wykonawca wskazał, że miesięczna cena wsadu do kotła bez posiłku nocnego wynosi 79 993,88 zł, natomiast miesięczna cena wsadu do kotła obejmującego posiłek nocny wynosi 10 896,60 zł. Wykonawca słusznie zauważył, że zamawiający nie określił szczegółowych wymagań dotyczących tego składnika w dokumentacji postępowania (brak też był np. ceny minimalnej itp.). Również treść wezwania do złożenia wyjaśnień nie zawierała precyzyjnych wskazówek co do formy, w jakiej zamawiający oczekuje przedstawienia danych potwierdzających zgodność wsadu z wymaganiami i jego ceny.

Jak wskazał wykonawca, przedmiotowe koszty zostały oszacowane przez jego Centralną Dietetykę na podstawie informacji zawartych w Specyfikacji Warunków Zamówienia (SW Z), załącznikach do SW Z, a także odpowiedzi udzielonych przez zamawiającego w toku postępowania.

Zamawiający zważył, że zgodnie z treścią wezwania, wykonawca przedstawił spójne argumenty oraz udzielił konkretnych informacji związanych z realizacją zamówienia. W swoich wyjaśnieniach wykonawca odniósł się zarówno do kosztów wsadu do kotła, a także wynagrodzeń personelu uwzględniając przepisy o minimalnym wynagrodzeniu oraz kosztów towarzyszących wykonaniu umowy – koszt amortyzacji sprzętu, koszt mediów, czy materiałów eksploatacyjnych i kosztów usług podmiotów trzecich, a także poparł je odpowiednimi dowodami. Z wyjaśnień wynika również, że wykonawca uwzględnił w swojej cenie zysk.

Zamawiający w wystosowanym do wykonawcy wezwaniu w sposób ogólny wskazał w odniesieniu do jakich elementów ceny oferty mają odnosić się kalkulacje kosztów realizacji umowy, a wykonawca w sposób rzetelny złożył dotychczasowe wyjaśnienia, kierując się ogólnymi zasadami prowadzenia postępowania, w tym zasadą przejrzystości, postanowił 7 sierpnia 2025 r. wezwać wykonawcę Naprzód Catering sp. z o.o. do „udzielenia szerszych informacji w zakresie udzielonych wyjaśnień dot. poz. nr 1 w tabeli „Koszt w skali miesiąca pakiet 1 – bez posiłku nocnego” oraz w poz. nr 1 w tabeli „Koszt w skali miesiąca – pakiet 2 posiłek nocny” przez wskazanie cen jednostkowych przedmiotowych pozycji w oparciu o przykładowy jadłospis.” W szczególności, że zamawiający nie przewidział na gruncie SWZ obowiązku przedłożenia wraz z ofertą powyższej Kalkulacji kosztów miesięcznych czy cen jednostkowych.

Jednocześnie, zamawiający udzielonych uprzednio wyjaśnień nie zakwestionował. W treści kolejnego wezwania nie polemizował w żaden sposób z tak przedstawionymi wyjaśnieniami, nie wskazał też, że któryś z elementów budzi jego wątpliwości. Wskazał, że Krajowa Izba Odwoławcza stoi jednolicie na stanowisku, iż "ponowne wezwanie do złożenia wyjaśnień nie jest co do zasady wykluczone. Niemniej możliwość żądania od wykonawcy doprecyzowania elementów kalkulacji lub udzielenia szerszych informacji w zakresie pierwotnie wskazanych wyjaśnień, jest uzasadniona w przypadku szczegółowego i rzetelnego udzielenia przez wykonawcę wyjaśnień na pierwsze żądanie." (wyrok KIO z dnia 19 czerwca 2024 r., KIO 1817/24). Krajowa Izba Odwoławcza wyroku z 28.04.2021 r. ,sygn. akt KIO 806/21, stwierdziła, że: „Izba podziela pogląd, że ustawodawca nie określił, ile razy zamawiający może ponawiać wezwania do wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny. Wezwanie do złożenia wyjaśnień może być skierowane do wykonawcy nawet kilkakrotnie w sytuacji, gdy na podstawie złożonych wyjaśnień powstają dalsze kwestie i nowe wątpliwości wymagające wyjaśnienia.” Zatem, zamawiający uznał, że w tym stanie faktycznym ponowne wezwanie wykonawcy było w pełni zasadne, dlatego też argumentacja odwołującego nie zasługuje na uwzględnienie.

W odpowiedzi na wezwanie, wykonawca udzielił żądanych informacji, przedstawiając m. in. przykładowy jadłospis dla diety podstawowej na 14 dni, obejmujący śniadanie, obiad, kolację, szczegółową kalkulację kosztów surowców dla każdego posiłku i każdego dnia, wykaz cen jednostkowych netto produktów spożywczych, które stanowią podstawę naszej kalkulacji. Jak wyjaśnił wykonawca „Ceny te są wynikiem naszych wieloletnich umów z hurtowniami i dostawcami, optymalizacji logistyki oraz zakupów w dużych wolumenach.” W aktach postepowania znajdowały się stosowane oświadczenia dostawców. W ocenie zamawiającego przedstawione wyjaśnienia odpowiadają treści wezwania i zawierają wyczerpujące, logiczne i spójne argumenty.

Odnosząc się do twierdzeń odwołującego, nie sposób zgodzić się z zarzutem, jakoby dopiero przedstawienie

przykładowych jadłospisów wygenerowanych w programie MPI1 wraz z wyliczonym wsadem do kotła lub innego porównywalnego dowodu, miało umożliwiać ocenę, czy zaoferowany przez wykonawcę wsad spełnia wymagania zamawiającego. Stanowisko odwołującego jest w tym zakresie niezasadne. Po pierwsze, nie znajduje ono oparcia w treści dokumentacji postępowania, zamawiający nie przewidział obowiązku przedkładania konkretnych jadłospisów, ani nie określił narzędzi czy formy kalkulacji wsadu, w przesłanym wezwaniu do wyjaśnień również nie wskazano takiego obowiązku. Po drugie, brak jest podstaw do uznania, że tylko za pomocą konkretnego programu lub jednego określonego narzędzia (nawet obecnie używanego przez wykonawcę), wykonawca może skutecznie wykazać zgodność oferowanego wsadu z wymaganiami. Zauważył, że „nie istnieje jeden optymalny i powinny kształt czy sposób dowodzenia okoliczności związanych z kalkulacją ceny dokonanej przez wykonawcę i sposobu prezentowania okoliczności umożliwiających mu jej zaoferowanie. Sposób wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny zależy od indywidualnych okoliczności sprawy, zwłaszcza w związku z rodzajem podawanych informacji, będzie można ocenić i przyjąć konieczny sposób i stopień uwiarygodnienia podawanych danych. Nie ma podstawy żądania określonego katalogu dowodów. Zamawiający nie ma obowiązków określania katalogu dowodów, wręcz nie jest do tego uprawniony, aby określać katalog dowodów, jakie ma złożyć wykonawca, bowiem zakreślenie danego katalogu dowodów stanowiłoby ograniczenie w możliwości prezentacji stanowiska wykonawcy.” (P. Wiśniewski [w:] J. E. Nowicki, P. Wiśniewski, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2023, art. 226.).

Stanowisko odwołującego, jakoby wykonawca nie przewidział środków na realizację II śniadań i podwieczorków, nie zasługuje na aprobatę. Przede wszystkim zamawiający wskazał, że wykonawca został poproszony o przedstawienie kalkulacji kosztowej dla przykładowej diety, przy czym w wezwaniu nie określono jej rodzaju ani zakresu posiłków.

Przedłożony przez wykonawcę jadłospis dotyczył diety podstawowej, która, zgodnie z dokumentacją postępowania, w szczególności załącznikiem nr 9, może nie obejmować posiłków takich jak II śniadanie czy podwieczorek. Co więcej, brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że wykonawca świadomie pominął koszty związane z tymi dodatkowymi posiłkami. Przedstawiona przez wykonawcę szczegółowa kalkulacja kosztowa odpowiada kwocie miesięcznego wsadu do kotła, zarówno dla pakietu nr 1, jak i pakietu nr 2, co świadczy o rzetelnym i precyzyjnym oszacowaniu kosztów zgodnie z wymaganiami zamawiającego. W świetle powyższego, argumentacja odwołującego oparta na domniemanym pominięciu środków na II śniadania i podwieczorki jest nieuzasadniona, gdyż wykonawca zrealizował swoje obowiązki zgodnie z treścią wezwania, a przedstawiona pozwala uznać, że wyliczenia wykonawcy są rzetelne.

Nie można pominąć faktu, że, jak wynika z Opisu Przedmiotu Zamówienia (rozdział III, punkt 20 SW Z), zamawiający szacuje, że to właśnie diety w rodzaju podstawowym będą występować w największej liczbie. Zgodnie z szacunkami, średnia miesięczna liczba poszczególnych rodzajów diet przedstawia się następująco: − podstawowa – 1900, − lekkostrawna – 900, − cukrzycowa – 1300, − wątrobowo- żołądkowa – 130, − płynna – 200, − zmiksowana – 230, − bezsolna – 5, − bezresztkowa – 5, -wysokobiałkowa – 45, -bezmleczna – 20, -dziecięca do 6 roku życia – 150, -dziecięca od 7 – 18 roku życia – 130, -położnicza – 220, - bezglutenowa – 15, dlatego też w ocenie zamawiającego, przedstawienie kosztów w oparciu o ten rodzaj diety jest najbardziej miarodajny i pozwalający na rozpatrzenie sugerowanej przez wykonawcę ceny.

Wobec powyższego, zamawiający uznał, że w tej sprawie wykonawca sprostał obowiązkowi i wykazał, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska.

Nie można zgodzić się z zarzutem, jakoby wykonawca złożył ofertę niezgodną z warunkami zamówienia, w szczególności przez oparcie jej na jadłospisach, których treść nie spełnia zarówno ilościowych, jak i jakościowych wymagań określonych przez zamawiającego w załącznikach do Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ).

Zamawiający podkreślił, że w informacjach zawartych w załączniku nr 10 do SW Z, wprost wskazano, że: „Podane minimalne racje pokarmowe są średnią ważoną zapotrzebowania ogółu pacjentów. W rzeczywistości, w przypadku niektórych diet lub grup pacjentów, gramatura racji wyżywienia może się różnić od wskazanych wartości.” Oznacza to,

że dokumentacja postępowania zawiera jedynie przykładowe dzienne racje pokarmowe dla poszczególnych diet, w tym również dla diety podstawowej (vide: załącznik nr 9 do SW Z), a nie sztywne, niezmienne normy. Co więcej, zgodnie z zapisami rozdziału III punkt 27 SW Z (Opis Przedmiotu Zamówienia), zamawiający zastrzegł sobie prawo do modyfikacji jadłospisu w trakcie realizacji zamówienia, w szczególności w przypadku: konieczności dostosowania diety do aktualnych potrzeb pacjentów (np. zmiany w zaleceniach dietetycznych, wprowadzenie nowych diet specjalistycznych), uwzględnienia sezonowości produktów spożywczych, czy innych uzasadnionych powodów wynikających z realizacji usługi żywienia szpitalnego. Zatem, odnosząc się do twierdzeń odwołującego w zakresie: a.braku II śniadań i podwieczorków w przedłożonym jadłospisie Zamawiający wskazał, że wykonawca został poproszony o przedstawienie kalkulacji kosztowej dla przykładowej diety, przy czym nie wskazano jej rodzaju. Przedłożony jadłospis dotyczył diety podstawowej, która nie obejmuje dodatkowych posiłków takich jak II śniadanie czy podwieczorek. Nie oznacza to jednak, że wykonawca nie uwzględnia ich w ofercie, są one przewidziane w dietach specjalistycznych, np. cukrzycowej, położniczej, pediatrycznej oraz w innych sytuacjach na zlecenie lekarza lub dietetyka- zgodnie załącznikiem nr 11. b.liczby porcji ryby w jadłospisie dekadowym W odwołaniu wskazano, że ryba pojawia się tylko raz w ciągu dekady. Analiza jadłospisów wykazuje jednak, że uwzględniono trzy porcje ryby: pastę z morszczuka z warzywami (środa, jadłospis I), pulpety z dorsza (piątek, jadłospis I) oraz ponownie pastę z morszczuka z warzywami (wtorek, jadłospis II). Zaznaczył, że pasty rybne również stanowią pełnowartościową porcję ryby. Przyznać jednocześnie należy, że zapis w dokumentacji nie został wystarczająco precyzyjnie sformułowany, intencją zamawiającego było wskazanie, że ryba powinna wystąpić trzy razy w dekadzie, ale nie wyłącznie w formie drugiego dania obiadowego. c.Gramatury owoców świeżych Zgodnie z treścią dokumentów zamówienia minimalna gramatura owoców świeżych została określona na poziomie 200 g. Wykonawca wskazał ilości owoców w sztukach, co jest praktyką stosowaną w żywieniu zbiorowym, szczególnie w przypadku owoców podawanych w całości (jabłka, gruszki, kiwi, pomarańcze, nektarynki). Masa jednostkowa owocu zależy od dostawy i nie jest możliwe jej dokładne określenie na etapie planowania jadłospisu próbnego. Sposób zapisu nie oznacza pominięcia wymaganego standardu gramatury. d.Gramatury dań mącznych W przedłożonym jadłospisie zaplanowano pyzy z mięsem o gramaturze 250 g, podczas gdy w dokumentacji wskazano 300 g jako wartość orientacyjną. Różnica ta nie wpływa istotnie na koszt całodziennego wyżywienia (ok. 0,40 zł na porcję), ani na realizację norm żywieniowych. Gramatury zawarte w dokumentacji mają charakter wyjściowy, a ostateczne jadłospisy dekadowe opracowywane są przez dietetyków, którzy dbają o spełnienie wartości energetycznych i odżywczych zgodnie z aktualnymi normami. W związku z tym mogą występować niewielkie różnice w gramaturze poszczególnych dań. e. Gramatury dodatków warzywnych do śniadań i kolacji W odwołaniu podniesiono, że zamawiający nie wskazał jednoznacznie, że 120 g warzyw dotyczy łącznej gramatury dla śniadania i kolacji. Zamawiający potwierdził, że zapis mógł zostać uściślony. Wykonawca w jadłospisie uwzględnił po 60 g warzyw do śniadania i kolacji, co spełnia wymagania i jest zgodne z zaleceniami Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego (PZH), wskazującymi, że całkowita podaż warzyw i owoców w diecie powinna wynosić minimum 400 g dziennie. f. Gramatury pulpetów rybnych Odwołujący wskazuje rozbieżność w gramaturze pulpetów rybnych, które w załączniku nr 10 do SW Z określono na poziomie 120 g. Zamawiający podkreśla, że w żywieniu zbiorowym dopuszczalne są wahania gramatury w granicach ok.

20%. Wynika to m.in. z technologii przygotowania potraw, różnic surowcowych oraz praktyki kuchni szpitalnych. Takie odchylenia nie wpływają na wartość odżywczą całodziennej racji pokarmowej ani na koszt porcji, a całość jadłospisu pozostaje zgodna z wymaganiami norm żywieniowych.

Zamawiający jednoznacznie stwierdził, że zarzut, jakoby wykonawca złożył ofertę niezgodną z warunkami zamówienia, w szczególności przez oparcie jej na jadłospisach niespełniających wymogów ilościowych i jakościowych określonych w dokumentacji, jest bezzasadny. Niewątpliwie dokonana przez odwołującego analiza wybranych elementów jadłospisu próbnego opiera się na wybiórczych ocenach oraz błędnym założeniu, że przykładowy jadłospis miał w pełni odzwierciedlać wszystkie aspekty zamówienia. Tymczasem zamawiający nie wskazał rodzaju diety, której kalkulacja miała dotyczyć, a przekazane przez wykonawcę dane odnosiły się do diety podstawowej, która, co do zasady, nie obejmuje niektórych posiłków takich jak II śniadania czy podwieczorki. Ich brak w jadłospisie nie stanowi więc uchybienia ani nie oznacza, że nie zostały one przewidziane w ramach innych diet specjalistycznych. Zasadnym jest podkreślenie stanowiska KIO wyrażonego w wyroku z dnia 13.0.2025 roku, sygn. akt KIO 584/24, gdzie podniesiono, iż w ocenie Izby nieuzasadnione i nieproporcjonalne jest badanie wszystkich cen jednostkowych, poza treścią przesłanek z art. 224 ust. 1

ustawy, w celu wykazania wykonawcom konkurencyjnym określonych i ewentualnych nieścisłości w ich kalkulacjach zmierzających do doprowadzenia ich eliminacji z przedmiotowego przetargu.

Niezasadne jest twierdzenie odwołującego, że wybrany wykonawca nie wykazał spełnienia warunku udziału w postepowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej.

Zgodnie z pkt V ust. 2 lit. c ppkt 1 SW Z o udzielenie zamówienia mogą się ubiegać wykonawcy, którzy spełnią warunek dotyczący zdolności technicznej lub zawodowej, który zamawiający uzna za spełniony, jeżeli wykonawca wykaże, że osoby skierowane przez wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego (wykaz osób zgodnie z załącznikiem nr 7 do SW Z), w szczególności odpowiedzialne za świadczenie usług posiadają - w przypadku osób pracujących w styczności z żywnością –orzeczenia lekarskie dla celów sanitarno - epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac przy wykonywaniu, których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby.

W odpowiedzi na wątpliwości odwołującego dotyczące spełnienia warunku określonego w pkt V ust. 2 lit. c ppkt 1 SW Z przez wybranego wykonawcę, zamawiający zwrócił uwagę, że z powołanej wyżej treści SW Z jednoznacznie wynika, że warunek ten odnosi się do osób wskazanych w wykazie osób (załącznik nr 7 do SW Z), które są "w szczególności odpowiedzialne za świadczenie usług", a nie do wszystkich pracowników Wykonawcy. Użycie zwrotu „w szczególności” wskazuje, że zamawiający nie oczekuje bezwzględnego spełnienia tego wymogu przez wszystkie osoby zatrudnione po stronie wykonawcy, lecz jedynie przez te, których zakres obowiązków wiąże się bezpośrednio ze świadczeniem usług objętych przedmiotem zamówienia, i które rzeczywiście mogą pracować w styczności z żywnością. Wykonawca, zgodnie z tą interpretacją, wskazał osoby mające kontakt z żywnością i załączył wymagane orzeczenia sanitarnoepidemiologiczne, tym samym spełnił warunek udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej. Brak precyzyjnego sformułowania, że orzeczenia mają dotyczyć "wszystkich pracowników", a jedynie osób w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, oznacza, że intencją zamawiającego nie było zobowiązanie wykonawców do przedłożenia orzeczeń dla wszystkich pracowników, co więcej zamawiający pozostawił wykonawcom pewną elastyczności w doborze osób kluczowych dla realizacji zamówienia i objęcie ich wymogiem posiadania odpowiednich orzeczeń. Jednocześnie zamawiający wskazał, że wykonawcy mają możliwość dokonywania zmian w przedłożonym wykazie, to też zamawiający w dokumentach postępowania zastrzegł możliwość kontrolowania wykonawców, w tym w powołanym zakresie (posiadania orzeczenia do celów sanitarnoepidemiologicznych).

Zamawiający prawidłowo dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty, na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.

Odwołanie pozostaje zatem bezzasadne i winno być oddalone w całości.

Przystępujący Naprzód Catering przedstawił pisemne stanowisko wnosząc o oddalenie odwołania w całości.

Przystępujący przytoczył fragmenty wezwania zamawiającego z 13 maja 2025 r. Wskazał, że 20 maja 2025 roku złożył wyjaśnienia, w których potwierdził, że uwzględnił wszystkie wymagania zamawiającego. Mimo że zamawiający w wezwaniu tego nie wymagał, przystępujący w wyjaśnieniach zawarł kalkulację cenową w ujęciu miesięcznym (z podziałem na pakiet nr 1 i pakiet nr 2) zawierającą wskazanie poszczególnych głównych kosztów realizacji usługi, takich jak: koszt wsadu do kotła, koszty pracownicze, amortyzacja sprzętu, media, materiały, usługi obce i zysk). Przystępujący wyjaśnił również, że niski koszt wsadu do kotła jest wynikiem rabatów uzyskanych od dostawców (25% od cen producentów), na dowód czego przedłożył oświadczenia dostawców.

Treść wyjaśnień – wbrew temu, co twierdzi odwołujący – nie jest lakoniczna. Przystępujący zawarł w wyjaśnieniach te informacje, które uznał za zasadne, wobec braku wyspecyfikowania przez zamawiającego, jakich informacji oczekuje.

W doktrynie i orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej przyjmuje się, że to treść wystosowanego przez zamawiającego wezwania determinuje zakres i kształt odpowiedzi udzielonej przez wykonawcę. Wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny powinno mieć formę konkretnych zagadnień (pytań), które budzą wątpliwości zamawiającego i które następnie będą podlegały wyjaśnieniu przez wykonawcę. Wykonawca powinien mieć wiedzę, które elementy wyceny oferty wzbudziły zastrzeżenia zamawiającego i w jakim kierunku mają iść jego wyjaśnienia. Nie można oczekiwać od wykonawcy, aby ten domyślał się, które elementy wyceny oferty zamawiający zakwestionował (które budzą jego wątpliwości), albo spodziewać się, że wykonawca w takiej sytuacji szczegółowo przeanalizuje każdą pozycję cenową oferty (tak słusznie GawrońskaBaran Andrzela i in., Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, opublikowano: LEX/el. 2025; por. także wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 30 stycznia 2020 r. KIO 82/20, LEX nr 2911982).

Wobec braku precyzyjnego wezwania do wyjaśnień, wykonawca uprawniony był zaprezentować tylko te elementy, które uznał za kluczowe. Nie jest obowiązkiem wykonawcy każdorazowo składanie wyjaśnień co do wszystkich składowych mających wpływ na cenę oferty. Wykonawca obowiązany jest rozwiać wątpliwości zamawiającego przede wszystkim w zakresie, jaki wynika z wezwania do wyjaśnień. Wobec tego zamawiający musi dołożyć szczególnej staranności przy formułowaniu pytań do wykonawcy. Okoliczność, że ciężar wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu, spoczywa na wykonawcy, nie zwalnia zatem zamawiającego z obowiązku precyzyjnego sformułowania

wezwania do wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny oferty, w granicach których następnie zamawiający będzie dokonywał oceny oferty wykonawcy. Nie można uznać za prawidłowe działania zamawiającego, który formułuje lakoniczne wezwanie, a potem podejmuje decyzję o odrzuceniu oferty wykonawcy na podstawie swoich oczekiwań, które nie zostały wyartykułowane w treści wezwań wystosowanych do wykonawcy. To samo dotyczy dowodów przedkładanych przez wykonawcę. Skoro zamawiający nie pytał o konkretne elementy cenotwórcze, to przystępujący uprawniony był do podjęcia decyzji dotyczącej tego, który element swoich wyjaśnień udokumentuje. Warto przy tym zwrócić uwagę na stanowisko KIO zawarte w wyroku z 15.05.2023 r., KIO 1191/23, LEX nr 3588607. Izba wskazała w nim, „że nie istnieje jeden optymalny i właściwy kształt czy sposób dowodzenia okoliczności związanych z kalkulacją ceny dokonanej przez wykonawcę i sposobu prezentowania okoliczności umożliwiających mu jej zaoferowanie. Sposób wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny zależy od indywidualnych okoliczności sprawy, zwłaszcza w związku z rodzajem podawanych informacji, będzie można ocenić i przyjąć konieczny sposób i stopień uwiarygodnienia podawanych danych”.

Przystępujący, mimo braku wyraźnego żądania zamawiającego, w swoich wyjaśnieniach przedstawił kalkulację ceny. W kalkulacji tej wskazał wartość wsadu kotła i wiedząc, że wartość ta może wydawać się zamawiającemu zaniżona, wyjaśnił zgodnie z art. 224 ust. 3 pkt 2) ustawy, co miało wpływ na obniżenie tego kosztu i przedłożył na to dowody.

Przystępujący wykazał, że nabywa produkty spożywcze po cenach niższych o 25% od cen hurtowych (producentów).

Informacja ta ma wymierny charakter, bowiem zamawiający znając ceny hurtowe (producentów) produktów spożywczych, może oszacować wartość obniżenia kosztów przystępującego. Oświadczenie dostawcy jest wystarczającym i wiarygodnym środkiem dowodowym, bowiem pochodzi od podmiotu trzeciego (nie jest to oświadczenie samego wykonawcy). Żądanie dalszych dokumentów uzasadniających obniżenie kosztów wsadu do kotła byłoby niezasadne. Wiedzą powszechną jest, że dostawcy oferujący szczególne rabaty swoim największym kontrahentom, oczekują od nich wzmożonej poufności. W tym zakresie ryzyko ujawnienia umów, cenników i faktur, czyli dokumentów zawierających informacje o cenach, warunkach handlowych oraz wolumenie dostaw, jest nieakceptowalne z punktu widzenia przystępującego i jego dostawców.

Przystępujący nie przedstawił dowodów na potwierdzenie pozostałych kosztów wskazanych w kalkulacji, bowiem w świetle doświadczenia przystępującego nie powinny one budzić wątpliwości. Przystępujący zaprezentował wysokość kosztów pracowniczych w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości. Tym samym nie istnieje potrzeba przedkładania dowodów potwierdzających te koszty. Jeśli zamawiający nie sprecyzuje wezwania, wykonawca w ramach składanych wyjaśnień winien przedkładać jedynie takie dowody, które jego zdaniem uzasadniają przyjętą wycenę przedmiotu zamówienia (por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 10 sierpnia 2018 r., KIO 1453/18, opubl. w LEX nr 2567877).

W przepisach ustawy nie została sformułowana zasada „jednokrotnego wzywania” do wyjaśnień w przypadku podejrzenia rażąco niskiej ceny. Wielokrotne przedstawianie wyjaśnień przez wykonawcę jest dopuszczalne w sytuacji, gdy wezwanie zamawiającego było niekonkretne, niepełne, nie zawierało wyartykułowanych wątpliwości, a kolejne wyjaśnienia odnoszą się do wątpliwości, które nie zostały uprzednio wyartykułowane albo były wyartykułowane w sposób enigmatyczny, chaotyczny czy też bardzo ogólnikowy i uniemożliwiały wykonawcy prawidłowe wypełnienie obowiązku wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny (por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 26.01.2024 r., KIO 45/24, opubl. w LEX nr 3694095).

Tym samym zamawiający był uprawniony do wezwania przystępującego do udzielenia dalszych, szerszych informacji w zakresie udzielonych wyjaśnień dotyczących wsadu do kotła poprzez wskazanie cen jednostkowych przedmiotowych pozycji w oparciu o przykładowy jadłospis.

Skoro zamawiający nie wyartykułował w wezwaniu z dnia 13 maja 2025 r. żądania przedstawienia cen jednostkowych poszczególnych produktów spożywczych w oparciu o przykładowy jadłospis, to przystępujący nie mógł się domyślać, że zamawiający będzie oczekiwał złożenia takiego wyszczególnienia. a) Wsad do kotła W wezwaniu z 11.08.2025 r. zamawiający poprosił jedynie o przedstawienie przykładowego jadłospisu potwierdzającego koszty wsadu do kotła dla pakietu podstawowego i pakietu z posiłkiem nocnym. W treści wezwania nie było żądania przedstawienia jadłospisów dla wszystkich pozycji formularza cenowego. Zamawiający nie narzucił również formy jadłospisu. Dlatego przystępujący przedstawił jadłospis dla diety podstawowej 3-posiłkowej – najczęściej stosowanej – wraz z cenami potwierdzającymi wartość wsadu do kotła. Twierdzenie odwołującego, że należało złożyć jadłospisy dla wszystkich diet, jest próbą rozszerzenia wymagań zamawiającego.

W OPZ określono rozkład wartości kalorycznej posiłków. Rozkład ten różni się w zależności od tego, czy dieta obejmuje 3 czy 5 posiłków dziennie. Przy diecie 3-posiłkowej 30% zapotrzebowania przypada na śniadanie, 45% na obiad i 25% na kolację. Przy diecie 5-posiłkowej proporcje są inne, ponieważ część wartości energetycznej przypada na II śniadanie i podwieczorek. Oznacza to, że koszty jednostkowe poszczególnych posiłków rozkładają się inaczej, ale całkowity koszt

wsadu do kotła pozostaje niezmienny. Przedstawiony jadłospis był więc adekwatny i wystarczający do wykazania realności kalkulacji. Zamawiający nie wymagał dołączenia jadłospisów dla II śniadań czy podwieczorków. Sugerowanie przez odwołującego konkretnych produktów i cen jest wyłącznie jego domysłem, który nie ma podstaw w treści oferty i nie może służyć za kryterium oceny zgodności oferty z wymaganiami SWZ. b) Koszty wynagrodzeń personelu Zarzut odwołującego, jakoby przystępujący był zobowiązany do przedłożenia szczegółowych danych dotyczących liczby pracowników, wymiaru ich etatów oraz wysokości poszczególnych składników wynagrodzenia, jest całkowicie chybiony.

Zamawiający w treści wezwania do wyjaśnień nie żądał przedstawienia tego rodzaju danych, a tym bardziej nie nakładał obowiązku ujawnienia szczegółowej listy płac.

Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy, to zamawiający określa zakres wyjaśnień, jakich oczekuje od wykonawcy. Wykonawca udzielił wyjaśnień zgodnie z zakresem wezwania, potwierdzając jednoznacznie, że zaoferowana cena obejmuje wszystkie koszty wynikające z obowiązujących przepisów, w tym minimalne wynagrodzenie, pełne składki pracodawcy, koszty zastępstw, urlopów i inne koszty zatrudnienia przewidziane w SWZ.

Wbrew twierdzeniom odwołującego, brak szczegółowego rozpisania wysokości składek czy wynagrodzeń poszczególnych pracowników nie oznacza, że koszty te nie zostały ujęte w kalkulacji. Oświadczenie wykonawcy o ich uwzględnieniu jest wystarczające, aby zamawiający mógł ocenić, czy oferta odpowiada wymogom SW Z. Co więcej, ujawnianie tego rodzaju danych wykraczałoby poza zakres wezwania i mogłoby naruszać tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. c) Amortyzacja sprzętu Odnosząc się do zarzutu odwołującego, przystępujący podkreślił, że argumenty, na które się powołuje, odnoszą się do wcześniejszego odwołania z dnia 7 lipca 2025 r., w którym analizowano sytuację wykonawcy nieposiadającego własnego wyposażenia kuchni. W tamtym przypadku szacowano hipotetyczny koszt zakupu pełnego zestawu urządzeń i sprzętów kuchennych. Sytuacja przystępującego jest całkowicie odmienna – już obecnie świadczy usługi żywienia szpitalnego i dysponujemy niezbędnym sprzętem trwałym, który został w dużej mierze zamortyzowany. Nie ponosi kosztów zakupu całego nowego wyposażenia, a jedynie koszty związane z bieżącym użytkowaniem i częściową amortyzacją posiadanych urządzeń.

Z tego względu wskazany w wyjaśnieniach koszt amortyzacji na poziomie ok. 1 500 zł miesięcznie odpowiada faktycznym obciążeniom wynikającym z wykorzystania posiadanego sprzętu, a nie hipotetycznym kosztom zakupu nowego wyposażenia, które były przedmiotem wcześniejszych analiz.

Argumentacja odwołującego, jakoby należało przyjąć koszt w wysokości 560 tys. zł netto, odnosi się do sytuacji, w której wykonawca nie posiada żadnego sprzętu i musi od podstaw wyposażyć kuchnię. W przypadku przystępującego taki koszt w ogóle nie występuje. Co więcej, koszty transportu, montażu czy serwisu urządzeń, o których wspomina odwołujący, są w przypadku przystępującego pomijalne – sprzęt jest już użytkowany, sprawny i przeznaczony do dalszej eksploatacji.

Przedstawione przez przystępującego wyjaśnienia są kompletne, poparte dowodem w postaci wykazu sprzętu i odpowiadają rzeczywistym kosztom, jakie będą ponoszone przy realizacji zamówienia. Podniesiony przez odwołującego zarzut opiera się na nieuprawnionym założeniu, że całość sprzętu powinna być liczona jako nowa inwestycja i amortyzowana według pełnych stawek KŚT. Tymczasem zamawiający oczekiwał wyjaśnień co do rzeczywistych kosztów ponoszonych przez przystępującego i takie wyjaśnienia wraz z dowodem zostały przedstawione. d) Media, materiały, usługi obce Odnosząc się do zarzutów dotyczących pozycji „media”, „materiały” i „usługi obce”, należy wskazać, że przystępujący udzielił wyjaśnień w sposób pełny i zgodny z zakresem wezwania skierowanego przez zamawiającego. Zamawiający nie wymagał przedłożenia faktur VAT, umów czy szczegółowych zestawień, a jedynie zobowiązał wykonawcę do wykazania, że cena ofertowa obejmuje wszystkie koszty związane z realizacją zamówienia.

Przystępujący jako wykonawca aktualnie świadczący usługę na rzecz zamawiającego oszacował koszty w oparciu o rzeczywiste dane dotyczące bieżącej realizacji kontraktu – m.in. odczyty liczników i podliczników dla mediów, faktyczne zużycie materiałów eksploatacyjnych oraz realnie ponoszone koszty usług zewnętrznych. Wskazane kwoty odpowiadają średniomiesięcznym kosztom ponoszonym w toku realizacji usług i uwzględniają wszystkie elementy wymagane przez SWZ.

Podnoszony przez odwołującego zarzut, że wyjaśnienia są niewystarczające, stanowi nadinterpretację. Brak przedłożenia faktur czy szczegółowych zestawień nie świadczy o nierzetelności wyjaśnień, skoro zamawiający nie żądał tego rodzaju dokumentów. Dowód w postaci polisy OC stanowi dodatkowe potwierdzenie, że koszty usług obcych zostały ujęte w kalkulacji.

Wyjaśnienia przystępującego spełniają wymagania ustawy oraz wezwania zamawiającego i pozwalają na rzetelną ocenę oferty. Podkreślenia wymaga, że zamawiający ma wiedzę na temat rzeczywistych kosztów mediów – dlatego

wystarczająca jest dla niego informacja, że koszty te zostały uwzględnione. Nie budzi i nie musi budzić wątpliwości wysokość kosztów mediów, skoro zamawiający ma aktualną wiedzę na ten temat. e) Zysk Koszty związane z wytwarzaniem i dostarczaniem dodatku nocnego zostały wyszczególnione w odniesieniu do wymogów SW Z, w tym § 4 ust. 10 SW Z oraz § 6 wzoru umowy. Przystępujący wskazał, że obejmują one zatrudnienie personelu kuchennego, przygotowanie, pakowanie, oznaczenie i wydanie posiłków nocnych do oddziałów (w tym w opakowaniach jednorazowych, jeśli wymagane), koszty energii, wody, zużycia sprzętu, środków sanitarnych, środków ochrony osobistej, amortyzacji i inne koszty.

Zysk został wprost wskazany jako integralna część ceny ofertowej, kalkulowany na podstawie realnych kosztów związanych z bieżącą realizacją usług żywienia oraz zgodnie z zasadami rynkowymi.

Zarzut odwołującego, że przystępujący powinien dodatkowo przedstawić szczegółowe rozbicie udziału poszczególnych kosztów w globalnej kwocie czy też faktury na zakup jednostkowych produktów, jest całkowicie chybiony. Po pierwsze, zamawiający w treści wezwania nie żądał tak szczegółowych dokumentów, a jedynie wyjaśnień pozwalających stwierdzić, że cena nie jest rażąco niska. Po drugie, wyjaśnienia jednoznacznie wskazują, że cena obejmuje wszystkie elementy wymagane przez SW Z – zarówno wsad do kotła, jak i pozostałe koszty osobowe, materiałowe, organizacyjne oraz marżę zysku.

Przystępujący zauważył, że zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej wykonawca nie ma obowiązku przedstawiania faktur ani kalkulacji w rozbiciu na każdy składnik, jeżeli zamawiający tego wprost nie wymagał, a wyjaśnienia są spójne, logiczne i pozwalają stwierdzić, że oferta jest realna. Tak właśnie jest w tym przypadku.

Zamawiający udostępnił odwołującemu wyjaśnienia przystępującego 19 sierpnia 2025 roku wraz z załącznikami, pomimo że nie upłynął termin na zaskarżenie przez przystępującego decyzji zamawiającego o odtajnieniu tych dokumentów. Tym samym, pomimo iż w dniu 1 września 2025 roku(czyli w terminie) przystępujący wniósł odwołanie w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, odwołujący zapoznał się z tymi wyjaśnieniami i załącznikami i na ich podstawie sformułował zarzuty odwołania. Zatem odwołujący zapoznał się z tymi dokumentami w sposób niezgodny z przepisami.

  1. Niezgodności dotyczące gramatur. a) Odwołujący zarzuca, że przystępujący w przedstawionym jadłospisie każdorazowo pominął gramaturę uwzględnionych w diecie owoców, wskazując jedynie „sztukę”. Powyższe sprawia, że nie jest możliwa weryfikacja zgodności jadłospisu przedłożonego przez wykonawcę z wymaganiami zamawiającego. Zgodnie z załącznikiem nr 10 do SW Z, poz. 34 w Tabeli zamawiający wskazał, że minimalna dopuszczalna gramatura dla Owoców świeżych, sezonowych, tropikalnych to 200 gram.

Pokazano 200 z 430 bloków uzasadnienia. Pełna treść w oryginalnym PDF →

Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem

Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.

Graf orzeczniczy

Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.

Dane pochodzą z publicznego rejestru orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej (orzeczenia.uzp.gov.pl). Orzeczenia są dokumentami publicznymi w domenie publicznej (art. 4 ustawy o prawie autorskim).