Wyrok KIO 3156/25 z 12 września 2025

Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Budowa linii 400 kV relacji Trębaczew - nacięcie linii Joachimów (Rokitnica) – Wielopole” ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 18 grudnia 2024 r. pod numerem: : 777519-2024.

16 lipca 2025 r. zamawiający poinformował o wyniku postępowania w części 1 i 2.

Sygn. akt

KIO 3156/25

28 lipca 2025 r. wykonawca Budimex spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie, ul. Siedmiogrodzka 9 wniósł odwołanie przez pełnomocnika działającego na podstawie pełnomocnictwa z 15 czerwca 2021 r. udzielonego przez dwóch członków zarządu. Do odwołania dołączono dowód jego opłacenia oraz przekazania odwołania zamawiającemu.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie: −art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a) ustawy w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy oraz art. 16 ustawy przez zaniechanie odrzucenia Konsorcjum Romgos, mimo że wykonawca ten co najmniej w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd zamawiającego co do spełnienia warunku udziału w postępowaniu odnoszącego się do posiadania wiedzy i doświadczenia, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu; −ewentualnie art. 128 ust. 1 ustawy w zw. z art. 16 ustawy przez zaniechanie wezwania Konsorcjum Romgos do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych w zakresie wskazanym w uzasadnieniu odwołania, mimo że zadanie wskazane przez Konsorcjum w Wykazie wykonanych robót budowlanych złożonym zamawiającemu nie potwierdza spełnienia warunku udziału w postępowaniu, a również inne dokumenty zawierają uchybienia wymagające poprawy; −ewentualnie art. 128 ust. 1 ustawy w zw. z art. 118 ustawy oraz art. 16 ustawy przez zaniechanie wezwania Konsorcjum Romgos do złożenia dodatkowego zobowiązania podmiotu trzeciego - ELNOS BL d.o.o., mimo że Konsorcjum Romgos nie wykazało, w szczególności przedstawiając zobowiązanie z dnia 13 marca 2025r., że wskazany podmiot trzeci wykona roboty budowlane, do realizacji których wymagane jest posiadanie wiedzy i doświadczenia wymaganych warunkiem udziału w postępowaniu.

Wniósł o uwzględnienie odwołania w całości oraz: −nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w zakresie Części I zamówienia oraz ponowienie czynności badania i oceny ofert, a w jej ramach odrzucenie oferty Konsorcjum Romgos, ewentualnie − nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w zakresie Części I zamówienia oraz ponowienie czynności badania i oceny ofert, a w jej ramach wezwanie Konsorcjum Romgos do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych – Wykazu robót i innych nieprawidłowo sporządzonych (nieprawidłowo podpisanych) dokumentów oraz dodatkowo zobowiązania podmiotu trzeciego, oraz dodatkowo o: − zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W wyniku naruszenia przez zamawiającego ww. przepisów interes odwołującego w uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku. Oferta odwołującego została sklasyfikowana w rankingu ofert na drugiej pozycji, za ofertą Konsorcjum Romgos. Odwołujący złożył ofertę, która odpowiada warunkom zamówienia i jednocześnie zawiera cenę rynkową, realną i adekwatną do przedmiotu zamówienia, a co za tym idzie w sytuacji, gdyby oferta Konsorcjum Romgos została odrzucona, do czego odwołujący zmierza tym odwołaniem (wprost lub pośrednio przez nakazanie wezwania Konsorcjum do złożenia dodatkowych dokumentów), to oferta odwołującego mogłaby zostać wybrana jako

najkorzystniejsza.

Czynności i zaniechania podjęte przez zamawiającego z naruszeniem przepisów ustawy uniemożliwiają odwołującemu uzyskanie zamówienia oraz jego realizację, pozbawiając go zysków, jakie odwołujący w związku z realizacją zamówienia zamierzał osiągnąć.

16 lipca 2025r. zamawiający poinformował wykonawców biorących udział w postępowaniu o wyborze jako najkorzystniejszej oferty Konsorcjum Romgos. Oferta odwołującego zgodnie z tą informacją została sklasyfikowana na drugiej pozycji list rankingowej, uzyskując 98,37 punktów.

Decyzja zamawiającego o wyborze oferty Konsorcjum Romgos jako najkorzystniejszej jest sprzeczna z przepisami ustawy.

II. Warunek udziału w postępowaniu.

Zgodnie z rozdz. VIII pkt 2.4 lit a) SW Z – Część 1 Wskazówki dla wykonawcy zamawiający postawił w postępowaniu następujący warunek udziału w postępowaniu odnoszący się do zdolności technicznej lub zawodowej (wiedzy i doświadczenia):

W okresie ostatnich 10 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, Wykonawca wybudował linię/odcinki linii napowietrznej prądu przemiennego z przewodem OPGW o napięciu 220 kV lub wyższym, o łącznej długości co najmniej 10 km, na obszarze ENTSO-E sieci przesyłowej, dla której/których uzyskano pozwolenie na użytkowanie lub zakończono postępowanie w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy przyjęte bez sprzeciwu przez właściwy organ.

Odwołujący zaznaczył, że przedmiotem niniejszego zamówienia jest budowa linii napowietrznej 400 kV relacji Trębaczew - nacięcie linii Joachimów (Rokitnica) – Wielopole (Część 1). Zgodnie z Częścią 2 SW Z – PFU (pkt 1.3.3.) budowa linii napowietrznej obejmuje m. in. (…) 5.Realizacja wymagań w zakresie dostaw Przewodów Fazowych dostarczanych przez zamawiającego, określonych w Załączniku nr 5 do PF-U (…).

1. Wykonanie wykopów pod fundamenty, w tym skarpowanie, zabezpieczenie i odwodnienie wykopów.
2. Dostawa i budowa fundamentów dla wszystkich słupów na Odcinku I Linii.

Obowiązkiem wykonawcy jest dobór fundamentów dla każdego projektowanego stanowiska słupowego uwzględniając warunki gruntowo-wodne stwierdzone na danym stanowisku słupowym oraz na podstawie reakcji podporowych słupa.

Opracowanie i uzgodnienie z zamawiającym Projektów Wykonawczych fundamentów.

1. Dostawa i wykonanie układów uziemień wszystkich słupów na Odcinku I Linii.
2. Dostawa i montaż wszystkich słupów na Odcinku I Linii (skręcenie, montaż poziomy i montaż pionowy słupów) (…) 10.Wykonanie zabezpieczenia antykorozyjnego słupów i fundamentów.
3. Dostawa i montaż kompletnych łańcuchów izolatorów na wszystkie słupy na Odcinku I Linii.
4. Dostawa i montaż Przewodów Fazowych na Odcinku I Linii, w tym wykonanie naciągów oraz dostawa i montaż odstępników przewodów fazowych. (Przewody Fazowe dostarcza zamawiający).
5. Dostawa i montaż przewodów odgromowych OPGW dla Odcinka I Linii, w tym wykonanie naciągów, montaż osprzętu (między innymi, skrzynek łączeniowych, wieszaków zapasu, tłumików drgań).
6. Dostawa i montaż znaczników ornitologicznych, na przewodach odgromowych na Odcinku I Linii. Typ i rozmiar znaczników oraz sposób ich rozmieszczenia został określony w Decyzji Środowiskowej, stanowiącej Załącznik nr 17 do PF-U.
7. Dostawa i montaż kompletnego oznakowania słupów, tj. tablic: numeracyjno-kodowych, do kontroli z powietrza, fazowych, torowych i ostrzegawczych.

Istotnym elementem zadania polegającego na budowie „linii napowietrznej” jest wykonanie słupów, które podtrzymują przewody linii, w tym przede wszystkim wykonanie odpowiednich fundamentów pod słupy. Dobór, a następnie prawidłowe wykonanie fundamentów pod słupy ma gwarantować stateczność linii i bezpieczeństwo użytkowania całej wykonanej linii, co ma ogromne znaczenie zwłaszcza w trudnym terenie, czy terenie zalewowym.

Zamawiający w celu właściwego doboru technologii wykonania fundamentów pod słupy zamieścił w SW Z wyniki badań geotechnicznych. Wytyczne do projektowania i budowy fundamentów zawarte zostały natomiast w załączniku nr 02 LINIA NAPOW IETRZNA 400 kV ZAŁĄCZNIK 2 FUNDAMENTY. Wskazany dokument jest zgodnie z pkt 2.6.1 PFU dokumentem wiążącym do projektowania i etapu wykonawczego, stanowiąc Standardową Specyfikację Funkcjonalną i Standard Techniczny. Co istotne, dokument ten jest załącznikiem do SSFiST PSE-SF. Linia400kV.0 PL/2022v1 – Linia napowietrzna 400 kV, przy czym każdy z załączników opisuje, jak wskazuje sam Zamawiający na swoich stronach internetowych, osobny element linii napowietrznej (https://www.pse.pl/-/zaktualizowane-standardy-techniczne-w-10? safeargs=696e686572697452656469726563743d74727565).

Fundamenty dla słupów i konstrukcji wsporczych, są więc - obok samych słupów (konstrukcji wsporczych), przewodów

fazowych, uziemienia i odgromienia - podstawowymi elementami linii napowietrznych.

Wynika to m. in. z tego, że linia napowietrzna stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, a więc należy przez nią rozumieć pewną całość funkcjonalno – użytkową, tj. odpowiednio budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Cecha całości funkcjonalno – użytkowej nie jest wprawdzie obecnie elementem samej definicji ustawowej, jednak jak podkreśla się w orzecznictwie nie oznacza to jednocześnie braku możliwości zastosowania przy kwalifikacji danego obiektu budowlanego jako budowli określonych powiązań o charakterze technicznym i użytkowym. Konieczność uwzględnienia bowiem tych powiązań jest konsekwencją rodzaju budowli, a zatem w tym przypadku sieci elektroenergetycznej, która składa się z różnych elementów tworzących tę sieć techniczną. Istnienie i funkcjonowanie elementów składających się na sieć techniczną w postaci sieci elektroenergetycznej jest uzależnione od określonych powiązań, które mają charakter techniczny i użytkowy, co wynika bowiem z istoty tej budowli sieciowej. Chodzi bowiem o powiązanie poszczególnych elementów sieci elektroenergetycznej w sensie technicznym, a zatem z uwagi na sposób tego powiązania, jak również w sensie użytkowym, biorąc pod uwagę aspekt funkcjonalny (tak NSA w wyroku z dnia 12 września 2023 r., III FSK 565/23).

Mając to na uwadze przyjąć należy, że wymóg posiadania doświadczenia w budowie linii lub odcinka linii napowietrznej prądu przemiennego, dla której lub których uzyskano pozwolenie na użytkowanie lub zakończono postępowanie w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy przyjęte bez sprzeciwu przez właściwy organ, oznacza posiadanie doświadczenia w budowie każdego z elementów składowych linii napowietrznej – linii jako całości funkcjonalno – użytkowej, a nie tylko jej poszczególnych, dowolnie wybranych elementów.

Warunki udziału w postępowaniu, zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy, służą weryfikacji zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, a co za tym idzie warunki udziału w postępowaniu winny być rozumiane przez pryzmat opisu przedmiotu zamówienia, który w tym przypadku linię napowietrzną uznaje za całość funkcjonalno – użytkową, fundamenty do słupów traktując jako jeden z jej kluczowych elementów.

III. Wprowadzenie zamawiającego w błąd.

Konsorcjum Romgos w zakresie ww. warunku udziału w postępowaniu bazuje na doświadczeniu podmiotu trzeciego ELNOS BL d.o.o.

Do oferty Konsorcjum Romgos dołączyło w związku z tym zobowiązanie ww. podmiotu do udostępnienia swoich zasobów z dnia 13 marca 2025r., w którym wskazano, że przedmiotem udostępnienia są zasoby – opis zasobów odpowiada opisowi ww. warunku udziału w postępowaniu, natomiast ich udostępnienie będzie miało miejsce na podstawie umowy podwykonawczej, (cyt.:) Zakres: część robót budowlano – montażowych.

Odwołujący zaznaczył, że z uwagi na wspólne ubieganie się o zamówienie Konsorcjum Romgos złożyło w postępowaniu również oświadczenie z art. 117 ust. 4 ustawy, z którego wynika (cyt.:)

Wykonawca (nazwa): ROMGOS sp. z .o.o. ENGINEERING sp. k. wykona: zarządzanie projektem.

Wykonawca (nazwa): ROMGOS GWIAZDOWSCY spółka z o.o. wykona: - prace budowlano-montażowe tj.

1. wykonaniem dróg dojazdowych do stanowisk 2.wykonaniem fundamentów wraz z uziemieniem 3.montażem i stawianiem konstrukcji 4. montażem przewodów fazowych wraz z łańcuchami 5. montażem przewodów odgromowych wraz z osprzętem
2. pozostałymi, nie wymienionymi powyżej, pracami niezbędnymi do ukończenia zadania - prace projektowe EFLA sp. z .o. o z siedzibą w Łodzi - zgodnie ze zobowiązaniem do udostępnienia zasobów; - część prac budowlano – montażowych – ELNOS BL d .o.o. – zgodnie ze zobowiązaniem do udostępnienia zasobów; -dostawy materiałów – Podwykonawcy nie są znani na tym etapie postępowania -usługi formalne i prawne – Podwykonawcy nie są znani na tym etapie postępowania Z kolei w złożonym na wezwanie zamawiającego Wykazie robót, Konsorcjum oświadczyło, że ELNOS BL d.o.o. wybudował linię/odcinki linii napowietrzną/ej prądu przemiennego z przewodem OPGW, Nazwa zadania: Przebudowa linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege, dla której uzyskano pozwolenie na użytkowanie lub zakończono postępowanie w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy przyjęte bez sprzeciwu przez właściwy organ, Opis: Kontrakt obejmował pełne prace elektryczne wraz z przebudową linii kV, Data: 10. 2020-11. 2021, Odbiorca: SVENSKA KRAFTNÄT, Box 1200, 172 24 Sundbyber.

Do Wykazu wykonanych robót budowlanych Konsorcjum załączyło List polecający z 24 sierpnia 2022r. wystawiony przez SVENSKA KRAFTNÄT, z którego wynika, że ELNOS BL podpisała i zrealizowała pomyślnie kontrakt z Linjemontage i Grästorp AB, przy czym (cyt.:) kontrakt ten obejmował pełne prace elektryczne wraz z przebudową linii 400 kV, montażem i podnoszeniem wież oraz montażem przewodów światłowodowych OPGW. Demontaż istniejącej

linii 400 kV oraz odbiór i przeładunek dostarczonych urządzeń (wg tłumaczenia z języka angielskiego dostarczonego przez Konsorcjum).

Z danych odnoszących się do ww. zadania publicznie dostępnych jednoznacznie wynika, że zadanie związane z Przebudową linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege zostało przez SVENSKA KRAFTNÄT zlecone firmie Linjemontage i Grästorp AB (generalny wykonawca), natomiast ELNOS BL działało jako podwykonawca wskazanych podmiotów (por. https://elnosgroup.com/en/projects/constructionof-new-transmission-line-400-kv-hurvasege/). Na wskazanym zadaniu funkcjonował także co najmniej jeszcze jeden podwykonawca – firma NCC Infrastructure, do której zadań zależało posadowienie linii napowietrznej, tj. wykonanie robót ziemnych i wylanie fundamentów pod 136 słupów przesyłowych (https://www.ncc.se/vara-projekt/hurva-sege/?utm_source=chatgpt.com; https://www.energinyheter.se/20200324/21692/ncc-bygger-elledning-svenska-kraftnat).

ELNOS BL, jak wynika z powyższych danych, jedynie wznosił słupy na fundamentach poprzednio przygotowanych przez innego podwykonawcę i wykonywał prace montażowe instalacji elektrycznej, a co za tym idzie (1) nie wykonywał całego zadania polegającego na przebudowie linii 400 kV jako takiego (tak zdefiniowane zadanie wykonali Linjemontage i Grästorp AB), (2) ani nawet nie wykonywał wszystkich elementów składających się na linie napowietrzną – fundamenty pod słupy przesyłowe były wykonywane przez inny podmiot (innego podwykonawcę - NCC Infrastructure).

Sformułowanie zawarte w Wykazie wykonanych robót budowlanych: (cyt.:) Nazwa zadania: Przebudowa linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege (…) Opis: Kontrakt obejmował pełne prace elektryczne wraz z przebudową linii kV, wraz z pominięciem w nim informacji, że ELNOS BL działał jako podwykonawca generalnego wykonawcy, a nie podmiot realizujący zlecenie bezpośrednio na rzecz inwestora, jednoznacznie wskazywał na to, że ELNOS BL wykonał całość prac składających się na tak nazwane zadanie.

Również list polecający wystawiony przez SVENSKA KRAFTNÄT (inwestora) nie wskazywał na działanie ELNOS BL jako podwykonawcy Linjemontage i Grästorp AB oraz funkcjonowanie w ramach zadania innych wykonawców, wykonujących istotny zakres robót, a raczej sugerował wspólną z Linjemontage i Grästorp AB realizację zadania.

Z przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, wynika, że referencje są dokumentem sporządzonym przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonane. Przedstawienie referencji wystawionych przez SVENSKA KRAFTNÄT, a nie przez Linjemontage i Grästorp AB, którzy jak się okazuje byli stroną umowy zawartej z ELNOS BL jednoznacznie sugerowało, że ELNOS BL nie był podwykonawcą generalnego wykonawcy, lecz wykonawcą zadania jako takiego.

Konsorcjum, zgodnie z powołanym przepisem rozporządzenia, byłoby uprawnione do zastąpienia referencji lub innego dokumentu wystawionego przez podmiot, na rzecz którego roboty zostały wykonane (tu: generalnego wykonawcę) wyłącznie w sytuacji, gdyby wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów.

W niniejszej sprawie wystąpienie takich okoliczności nie zostało przez Konsorcjum, a w zasadzie ELNOS BL nawet zasygnalizowane.

Wykaz wykonanych robót budowlanych wraz z Listem polecającym z 24 sierpnia 2022r. tworzyły więc całość, która sugerowała, że ELNOS BL był wykonawcą zadania Przebudowa linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege, a nie tylko podwykonawcą w zakresie robót montażowych i elektrycznych, w sytuacji, gdy organizacja, zarządzanie, wykonanie i rozliczenie całego kontraktu należało w istocie do Linjemontage i Grästorp AB (generalnego wykonawcy), a wykonanie robót ziemnych i fundamentowych w zakresie posadowienia słupów (linii napowietrznej), a więc w zakresie istotnego elementu linii napowietrznej do NCC Infrastructure.

Jedynie na marginesie odwołujący dodatkowo wskazał, że zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie ww. List polecający powinien zostać poświadczony za zgodność cyfrowego odwzorowania z dokumentem w postaci papierowej przez podmiot trzeci, nie zaś wykonawcę jako takiego. W kontekście wprowadzenia przez Konsorcjum w błąd okoliczność ta jest jednak drugorzędna.

Podsumowując: Konsorcjum Romgos, sporządzając Wykaz wykonanych robót i załączając do niego ww. List polecający, (1) całkowicie pominęło okoliczność, że ELNOS BL działało przy realizacji zadania pn. Przebudowa linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege jako podwykonawca innego wykonawcy, a co za tym idzie nabyło wiedzę i doświadczenie wyłącznie w zakresie, w jakim powierzono mu do realizacji roboty podwykonawcze oraz, że (2) zakres powierzonych ELNOS BL robót podwykonawczych obejmował jedynie część zadania związanego z przebudową linii przesyłowej, a w szczególności nie obejmował co najmniej posadowienia linii napowietrznej – wykonania fundamentów pod słupy, mimo że w świetle opisu warunku udziału w postępowaniu oraz opisu przedmiotu zamówienia oczywistym pozostawało, że wykonawca ma posiadać doświadczenie w wykonaniu całości zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie linii

napowietrznej, a więc także doświadczenia w realizacji elementów tej linii, jakim są fundamenty.

Zaznaczył, że stałą praktyką wskazanego zamawiającego jest konstruowanie warunku udziału w postępowaniu odnoszącego się do kwalifikacji zawodowych w podobny sposób i w każdym przypadku dotychczas zamawiający konsekwentnie wymagał doświadczenia w kompleksowej realizacji linii napowietrznej, nie akceptując doświadczenia nie obejmującego wszystkich jej elementów.

Mając na uwadze, że w rozdz. VI SW Z – Część 1 Wskazówki dla wykonawcy zamawiający przewidział możliwość wykluczenia wykonawcy z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy, w tej sprawie zachodzą podstawy do odrzucenia oferty Konsorcjum.

Po pierwsze, za wyrokiem KIO z dnia 16 lutego 2024 r., KIO 251/24, przypomnieć należy, że o ile przepisy p.z.p. nie odnoszą się wprost do odpowiedzialności wykonawcy za działania bądź zaniechania podmiotu udostępniającego mu swoje zasoby, o tyle w przypadku, gdy wykonawca polega na takich zasobach w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu (również w sytuacji, gdy zasoby te będą wykorzystane przy realizacji zamówienia), nie ma podstaw prawnych, aby uznać, że wykonawca nie ponosi skutków wadliwego działania takiego podmiotu. (…) Tym samym, odpowiedzialność wykonawcy rozciąga się również w przypadku stwierdzenia podstaw do wykluczenia wykonawcy, na którego zasobach wykonawca polega (odpowiedzialności podmiotu udostępniającego swoje zasoby). (…) Wskazać bowiem należy, że odmienna ocena w zakresie skutków prawnych wykonawcy występującego jako konsorcjum od wykonawcy, który polega na zasobach podmiotu trzeciego, prowadziłaby wprost do naruszenia przepisu art. 16 p.z.p. dotyczącego równego traktowania wykonawców oraz uczciwej konkurencji, w szczególności, jeżeli ocena ta dotyczy informacji nieprawdziwych lub informacji wprowadzających w błąd (art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 p.z.p.).

W sprawie bez znaczenia prawnego pozostaje to, że okoliczność (informacja) wprowadzająca zamawiającego w błąd odnosi się do doświadczenia podmiotu udostępniającego konsorcjum Romgos wiedzę i doświadczenie. Konsorcjum Romgos zdecydowało się na przekazanie takiej informacji zamawiającemu, samo sporządzając Wykaz robót i potwierdzając za zgodność z oryginałem List polecający wystawiony na rzecz ELNOS BL i nawet jeśli wprowadzenie zamawiającego w błąd jest skutkiem niedostatecznej weryfikacji danych dostarczonych przez podmiot trzeci, działania te i zaniechania w pełni obciążają Konsorcjum Romgos.

Po drugie, nie budzi większych wątpliwości w orzecznictwie, że ocena "istotnego wpływu na decyzje zamawiającego" dokonywana jest przez pryzmat skutku, który wykonawca mógł hipotetycznie wywołać, a przy tym skutek ten nie musi wcale wystąpić. Istotna jest zatem sama możliwość wprowadzenia zamawiającego w błąd, co może mieć wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w tak ważkich kwestiach, jak weryfikacja podstaw wykluczenia wykonawcy lub ocena spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu (tak np. wyrok KIO z dnia 30 października 2023 r., KIO 3026/23). W tej sprawie informacja wprowadzająca w błąd odnosi się do spełnienia warunków udziału w postępowaniu, a co za tym idzie jest istotna dla decyzji podejmowanych przez zamawiającego.

Po trzecie, przesłanka wprowadzenia w błąd polega na przedstawieniu przez wykonawcę nieprawdziwych informacji, czyli zaistnienia sprzeczności pomiędzy treścią dokumentu złożonego przez wykonawcę a rzeczywistością. Stan ten zaistnieje, gdy przedstawione zostaną informacje obiektywnie nieprawdziwe, niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, który ma znaczenie dla danego postępowania. Na skutek podania takich informacji zamawiający zostaje wprowadzony w błąd, czyli nabiera mylnego wyobrażenia o stanie faktycznym lub też skutkuje to po jego stronie brakiem jakiegokolwiek wyobrażenia o nim. Istotna w przypadku tej przesłanki jest sama treść przedstawionej zamawiającemu informacji i to, jaki skutek mogły one wywołać w świadomości zamawiającego, niezależnie od okoliczności czy to wprowadzenie w błąd rzeczywiście nastąpiło (tak wyrok KIO z dnia 6 kwietnia 2023 r., KIO 778/23). Konsorcjum Romgos zataiło przed zamawiającym istotne elementy stanu faktycznego, wywołując wrażenie, że ELNOS BL wykonał całe zadanie polegające na przebudowie linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege, tj. pominęło informacje, które wskazywały na to, że ELNOS BL działał jako podwykonawca tylko w zakresie wykonania części prac składających się na to zadanie. Pomijając powyższą informację oraz informację o tym, że część elementów linii (fundamenty pod słupy) wykonywał inny podwykonawca, Konsorcjum uniemożliwiło dokonanie zamawiającemu oceny, czy doświadczenie posiadane przez ELNOS BL jest adekwatne do opisu warunku udziału w postępowaniu, czy obejmuje wszystkie wymagane tym opisem elementy, co w konsekwencji umożliwiło wybór oferty Konsorcjum jako najkorzystniejszej.

Po czwarte, mając na uwadze profesjonalny charakter działalności prowadzonej przez Konsorcjum, nie może być wątpliwości, że Konsorcjum co najmniej nie dochowało w niniejszej sprawie wymaganej od niego staranności w weryfikacji informacji przekazywanych zamawiającemu. Jak dowodzi niniejsze odwołanie, weryfikacja danych pochodzących od ELNOS BL, a odnoszących się do zadania pn. Przebudowa linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege jest wyjątkowo prosta, bowiem bardzo dużo informacji odnoszących się do tego zadania jest publicznie dostępnych w internecie. Z danych tych wynika, zarówno, że ELNOS BL było podwykonawcą Linjemontage i Grästorp AB (vide powołana powyżej strona internetowa ELNOS BL, na której ELNOS BL sam wskazuje na siebie jako podwykonawcę zamówienia), jak i jaki zakres prac wykonywało, a jaki był wykonywany przez innego podwykonawcę i generalnego

wykonawcę (vide strona internetowa ELNOS BL oraz NCC). W ocenie odwołującego mogłoby to uzasadniać, zwłaszcza w kontekście wiedzy wykonawców o tym, w jaki sposób zamawiający rozumiał postawione przez siebie warunki w podobnych postępowaniach, nawet wniosek o celowym wprowadzeniu zamawiającego w błąd. Biorąc pod uwagę jednak trudności dowodowe w wykazaniu celowości działania wykonawcy wprowadzającego w błąd zamawiającego, odwołujący wskazał, że Konsorcjum Romgos działało co najmniej lekkomyślnie i niedbale, pomijając część informacji na temat ww. zadania lub nie weryfikując zakresu zadania realnie spoczywającego na ELNOS BL i przypisując mu wykonanie całej przebudowy linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege. W żadnym zakresie usprawiedliwieniem dla działań Konsorcjum nie może być List polecający z dnia 24 sierpnia 2024r. załączony do podmiotowych środków dowodowych, bowiem to wykonawca mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa (w tym rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych) powinien dokonać analizy treści tego dokumentu i przed uzupełnieniem Wykazu wykonanych robót budowlanych (zwłaszcza, że Wykaz ten sporządziło samo Konsorcjum) zweryfikować, jak należy rozumieć zapisy wynikające z Listu wskazujące na podpisanie przez ELNOS BL umowy z dwoma innymi podmiotami i czy zakres „kontraktu” odnosić należy do umowy zawartej przez ELNOS BL z podmiotami wskazanymi w Liście czy przez te podmioty z zamawiającym (inwestorem). Należyta staranności wymaga by wykonawca zweryfikował składane przez siebie oświadczenie pod kątem zgodności ze stanem faktycznym i pod kątem adekwatności do opisu warunku udziału w postępowaniu, a nie jedynie zgodności z tłumaczeniem dokumentu wystawionego na rzecz podmiotu trzeciego udostępniającego mu swój potencjał.

IV. Uzupełnienie dokumentów.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem wprowadzenie zamawiającego w błąd wyklucza możliwość żądania uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy. Przepis art. 128 ust. 1 ustawy odnosi się bowiem do niekompletnych lub zawierających błędy podmiotowych środków dowodowych, nie zaś takich, których treść wprowadza w błąd.

Z ostrożności, na wypadek, gdyby Izba uznała, że nie można z jakichkolwiek względów przypisać Konsorcjum Romgos wprowadzenia zamawiającego w błąd, wskazane na wstępie okoliczności faktyczne uzasadniają co najmniej wezwanie Konsorcjum do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych przez wskazanie zadania referencyjnego, które potwierdzałoby spełnienie warunku udziału w postępowaniu z rozdz. VIII pkt 2.4 lit a) SW Z – Część 1 Wskazówki dla wykonawcy. Zadanie pn. Przebudowa linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege, w zakresie wykonanym przez ELNOS BL, tj., z uwagi na to, że nie obejmuje całości robót składających się na budowę linii napowietrzną o parametrach wskazanych w opisie warunku udziału w postępowaniu, nie potwierdza spełnienia warunku udziału w postępowaniu. Odwołujący wskazał także na powołane powyżej uchybienia odnoszące się do potwierdzenia faktu należytego wykonania tego ww. zadania (brak potwierdzenia tej okoliczności przez podmiot zlecający ELNOS BL wykonanie robót, tj. Linjemontage i Grästorp AB) oraz potwierdzenie za zgodność dokumentu przez podmiot niewłaściwy (wykonawcę zamiast podmiot trzeci).

V. Zobowiązanie podmiotu trzeciego.

Jako zarzut ewentualny, na wypadek przyjęcia, że Konsorcjum Romgos nie podlega wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy, odwołujący podniósł również zarzut braku wykazania przez Konsorcjum Romgos, że ELNOS BL, jako podmiot udostępniający swoje zasoby w zakresie zdolności technicznej, wykona roboty budowlane, do realizacji których wymagana jest wiedza i doświadczenie opisane warunkiem udziału w postępowaniu z rozdz. VIII pkt 2.4 lit a) SWZ – Część 1 Wskazówki dla wykonawcy.

Jak wskazano powyżej ELNOS BL w zobowiązaniu z 13 marca 2025r. przyjęło na siebie zobowiązanie do wykonania, w charakterze podwykonawcy, części robót budowlano – montażowych. Ze zobowiązanie nie wynika jednak, o jaką dokładnie część tych robót chodzi, a co za tym idzie nie sposób ustalić, jak zakres deklarowanego podwykonawca ma się (w jakiej pozostaje relacji) do opisu warunku udziału w postępowaniu.

Dodatkowe wątpliwości w tym zakresie powstają po lekturze oświadczenia z art. 117 ust. 4 ustawy załączonego przez Konsorcjum Romgos do oferty, skoro z treści tego oświadczenia wynika, że ROMGOS GW IAZDOW SCY spółka z o.o. wykona prace budowlano-montażowe (cyt.:) tj. wykonaniem dróg dojazdowych do stanowisk, wykonaniem fundamentów wraz z uziemieniem, montażem i stawianiem konstrukcji, montażem przewodów fazowych wraz z łańcuchami, montażem przewodów odgromowych wraz z osprzętem. Z tego oświadczenia wynika więc jednoznacznie, że ROMGOS GW IAZDOW SCY spółka z o.o. zamierza wykonać w zasadzie wszystkie prace związane z budową linii napowietrznej (por. pkt 1.3.3. PFU). Nawet jeśli jakiś zakres tych prac pozostawiono do wykonania podwykonawcy – ELNOS BL, to wobec braku wskazania w zobowiązaniu ELNOS BL, o jaki dokładnie zakres prac chodzi, nie sposób ustalić na podstawie zobowiązania, czy udostępnienie zasobów ma w tym przypadku charakter realny.

Wykonawca powołujący się na zasoby innego podmiotu jest zobowiązany udowodnić, że stosunek łączący go z podmiotem udostępniający swoje zasoby gwarantuje rzeczywisty do nich dostęp. Składane przez wykonawcę zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby do oddania wykonawcy niezbędnych zasobów na potrzeby realizacji

zamówienia, stanowiące podmiotowy środek dowodowy, zawierające oświadczenie woli tego podmiotu, nie może mieć zatem jedynie charakteru formalnego. Musi ono potwierdzać, że wykonawca będzie miał rzeczywisty dostęp do określonych zasobów przez czas niezbędny do realizacji zamówienia. W przypadku robót budowlanych zobowiązanie powinno zawierać oświadczenie co do tego czy i w jakim zakresie podmiot udostępniający zasoby zrealizuje roboty, do realizacji których te zdolności są wymagane (tak np. wyrok KIO z dnia 20 marca 2023 r., KIO 596/23).

Wskazanie przez podmiot trzeci jedynie hasło, że wykona on „część robót budowlano – montażowych”, przy jednoczesnej deklaracji, że roboty składające się na budowę linii napowietrznej wykona członek konsorcjum, nie czyni zadość wymaganiom ustawodawcy i nie stanowi dowodu na okoliczność realnego dysponowania przez Konsorcjum zasobem podmiotu trzeciego.

30 lipca 2025 r. zamawiający poinformował o wniesieniu odwołania.

4 sierpnia 2025 r. ENPROM spzoo z siedzibą w Warszawie, ul. Taneczna 18C zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego – Budimex S.A. wnosząc o uwzględnienie odwołania w całości Odwołanie odwołującego zasługuje na uwzględnienie przez Krajową Izbę Odwoławczą.

Przystępujący ma interes we wniesieniu przedmiotowego przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego, gdyż jest zainteresowany uzyskaniem zamówienia w postępowaniu i w jego interesie jest również ponowne badanie i ocena ofert wynikająca z zarzutów podniesionych przez odwołującego.

W zakresie części 1 postępowania zarzuty odwołującego dotyczą m.in. tych samych nieprawidłowych czynności zamawiającego, jakie podnosi przystępujący w swoim odwołaniu dotyczącym części 2 postępowania.

Wskazał, że przystępujący złożył ofertę w tym postępowaniu również w części 1 postępowania. Oferta przystępującego została na tym etapie postępowania uznana przez zamawiającego jako niepodlegająca odrzuceniu. Oferta odwołującego jest czwarta w rankingu ofert, jednak nie można wykluczyć, że wykonawcy, których oferty nie zostały ostatecznie zweryfikowane na podstawie dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu, potwierdzą ostatecznie spełnianie warunków, a wtedy odwołujący ma szanse na uzyskanie zamówienia.

Zgodnie z poglądem doktryny: przepis art. 525 ust. 1 PZP nie zawęża pojęcia interesu, czy to do interesu prawnego, czy też do interesu w uzyskaniu zamówienia, a zatem należy go interpretować szeroko. Interes ten może polegać w szczególności na oczekiwaniu prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym przystępujący uczestniczy w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami PZP. W komentowanym przepisie mówi się o interesie w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść strony, do której wykonawca przystępuje. Chodzi więc w tym przypadku o jakąkolwiek korzyść, jakieś dobro dla wykonawcy, które uzyska, jeśli strona, do której przystępuje wygra postępowanie odwoławcze. Jeśli więc przystępujący wykonawca zgłasza przystąpienie po stronie zamawiającego, oczekuje, że odwołanie zostanie oddalone, a on sam pozyska z tego tytułu jakiś pożytek. (A. Matusiak [w:] M. Jaworska (red.), Prawo zamówień publicznych. Komentarz, 2021, art. 525).

Podobnie wskazuje Krajowa Izba Odwoławcza m.in. w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt. KIO 15/22.

Ponadto, celem przystępującego jest udział w postępowaniu prowadzonym z poszanowaniem przepisów prawa, a w szczególności ustawy Prawo zamówień publicznych. Po stronie przystępującego spełniony jest zatem wymóg art. 505 ust. 1 ustawy.

Przystąpienie jest w pełni zasadne, a zatem zasługuje na uwzględnienie. Ponadto przystępujący zastrzega możliwość rozwinięcia wskazanej wyżej argumentacji do czasu zamknięcia rozprawy przed Krajową Izbą Odwoławczą. Zgłoszenie zostało wniesione przez pełnomocnika na podstawie pełnomocnictwa z 24 lipca 2025 r. udzielonego przez prezesa i członka zarządu. Do zgłoszenia dołączono dowody jego przekazania stronom.

4 sierpnia 2025 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia ROMGOS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ENGINEERING spółka komandytowa z siedzibą w Jarocinie, ul. Zaciszna 1D i ROMGOS Gwiazdowscy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Jarocinie, ul. Zaciszna 1Dzgłosiłi swój udział w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego wnosząc o oddalenie odwołania w całości jako bezzasadnego.

Interes przystępującego w zgłoszeniu przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przejawia się tym, że zgodnie z zawiadomieniem o wyborze najkorzystniejszej oferty to oferta przystępującego została wybrana jako najkorzystniejsza w postępowaniu, części I. Ewentualne uwzględnienie odwołania doprowadzi do unieważnienia wyboru jego oferty jako najkorzystniejszej. Oczywistym jest, że może to spowodować szkodę w majątku przystępującego, który w razie uwzględnienia odwołania nie osiągnie ani przychodu na poziomie zakładanej przez niego oferty cenowej, ani zakładanego zysku. W tym stanie rzeczy przystępujący ma interes w zgłoszeniu przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego. Zgłoszenia dokonał pełnomocnik działający na podstawie pełnomocnictwa z 1 sierpnia 2025 r. udzielonego przez pełnomocnika konsorcjum, który działał na podstawie pełnomocnictwa z 25 lipca 2023 r. udzielonego przez obu partnerów konsorcjum zgodnie z zasadami ich reprezentacji.

Do zgłoszenia dołączono dowody jego przekazania stronom.

4 września 2025 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o:

1. oddalenie odwołania w całości jako niezasadnego, 2)obciążenie odwołującego kosztami postępowania.

Ad. Zarzut 1.

Zamawiający wskazał, że odwołujący bezzasadnie w interpretacji warunku udziału w postępowaniu posługuje się zapisami PF-U. Granice interpretacji warunku udziałuw postępowaniu wyznaczają zapisy cz. I SW Z Rozdz. VII – Warunki udziału w postępowaniu. Sformułowany przez zamawiającego warunek udziału w postępowaniu musi być oczywiście proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, nie można jednak przyjmować, że na potwierdzenie warunku udziału w postępowaniu wykonawca zobowiązany jest przedstawić prace zgodne w 100% z przedmiotem zamówienia.

Przedstawiony przez przystępującego wykaz prac wraz z przedstawioną referencją nie budził wątpliwości zamawiającego. Załączone referencje potwierdzają wykonanie przez ELNOS d o.o.w ramach inwestycji dla Svenska Kraftnat prac zarówno w branży konstrukcyjno-budowlanej, jak i elektrycznej polegających na budowie linii 400 kV.

Podnoszony przez odwołującego zarzut niewykonania fundamentów pod słupy nie przesądza o niewykonaniu budowy linii. Zamawiający nie zawarł w SW Z część I definicji budowy linii, zatem prezentowana przez odwołującego interpretacja stanowi nieodpuszczalne rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść wykonawcy. Dla zamawiającego najbardziej istotne jest doświadczenie wykonawcy w stawianiu słupów oraz prace związane z naciąganiem przewodów. Dlatego też w kolejnych postępowaniach zamawiający doprecyzował treść warunku udziału w postępowaniu wskazując, że budowa linii musi uwzględniać część konstrukcyjnobudowlaną oraz elektryczną (np. postępowanie w celu zawarcia umowy ramowej pn. Umowa ramowa na roboty budowlano montażowe na lata 2025-2029 – ogłoszenie nr 573112-2025). Ponadto zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane przez budowę należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Prawo budowlane dopuszcza możliwość uzyskania odrębnego pozwolenia na budowę na wykonanie fundamentów i odrębnego pozwolenia na budowę na wykonanie pozostały robót budowlanych, w tym wzniesienia słupów oraz naciągnięcia przewodów.

Zamawiający zwrócił się do Inwestora z prośbą o informację, jaki był zakres wykonanych prac. Zgodnie z informacją od szwedzkiego operatora systemu przesyłowego – Svenska Kraftnat „W ramach wspomnianego projektu napowietrznej linii elektroenergetycznej „Przebudowa linii przesyłowej 400 kV Hurva – Sege” firma Elnos spełnia poniższe wymagania.

Elnos wykonał prace jako podwykonawca, a jego zakres obowiązków obejmował montaż słupów, wznoszenie słupów oraz prace związane z naciąganiem przewodów i przewodów OPGW. Całkowita długość linii napowietrznej wynosiła około 42 km i została zrealizowana w 3 etapach: 8, 16 i 18 km. Kontrakt obejmował również rozbiórkę istniejącej linii napowietrznej, a Elnos odpowiadał za demontaż przewodów i słupów. Prace fundamentowe i budowlane nie wchodziły w zakres ich prac.” Svenska Kraftnat będąca operatorem systemu elektroenergetycznego Szwecji rozumiała ten warunek w taki sam sposób jak zamawiający. Dowód: e-mail z 14.08.2025r.

Z powyższych faktów znanych zamawiającemu, zważywszy, że odbiorcą wykonywanych prac była ostatecznie Svenska Kraftnat wynika, że wykonawca nie podał nieprawdziwych informacji w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa, dotyczących spełniania warunków udziału w postępowaniu. Nie mogło zatem nastąpić wprowadzenie zamawiającego w błąd, a zatem nie zmaterializowała się kluczowa przesłanka wykluczenia wykonawcy na podstawie art.

109 ust. 1 pkt 10 ustawy (jak wskazała Izba w wyroku z dnia 05.03.2018r. KIO 268/18 - Nie jest możliwym wprowadzenie zamawiającego w błąd co do okoliczności, które są zgodne z istniejącym stanem faktycznym).

Z powyższych faktów znanych zamawiającemu wynika również, że po stronie zamawiającego nie mogło powstać mylne wyobrażenie o faktach, na skutek przedstawionych przez wykonawcę informacji, mogące mieć istotny wpływ na podejmowane przez zamawiającego decyzje. Przedstawiony Wykaz wykonanych robót nie zawierał informacji wprowadzających zamawiającego w błąd, ani nie mógł wprowadzić zamawiającego w błąd, a zatem nie zmaterializowały się kluczowe przesłanki wykluczenia wykonawcy na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Ad. Zarzut 2.

Zamawiający nie był ani uprawniony, ani zobowiązany do wezwania Wykonawcy ELBUDdo uzupełnienia Wykazu Robót w trybie art. 128 ust. 1 ustawy. Zamawiający może wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnienia/uzupełnienia tylko w przypadku, gdy zrodzą się u niego jakiekolwiek wątpliwości odnośnie złożonej oferty. W sytuacji gdy zamawiający ma pewność odnośnie dołączonych do oferty oświadczeń i dokumentów nie można żądać od zamawiającego, aby ten wzywał wykonawcę do złożenia wyjaśnień czy uzupełnień (wyrok KIO z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt 244/18).

Nie jest prawdziwe twierdzenie odwołującego, że „…Zadanie pn. Przebudowa linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege, w zakresie wykonanym przez ELNOS BL, tj., z uwagi na to, że nie obejmuje całości robót składających się na budowę linii napowietrznej o parametrach wskazanych w opisie warunku udziału w postępowaniu, nie potwierdza spełnienia warunku udziału w postępowaniu …”.

Zamawiający wymagał, aby wykonawca wykazał się wybudowaniem linii/odcinków linii napowietrznej prądu

przemiennego z przewodem OPGW o napięciu 220 kV lub wyższym, o łącznej długości co najmniej 10 km, na obszarze ENTSO-E sieci przesyłowej, dla której/których uzyskano pozwolenie na użytkowanie lub zakończono postępowanie w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy przyjęte bez sprzeciwu przez właściwy organ.

Przedstawiona w wykazie praca dotyczy przebudowy linii 400 kV między Hurvą, a Sege. Sama nazwa zadania nie może jednak decydować o zakresie prac.

Jak wynika z informacji na stronie internetowej https://elnosgroup.com/en/projects/construction-of-new-transmission-line-400-kv-hurva-sege/ „Misją naszych zespołów było zastąpienie starej linii przesyłowej 400 kV linią przesyłową, która całkowicie ominęłaby na swojej trasie małe miasteczko Södra Sandby.”.

Ponadto zgodnie z informacją na stronie Svenska Kraftnat, zmianie uległa trasa linii.

Dowód: Mapa z zaznaczoną nową trasą linii i wyburzeniami starych słupów (cała linia– obwodnica słupy (51:84). https://www.svk.se/498f5f/contentassets/878836bf15194bc587f8d4b5a4972579/0806_mkb_sodr a-sandby-ua4.pdf Zgodnie z definicjami zawartymi w ustawie Prawo budowlane, przebudowa jest to wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Z uwagi na fakt, że w okresie wykonywania prac uprzednio istniejący obiekt został na długości 42 km całkowicie rozebrany, to roboty wykonane przez firmę ELNOS d. o.o. spełniają definicję budowy linii 400 kV, na obszarze ENTSO-E, dla której/których uzyskano pozwolenie na użytkowanie, a nie przebudowy (podobnie KIO w wyroku z dnia z dnia 202304-20, KIO 886/23).

Z uwagi na powyższe brak było podstaw, do żądania uzupełnienia wykazu prac.

W odniesieniu do podpisania dokumentu referencji przez inwestora (Svenska Kraftnat), a nie generalnego wykonawcę (Linjemontage i Grastorp AB) należy wskazać, że żaden przepis prawa nie określa, kto powinien być wystawcą referencji. Natomiast zamawiający nie ma prawa żądać referencji dla podwykonawcy pochodzących bezpośrednio od zamawiającego. Referencje dla podwykonawcy może wystawić zarówno generalny wykonawca, jak i inwestor. W przepisach ustawy Prawo zamówień publicznych, brak jest zapisów, które określałyby, który podmiot - wykonawca, czy zamawiający - jest uprawniony do wystawienia referencji podwykonawcy. W związku z powyższym przedłożony dokument należy uznać za prawidłowy.

W odniesieniu do poświadczenia dokumentu referencji przez wykonawcę zamawiający podkreślił, że wykaz robót (w tym przypadku, ale również i dostaw bądź usług) oraz referencje powinny zostać podpisane przez upoważnionego przedstawiciela wykonawcy. Nie ma przy tym znaczenia, czy wykonawca korzysta z zasobów podmiotu trzeciego, czy też wykonawca samodzielnie wykazuje się spełnianiem warunku udziału w postępowaniu. To wykonawca jest autorem danego wykazu i to wykonawca potwierdza spełnianie warunków udziału w postępowaniu, a nie podmiot trzeci. Przepisy ustawy dopuszczają jako sposób potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu korzystaniem z zasobów podmiotu trzeciego. Podmiot trzeci podpisuje w takiej sytuacji jedynie zobowiązanie do udostępnienia zasobów. Stąd też przyjęcie przez odwołującego, że to podmiot trzeci powinien złożyć podpis pod składanymi przez przystępującego referencjami robót jest niezasadny.

Ad. Zarzut 3.

Zamawiający wskazał, że zawarte w zobowiązaniu sformułowania "część robót budowlano montażowych", na które wskazuje odwołujący, należy rozumieć w ten sposób, że podmiot udostępniający zasoby ELNOS d.o.o. udostępnił je w zakresie tej "części zamówienia", które dotyczą robót budowlanych wskazanych w SW Z oraz wzorze umowy. W ocenie zamawiającego treść zobowiązania nie oznacza, że zasoby zostały udostępnione w niedookreślonym zakresie, czy też w zbyt wąskim. W opisie warunku udziału zamawiający nie wskazał żadnego konkretnego rodzaju robót budowlanych, których realizację wykonawca miał wykazać, a jedynie (jak już wyżej wielokrotnie wskazywano) robotę budowlaną polegającą na budowie linii 400 kV. Taki też zakres wynika z zobowiązania podmiotu ELNOS d. o.o. oraz oświadczenia z art. 117 ust. 4, załączonego do oferty. Należy zwrócić uwagę, że oświadczenie o podziale prac pomiędzy konsorcjantów nie wyklucza, że któryś z konsorcjantów będzie się posługiwał podwykonawcą, którym będzie podmiot trzeci udostępniający zasoby. Zobowiązanie podmiotu trzeciego ELNOS d. o.o. określa zakres udostępnianych zasobów tj. doświadczenia w zakresie zdolności technicznej budowy linii 400 kV i w ocenie zamawiającego nie jest ono sprzeczne z oświadczeniem z art. 117 ust. 4 ustawy. Ostateczny zakres prac określi umowa podwykonawcza, której wykonawca nie musi przedkładać wraz z ofertą.

4 września 2025 r. uczestnik po stronie zamawiającego złożył pisemne stanowisko wnosząc o oddalenie odwołania w całości, poniżej przedstawiając szczegółowe stanowisko w sprawie. [zarzut dot. doświadczenia] Odwołujący opiera zarzut zaniechania odrzucenia oferty przystępującego ze względu na rzekome przedstawienie informacji wprowadzających zamawiającego w błąd co do spełnienia warunku udziału w postępowaniu odnoszącego się do posiadania wiedzy i doświadczenia na dwóch podstawach: a)pominięcie przez przystępującego okoliczności, że podmiot udostępniający w tym zakresie zasób tj. Elnos działał przy

realizacji referencyjnego zadania jako podwykonawca, a w konsekwencji nabył wiedzę i doświadczenie w zakresie w jakim powierzono mu do realizacji roboty podwykonawcze; b)zakres powierzonych robót obejmował jedynie część zadania – Elnos nie wykonał m.in. fundamentów pod słupy.

Chociaż Elnos faktycznie wykonywał prace referencyjne jako podwykonawca oraz w ramach prac nie wykonał fundamentów pod słupy to jednak bezzasadne są wywodzone z tego wnioski odwołującego o niespełnieniu warunku udziału i wprowadzeniu w błąd zamawiającego. Powierzony w ramach prac podwykonawczych Elnos zakres robót w pełni spełnia warunek postawiony przez zamawiającego.

Zwrócił uwagę na treść warunku postawionego przez zamawiającego w rozdziale VII pkt 2.4 lit. a) SW Z – Cześć 1: w okresie ostatnich 10 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonawca wybudował linię / odcinki linii napowietrznej prądu przemiennego z przewodem OPGW o napięciu 220 kV lub wyższym, o łącznej długości co najmniej 10 km, na obszarze ENTSO-E sieci przesyłowej, dla której / których uzyskano pozwolenie na użytkowanie lub zakończono postępowanie w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy przyjęte bez sprzeciwu przez właściwy organ.

Postawiony przez zamawiającego warunek był warunkiem ogólnym i wymagał doświadczenia w wybudowaniu linii / odcinka linii napowietrznej prądu przemiennego z dodatkowymi wymogami, których spełnienia odwołujący nie kwestionuje. Warunek nie wyszczególniał jakie elementy muszą zostać wykonane w referencyjnej pracy, by uznać, że podmiot wybudował linie.

W takim przypadku należy przy badaniu doświadczenia mieć na względzie treść, a także istotę postawionego warunku.

Istotą jest weryfikacja wiedzy i doświadczenia wykonawcy w wybudowaniu linii napowietrznej, a nie realizacja pobocznych czynności związanych z taką budową jak budowa fundamentów czy drogi dojazdowej do inwestycji.

Prace fundamentowe, o których wspomina odwołujący są pracami ogólnobudowlanymi. Nie dewaluując ich znaczenia są to prace proste, które w żaden sposób nie weryfikują czy wykonawca posiada wiedzę i doświadczenie w wybudowaniu linii napowietrznej.

Weryfikacja czy wykonawca posiada wiedzę i doświadczenie w tym zakresie opiera się na sprawdzeniu czy wykonywał on prace związane z budową linii napowietrznej, a więc postawieniem konstrukcji wsporczych (słupów), izolatorów, przewodów oraz osprzętu liniowego. To jest istotne z punktu widzenia postawionego warunku.

Oczywiście, w trakcie budowy linii napowietrznej wykonywane są także fundamenty. Z pominiętego przez odwołującego fragmentu II części SW Z – PFU wynika także, że w ramach tego zadania polegającego na wybudowaniu linii należy także zbudować drogi dojazdowe na terenie budowy czy wykonać prace ziemne. Absurdalnym byłoby jednak twierdzenie, że niewykonanie drogi dojazdowej oznaczałoby brak realizacji linii napowietrznej i nabycia w tym zakresie wiedzy i doświadczenia.

Prace takie jak wykonanie dróg dojazdowych, magazynowanie urządzeń czy wykonanie fundamentów są dodatkowymi pracami, które oczywiście są wykonywane także przy budowie linii napowietrznej. Natomiast są to na tyle ogólne prace i oderwane od linii napowietrznej, że ich niewykonanie nie powoduje, że podmiot wykonujący wszelkie prace ściśle związane z budową linii napowietrznej (budowa słupów, zamontowanie przewodów, izolatorów czy osprzętu linowego) nie będzie mógł się legitymować wiedzą i doświadczeniem właśnie w budowie linii napowietrznej.

Istotą warunku jest nie to czy podmiot wykonał drogę dojazdową na terenie budowy albo czy wykonał proste fundamenty pod słupy, ale to czy wykonał prace związane z budową linii napowietrznej. Twierdząca odpowiedź na to pytanie jednocześnie potwierdza, że podmiot ten posiada doświadczenie w wybudowaniu linii napowietrznej.

Nie chodzi tu, jak wskazuje odwołujący, o dowolnie wybrane elementy tylko o całość elementów faktycznie stanowiących linie napowietrzne, a nie prace będące w istocie pracami ogólnobudowlanymi, toczonymi niejako przy budowie linii napowietrznej.

Zwrócił uwagę, że w istocie Elnos działając jako podwykonawca w referencyjnym zadaniu nie wykonał fundamentów pod słupy. Jak wynika m.in. z przedłożonego listu polecającego wykonał wszystkie istotne części zamówienia związane z budową linii tj. m.in. pełne prace elektryczne, montaż i podnoszenie wież, montaż przewodów. Sam podmiot wystawiający ten list polecający wskazał, że kontrakt, na który powołuje się Elnos obejmował przebudowę linii 400 kV.

Tamtejszy zamawiający miał świadomość, że Elnos nie zbudował fundamentów, ale nadal – zupełnie słusznie – traktował zakres jego kompleksowych prac jako budowę linii 400 kV.

Jest to literalnie warunek udziału w tym postępowaniu określony w rozdziale VIII pkt 2.4 lit. a) SW Z – Część 1 – wykonawca wybudował linię / odcinki linii napowietrznej prądu przemiennego.

Skoro więc Elnos wykonał wszystkie prace ściśle dotyczące budowy linii to należy uznać, że legitymuje się w tym zakresie wiedzą i doświadczeniem. Tym samym przystępujący opierając się na tej wiedzy i doświadczeniu spełnia warunek udziału w tym postępowaniu (bez znaczenie pozostaje, że był podwykonawca na tym kontrakcie, ponieważ i tak zakres powierzonych mu prac obejmował wszystkie elementy konieczne, by mówić o budowie linii napowietrznej, a warunek dotyczy wiedzy i doświadczenia bez rozróżnienia czy nabyło się je w roli podwykonawcy czy generalnego

wykonawcy).

Zamawiający w dokumentacji zamówienia nie zawarł definicji budowy linii, nie zostało wskazane jakie elementy musi wykonać wykonawca, by legitymować się doświadczeniem w tym zakresie. Co istotne takie rozróżnienia zamawiający częstokroć stawia w trakcie prowadzonych postępowań – m.in. w postępowaniu o zawarcie umowy ramowej pn. Umowa ramowa na roboty budowlano montażowe na lata 2025-2029, gdzie wskazał, że budowa linii musi uwzględniać część konstrukcyjno-budowlaną oraz elektryczną – w niniejszym postępowaniu takiego rozróżnienia nie było.

Podkreślenia wymaga, że m.in. w repozytorium Politechniki Krakowskiej wskazano: Linie napowietrzne składają się z różnych elementów konstrukcyjnych, które charakteryzują się parametrami: geometrycznymi, elektrycznymi i mechanicznymi, powiązanymi ze szczegółami trasy, budowy i warunkami pracy. Najważniejszymi elementami linii napowietrznych są przewody robocze i odgromowe, konstrukcje wsporcze, izolatory oraz osprzęt do mocowania przewodów, izolatorów i inne . Autorzy nie wymieniają więc fundamentów jako elementów linii napowietrznych.

Nie tylko więc patrząc celowościowo i na istotę postawionego warunku, ale także na treść dokumentacji zamówienia i fachowej literatury wynika, że uprawnione jest przyjęcie, że budową linii napowietrznej jest budowa elementów stanowiących w istocie linię napowietrzną, a nie dodatkowych prac ogólnobudowlanych, które w żaden sposób nie weryfikują doświadczenia w specjalistycznych pracach związanymi z budową linii.

Wskazał, że skoro z dokumentacji zamówieniowej płyną różne możliwe argumentacje warunku – a tak najwyraźniej jest w niniejszej sprawie – to wykonawca, który zrozumiał go w uprawniony sposób nie może ponosić z tego powodu negatywnych konsekwencji. Kwestia ta jest jednoznacznie przesądzona przez orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej i sądów powszechnych.

Jedynie dla przykładu należy wskazać na najświeższe wyroki – wyrok KIO z dnia 5.02.2025 r. (KIO 5031/24) Postanowienia SW Z czy OPZ niejasne, czy też warunkujące możliwość przyjęcia różnorodnej interpretacji, odczytywać należy na korzyść Wykonawców czy wyrok z 19.06.2024 r. (KIO 1879/24), gdzie wprost wskazano: wątpliwości co do rozumienia postanowień SWZ rozstrzyga się na korzyść wykonawcy.

Z pewnością więc rozumienie warunku przez jego celowość i uznanie, że podmiot legitymuje się wymaganymi wiedzą i doświadczeniem, gdy wykonał wszystkie elementy stanowiące linię napowietrzną, było uprawnione i tym samym nie ma mowy o niespełnieniu warunku udziału czy wprowadzeniu w błąd zamawiającego. Brak jest także konieczności jakiegokolwiek uzupełniania dokumentów w tym zakresie.

Podsumowując więc, Elnos jako podwykonawca (co nie ma znaczenia dla nabycia wiedzy i doświadczenia) wykonał prace, które stanowiły wybudowanie linii napowietrznej. Legitymuje się tym samym wymaganym przez zamawiającego doświadczeniem, a tym samym brak jest podstaw do odrzucenia oferty przystępującego czy uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych. [zarzut dot. zakresu prac podmiotu udostępniającego zasoby] Bezzasadny jest także zarzut ewentualny zaniechania wezwania przystępującego do złożenia dodatkowego zobowiązania Elnos, mimo rzekomego braku wykazania, że wskazany podmiot wykona roboty budowlane, do realizacji których wymagane jest posiadanie wiedzy i doświadczenia wymaganych warunkiem udziału w postępowaniu.

Jak wynika z zobowiązania Elnos udostępnia swoje doświadczenie polegające na wybudowaniu linii napowietrznej prądu przemiennego i jako podwykonawca będzie realizował przez cały okres trwania umowy część związaną z robotami budowlano-montażowymi. Jednoznacznie więc wynika, że Elnos będzie wykonywał jako podwykonawca roboty budowlano-montażowe związane z udostępnionym doświadczeniem w zakresie budowy linii napowietrznej.

Brak więc jakichkolwiek podstaw do uznania, że z udostępnienia tego nie wynika, że Elnos wykona roboty budowlane, do realizacji których udostępnia wiedzę i doświadczenie. Tym samym również ten zarzut pozostaje bezzasadny.

W konsekwencji odwołanie winno zostać oddalone w całości jako bezzasadne.

Odwołujący podtrzymał stanowisko zaprezentowane w odwołaniu oraz wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych poniżej.

ISpecyfika i zakres zamówienia objętego tym postępowaniem.

Przed odniesieniem się do właściwej argumentacji zamawiającego i przystępującego ROMGOS, nawiązując jednak do argumentacji przystępującego, odwołujący przypomniał, że postępowanie dotyczy budowy linii 400 kV (linii najwyższego napięcia) relacji Trębaczew - nacięcie linii Joachimów (Rokitnica) – Wielopole. Z tego względu, jak można wnioskować, zamawiający postawił warunek udziału w postępowaniu polegający na posiadaniu przez wykonawców doświadczenia w wybudowaniu linii lub odcinka linii napowietrznej prądu przemiennego o napięciu 220 kV lub wyższym, wykluczając możliwość zarówno wykazania się przez wykonawców doświadczeniem w przebudowie, montażu itd. linii napowietrznych, jak i możliwość wykazania się – o czym szerzej poniżej – budową wyłącznie niektórych elementów obiektu budowlanego, jakim jest linia napowietrzna.

Zgodnie z PFU (pkt 1.3.3. ppkt 7) w zakres budowy ww. linii wchodzi dostawa i budowa fundamentów dla wszystkich słupów na Odcinku II Linii, przy czym obowiązkiem wykonawcy (…)jest dobór fundamentów dla każdego projektowanego

stanowiska słupowego, uwzględniając warunki gruntowo-wodne stwierdzone na danym stanowisku słupowym oraz na podstawie reakcji podporowych słupa.

Powyższy wymóg oznacza w praktyce konieczność wykonania ok. 156 fundamentów, z których tylko część może być wykonana z prefabrykatów. Znaczna część fundamentów przewidzianych do wykonania w SW Z to konstrukcje monolityczne, w tym także konstrukcje skomplikowane pod względem technicznym, projektowym i wykonawczym.

Dodatkowo z uwagi na stwierdzone warunki gruntowe wykonanie część z nich wymaga uprzedniej wymiany lub wzmocnienia gruntu. W szczególności, jak wynika z załącznika do PFU nr 2_wstępny wykaz montażowy (w dokumentacji postępowania), ten ostatni obowiązek dotyczy fundamentów przewidzianych do wykonania w terenach zalewowych, dla których konieczne jest wykonanie dodatkowych wzmocnień gruntów w postaci pali. Płyta fundamentowa pod słup może więc, w tym zamówieniu, mieć szerokość nawet 7x7 metra, zaś konstrukcja palowa może sięgać w głąb nawet kilkunastu czy kilkudziesięciu metrów.

Dowód: (1) zdjęcia i rysunki obrazujące wykonywanie fundamentów pod słupy linii wysokiego napięcia takich, jakie wymagane są opisem przedmiotu tego zamówienia, (2) przykładowe rysunki fundamentów (wyciąg z PFU), W ślad za tym budowa jednego fundamentu monolitycznego, z uwagi na jego rozmiary i stopień skomplikowania, zajmuje od 2 do 4 tygodni, w sytuacji, gdy naciąg przewodów na 1 km odcinku, a więc wykonanie jednego z “kluczowych” elementów linii napowietrznej zdaniem zamawiającego, to tylko 5 dni roboczych. Budowa fundamentów pod słupy jest więc przedsięwzięciem nie tylko skomplikowanym pod względem technicznym, ale i organizacyjnym.

Odwołujący odnotował, że budowa fundamentów wymaganych zapisami SW Z wiąże się z koniecznością poniesienia istotnych nakładów finansowych przez wykonawcę. Na podstawie danych wynikających z PFU, można wyliczyć, że w ramach przedmiotu zamówienia do budowy fundamentów konieczne może okazać się użycie nawet 39 000 m3 betonu, natomiast waga wykonanych fundamentów wyniesie prawie 100 000 tony.

Z uwagi na powyższe koszt budowy fundamentów, i podobnie jest w każdym tego typu zamówieniu, sięga nawet 20% wartości całego przedmiotu zamówienia.

W świetle powyższego oczywistym pozostaje, że budowa fundamentów stanowi istotny element przedmiotu zamówienia.

Świadczą o tym dodatkowo zapisy PPU. W szczególności zapisy załącznika nr 6 do PPU - Harmonogram rzeczowo – Finansowy, z którego wynika, że wykonanie fundamentów słupów wraz z wykonaniem uziemień i pomiarem rezystancji uziemień jest odrębnym Etapem (kamieniem milowym) realizacji zamówienia. Etap 4, bo o nim mowa, podzielonym jest na 9 podetapów, po wykonaniu których wykonawca może liczyć na wynagrodzenie od zamawiającego wynoszące odpowiednio 0,7% i 0,75% wynagrodzenia całkowitego wykonawcy za każdy z podetapów (za każde odpowiednio 17 lub 18 sztuk wykonanych fundamentów).

Wykonanie dróg dojazdowych, z którymi przystępujący ROMGOS zrównuje wykonanie fundamentów, nie jest wskazane w Harmonogramie Rzeczowo – Finansowym jako samodzielny Etap realizacji zamówienia.

Również na etapie tworzenia Szczegółowego Haromonogramu Rzeczowo – Finansowego i jego aktualizacji, zgodnie z załącznikiem nr 7 do PPU, wykonawca musi odpowiednio zaplanować wykonanie fundamentów, w tym wykonawca przedstawi wraz z SHRZ szczegółową informację na temat zasobów, którymi zamierza zrealizować działania określone w SHRZ. Wykonawca wskaże istotne założenia przyjęte do realizacji zamówienia mające na celu uwiarygodnienie założonego czasu trwania – jak na przykład: a) Założoną liczbę elementów do wykonania (np. liczbę szt. fundamentów, liczbę szt. słupów, km przewodów na danym odcinku, ilość pól, itp.). b) Dobraną do liczby elementów z pkt a) niezbędną równoległość prac tzn. liczbę równolegle realizowanych elementów (np. fundamentów, słupów, pól, itp.) – tempo realizacji prac (np. x fundamentów miesięcznie, y słupów miesięcznie, z pól równolegle) c) Dobraną do przyjętych założeń liczbę brygad realizujących prace – uwzględniając punkt a) i b) d) Liczbę założonego sprzętu do realizacji prac (np. liczbę palownic) – uwzględniając punkt a) i b) Odnotował również, że o ile zgodnie z warunkami zamówienia wykonawca może zdecydować, czy zaoferuje 5-cio letni okres gwarancji na inne elementy linii napowietrznej (okres gwarancji stanowi kryterium wyboru najkorzystniejszej oferty), o tyle zamawiający wymaga by na uziemienie, fundamenty i zabezpieczenie antykorozyjne każdy wykonawca składający ofertę, zobowiązał się udzielić gwarancji i rękojmi na okres 5-ciu lat (por. pkt 13.1 PPU).

Trudno przyjąć, by zamawiający wprowadzał w SW Z tak daleko idące wymagania dla fundamentów i ich wykonania, gdyby - tak, jak chce tego przystępujący ROMGOS – budowa fundamentów była robotami “pobocznym”, “prostymi” czy mało istotnymi z jego punktu widzenia.

Powyższe przykłady zapisów PPU oraz PFU jednocześnie potwierdzają, że nie jest możliwe należyte wykonanie (wybudowanie) linii napowietrznej najwyższego napięcia, bez odpowiedniego zaprojektowania, a kolejno należytego

wykonania fundamentów pod słupy.

Istotą warunku udziału w postępowaniu, co wynika z art. 112 ust. 1 ustawy, jest ocena zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. W tej sprawie ocena ta byłaby niekompletna, gdyby pomijać ocenę, czy wykonawca posiada doświadczenie w wykonywaniu fundamentów, a więc jednego z najistotniejszych elementów linii napowietrznej.

IWymagania wynikające z przyjętego przez Zamawiającego opisu warunku udziału w postępowaniu.

Pominięcie oceny w zakresie tego, czy wykonawca posiada doświadczenie w budowie wszystkich elementów (podzespołów) składających się na linię napowietrzną byłoby przy tym sprzeczne z literalnym brzmieniem warunku udziału w postępowaniu postawionym w sprawie przez zamawiającego.

Zamawiający przyjął następujący opis warunku: W okresie ostatnich 10 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, Wykonawca wybudował linię/odcinki linii napowietrznej prądu przemiennego z przewodem OPGW o napięciu 220 kV lub wyższym, o łącznej długości co najmniej 10 km, na obszarze ENTSO-E sieci przesyłowej, dla której/których uzyskano pozwolenie na użytkowanie lub zakończono postępowanie w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy przyjęte bez sprzeciwu przez właściwy organ (rozdz. VIII pkt 2.4 lit a) SWZ – Część 1 Wskazówki dla wykonawcy).

Powyższy opis warunku nie ogranicza wymaganego od wykonawcy doświadczenia do wykonania określonych w treści warunku (w szczególności co do ilości czy technologii wykonania) elementów linii napowietrznej, co oznacza, że wykonawca powinien posiadać doświadczenie w wykonaniu (wybudowaniu) w sposób kompleksowy, całkowity linii napowietrznej. Chodzi więc o wykonanie pewnej całości funkcjonalno – użytkowej.

Zgodzić należy się z przystępującym ROMGOS, że (cyt.:) weryfikacja czy wykonawca posiada wiedzę i doświadczenie w tym zakresie opiera się na sprawdzeniu czy wykonywał on prace związane z budową linii napowietrznej, nie można jednak zgodzić się z dalej idącym stwierdzeniem przystępującego, że na prace związane z budową linii napowietrznej nie składają się prace związane z wykonaniem fundamentów pod słupy. Wykonanie fundamentów jest bowiem robotą składającą się na budowę linii napowietrznej, skoro fundamenty stanowią element, podzespół linii napowietrznej.

Wniosek ten jest oczywisty w świetle zasad sztuki budowlanej, wiedzy technicznej, treści odnośnych norm europejskich i warunków zamówienia.

Po pierwsze, fundamenty pod słupy dla linii napowietrznej stanowią element, podzespół linii napowietrznej, a nie jakiś dodatkowy, mało istotny dodatek do niej, co znajduje potwierdzenie w dokumentach zamówienia. Odwołujący w odwołaniu powołał się m. in. na zapisy PFU dla tego postępowania, które traktują fundamenty jako równorzędny element linii napowietrznej, ustalając dla nich – tak, jak dla słupów, przewodów fazowych itd. – osobną Standardową Specyfikację Funkcjonalną i Standard Techniczny, która stanowi załącznik nr 2 do Standardowej Specyfikacji Funkcjonalnej i Standardów Technicznych dla „Linii napowietrznej” - PSE-SF. Linia400kV.0 PL/2022v1 – Linia napowietrzna 400 kV. Czy zamawiający ustalałby w załączniku do Specyfikacji Funkcjonalnej i Standardów Technicznych dla linii napowietrznej standard dla fundamentów, gdy fundamenty nie były elementem linii napowietrznej?

Standardy, o których mowa, zamawiający stosuje we wszystkich prowadzonych przez siebie postępowaniach, nie są to więc dokumenty stworzone dla potrzeb wyłącznie tego postępowania. Jednocześnie dodać można, że takie Specyfikacje, jako element Specyfikacji odnoszącej się dla Linii napowietrznej nie zostały opracowane dla dróg dojazdowych, czy innych tego typu elementów, o których wspomina przystępujący ROMGOS, co zdaje się jednoznacznie wskazywać na zróżnicowanie roli, jaką pełnią dla linii napowietrznej fundamenty i choćby przykładowe drogi dojazdowe do inwestycji.

Również na etapie opracowywania wymaganej od wykonawcy dokumentacji, w szczególności projektu wykonawczego zamawiający kładzie szczególny nacisk na kwestię fundamentów, wprost pisząc przykładowo w pkt 2.5.3 PFU, że wymaga przedstawienia w założeniach do Projektów Wykonawczych:

Odwołujący dodał, że w pkt 2.6.1 PFU jednoznacznie wskazano, że przedmiot zamówienia należy realizować zgodnie z Normą PN – EN 50341 – 1:2013 – 03 „Elektroenergetyczne linie napowietrzne prądu przemiennego powyżej 1 kV”. Część 1: Wymagania ogólne. Specyfikacje wspólne”. Warto więc dodatkowo wrócić także do tego dokumentu.

Zgodnie z pkt 2.2.14 ww. Normy, podzespół (linii napowietrznej) to (cyt.:) jedna z głównych części napowietrznej linii elektroenergetycznej mająca określoną funkcję. Zgodnie natomiast z uwagą 1 do tego zapisu (cyt.:) typowe podzespoły to konstrukcje wsporcze, fundamenty, przewody, łańcuchy izolatorów i osprzęt.

Pojęcia zdefiniowane w ww. punkcie Normy 50341 – 1 znajdują odzwierciedlenie w całej strukturze Normy Europejskiej EN 50341-1, gdzie w Rozdziałach od 7 do 11 zostały omówione wymagania konstrukcyjne i elektryczne, które należy spełnić przy projektowaniu, budowie i badaniu podzespołów linii napowietrznej, w tym konstrukcji wsporczych, fundamentów, przewodów, łańcuchów izolatorów i osprzętu, w zależności od odpowiednich parametrów projektowych linii.

Nie tylko więc Zamawiający w dokumentach opracowanych na potrzeby tego typu zamówień, ale i normy europejskie odnoszące się do budowy linii napowietrznych uznają fundament za jedną z głównych części linii napowietrznej – jej

podzespół.

Zamawiający także na własnych stronach internetowych, tłumacząc jak budowane są linii napowietrzne wyjaśnia:

Jak budowane są linie?

Budowa stanowiska słupowego rozpoczyna się od wykopów. Ich głębokość może wynosić nawet 5 m.

Następnie powstają fundamenty, które mają zapewnić stabilność konstrukcji słupa. Wylany beton musi osiągnąć odpowiednią wytrzymałość. Jego wiązanie, czyli „schnięcie” trwa do kilku tygodni.

Kolejnym etapem prac jest montaż konstrukcji słupa tzw. metodą wysokościową. Posiadający odpowiednie kwalifikacje pracownicy, wspinając się, montują kolejne elementy słupa – aż do jego wierzchołka.

Po wybudowaniu całej sekcji słupów, zawieszane są przewody. Pomiędzy słupami rozciąga się tzw. linkę wstępną, a dopiero za jej pomocą przeciągane są właściwe przewody, co pozwala na ograniczenie kontaktu przewodów z ziemią.

Ostatnim etapem jest uporządkowanie terenu po budowie.

Z jakich względów w opisie „budowy” linii znalazły się opisy prac związanych z wykonaniem fundamentów, jeśli miałby to być prace niezwiązane z budową linii napowietrznej?

Po drugie, fundamenty traktowane są jako element (podzespół) linii z uwagi na rolę, jaką pełnią. Prawidłowe wykonanie fundamentów, a wcześniej ich prawidłowe zaprojektowanie, ma zagwarantować pewność posadowienia całej konstrukcji wsporczej. To właśnie fundamenty, jako “część” podziemna słupów, mają wywierać nacisk na grunt w określonych kierunkach i o określonych wartościach, co ma równoważyć skutki naprężeń powstających w części napowietrznej linii, jakie powstają głównie z parcia wiatru na konstrukcję słupa i przewody, a w słupach mocnych – przede wszystkim z wypadkowego naciągu przewodów linii (por. https://inzynierbudownictwa.pl/wybrane-zagadnienia-z-zakresuprefabrykowanych-slupow-linii-fundamentow-elektroenergetycznych-cz-i/).

Fundament jest elementem linii przesyłowych nie tylko pod względem konstrukcyjno- budowlanym, ale także elektrycznym. Mowa o uziemieniu naturalnym (jest nim właśnie fundament), które wspomaga uzyskanie odpowiednich wartości rezystancji uziemienia układu uziomów. Ma to znaczenie dla bezpieczeństwa samej linii w zakresie odgromowym (zapewnienie nieprzerwanej pracy), ale także w zakresie ochrony przeciwporażeniowej dla ludzi znajdujących się w jej pobliżu (por. Projektowanie układów uziomów dla linii W N i najwyższych napięć w aspekcie utrzymania wysokiego poziomu ich trwałości - RST).

Budowa fundamentów nie jest więc, jak chciałby przystępujący ROMGOS, robotą wykonywaną “przy okazji” budowy linii napowietrznej, ale robotą, której wykonanie jest konieczne dla zrealizowania zamierzenia budowlanego, jakim jest linia napowietrzna i zapewnienia bezpiecznego jej użytkowania.

W kontekście powyższego na szczególną uwagę zasługuje stwierdzenia zawarte w pkt 16 pisma procesowego przystępującego ROMGOS z dnia 4 września 2025r., w którym przystępujący powołując się na literaturę fachową stara się wykazać, że fundamenty nie stanowią elementów linii napowietrznej. W punkcie tym przystępujący cytuje następujący fragment pochodzący z opracowania pn. Budowa linii napowietrznych, Vasyl Hudym, Adam St. Jagiełło, Kraków, 2016, Wydawnictwo PK: Linie napowietrzne składają się z różnych elementów konstrukcyjnych, które charakteryzują się parametrami: geometrycznymi, elektrycznymi i mechanicznymi, powiązanymi ze szczegółami trasy, budowy i warunkami pracy. Najważniejszymi elementami linii napowietrznych są przewody robocze i odgromowe, konstrukcje wsporcze, izolatory oraz osprzęt do mocowania przewodów, izolatorów i inne, podsumowując go stwierdzeniem (cyt.)

Autorzy nie wymieniają więc fundamentów jako elementów linii napowietrznych.

Wniosek przystępującego, jak się wydaje, wynika z pobieżnej i nierzetelnej analizy ww. opracowania. Jak wynika z cytowanego fragmentu jednym z najważniejszych elementów linii napowietrznej są „konstrukcje wsporcze”. Na str. 28 tego samego opracowania autorzy wskazują, że (cyt.:) Słupy linii napowietrznych są konstrukcjami wsporczymi mającymi na celu utrzymanie przewodów linii napowietrznych w odpowiedniej odległości od siebie oraz w odpowiedniej odległości od ziemi. Konstrukcje wsporcze linii napowietrznych obejmują słupy i wsporniki (…). Natomiast na kolejnej str.

29 ci sami autorzy wyjaśniają (cyt.:) Konstrukcja słupa w większości przypadków składa się z fundamentu, trzonu i głowicy.

Nawet więc w świetle opracowań naukowych, na które powołuje się sam przystępujący ROMGOS, czytanych w całości, nie zaś cytowanych wybiórczo, fundament, stanowiąc część słupa jest elementem konstrukcji wsporczej linii, a więc i (cyt.:) jednym z najważniejszych elementów linii napowietrznej.

Podsumowując, niezależnie od przyjętej metodologii podziału linii napowietrznej na elementy (podzespoły) oczywistym pozostaje, że jednym z tych elementów (podzespołów) jest fundament (pod słup), który pełni funkcję stabilizującą dla całej konstrukcji linii napowietrznej oraz funkcję elektryczną, stanowiąc naturalne uziemienie dla linii. Jednoznacznie należy stwierdzić, że fundament jest jednym z głównych i nierozerwalnych elementów linii, bez którego linia nie ma prawa powstać i funkcjonować. Dodatkowo fundament jako element konstrukcyjno- budowlany zapewnia nieprzerwaną i bezpieczną pracę linii przesyłowych wysokich i najwyższych napięć.

Wykonanie fundamentów pod słupy trudno w tej sytuacji uznać za prace „toczone niejako przy budowie linii

napowietrznej”.

Warto przy tym wskazać, że pomiędzy przystępującym ROMGOS a odwołującym nie ma w zasadzie sporu co do tego, że postawiony w niniejszym postępowaniu warunek udziału odnosić należy do wykonania nie jakichkolwiek, dowolnie wybranych elementów linii, a do wykonania elementów faktycznie stanowiących linię napowietrzną. Jak pisze sam przystępujący ROMGOS (cyt.:) Istotą warunku jest (…) to czy wykonał prace związane z budową linii napowietrznej.

Twierdząca odpowiedź na to pytanie jednocześnie potwierdza, że podmiot ten posiada doświadczenie w wybudowaniu linii napowietrznej. Nie chodzi tu, jak wskazuje odwołujący, o dowolnie wybrane elementy tylko o całość elementów faktycznie stanowiących linie napowietrzne (…) (pkt 10 i 11 pisma procesowego z dnia 4 września 2025r.).

To co różni odwołującego i przystępującego ROMGOS to ocena, czy fundament stanowi element linii, czy jest jedynie robotą dodatkową, wykonywaną niejako przy okazji budowy linii. Znamienne jednak pozostaje, że przystępujący ROMGOS poza gołosłownymi, a niekiedy wręcz absurdalnymi stwierdzeniami polegającymi na porównaniu znaczenia budowy fundamentów dla całej konstrukcji nośnej linii do budowy prostych dróg dojazdowych, nie wskazuje na żadne konkretne argumenty, które miałby wesprzeć jego tezę o jedynie pomocniczym charakterze prac związanych z budową fundamentów.

Przechodząc do argumentacji prawnej odwołujący przypomniał, że na obecnym etapie postępowania, tj. po otwarciu ofert, zarówno wykonawcy, jak i sam zamawiający pozostają związani ustalonym przez zamawiającego brzmieniem warunku udziału w postępowaniu. Jak słusznie przypomina Izba w wyroku dnia 22 kwietnia 2025 r., KIO 1139/25, (...) to zamawiający zdecydował o treści swz w tym warunków udziału w postępowaniu, a żaden z wykonawców nie zgłosił zastrzeżeń do tak ustalonych warunków udziału w postępowaniu. Tak więc na etapie po złożeniu ofert, Izba nie ma podstaw, aby oceniać czy warunki udziału w postępowaniu mają charakter nadmierny w stosunku do opisu przedmiotu zamówienia i ograniczają konkurencję dla potencjalnych wykonawców.

Jeżeli (cyt.:) dla zamawiającego najbardziej istotne jest doświadczenie wykonawcy w stawianiu słupów oraz prac związane z naciąganiem przewodów, Zamawiający nie dał temu wyraz w ustalonym przez siebie warunku udziału w postępowaniu.

Zamawiający nie doprecyzował w dokumentach zamówienia, np. przez wprowadzenie stosownej definicji pojęcia „budowy” czy „linii napowietrznej”, że przez budowę linii napowietrznej rozumie on wyłącznie lub co najmniej stawianie słupów i naciąganie przewodów. Wręcz przeciwnie sam zamawiający przyznaje obecnie, że doprecyzowanie, a w istocie zawężenie warunku udziału w postępowaniu nastąpiło dopiero w kolejnych prowadzonych przez niego postępowaniach, w tym postępowaniu prowadzonym w celu zawarcia umowy ramowej pn. Umowa ramowa na roboty budowlano montażowe na lata 2025-2029 – ogłoszenie nr 573112-2025.

Argumentacja zamawiającego odnośnie tego, że z jego punktu widzenia najistotniejsze dla wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu jest stawianie słupów i naciąganie przewodów jest mało wiarygodna. Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie pomija pełną treść postawionego przez siebie warunku udziału we wskazanym postępowaniu zmierzającym do zawarcia umowy ramowej w sytuacji, gdy pełna treść warunku wskazuje na zgoła inne intencje niż te, o których pisze zamawiający w odpowiedzi na odwołanie.

Zgodnie z dokumentami dla ww. zamówienia warunek udziału w tym postępowaniu brzmi następująco: W okresie ostatnich 10 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonawca wybudował lub przebudował (zmodernizował) linię/odcinki linii napowietrznej prądu przemiennego o napięciu 110 kV lub wyższym, o łącznej długości co najmniej 10 km, na obszarze ENTSO-E, dla której/których uzyskano pozwolenie na użytkowanie, zakończono postępowanie w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy przyjęte bez sprzeciwu przez właściwy organ (dla budowy/przebudowy) lub brak sprzeciwu organu w przypadku zgłoszenia (dla przebudowy/modernizacji w przypadku braku pozwolenia na budowę).

W przypadku budowy zakres prac musi obejmować minimum branżę elektryczną i branżę konstrukcyjno-budowlaną. Za przebudowę zostanie uznane wykonanie jednego zadania, w ramach którego dokonano budowy/wymiany co najmniej: 10 słupów wraz z fundamentami lub 5 słupów wraz z fundamentami i podwyższeń 5 słupów oraz przewodów na długości łącznie 10 km.

Warunek udziału w postępowaniu nie wskazuje, jak sugerował zamawiający, że wymagane minimum sprowadza się do postawienia słupów i naciągania przewodów. Warunek mówi o branży konstrukcyjno – budowlanej, do której należałoby zaliczyć również budowę fundamentów. Co jednak istotniejsze, w kontekście przebudowy zamawiający wprost pisze o tym, że wymaga doświadczenia w budowie/wymianie co najmniej 10 słupów wraz z fundamentami. Jak wynika z opisu warunku, po pierwsze, fundamenty nadal pozostają dla zamawiającego istotnym elementem doświadczenia wykonawcy – elementem potrzebnym do należytego wykonania zamówienia, skoro doświadczenie w tym zakresie jest objęte warunkiem udziału w postępowaniu. Po drugie, trudno uznać, by zamawiający nie uznawał fundamentów za element linii (a w szczególności traktował ich wykonanie jako robotę pomocniczą), skoro z doświadczenia w tym zakresie uczynił element warunku udziału w postępowaniu.

Powyższe potwierdza, że argumentacja prezentowana przez zamawiającego jest niekonsekwentna i w istocie zmierza wyłącznie do złagodzenia wymogów względem tych, jakie wynikają z literalnego brzmienia warunku udziału w postępowaniu.

W kontekście powyższego znamienne pozostaje także stwierdzenie zamawiającego, że nie można oczekiwać od wykonawcy by ten na potwierdzenie spełnienia warunku udziału w postępowaniu przedstawił prace w 100% zgodne z przedmiotem zamówienia. Nie jest to bowiem argument, który odnosił by się do obecnego etapu postępowania.

Przedmiotem oceny w tej sprawie nie jest bowiem to, czy warunek udziału w postępowaniu został opisany przez zamawiającego poprawnie (czy jest adekwatny i proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, czy stanowi wyraz minimalnego poziomu zdolności do realizacji zamówienia), ale to czy ustalony w postępowaniu warunek został przez przystępującego ROMGOS spełniony.

To zamawiający zdecydował, że wykonawcy mają w tej sprawie legitymować się doświadczeniem w budowie linii napowietrznej prądu przemiennego (lub jej odcinka, o dalszych, określonych w warunku parametrach), a więc określonego obiektu budowlanego z wszystkimi jego elementami (podzespołami), a nie wyłącznie niektórych jego elementów czy podzespołów (co do czego zgodni są wszyscy wykonawcy występujący w sprawie). W ślad za tym jego obowiązkiem jest weryfikacja, czy przystępujący ROMGOS ma doświadczenie w budowie linii napowietrznej, a więc czy wykonał roboty w zakresie wszystkich elementów linii, a w świetle informacji pozyskanych przez samego zamawiającego i załączonych do odpowiedzi na odwołanie oczywistym pozostaje, że ROMGOS zrealizował tylko niektóre elementy (podzespoły) linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege.

Wskazane zadanie polegało na przebudowie linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege, a jego realizacja została powierzona firmie Linjemontage i Grästorp AB (generalny wykonawca), które z kolei rozdzieliły realizację tego zadania pomiędzy dwóch podwykonawców - NCC Infrastructure, któremu powierzono wykonanie fundamentów pod słupy przesyłowe i ELNOS BL d.o.o., któremu powierzono (cyt.:) pełne prace elektryczne wraz z (…) montażem i podnoszeniem wież oraz montażem przewodów światłowodowych OPGW. Przy takim podziale zadań pomiędzy podwykonawców nie można uznać, by którykolwiek z nich wykonał wszystkie prace składające się na przebudowę ww. linii. Twierdzenia Przystępującego ROMGOS o tym, że ELNOS wykonał wszystkie prace ściśle dotyczące budowy linii są więc gołosłowne.

Jednocześnie odwołujący nie oczekuje od zamawiającego by ten weryfikował, na ile prace polegające na przebudowie linii przesyłowej 400kV Hurva-Sege odpowiadają tym, jakie należy w ramach tego zamówienia. Zarzuty niniejszego odwołania nie dotyczą tego, że wykonawca realizujący zadanie polegające na przebudowie ww. linii przesyłowej nie może legitymować się doświadczeniem odpowiednim do wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu, ale tego, że przebudowa ta była wykonana w częściach przez różnych podwykonawców, a dokonany pomiędzy nimi podział rzeczowy zamówienia powoduje, że żaden z podwykonawców nie ma wymaganego warunkiem doświadczenia w budowie linii napowietrznej o parametrach i długości określonej przez zamawiającego.

Podsumowując: (1) w tej sprawie treść postawionego przez zamawiającego warunku udziału w postępowaniu nie wskazuje, by dla spełnienia warunku wystarczające było wykonanie tylko niektórych, dowolnie wybranych przez wykonawcę elementów linii napowietrznej. W tym zakresie brzmienie warunku jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości. Takie ograniczenie, jeśli przyjąć by argumentację zamawiającego, nastąpiło dopiero w kolejnych, podobnych postępowaniach. Również sam przystępujący ROMGOS przyznaje, że warunku nie można spełnić poprzez wykonanie tylko niektórych elementów linii napowietrznej, ale w warunku chodzi (cyt.:) o całość elementów faktycznie stanowiących linie napowietrzne, (2) Mając na uwadze powyższe dalsza argumentacja zamawiającego, mająca wskazywać na to co w istocie jest dla zamawiającego najistotniejsze, jest nieuprawnioną po otwarciu ofert próbą zmiany warunku udziału w postępowaniu.

Próbą przy tym mało wiarygodną, skoro wymóg posiadania doświadczenia w budowie/wymianie słupów wraz z fundamentami został przez niego utrzymany nawet w kolejnych postępowaniach o udzielnie podobnych zamówień, (3) Z kolei cała argumentacja przystępującego ROMGOS zmierza do wykazania, że fundamenty w ogóle nie są elementem linii napowietrznej, a jedynie jakąś dodatkową, błahą, nieistotną robotą, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z dokumentacją zamówienia, przywoływanymi przez przystępującego poglądami z literatury fachowej, jaki i stanowiskiem samego zamawiającego, który takich tez nie stawia, (4) W tej sprawie nie mamy więc do czynienia z wątpliwościami co do sposobu rozumienia warunku udziału w postępowaniu. Wątpliwości te próbuje wykreować sam przystępujący, chcąc uniknąć możliwości przypisania mu wprowadzenia zamawiającego w błąd, jednak próba ta jest w świetle powyższych argumentów całkowicie chybiona.

Sygn. akt

KIO 3164/25

28 lipca 2025 r. wykonawca ENPROM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Taneczna 18C wniósł odwołanie przez pełnomocnika działającego na podstawie pełnomocnictwa z 24 lipca 2025 r. udzielonego przez prezesa i członka zarządu. Do odwołania dołączono dowód jego opłacenia oraz przekazania zamawiającemu.