Wyrok KIO 3322/24 z 7 października 2024
Sprawa rozpoznana łącznie z: KIO 3418/24
Najważniejsze informacje dla przetargu
- Rozstrzygnięcie
- uwzględniono
- Zamawiający
- Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ul. Poleczki 33, 02-822 Warszawa reprezentowaną przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa ul. Karolkowa 30, 01-207 Warszawa (Sygn. akt: KIO 3322/24; KIO 3418/24) z udziałem przystępującego: Danae Sp.…
- Powiązany przetarg
- TED-381909-2024
- Podstawa PZP
- art. 224 ust. 6 Pzp
Strony postępowania
- Odwołujący
- Korporacja Badawcza Pretendent sp. z o.o. ul. Stanisława Leszczyńskiego Nr 4 lok.29, 50-078 Wrocław
- Zamawiający
- Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ul. Poleczki 33, 02-822 Warszawa reprezentowaną przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa ul. Karolkowa 30, 01-207 Warszawa (Sygn. akt: KIO 3322/24; KIO 3418/24) z udziałem przystępującego: Danae Sp.…
Przetarg, którego dotyczył spór
Wyrok dotyczy konkretnego postępowania ogłoszonego w BZP. Zobacz szczegóły ogłoszenia:
Treść orzeczenia
- Sygn.akt
- KIO 3322/24; KIO 3418/24
- Sygn. akt
- KIO 3322/24; KIO 3418/24
WYROK Warszawa dnia 7 października 2024 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
- Przewodniczący
- Renata Tubisz Protokolant:
Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na posiedzeniu i rozprawie w Warszawie w dniu 1 października 2024r. w sprawie:
odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 12 września 2024r. przez odwołującego:
Korporacja Badawcza Pretendent sp. z o.o. ul. Stanisława Leszczyńskiego Nr 4 lok.29, 50-078 Wrocław (Sygn.akt KIO 3322/24), odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 18 września 2024 r. przez odwołującego:
Konsorcjum: Agencja Badawcza EDBAD sp. z o.o. w Łodzi ul. kpt Franciszka Żwirki 6, 90-450 Łódź – Lider Konsorcjum, Instytut Badawczy IPC sp. z o.o. we Wrocławiu ul. Aleksandra Ostrowskiego 9, 53-238 Wrocław – członek Konsorcjum, Openfield sp. z o.o. w Opolu ul. Tadeusza Kościuszki 29/4, 45-062 Opole – członek Konsorcjum (Sygn.akt KIO 3418/24), w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ul. Poleczki 33, 02-822 Warszawa reprezentowaną przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa ul. Karolkowa 30, 01-207 Warszawa (Sygn. akt: KIO 3322/24; KIO 3418/24) z udziałem przystępującego: Danae Sp. z o.o. ul. Bora Komorowskiego nr 19 B, 80-377 Gdańsk po stronie zamawiającego (Sygn.akt KIO 3322/24;3418/24)
- uwzględnia odwołanie, nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty i nakazuje unieważnienie czynności odrzucenia oferty odwołującego oraz nakazuje zamawiającemu powtórzenie czynności badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty odwołującego, w sprawie o Sygn.akt KIO 3322/24
- kosztami postępowania obciąża zamawiającego: Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ul.
Poleczki 33, 02-822 Warszawa reprezentowaną przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa ul. Karolkowa 30, 01207 Warszawa (Sygn.akt KIO 3322/24) i 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr (sł.: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego: Korporacja Badawcza Pretendent sp. z o.o. ul. Stanisława Leszczyńskiego Nr 4 lok.29, 50-078 Wrocław, tytułem wpisu od odwołania (Sygn.akt KIO 3322/24) 2.2. zasądza od zamawiającego: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ul. Poleczki 33, 02-822 Warszawa reprezentowana przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa ul. Karolkowa 30, 01-207 Warszawa na rzecz odwołującego: Korporacja Badawcza Pretendent sp. z o.o. ul. Stanisława Leszczyńskiego Nr 4 lok.29, 50078 Wrocław kwotę 18.600,00 zł. (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego w wysokości uiszczonego wpisu od odwołania i kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika odwołującego (Sygn.akt KIO 3322/24)
- umarza postępowanie odwoławcze w sprawie o Sygn.akt KIO 3418/24
- Nakazuje zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych kwoty 13.500 zł. 00 gr. (słownie: trzynaście tysięcy pięćset złotych zero groszy) na rzecz odwołującego Konsorcjum: Agencja Badawcza EDBAD sp. z o.o. w Łodzi ul. kpt Franciszka Żwirki 6, 90-450 Łódź – Lider Konsorcjum, Instytut Badawczy IPC sp. z o.o. we Wrocławiu ul. Aleksandra Ostrowskiego 9, 53-238 Wrocław – członek Konsorcjum, Openfield sp. z o.o. w Opolu ul. Tadeusza Kościuszki 29/4, 45-062 Opole – członek Konsorcjum (Sygn.akt KIO 3418/24) Na orzeczenie - w terminie - 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie -Sądu Zamówień Publicznych Przewodniczący:…….……………………………………..
UZASADNIENIE
Postępowanie, w toku którego złożono odwołania (KIO 3322/24 i KIO3418/24) dotyczy „Przeprowadzenia oceny „Programu dla szkół” oraz przygotowanie raportu końcowego dla Komisji Europejskiej”, numer: 202/2024/C (CEN.BPZP.WZP.260.36.2024.KZ.47).
Ogłoszenie o zamówieniu: Numer publikacji ogłoszenia: 381909-2024, Numer wydania Dz.U. S:124/2024, Data publikacji:
- 06.2024, Numer ogłoszenia: OJ S 124/2024 (wartość zamówienia przekracza progi unijne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy Pzp).
- Sygn.akt
- KIO 3322/24
Odwołujący Korporacja Badawcza Pretendent sp. z o.o. z s. we Wrocławiu, zwany dalej „Pretendent”, wniósł odwołanie na niezgodne z przepisami ustawy czynności i zaniechania Zamawiającego polegające na: - nieuzasadnionym wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez DANAE Sp. z o.o., z s. w Gdańsku, przystępującym po stronie zamawiającego, dalej „Danae”, - odrzuceniu oferty Pretendent pomimo tego, że oferta jest zgodna z SWZ, uwzględnia wszystkie koszty i umożliwia wykonanie zamówienia po zaoferowanej cenie.
Odwołanie Zaskarżonym czynnościom i zaniechaniom Zamawiającego zarzucono naruszenie następujących przepisów:
- art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp przez odrzucenie oferty Pretendent jako zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia pomimo tego, że cena oferty nie jest ceną rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia, co Pretendent wykazał w złożonych wyjaśnieniach;
- art. 224 ust. 6 ustawy Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp przez uznanie, że oferta podlega odrzuceniu jako oferta z rażąco niską ceną na podstawie złożonych wyjaśnień, Pretendent nie udzielił wyjaśnień [w zakresie wyliczenia ceny - przypis Zamawiającego] w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny. Zamawiający w tym zakresie błędnie uznał, że nie zostały one sporządzone z należytą starannością argumentując, że Pretendent zaniechał przedstawienia dowodów potwierdzających wysokość wynagrodzenia poszczególnych członków zespołu naukowego (wskazując w treści uzasadnienia na brak: korespondencji mailowej w sprawie warunków współpracy przy wykonywaniu zamówienia, ofert wstępnych przedstawianych przez członków zespołu naukowego, projektów umów) i wysokość wynagrodzenia podwykonawców za realizację zadania „matryca online do badań uczniów i rodziców/nauczycieli”, podczas gdy Odwołujący przedłożył w wyznaczonym terminie wyjaśniania adekwatne do otrzymanego wezwania od Zamawiającego, które to uzasadniały podaną w ofercie cenę, zawierały odpowiednie, adekwatne dokumenty, przy czym Zamawiający nie może sam żądać od wykonawców dokumentów innych niż wskazane w dokumentach zamówienia (a tym bardziej odrzucić ofertę z uwagi na brak ich dołączenia pomimo braku wcześniejszego wymogu ich przedłożenia i przede wszystkim w sytuacji, gdy Pretendent wykazał rynkowy charakter zaproponowanej ceny);
- art. 16 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 2 Pzp przez niezachowanie zasady prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości przez odrzucenie oferty pomimo tego, że nie zawierała ona rażąco niskiej ceny, Pretendent odpowiedział na wezwanie Zamawiającego i wyjaśnił jej podstawy. Zamawiający nie wskazał przy tym na czym zróżnicowanie wykonawców biorących udział w postępowaniu i w oparciu o jakie wartości dokonuje odrzucenia oferty Odwołującego;
- art. 253 ust. 1 pkt 2 Pzp przez uzasadnienie odrzucenia oferty Pretendent w sposób nierzetelny i nieprzejrzysty. Odrzucając ofertę Zamawiający odniósł się do bliżej nieokreślonych przez Zamawiającego w wezwaniu do wyjaśnień i dokumentacji postępowania wymagań pomijając wskazanie w uzasadnieniu faktycznym na elementy kalkulacji ceny i nie uwzględniając całości wyjaśnień.
W oparciu o przedstawione wyżej zarzuty, Pretendent wnosi o:
I. uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie Zamawiającemu, aby: - unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej i czynność odrzucenia oferty Pretendent; - powtórzył czynności badania i oceny ofert w postępowaniu, z uwzględnieniem oferty Pretendent.
II. zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Pretendent kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie faktury VAT i spisu kosztów przedstawionych na rozprawie, zgodnie z § 5 pkt 2 lit. a-b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych
rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437); III. na podstawie art. 534 ust. 1 Pzp, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do odwołania, wnioskowanych w odwołaniu lub przedstawionych na rozprawie, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu pisemnym bądź ustnym.
Na zasadzie art. 505 ust. 1 Pzp wskazano interes do wniesienia odwołania:
Odwołujący posiada interes w uzyskaniu zamówienia. W wyniku naruszenia przez Zamawiającego przywołanych wyżej przepisów Pzp interes Pretendent doznał uszczerbku. Pretendent ma interes w uzyskaniu zamówienia będącego przedmiotem Postępowania. Odwołujący może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów prawa, bowiem gdyby Zamawiający przeprowadził czynności w postępowaniu zgodnie z przepisami Pzp, prawidłowo ocenił oferty wykonawców, doszedłby do jednoznacznej konstatacji, iż oferta Pretendent jest prawidłowa względem wyceny poszczególnych, istotnych części składowych ceny. Gdyby Zamawiający dokonał prawidłowej weryfikacji ofert, wówczas oferta Odwołującego uznana powinno zostać za najkorzystniejszą. Wobec tego Pretendent legitymuje się interesem w złożeniu odwołania, o którym mowa w art. 505 ust. 1 Pzp.
Przedmiotem zamówienia jest przeprowadzenie oceny unijnego „Programu dla szkół” oraz przygotowanie raportu końcowego dla Komisji Europejskiej.
Nazwa i kod przedmiotu zamówienia określony we Wspólnym Słowniku Zamówień (CPV): 7311000-6 usługi badawcze; 79419000-4 usługi konsultacyjne w zakresie ewaluacji.
Opłata od odwołania Do odwołania załączono dowód wniesienia wpisu w wymaganej wysokości (zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437), Wysokość wpisu od odwołania, zwanego dalej "wpisem", wnoszonego w postępowaniu o udzielenie zamówienia na dostawy lub usługi lub w konkursie o wartości równej progom unijnym, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, lub przekraczającej te progi, wynosi 15 000 złotych.
Termin na wniesienie odwołania Informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej sporządzona dnia 2 września 2024 r. została przekazana Odwołującemu w dniu 3 września 2024 r. Niniejsze odwołanie, wnoszone w dniu 12 września 2024 r., składane jest w ustawowym 10dniowym terminie.
Uzasadnienie odwołania
Przedmiotem zamówienia jest przeprowadzenie oceny unijnego „Programu dla szkół” oraz przygotowanie raportu końcowego dla Komisji Europejskiej.
Zamawiający pismem z dnia 02.09.2029 r., przesłanym Odwołującemu w dniu 03.09.2024 r. poinformował o wyniku postępowania. Jako najkorzystniejsza została wybrana oferta złożona przez wykonawcę Danae (cena oferty brutto: 3 520 260,00 PLN).
Zamawiający odrzucił ofertę Odwołującego Pretendent. Zamawiający wskazywał, że oferta złożona przez Pretendent z s. we Wrocławiu, została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp. Zgodnie z normą wyrażoną w art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Natomiast, stosownie do treści art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną, podlega oferta Wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.
W nawiązaniu do uzasadnienia o odrzuceniu oferty Pretendent wskazać należy, że:
- Zamawiający w dniu 05.08.2024 r., pismem znak: CEN.BPZP.WZP.260.36.2023.KZ.37, wezwał Pretendent do udzielenia wyjaśnień oraz do złożenia dowodów dotyczących wyliczenia ceny oferty.
- W ramach wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny Zamawiający żądał podania informacji wskazując tytułem jedynie przykładów - wyceny, kosztorysy własne i zewnętrzne, oferty zewnętrzne, itp.
- W odpowiedzi na wezwanie Wykonawca złożył wyjaśnienia w wyznaczonym terminie.
- Zamawiający w uzasadnieniu o odrzuceniu oferty Odwołującego podkreślał, że: „przepisy ustawy Pzp nie określają przykładowego katalogu dowodów, które Wykonawca zobowiązany jest złożyć Zamawiającemu w celu uzasadnienia racjonalności i rynkowej wyceny swojej oferty. Możliwe jest przedstawienie zatem każdego dowodu, jednakże musi być on adekwatny
do konkretnej sytuacji i stanowić potwierdzenie tego, co Wykonawca dowodzi w swoich wyjaśnieniach (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 19 kwietnia 2019 r., sygn. akt KIO 619/19).”(...) „Wykonawca musi więc, wszelkimi niezbędnymi środkami dostępnymi w danej sprawie i uzasadnionymi w konkretnym stanie faktycznym, wykazać zamawiającemu, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej, pomimo wypełnienia się określonych ustawowych przesłanek podejrzenia rażąco niskiej ceny w jego ofercie (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt KIO 867/23).”
- Jednocześnie Zamawiający uznał, że w celu wyjaśnienia ceny Odwołujący był zobowiązany do przedstawienia konkretnych dowodów, których Zamawiający nie żądał w wyjaśnieniach i których obowiązek Zamawiający wykreował na etapie uzasadnienia o odrzuceniu oferty. Zamawiający w informacji o odrzuceniu oferty wskazał, że:
„za przejaw nienależytej staranności Wykonawcy uznaje zwłaszcza zaniechanie przez Wykonawcę przedstawienia dowodów potwierdzających wysokość wynagrodzenia poszczególnych członków zespołu naukowego, w szczególności korespondencji mailowej w sprawie warunków współpracy przy wykonywaniu zamówienia, ofert wstępnych przedstawianych przez członków zespołu naukowego, projektów umów."
- Analogiczny zarzut Zamawiający podnosi w zakresie zaniechania przez Wykonawcę przedstawienia dowodów potwierdzających wysokość wynagrodzenia podwykonawców za realizację zadania „matryca online do badań uczniów i rodziców/nauczycieli”.
- W powyższym zakresie Zamawiający wskazywał - na niewyartykułowaną uprzednio wątpliwość, że - „nie sposób bowiem uznać, że Wykonawca, kalkulując cenę oferty, nie przeprowadził w tym zakresie nawet wstępnego rozeznania wśród podmiotów, które są w stanie wykonać to zadanie. Wyjaśnienia Wykonawcy nie zostały poparte żadnymi dowodami uzasadniającymi wysokość zaoferowanej ceny. Wykonawca, nie przedstawiając żadnych dowodów potwierdzających prawidłowość wyliczenia ceny, nie podjął próby udowodnienia, że zaoferowana cena jest wiarygodna, realna i umożliwia wykonanie zamówienia na warunkach określonych przez Zamawiającego.”
Powyższe stanowisko Zamawiającego nie możne zostać uznane za prawidłowe.
I. Wyjaśnienia wykonawcy odpowiadają żądaniu Zamawiającego, przedstawiają konkretne kalkulacje oraz wartości, które nie zostały zakwestionowane przez Zamawiającego W odpowiedzi na wezwanie do Zamawiającego Odwołujący przedstawił szczegółowe wyliczenie kosztów. W wyjaśnieniach wskazano m.in. stawki roboczogodzin na poziomie 500 zł brutto dla pracowników naukowych lub prowadzących badania oraz 50 zł brutto dla ankieterów.
Zamawiający nie kwestionował tych stawek, stanowiących podstawę przedstawionych wyliczeń.
Zamawiający nie zakwestionował także samej metodologii przedstawionych wyliczeń.
Powyższe jest zrozumiałe, albowiem stawki te są nie tylko rynkowe, ale zawyżone wobec średnich stawek rynkowych.
Już w tym miejscu należy wskazać, że stawka 500 zł brutto za godzinę pracy (doktora lub magistra) w konfrontacji z najniższym wynagrodzeniem na rynku wynoszącym 28,10 zł brutto zgodnie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2023 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r. (Dz. U. poz. 1893) pokazuje, że uwzględnia ona minimalne potrzeby. Więcej, zważyć w tym zakresie należy, że zaproponowana przez Odwołującego stawka znacząco (niemal 8 krotnie) przewyższa wysokość wynagrodzenia w rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. poz.
1838 z późn. zm.) ustalającego wysokość profesora w uczelni publicznej w kwocie 9370 zł.
Zaproponowana stawka przez Odwołującego jest także więcej niż 10 - krotnie wyższa niż stawki dla wynagrodzenia nauczyciela akademickiego. Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.) wysokość miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego w uczelni publicznej dla nauczyciela akademickiego nie może być niższa niż 50% wynagrodzenia profesora, z tym że dla:
1)
profesora uczelni - wynosi nie mniej niż 83%,
2)
adiunkta - wynosi nie mniej niż 73%
- wynagrodzenia profesora.
W powyższym względzie wskazać należy, że dla ankietera od którego nie wymaga się oczywiście takich kwalifikacji; stawka (przyjęta w ofercie Odwołującego) jest także znacznie wyższa niż przeciętna, porównywalna z wysokością wynagrodzenia osoby o wykształceniu doktora.
Brak odniesienia się do tych wartości i skonfrontowania ich przez Zamawiającego ze stanowiskiem zawartym w odwołaniu jednoznacznie wskazuje, że decyzja o jego odrzuceniu nie może zostać uznana za uzasadnioną.
II.
Wykonawca nie jest zobowiązany do przedstawiania dokumentów (korespondencji
mailowej w sprawie warunków współpracy przy wykonywaniu zamówienia, ofert wstępnych przedstawianych przez członków zespołu naukowego, projektów umów) na każdą dowodzoną okoliczność
Rozstrzygając spór co do zaistnienia przesłanki odrzucenia oferty wykonawcy, o której mowa w 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, ocenie podlega czynność zamawiającego, polegająca na weryfikacji złożonych przez wykonawcę wyjaśnień ceny.
Zamawiający kierując do Wykonawcy na etapie oceny zaproponowanej ceny nie może czynić zarzutu w zakresie braku spełnienia przez Odwołującego bliżej niesprecyzowanych i koncypowanych przez Zamawiającego oczekiwań, ujawnionych na późniejszym etapie postępowania, po udzieleniu wyjaśnień.
Z kolei w niniejszym postępowaniu Zamawiający uznał „za przejaw nienależytej staranności” zaniechanie przez Wykonawcę przedstawienia dowodów potwierdzających wysokość wynagrodzenia poszczególnych członków zespołu naukowego, wskazując na nieprzedstawienie „korespondencji mailowej w sprawie warunków współpracy przy wykonywaniu zamówienia, ofert wstępnych przedstawianych przez członków zespołu naukowego, projektów umów”.
Analogicznie wskazano co wynagrodzenia podwykonawców za realizację zadania „matryca online do badań uczniów i rodziców/nauczycieli”.
Nie sposób przyjąć w okolicznościach niniejszej sprawy, by Odwołujący miał obowiązek przedłożenia konkretnych umów o pracę czy też korespondencji email i ofert. Po pierwsze, brak było ujęcia takiego wymogu w dokumentacji zamówienia czy wezwaniu. Po drugie, prezentowane stawki są rynkowe, nie sposób wymagać, aby podmiot załączał każdorazowo do wyjaśnień owe umowy i oferty.
W nawiązaniu do powyższego przywołać można stanowisko Izby, która w podobnej sprawie wskazała: Izba nie podziela także argumentacji Odwołującego w zakresie każdorazowego obowiązku przedkładania dowodów na okoliczność kosztów pracy, w szczególności oczekiwania załączania do wyjaśnień umów o pracę. Nie sposób z góry przesądzić czy w okolicznościach konkretnej sprawy konieczne było przedstawianie wraz z wyjaśnieniami stosownych dowodów czy też wystarczające było tylko wskazanie i powołanie określonych informacji. Jeżeli zamawiający nie sprecyzuje wezwania, wykonawca w ramach składanych wyjaśnień winien przedkładać jedynie takie dowody, które jego zdaniem uzasadniają przyjętą wycenę przedmiotu zamówienia (wyrok KIO z 10.08.2018 r., KIO 1453/18, LEX nr 2567877). Podkreśla się, że Zamawiający, który wzywa wykonawcę w sposób ogólny, nie może oczekiwać, że wykonawca szczegółowo odniesie się do powyższego wezwania (wyrok KIO z 16.02.2024 r., KIO 307/24, LEX nr 3702037).
Podobnie wskazuje się w doktrynie, argumentując za tym, że wykonawca nie musi dołączać każdorazowo poszczególnych dowodów - tym bardziej w sytuacji, gdy prezentowane stawki są rynkowe, nie sposób wymagać, aby podmiot załączał każdorazowo do wyjaśnień owe umowy (A. Gawrońska-Baran [w:] E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P.
Wójcik, A. Gawrońska-Baran, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 224).
Podsumowując, nie można zgodzić się z rzekomym brakiem należytej staranności po stronie Odwołującego z uwagi na zaniechanie przez Wykonawcę przedstawienia dowodów potwierdzających wysokość wynagrodzenia poszczególnych członków zespołu naukowego i podwykonawców. Zamawiający w ten sposób postawił - na etapie oceny wyjaśnień wymóg przedłożenia szczegółowych dokumentów, których przedłożenie nie było wcześniej ujęte (w warunkach zamówienia i treści wezwania). Nadto, prezentowane stawki są rynkowe, a zatem żądanie takich dokumentów jest tym bardziej niezrozumiałe i brak ich przedłożenia nie może stanowić podstawy odrzucenia oferty.
III. Zamawiający nie wskazuje, która cena lub element wyjaśnienia nie został przez Wykonawcę udowodniony.
Odrzucenie oferty Wykonawcy ma zatem charakter blankietowy, nie odwołuje się do cen i wyjaśnień odwołującego.
W złożonych wyjaśnieniach Odwołujący wskazał na konkretne rynkowe wartości. Zamawiający odrzucając ofertę Odwołującego w żaden sposób nie odwołuje się do takowych.
Odmienienie niż to ma miejsce w przypadku także oferty Konsorcjum: Agencja Badawcza EDBAD Sp. z o.o., Instytut Badawczy IPC Sp. z o.o.; Openfield Sp. z o.o., gdzie Zamawiający odwołuje się do konkretnych wartości, w przypadku Odwołującego Zamawiający poprzestaje na konstatacji, iż Odwołujący nie przedstawił dowodów na okoliczność zaoferowanych cen.
Zamawiający nie wskazuje przy tym na jakiej zasadzie cena zaoferowana przez Wykonawcę nie pozwala na realizację przedmiotu zamówienia. Zamawiający nie wskazuje na czym miałoby także polegać rzekome zaniżenie ceny. Faktem w tym względzie pozostaje, że Odwołujący posługuje się innymi założeniami niż Konsorcjum, w przypadku Odwołującego są one realne i odzwierciedlają zakres usług objętych przedmiotem zamówienia. Różnicując jednak w ten sposób sytuację wykonawców (Konsorcjum i Odwołującego) na płaszczyźnie samego skonkretyzowania zarzutów kierowanych do oferty Pretendent, Zamawiający narusza przepis art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp oraz art. 16 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 2 Pzp.
Przy czym Zamawiający zdaje się dyskredytować całkowicie wartość złożonych oświadczeń Wykonawcy w wyjaśnieniach, a które to same w sobie stanowią przecież wartość dowodową. W wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny dowód stanowią także same oświadczenia strony (W.
Dzierżanowski [w:] Ł. Jaźwiński, J. Jerzykowski, M. Kittel, M. Stachowiak, W. Dzierżanowski, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, art. 224), co należy odnieść do niniejszej sprawy, w szczególności mając na uwadze stopień szczegółowości udzielonych wyjaśnień przez Pretendent. Nadto podkreślić należy, że Zamawiający w żaden sposób nie zakwestionował podanych przez Odwołującego wartości. Stąd ich dowodzenie zostało zakończone na etapie ich przyznania przez Zamawiającego.
W powyższym względzie należy wskazać, że w sytuacji, gdyby określone wartości wymagałyby dowodów - procedura badania rażąco niskiej ceny nie wprowadza hierarchizacji w zakresie zastosowanych typów środków dowodowych, i w
tym zakresie jest zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodowej. W tym zakresie należy zgodzić się z Zamawiającym, że Wykonawca dysponuje swobodą w zakresie wachlarza środków prawnych może wszelkimi niezbędnymi środkami dostępnymi w danej sprawie i uzasadnionymi w konkretnym stanie faktycznym, wykazać zamawiającemu, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej. Wykonawca może zatem korzystać z własnych oświadczeń lub pełnego wachlarza okoliczności dowodów mających charakter notoryjny lub uzewnętrzniony - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - m.in. w siatce wynagrodzeń przewidzianych ustawą. Nie można zatem oczekiwać od wykonawcy, że w procedurze wyjaśniania ceny będzie on zobowiązany do przedstawiania dowodów, które potwierdzają fakty udowodnione, niezakwestionowane przez Zamawiającego, zgodnie z formalną ścieżką Zamawiającego. Procedura RNC nie służy bowiem przedstawianiu określonych dowodów, ale wyjaśnieniu, że cena nie jest rażąco niska i pozwala na realizację przedmiotu zamówienia.
Co do powyższego wykonawca nie tylko dysponuje swobodą dowodową, ale także ma możliwość przedstawienia określonej metodologii budowania ceny. W tym zakresie nie została ona także zakwestionowana. Przy czym jak podnosi się w orzecznictwie, sposób kalkulacji ceny oferty wiąże się ze specyfiką przedmiotu zamówienia oraz m.in. z indywidualnymi uwarunkowaniami, w jakich funkcjonuje dany wykonawca, oraz przyjętym przez niego sposobem realizacji zamówienia, jeżeli ten nie został narzucony przez zamawiającego (np. wyrok KIO z 12.02.2024 r., KIO 159/24, LEX nr 3703403). Na cenę oferty ma wpływ cały szereg okoliczności i czynników indywidualnie dotyczących każdego przedsiębiorcy. Różne podmioty, o odmiennej historii rynkowej, różnych relacjach handlowych, właściwym dla siebie potencjale technicznym i zawodowym oraz własnym know-how są w stanie zaoferować różne ceny ofertowe, co nie świadczy o rażąco niskiej cenie, a o działaniu konkurencyjnej gospodarki. W szczególności zatem różne narzuty, czy różnice zakładanego zysku nie mogą świadczyć o istnieniu rażąco niskiej cenie, a stanowić mogą przejaw albo tych różnic w zakresie kształtowania ceny i oczekiwań wykonawców albo innych czynników związanych z działalnością określonego wykonawcy.
IV. Zamawiający nie wyjaśnił podstaw odrzucenia - odwołanie się przez Zamawiającego in abstracto do staranności Wykonawcy, bez wskazania przez Zamawiającego konkretnych przesłanek z tym związanych powoduje, że odrzucenie oferty Wykonawcy było bezzasadne.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia.
Jak wskazała Izba w wyroku KIO z 15.03.2024 r., KIO 636/24, LEX nr 3702070, badanie ofert i ustalenie przyczyn ich odrzucenia, w tym z uwagi na jej niezgodność z warunkami zamówienia, tak jak każda czynność zamawiającego, powinny być dokonane z należytą starannością.
Podejmując decyzję o odrzuceniu oferty w określonych okolicznościach faktycznych, zamawiający powinien być w stanie udowodnić zaistnienie przesłanek skutkujących odrzuceniem oferty.
Zamawiający poza podaniem podstawy prawnej czynności odrzucenia oferty odwołującego, powinien w sposób maksymalnie precyzyjny uzasadnić faktyczne podstawy takiej czynności.
Zamawiający ma obowiązek szczegółowego wskazania jakie okoliczności stanowiły podstawę do przyjęcia, iż oferta wykonawcy podlega odrzuceniu (tak: wyrok KIO z dnia 23 września 2022 r., KIO 2341/22).
W przypadku decyzji o odrzuceniu oferty z postępowania o udzieleniu zamówienia publicznego bezwzględnym obowiązkiem zamawiającego jest jasne i wyczerpujące uzasadnienie takiej decyzji. Od treści uzasadnienia odrzucenia oferty w znacznej mierze zależy możliwość skorzystania przez wykonawcę z możliwości wniesienia odwołania (tak: wyrok KIO z dnia 23 września 2022 r., KIO 2379/22).
Z powyższego wynika, że ciężar wykazania istnienia przesłanek do odrzucenia oferty ciąży na Zamawiającym, który w uzasadnieniu tejże czynności powinien precyzyjne wskazać przyczyny, na których opiera swoje stanowisko, a czego brak jest w niniejszej sprawie.
Odpowiedź Zamawiającego na odwołanie z dnia 23 września 2024r. (KIO 3322/24) Działając w imieniu i na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Warszawie, zwanej dalej „Zamawiającym", w imieniu i na rzecz której działa Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa jako Pełnomocnik Zamawiającego w rozumieniu art. 37 ust. 2, 3 pkt 3 i 4, ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2021 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320), zwanej dalej „ustawą Pzp", na podstawie udzielonego pełnomocnictwa - w załączeniu, zgodnie art. 521 ust. 1 ustawy Pzp, w związku z wezwaniem składu orzekającego Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 16.09.2024 r. znak: UZP/BO/MP/27543/35653/24 do złożenia odpowiedzi na odwołanie wniesione w dniu 12.09.2024 r. przez KORPORACJA BADAWCZA PRETENDENT sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu, zwaną dalej „Odwołującym", na czynności Zamawiającego ZAMAWIAJĄCY ODNOSZĄC SIĘ DO ZARZUTÓW STWIERDZA, ŻE ODWOŁANIE JEST W CAŁOŚCI NIEZASADNE, WSKAZUJĄC JAK NIŻEJ:
- Wieloletnia realizacja przedmiotu zamówienia:
Przedmiotem zamówienia jest przeprowadzenie wieloletniej oceny Programu dla szkół oraz przygotowanie raportu końcowego dla Komisji Europejskiej.
Zgodnie z SWZ - Wykonawca jest zobowiązany do wykonania przedmiotu zamówienia w terminie do dnia 31 stycznia 2029 r.
Program dla szkół jest to program UE mający na celu promowanie wśród dzieci zdrowej diety bogatej w owoce i warzywa oraz mleko i produkty mleczne. W ramach Programu dzieci w szkołach otrzymują porcje owoców i warzyw oraz produktów mlecznych oraz uczestniczą w towarzyszących działaniach edukacyjnych wspierających realizację jego celów. W ramach Programu przewiduje się również realizację działań promocyjnych oraz monitoring i ewaluację Programu.
Zgodnie z założeniami określonymi na poziomie Strategii krajowej wdrażania w Polsce Programu dla szkół w latach szkolnych 2023/2024-2028/2029 realizacja Programu ma przyczynić się do skutecznego przeciwdziałania takim problemom jak:
1)
Wzrastająca liczba dzieci i młodzieży w wieku szkolnym dotkniętych nadwagą i
otyłością;
- Wzrastające zachorowania na choroby cywilizacyjne spowodowane nieodpowiednią dietą wynikającą m.in. z nieukształtowanych w młodym wieku zdrowych nawyków żywieniowych;
- Zbyt niska konsumpcja owoców i warzyw oraz mleka w Polsce.
Głównymi celami realizacji Programu są:
- Trwała zmiana nawyków żywieniowych dzieci poprzez zwiększenie udziału owoców i warzyw oraz mleka i przetworów mlecznych w ich codziennej diecie, na etapie rozwoju na którym kształtują nawyki żywieniowe; 2)
Upowszechnienie zdrowej, zbilansowanej diety i wzrost świadomości społecznej w tym
zakresie wśród dzieci i ich rodziców.
Wskaźnikami osiągniecia tych celów mają być:
- co najmniej 5% zmiana w okresie objętym badaniem (wzrost spożycia ogółem: w domu i w szkole); 2)
co najmniej 10% wzrost wiedzy dzieci na temat znaczenia i zalecanej częstotliwości
spożycia owoców i warzyw oraz mleka.
Do szczegółowych celów Programu i określających ich skuteczność wskaźników, zaliczono:
1)
Zwiększenie liczby dzieci i młodzieży uczestniczących w Programie:
Wskaźniki: -
udział procentowy dzieci uczestniczących w Programie w danym roku szkolnym do
całkowitej liczby dzieci z grupy docelowej / liczba dzieci uczestniczących w Programie w roku szkolnym, -
udział procentowy szkół uczestniczących w Programie w danym roku szkolnym do
całkowitej liczby szkół z grupy docelowej / liczba szkół uczestniczących w Programie w roku szkolnym.
- Zwiększenie ilości owoców i warzyw oraz mleka i produktów mlecznych spożywanych przez dzieci i młodzież w Programie (wzrost ogółem, czyli zarówno w szkole, jak i w domu łącznie):
Wskaźnik: - Średnie spożycie owoców i warzyw oraz mleka przez dziecko w roku szkolnym (ilość lub liczba porcji).
- Zwiększenie wiedzy dzieci o różnorodnych rodzajach produktów rolnych i zdrowych nawykach żywieniowych co najmniej o 10% wzrost:
Wskaźniki: - udział procentowy dzieci objętych działaniami edukacyjnymi w Programie w danym roku szkolnym do całkowitej
liczby dzieci z grupy docelowej / liczba dzieci objętych działaniami edukacyjnymi w roku szkolnym (docelowo wszystkie dzieci uczestniczące w Programie), - wydatki na działania edukacyjne w danym roku szkolnym.
Ocena Programu stanowi długookresowe działanie, do realizacji którego zgodnie z art. 9 rozporządzenia delegowanego KE nr 2017/40 oraz art. 8 rozporządzenia wykonawczego KE nr 2017/39 zobowiązane jest każde z państw członkowskich uczestniczących w Programie. Ocena Programu ma określić skuteczność Programu w realizacji wyznaczonych celów oraz zakończyć się przygotowaniem i przedstawieniem KE do 01.03.2029 r. raportu z oceny obejmującego okres pięciu pierwszych lat szkolnych objętych strategią, tj. 2023/2024 -2027/2028.
Ocena przeprowadzana przez Wykonawcę, w tym jej metodologia, przeprowadzenie oraz opracowany raport dla KE muszą być zgodne z dotyczącą Programu dla szkół legislacją krajową i legislacją UE, w tym rozporządzeniami KE nr 2017/39 oraz 2017/40 oraz dokumentem KE Wytyczne dla państw członkowskich dotyczące ewaluacji wdrażania unijnego Programu dla szkół (zwane dalej Wytycznymi KE). Wykonawca zobowiązany jest uwzględnić obowiązujące w dniu zawarcia umowy wersje powyższych dokumentów oraz wszelkie zmiany wprowadzone w legislacji krajowej i UE oraz ww. Wytycznych KE w trakcie realizacji umowy, w zakresie w jakim jest to możliwe.
- Co do zarzutu nr 1 i 2:
Zamawiający pismem z dnia 05.08.2024 r., znak: CEN.BPZP.WZP.260.36.2024.KZ.37 wezwał Odwołującego na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp do: udzielenia wyjaśnień oraz złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny oferty.
Zamawiający w ww. piśmie wyraźnie wskazał, że:
„Zaoferowana w ofercie cena jest niższa o 77,13% od szacunkowej wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania oraz o 45,80% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy Pzp.
Okoliczności te wywołują domniemanie rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia, a także budzą wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w specyfikacji warunków zamówienia.
W ramach wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny oferty proszę o podanie szczegółowych informacji (np. wycen, kosztorysów własnych i zewnętrznych, ofert zewnętrznych, itp.) oraz dowodów potwierdzających wysokość następujących kosztów:
- kosztów wynagrodzenia poszczególnych członków zespołu naukowego, odpowiedzialnego za merytoryczne i naukowe aspekty realizacji zamówienia, tj. opracowanie koncepcji i metodologii badania oraz przeprowadzenie poszczególnych etapów badania i opracowanie raportu końcowego; a także kosztów wynagrodzenia innych pracowników/ ekspertów, którzy będą pracowali przy realizacji zamówienia (innych niż zespół naukowy i ankieterzy) - jeśli takie występują; 2)
kosztów przeprowadzenia naboru szkół do badania;
3)
kosztów zapewnienia papierowych formularzy ankiet dla dzieci;
- kosztów zapewnienia papierowych egzemplarzy 3-dniowych dzienniczków żywnościowych, które powinny być wypełniane przez dzieci wspólnie z rodzicami w domach, jeżeli Wykonawca przewiduje taki sposób wypełniania dzienniczków żywnościowych; 5)
kosztów zapewnienia narzędzia informatycznego umożliwiającego wypełnianie on-line
ankiet lub dzienniczków żywnościowych, jeżeli Wykonawca przewiduje taki sposób wypełniania ankiet lub dzienniczków, 6)
kosztów wynagrodzenia ankieterów, ze wskazaniem przewidywanej liczby ankieterów
oraz wynagrodzenia przypadającego na ankietera, 7)
kosztów dojazdów ankieterów do szkół oraz ewentualnych noclegów, diet, itp.
- kosztów związanych z każdorazowym zebraniem i zagregowaniem danych oraz ich wprowadzaniem do bazy danych oraz kosztów związanych z wykorzystaniem systemu informatycznego;
- wszelkich innych kosztów związanych z wykonaniem przedmiotu zamówienia;
- wielkości zakładanego zysku.
Oceniając wyjaśnienia wraz z dowodami złożonymi na ich poparcie, Zamawiający uwzględni w szczególności elementy wymienione w art. 224 ust. 3 ustawy Pzp.
Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny spoczywa na Wykonawcy. Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy, Zamawiający będzie zobligowany do odrzucenia oferty, jako oferty z rażąco niską ceną, w przypadku nieudzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.".
Dowód
nr
1:
pismo
Zamawiającego
z
dnia
- 08.2024r.,
znak:CEN.BPZP.WZP.260.36.2024.KZ.37 (w aktach sprawy).
Wezwanie ww. zakresie było szczegółowe, uwzględniało specyfikę zamówienia, dlatego Odwołujący nie może bronić się zarzutem nieprecyzyjności, ogólności wezwania.
W treści ww. wezwania Zamawiający wyraźnie wskazał na obowiązek złożenia dowodów wraz z wyjaśnieniami.
Nie ulega wątpliwości, że do złożonych wyjaśnień Odwołujący nie złożył żadnych dowodów.
Dowód nr 2: wyjaśnienia Odwołującego z dnia 16.08.2024 r. (w aktach sprawy).
W ślad za wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24 lutego 2023 r., sygn. KIO 359/23, Zamawiający wskazuje, że:
„Konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dotyczących ceny oferty dowodami ma także kluczowe znaczenie dla ich oceny, ponieważ same wyjaśnienia rzadko kiedy mogą być uznane za w pełni obiektywne, gdyż składa je podmiot bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem. Z tego powodu wykonawca, aby uwiarygodnić składane w wyjaśnieniach deklaracje co do poziomu cen, czy też szczególnie korzystnych dla niego okoliczności, na które się powołuje, zobowiązany jest poprzeć je stosownymi dowodami, potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje.".
Podobnie w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 1 września 2023 r., sygn. KIO 2464/23, w którym Izba stwierdziła:
„Konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dowodami ma także kluczowe znaczenie dla ich oceny, ponieważ same wyjaśnienia rzadko kiedy mogą być uznane za w pełni obiektywne, gdyż składa je podmiot bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem. Z tego powodu wykonawca, aby uwiarygodnić składane w wyjaśnieniach deklaracje co do poziomu cen, czy też szczególnie korzystnych dla niego okoliczności na które się powołuje, zobowiązany jest poprzeć je dowodami, potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy wykonawca powołuje się na istnienie po jego stronie pewnych szczególnie korzystnych warunków (jak np. w tym przypadku dysponowanie własną bazą, uzyskiwaniem rabatów na paliwo, posiadaniem pojemników do realizacji tego zamówienia czy też własnego sprzętu). Nie dysponując dowodami, potwierdzającymi powyższe okoliczności, zamawiający nie jest w stanie dokonać rzetelnej oceny, czy wszystkie te aspekty, niewątpliwie mające wpływ na możliwość obniżenia ceny, na które powołuje się wykonawca, faktycznie zachodzą."
Jak wynika z treści art. 224 ust. 5 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Polski ustawodawca przesądził w przywołanym przepisie, że wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ustawy Pzp, ma obowiązek udowodnić zamawiającemu, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej. Z przepisu tego wynika zatem domniemanie, że wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień zaoferował cenę rażąco niską. Wyjaśnienia i dowody na ich poparcie, składane przez wykonawcę w odpowiedzi na wezwanie, muszą zaś obalić owo domniemanie. Nie ulega również wątpliwości, że udowodnienie realności ceny powinno nastąpić w toku postępowania o udzielenie zamówienia przed zamawiającym, a nie w toku postępowania odwoławczego przed Izbą. Jeżeli wykonawca ciężaru obalenia domniemania rażąco niskiej ceny w postępowaniu przed zamawiającym nie udźwignie, to jego oferta podlega odrzuceniu. Przepis art. 224 ust. 6 ustawy Pzp stanowi bowiem, że podlega odrzuceniu jako oferta z rażąco niską cena lub kosztem, oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
W niniejszej sprawie, Odwołujący nie udowodnił zamawiającemu, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej.
W odniesieniu do żadnej z opisywanych w wyjaśnieniach kategorii kosztów Odwołujący nie zawarł szczegółowego uzasadnienia ich wyliczenia. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że Odwołujący wręcz unikał szczegółowych wyjaśnień, używając powtarzającego się schematu, zwrotów typu „szacowana liczba godzin x deklarowana stawka godzinowa", nie wyjaśniając ani jak ustalono liczbę godzin, ani czy ma ona oparcie w rzeczywistym nakładzie pracy, ani też nie opisano w żaden szerszy sposób metody ustalenia wysokości stawki godzinowej.
Dowód nr 2: wyjaśnienia Odwołującego z dnia 16.08.2024 r. (w aktach sprawy).
O tym, czy przyjęte przez Wykonawcę stawki są „rynkowe" decyduje nie jego przeświadczenie i zapewnienie, ale całość złożonych na tę okoliczność wyjaśnień wraz z dowodami. W ślad za wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. KIO 24/24 wskazać należy, że: „Jeżeli zamawiający wzywa wykonawcę do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów dotyczących wyliczenia ceny oferty, to jego obowiązkiem, jako profesjonalisty biorącego udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jest zadośćuczynienie temu wezwaniu. Składanie wyjaśnień ogólnych, niepopartych dowodami powoduje, że wykonawca ponosi negatywne skutki niewykazania zasadności swoich twierdzeń.".
Odwołujący w swoich wyjaśnieniach ogólnie, powtarzalnie, powoływał się na nieokreślone stwierdzenia typu:
1)
str. 1, 5, 7, 9, 10, 12, 13 - odnosząc się do wynagrodzenia ekspertów: „szacowana
liczba godzin x deklarowana stawka godzinowa" -
nie przedstawiając dowodów, potwierdzających w jaki sposób Odwołujący doszedł do
wykazywanych wartości, w szczególności mając na uwadze wieloletni okres realizacji zamówienia, jak również okoliczność, że osoby - w szczególności posiadające tytuł naukowy - co do zasady rozliczane są wg stawek negocjowanych (rynkowych), a nie minimalnych; 2)
str. 2, 6, 9, 11, 13, 14 - odnosząc się do nadzoru statystyka: „W ramach wskazanego
etapu ocena zostanie zweryfikowana przez nadzór statystyka, który jest członkiem zespołu" -
poprzestając na samym ogólnikowym haśle, nie przedstawiając dowodów
potwierdzających zakres prac, ilość godzin i wynagrodzenie tej osoby uczestniczącej w wieloletnim okresie realizacji zamówienia;
- str. 3, 6, 8, 10, 11 - odnosząc się do kosztu druku ankiet: -
nie przedstawiając dowodów, potwierdzających w jaki sposób Odwołujący doszedł do
wykazywanych wartości, w szczególności mając na uwadze dostęp do cenników podmiotów zewnętrznych lub wykonując wydruk własnymi siłami; 2)
str. 3, 7, 8, 10, 11 - odnosząc się do badań terenowych: „do realizacji badania zostaną
zatrudnieni ankieterzy z badanych miejscowości, co zniweluje nam koszty delegacji" -
nie przedstawiając dowodów, potwierdzających, że czas dojazdu ankietera do
wszystkich szkół (w szczególności na terenach wiejskich, w których studenci - co do zasady -nie zamieszkują) nie musi być ujęty w kosztach, a całkowity czas pracy ankietera obejmuje wszystkie czynności niezbędne do przeprowadzenia ankiet w stopniu szczegółowości wymaganych dla oceny Programu;
- str. 5, 12 - odnosząc się do baz teleadresowych: „Posiadamy odpowiednie bazy teleadresowe, które pozwalają nam na dotarcie do wskazanej próby" -
nie przedstawiając dowodów, potwierdzających jakie to bazy teleadresowe posiada -
w szczególności mając na uwadze aktualność tych baz, jak i wymagania powszechnie obowiązujących przepisów, np.
RODO;
- str. 5 - odnosząc się do specjalistycznego oprogramowania: „W wskazanej grupie podwykonawców zostały wskazane zadania „matryca online do badań uczniów 1
rodziców/nauczycieli". Zakładamy również w obecnym momencie badania wśród
nauczycieli w badanych klasach stąd dwóch podwykonawców. Jedna matryca dotyczy badań wśród rodziców i druga dla przedstawicieli szkół. Ostateczna formuła badań zostanie ustalona na podstawie spotkania z Zamawiającym oraz zapoznaniu się z poprzednimi raportami z ubiegłych badań w Polsce i w krajach unijnych zgodnie z wytycznymi dla państw członkowskich dotyczące ewaluacji wdrażania unijnego programu „Owoce, warzywa i mleko w szkole" („Programu dla szkół"). Kwota ta wynika na podstawie wcześniejszego rozeznania rynku. Koszt podwykonawców realizacji 2 etapów badania wyniesie: 60 850 zł brutto." - nie przedstawiając dowodów, potwierdzających „przeprowadzenie rozeznania ryku" na potrzeby ustalenia wartości narzędzia elektronicznego „matryca online do badań uczniów i rodziców/nauczycieli" i kosztu 60 850 zł brutto;
- str. 14: „Posiadamy licencję oprogramowanie do analiz statystycznych SPSS oraz infrastrukturę informatyczne niezbędną do realizacji projektu" - nie przedstawiając dowodów, potwierdzających to, że faktycznie dysponuje licencjami, w konkretnej liczbie, niezbędnej do umożliwienia pracy wszystkim członkom zespołu naukowego;
- str. 14: „W ramach zysku poniesiemy inne koszty związane z zarządzaniem projektem (koszty zarządu, księgowości oraz koszty logistyczne) związane z realizacją projektu w wysokości 25 150 zł. Korporacja Badawcza Pretendent posiada niskie koszty zarządu oraz księgowości." - nie przedstawiając dowodów, potwierdzających w jaki sposób Odwołujący doszedł do takiej a nie innej wartości tzw. „innych kosztów związanych z zarządzaniem projektem" w okresie wieloletniej realizacji zamówienia.
- Odwołujący nie przedstawił żadnych wyjaśnień i dowodów związanych z tłumaczeniem przysięgłym raportu końcowego dla Komisji Europejskiej wraz z załącznikami,
- Odwołujący nie przedstawił dowodów metodologii badań wśród rodziców uczniów uczestniczących w Programie, gdzie same ogólnikowe wyjaśnienia Odwołującego nie uwzględniają wymagań Programu, do których odwołuje się Zamawiający w Opisie Przedmiotu Zamówienia, np. Wytycznych KE - tj. dokumentu KE pn.
„Wytyczne dla państw członkowskich dotyczące ewaluacji wdrażania unijnego Programu dla szkół".
W związku z powyższym, zarzut naruszenia przez Zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust.
6 ustawy Pzp jest bezzasadny.
Zamawiający, w sposób prawidłowy uznał, na podstawie wyjaśnień sporządzonych przez Odwołującego, że wyjaśnienia bez dowodów nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. W związku z czym zasadnym było odrzucenie oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp jako oferty zawierającej rażąco niską cenę.
Powyższe potwierdza też orzecznictwo KIO, np. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. KIO 151/22, w którym Izba stwierdziła: „Oferta podlega odrzuceniu, jeżeli wykonawca nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Podstawa do odrzucenia oferty występuje zatem między innymi w sytuacji, w której wyjaśnienia udzielone przez wykonawcę nie są wystarczające konkretne, kompletne czy rzetelne.".
- Co do zarzutu nr 3:
Zarzut naruszenia art. 16 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy Pzp przez niezachowanie zasady prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości przez odrzucenie oferty pomimo tego, że nie zawierała ona rażąco niskiej ceny, jest bezzasadny.
Spośród trzech Wykonawców uczestniczących w postępowaniu, których Zamawiający wezwał do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, tylko jeden Wykonawca - Danae sp. z o.o., złożył wyjaśnienia, których wiarygodność została poparta dowodami, m.in. jak: tabela z kosztorysem (objęta tajemnicą przedsiębiorstwa), zanonimizowane dowody w postaci umów o pracę (objęte tajemnicą przedsiębiorstwa), koncepcja i metodologia badania (objęta tajemnicą przedsiębiorstwa), oferty na realizację badania z sieci ankieterskiej (objęte tajemnicą przedsiębiorstwa), cennik usług programistycznych, faktura za tłumaczenie przysięgłe.
Wyjaśnienia Odwołującego - ogólne, gołosłowne, z użyciem jedynie szablonowych formułek, nie poparte dokumentacją źródłową, potwierdzającą prawdziwość prezentowanych twierdzeń, Zamawiający, w sposób prawidłowy, uznał jako niewystarczające do uznania zaoferowanej ceny za wiarygodną.
Dowód braku zaoferowania ceny rażąco niskiej spoczywa na Wykonawcy. Dla obalenia powstałego domniemania nie wystarczy złożenie jakichkolwiek wyjaśnień, lecz wyjaśnień odpowiednio umotywowanych. Zdawkowe i ogólne wyjaśnienia nie stanowią podstawy do obalenia wyżej wymienionego domniemania. Wyjaśnienia powinny być jak najbardziej szczegółowe i winny zawierać wszystkie aspekty mające wpływ na cenę tak, aby nie pozostawiały wątpliwości co do prawidłowego jej wyliczenia, a jednocześnie nie mogą opierać się na samych oświadczeniach Wykonawcy, gdyż art. 224 ust. 1 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający żąda od Wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.
Zamawiający w zgodzie z art. 16 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy Pzp, w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości, poinformował Odwołującego i wszystkich uczestników postępowania, o odrzuceniu jego oferty jako zawierającej rażąco niską cenę. W uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego, Zamawiający wyraźnie wskazał, że zaniechanie przedstawienia dowodów powoduje brak wiarygodności wyjaśnień Odwołującego, brak możliwości uznania przez Zamawiającego zaprezentowanych stawek za realne. Zamawiający wprost wskazał, że Wykonawca nie przedstawił żadnych środków dowodowych, w tym oświadczeń własnych na tyle szczegółowych by można je było uznać za samodzielne dowody. Krótko mówiąc, Wykonawca nie podołał obowiązkowi wynikającemu z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp.
Dowód nr 3: informacja Zamawiającego o wyniku postępowania z dnia 02.09.2024 r., znak:
CEN.BPZP.WZP.260.36.2024.KZ.47 (w aktach sprawy).
4.
Co do zarzutu nr 4:
Zarzut naruszenia art 253 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp, przez uzasadnienie odrzucenia oferty Odwołującego w sposób nierzetelny i nieprzejrzysty, jest bezzasadny.
Uzasadnienie faktyczne i prawne odrzucenia oferty Odwołującego w sposób jasny i jednoznaczny ukazuje sposób rozumowania Zamawiającego.
Dowód nr 3: informacja Zamawiającego o wyniku postępowania z dnia 02.09.2024 r., znak:
CEN.BPZP.WZP.260.36.2024.KZ.47 (w aktach sprawy).
W uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego, Zamawiający wyraźnie wskazał, że zaniechanie przedstawienia dowodów powoduje brak wiarygodności wyjaśnień Odwołującego, brak możliwości uznania przez Zamawiającego zaprezentowanych stawek za realne. Zamawiający wprost wskazał, że Wykonawca nie przedstawił żadnych środków dowodowych, w tym oświadczeń własnych na tyle szczegółowych by można je było uznać za samodzielne dowody.
Sama treść odwołania wskazuje, że Odwołujący bez trudności odwołuje się do treści uzasadnienia faktycznego czynności odrzucenia jego oferty i własnych wyjaśnień, przedstawia nawet szczegółową polemiką z uzasadnieniem odrzucenia oferty. Tym samym uzasadnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego spełniło swoją funkcję i nie może zostać uznane za naruszające art. 253 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp.
Wobec powyższego, Zamawiający wnosi jak na wstępie.
Niniejsza odpowiedź Zamawiającego została przekazana Odwołującemu oraz Przystępującemu, w załączeniu dowód przekazania na adres poczty elektronicznej pełnomocnika Odwołującego i pełnomocnika Przystępującego.
Pismo z dnia 20 września 2024 r. KIO 3322/24 PRZYSTĘPUJĄCY: Danae Sp. z o.o.
PISMO PROCESOWE PRZYSTĘPUJĄCEGO
- Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Korporację Badawczą Pretendent Sp. z o.o. (dalej "Pretendent") należy w pierwszej kolejności jednoznacznie stwierdzić, iż nie mają one żadnego oparcia w zaistniałym w postępowaniu stanie faktycznym. W drugiej zaś kolejności -co będziemy starali się wykazać w niniejszym piśmie - zostały one zbudowane i oparte na fałszywych założeniach zarówno co do prawa jak i treści dokumentów wytworzonych w postępowaniu.
Jednocześnie wnosimy o oddalenie odwołania oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów powołanych w treści niniejszego pisma.
A. W zakresie zarzutów naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 oraz art. 224 ust. 6.
- Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie: "Celem instytucji wyjaśnienia rażąco niskiej ceny jest uzyskanie przez zamawiającego pewności przed podpisaniem umowy, że aspekty dotyczące wynagrodzenia wykonawcy nie wpłyną negatywnie na realizację zamówienia. Obowiązkiem wykonawcy wezwanego jest więc przedstawienie takich wyjaśnień, które przekonają zamawiającego co do powodzenia realizacji zamówienia za cenę wskazaną w ofercie poprzez zaakcentowanie okoliczności mających wpływ na daną wycenę i wykazanie, że te okoliczności są realne i uzasadnione przez złożenie dowodów." (Wyrok KIO z 12.03.2024 r., KIO 628/24, LEX nr 3702069.).
Pokazano 200 z 367 bloków uzasadnienia. Pełna treść w oryginalnym PDF →
Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem
Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.
Graf orzeczniczy
Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.
Ten wyrok cytuje (19)
- KIO 619/19(nie ma w bazie)
- KIO 867/23oddalono18 kwietnia 2023Jesteśmy razem!
- KIO 1453/18(nie ma w bazie)
- KIO 307/24oddalono16 lutego 2024
- KIO 159/24(nie ma w bazie)
- KIO 636/24uwzględniono
- KIO 2341/22uwzględniono23 września 2022Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości Hebdów, gm. Nowe Brzesko etap II
- KIO 2379/22uwzględnionoUtworzenie Oddziału Onkologii Klinicznej wraz z Ambulatorium Chemioterapii w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Legnicy
- KIO 359/23uwzględniono24 lutego 2023
- KIO 2464/23uwzględniono1 września 2023z podziałem na części; znak sprawy: ROG.271.2.2023 - dalej
- KIO 24/24uwzględniono23 stycznia 2024
- KIO 151/22uwzględniono1 lutego 2022Nowe życie Sztygarki - rewitalizacja obiektów wraz z zagospodarowaniem terenu na potrzeby Regionalnego Centrum Edukacyjno-Kulturalno-Usługowego - rozbiórka Pawilonu IV ZSZ Sztygarka segment
…i 7 więcej w treści uzasadnienia.
Podobne orzeczenia
Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP
- KIO 812/26oddalono30 marca 2026Wspólna podstawa: art. 17 ust. 2 Pzp, art. 224 ust. 5 Pzp (5 wspólne przepisy)
- KIO 650/26uwzględniono31 marca 2026Świadczenie usług kompleksowej i bieżącej obsługi prawnej na rzecz Portu Czystej Energii Sp. z o.o.Wspólna podstawa: art. 224 ust. 5 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 660/26uwzględniono30 marca 2026Serwis, naprawa i konserwacja systemu klimatyzacji w budynkach Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki SpołecznejWspólna podstawa: art. 17 ust. 2 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 663/26uwzględniono30 marca 2026budynku Szkoły Podstawowej w Krakowie w rejonie ulic Dekerta i Portowej,nr postępowania: MCOO/ZP/R/14/25(dalejWspólna podstawa: art. 224 ust. 5 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 553/26uwzględniono27 marca 2026Wspólna podstawa: art. 17 ust. 2 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 896/26oddalono31 marca 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 5 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 706/26oddalono31 marca 2026Budowa kanalizacji sanitarnej w aglomeracji Zawonia, etap I Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości BudczyceWspólna podstawa: art. 224 ust. 5 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (3 wspólne przepisy)
- KIO 609/26oddalono27 marca 2026Wspólna podstawa: art. 224 ust. 5 Pzp, art. 224 ust. 6 Pzp (3 wspólne przepisy)