Wyrok KIO 1441/21 z 4 czerwca 2021

Dnia 14 maja 2021 roku do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, ​na podstawie art. 513 pkt 1 ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. poz. 2019 ze zm.), dalej jako „ustawa Pzp” odwołanie złożył wykonawca KPB Budownictwo Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krośnie, dalej jako „Odwołujący”.

Zamawiający: Gmina Dukla z siedzibą w Dukli, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym, w przedmiocie pod nazwą Rozbudowa budynku Szkoły Podstawowej w Równem o salę gimnastyczną wraz z przebudową części przyziemia na zaplecze szatniowo- sanitarne i magazynowe na dz. nr 2048/1 położonej ​ m-ci Równe, gmina Dukla — etap II żelbetowy zbiornik na wodę p.poż. do zewnętrznego gaszenia pożaru oraz w wykonanie zagospodarowania terenu (drogi i place). Nr ogłoszenia ​ BZP: 2021/BZP 00030105 z dnia 2021-04-09. w Odwołanie złożono od:

1. niezgodnej z przepisami ustawy Pzp czynności Zamawiającego, polegającej na odrzuceniu oferty Odwołującego w dniu 10 maja 2021 roku; 2)niezgodnej z przepisami ustawy Pzp czynności, polegającej na wyborze dnia 10 maja 2021 roku jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę Usługi Budowlane KW BRUK W. K. .

Zamawiającemu Odwołujący zarzucał naruszenie następujących przepisów prawa:

I)art. 226 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, polegające na niezasadnym przyjęciu, iż oferta Odwołującego jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów, co skutkowało całkowicie niezasadnym odrzuceniem oferty Odwołującego; 2)art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, polegające na niezasadnym przyjęciu, iż oferta Odwołującego jest niezgodna z warunkami zamówienia, co skutkowało całkowicie niezasadnym odrzuceniem oferty Odwołującego; 3)art. 223 ust. 1 w zw. z art. 224 ust. 1 w zw. z art. 224 ust. 3 pkt 4 ustawy Pzp, polegające na braku żądania od Odwołującego dodatkowych wyjaśnień w zakresie podanej przez Odwołującego stawki roboczogodziny (wobec braku zrozumienia przez Zamawiającego wyjaśnień Odwołującego z dnia 6 maja 2021 roku); 4)art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, polegające na niezasadnym uznaniu przez Zamawiającego, iż wyjaśnienia Odwołującego z dnia 6 maja 2021 roku nie uzasadniają podanej w ofercie stawki roboczogodziny, 5)art. 16 ustawy Pzp, polegające na prowadzeniu postępowania w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz przejrzystości, ​ szczególności w związku z odrzuceniem oferty Odwołującego w oparciu o błędne podstawy faktyczne i prawne oraz w zaniechaniem jej wyboru jako najkorzystniejszej ​ postępowaniu; w 6)art. 253 ust. 1 ustawy Pzp, polegające na braku podania pełnego i poprawnego uzasadnienia faktycznego i prawnego przyczyn odrzucenia oferty Odwołującego, podczas gdy Zamawiający był zobowiązany do ich wskazania.

Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania oraz o nakazanie Zamawiającemu:

1. unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego, 2)unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, 3)powtórzenie czynności badania i oceny ofert, 4)dokonanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej w postępowaniu (ewentualnie wezwanie Odwołującego do wyjaśnienia treści oferty - w razie dalszych wątpliwości Zamawiającego w zakresie podanej w ofercie przez Odwołującego stawki roboczogodziny).

Odwołujący zaznaczył, że posiada interes do wniesienia odwołania, gdyż jest wykonawcą, który złożył ofertę w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego, a jego oferta została odrzucona - w opinii Odwołującego całkowicie niesłusznie - co uniemożliwiło Odwołującemu uzyskanie zamówienia. Jednocześnie w wyniku naruszenia przez Zamawiającego powołanych przepisów ustawy Pzp, Odwołujący poniósł ponieść szkodę ​ postaci braku wyboru jego oferty jako najkorzystniejszej, mając na uwadze przyjęte przez Zamawiającego kryteria w

oceny ofert.

Zamawiający pismem z dnia 10 maja 2021 roku poinformował o odrzuceniu oferty Odwołującego oraz zawiadomił o wyborze najkorzystniejszej oferty. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania został zachowany. Kopia odwołania została prawidłowo przekazana Zamawiającemu. Odwołujący uiścił wpis w wymaganej wysokości na rachunek UZP.

W uzasadnieniu zarzutów podano, że Zamawiający prowadzi postępowanie o​ udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym, którego przedmiotem jest „Rozbudowa budynku Szkoły Podstawowej w Równem o salę gimnastyczną wraz z​ przebudową części przyziemia na zaplecze szatniowo- sanitarne i magazynowe na dz. nr 2048/1 położonej w m-ci Równe, gmina Dukla — etap II żelbetowy zbiornik na wodę p.poż. do zewnętrznego gaszenia pożaru oraz wykonanie zagospodarowania terenu (drogi i place)”. Zamawiający określił wartość zamówienia na kwotę poniżej progów unijnych, o jakich mowa w art. 3 ustawy Pzp.

W pierwszej kolejności Odwołujący wskazał, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Zamawiającego, iż złożona przez Odwołującego oferta jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów - art. 226 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp.

Zgodnie z tym przepisem zamawiający ma obowiązek odrzucić ofertę, jeżeli jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów. Nieważność oferty na podstawie odrębnych przepisów skutkującą jej odrzuceniem należy oceniać z uwzględnieniem zwłaszcza art. 78 k.c. (forma pisemna), art. 781 k.c. (elektroniczna forma czynności prawnej) oraz art.

82-88 k.c. (wady oświadczenia woli). Mamy tu do czynienia przede wszystkim z nieważnością bezwzględną, następującą ipso iure, od chwili złożenia wadliwej oferty, bez potrzeby składania jakichkolwiek dodatkowych oświadczeń.

Ma ona charakter definitywny, ponieważ nieważne oświadczenie nie może uzyskać skuteczności, nawet gdyby przyczyna nieważności odpadła. Takie odrzucenie oferty przybiera charakter czynności porządkowo-informacyjnej, mieszczącej się co najwyżej w kategoriach stwierdzenia nieważności oferty dotkniętej wadą.

Z uwagi na powyższe stanowisko doktryny, należy uznać, że oferta Odwołującego jest w pełni ważna - została złożona przez Odwołującego (osobę prawną), poprzez osobę uprawnioną do działania w jego imieniu (Prezes Zarządu – Pan Ł.G.), oświadczenie woli o​ złożeniu oferty nie jest obarczone żadną wadą skutkującą jego nieważność, oferta została również złożona w wymaganej formie - nie istnieją zatem żadne przesłanki, aby odrzucić ofertę na podstawie przywołanego przepisu ustawy Pzp.

Uznanie przez Zamawiającego, iż oferta Odwołującego jest niezgodna warunkami zamówienia również jest w ocenie Odwołującego całkowicie niezasadne. Odwołujący złożył ofertę w całkowitej zgodzie z warunkami zamówienia, gdyż:

1. Odwołujący zgodnie z warunkami zamówienia złożył kosztorys ofertowy szczegółowy - na podstawie przedmiaru robót, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określania metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym.

Zawarta w kosztorysach stawka roboczogodziny w wysokości 18,00 zł jest stawką netto i nie jest minimalną stawką godzinową, o której mowa w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 września 2020 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej (wskazana w rozporządzeniu stawka 18,30 zł minimalnej stawki godzinowej jest kwotą brutto - zawierającą w sobie wszystkie obciążenia publicznoprawne, natomiast kwota netto to ok. 13.40 zł). Podana natomiast ​ kosztorysach Odwołującego stawka roboczogodziny 18,00 zł stanowi składnik kosztorysu Odwołującego wskazujący w cenę jednostkową robocizny za jedną roboczogodzinę (zgodnie z​ wymogami wypełniania kosztorysu). Celem ustalenia wysokości minimalnej stawki godzinowej (w rozumieniu w/w rozporządzenia) należy stawkę roboczogodziny (18,00 zł) powiększyć o podatek od towarów i usług (+23%), co prowadzi do stawki 22,14 zł/r-g - powyższe oznacza, że Odwołujący złożył ofertę z ceną, w której zawarta jest minimalna stawka godzinowa wyraźnie przewyższająca wymaganą przez ustawodawcę wysokość tej stawki.

Zawarta w kosztorysach stawka 18,00 zł roboczogodziny podyktowana była wymogami Zamawiającego przyjętymi w SW Z. Odniesienie się przez Zamawiającego do minimalnej stawki roboczogodziny w wysokości 18,30 zł brutto, które zostało wskazane ​ rozporządzeniu w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki w godzinowej dotyczy umowy zlecenia, a nie umowy o pracę. Opieranie obecnie swojej argumentacji przez Zamawiającego na tej stawce przy równoczesnym nałożeniu na Odwołującego przez Zamawiającego obowiązku zatrudnienia osób wykonujących czynności polegające na wykonywaniu pracy fizycznej, operatorów maszyn i urządzeń na podstawie umowy o pracę już samo w sobie jest sprzeczne i​ nielogiczne — skoro Zamawiający wymaga zatrudnienia pracowników na umowę o pracę, to powinien odnosić się do minimalnego wynagrodzenia za pracę w wysokości 2800 zł brutto, a nie do minimalnej stawki godzinowej 18,30 zł brutto (która dotyczy umów zlecenia). Minimalna stawka r-g brutto dla umowy o pracę przy założeniach przywołanego rozporządzenia i normatywnej ilości godzin w miesiącu dla roku 2021 (168 godzin pracy) wynosi 16,66 zł brutto - nawet z tego powodu zastosowana przez Odwołującego stawka roboczogodziny w kosztorysach w świetle zapisów SW Z i rozporządzenia jest prawidłowa.

Zawarta w kosztorysach Odwołującego stawka roboczogodziny w wysokości 18,00 zł netto wynikała również z zakładanego systemu realizacji inwestycji - tj. skrócenia czasu realizacji zamówienia z czterech do trzech miesięcy, co spowodowało zmniejszenie ilości roboczogodzin. W efekcie powyższe pozwala na osiągnięcie faktycznej stawki za r-g znacznie wyższej niż minimalna - obrazuje to poniższe wyliczenie: -ilość nakładów r-g dla poszczególnych prac objętych inwestycją założono na 1920 (Odwołujący załączył kalkulację roboczogodzin według zakładanego systemu pracy), -kwota przewidziana na robociznę w kosztorysach wynosi bez narzutów 43 338,22 zł netto, -stawka r-g netto przy zakładanym systemie realizacji inwestycji wyniesie zatem 4​ 3 338,22 zł: 1920 r-g = 22,57 zł netto/r-g.

1. Dalej Odwołujący wskazał, że ze specyfikacji warunków zamówienia, dalej jako „SW Z”, (pkt 15 — Opis sposobu obliczenia ceny) wynika, że wykonawca określa cenę realizacji zamówienia poprzez wskazanie w formularzu ofertowym sporządzonym według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do SW Z ceny oferty brutto za realizację przedmiotu zamówienia. Natomiast w kosztorysach wykonawcy mieli wskazać stawkę za roboczogodzinę, przy czym ani kosztorys, ani SW Z nie wskazywały, że ma być to cena brutto. Obowiązek podania ceny brutto dotyczył zatem wyłącznie ceny oferty [i w niej są zawarte wszystkie koszty pracy - zarówno wynagrodzenie „na rękę" dla pracownika, jak

​i pozostałe koszty pracy (składki ZUS. podatki, itd.) pokrywane przez pracownika i​ pracodawcę], natomiast Odwołujący nie miał obowiązku - zgodnie z SW Z - w pozycji kosztorysowej nazwanej „stawka za roboczogodzinę” rozróżniania ceny netto i brutto dla stawki za roboczogodzinę. Skoro jedynie dla ceny oferty Zamawiający wskazał wymóg podania ceny brutto, to logicznym wydaje się, że w kosztorysach wykonawcy mieli wskazać wartość netto. A contrario, gdyby Zamawiający oczekiwał podania ceny brutto za roboczogodzinę. ujawniłby taki wymóg wprost w SW Z, w formularzu ofertowym lub we wzorze umowy stanowiącym załącznik nr 5 do SW Z. Tym samym Zamawiający błędnie ocenił stawkę Odwołującego za roboczogodzinę jako niezgodną z rozporządzeniem ​ sprawie stawki minimalnej w 2021 r., bowiem stawka 18 zł netto za roboczogodzinę zaproponowana przez w Odwołującego jest o około 5 zł wyższa niż minimalna stawka godzinowa netto określona w tym rozporządzeniu (13,40 zł netto).

1. Zamawiający w ogóle nie odniósł się do całkowitej ceny oferty, lecz do stawki za roboczogodzinę, której minimalna wysokość i tak określana jest przepisami powszechnie obowiązującego prawa i jest niezależna od woli Odwołującego.

Zamawiający pomija również fakt, iż rozporządzenie w sprawie stawki minimalnej, na które powołuje się w uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego, dotyczy wynagrodzenia wypłacanego wyłącznie osobom fizycznym - Zamawiający w SW Z nie wskazał, że stawka za roboczogodzinę podana kosztorysach ma dotyczyć osób fizycznych zatrudnionych u wykonawcy. Ta pozycja ​ kosztorysach określa stawkę za roboczogodzinę w ramach rozliczeń Odwołującego w z​ Zamawiającym, a nie Odwołującego z jego pracownikami. Tym samym zaoferowana przez Odwołującego stawka za roboczogodzinę 18 zł netto (ok. 22 zł brutto) jest wyższa niż wynika to z rozporządzenia w sprawie stawki minimalnej (tj.

1. 40 zł netto i 18,30 zł brutto), a samo rozporządzenie to nie znajduje zastosowania do stawki za roboczogodzinę wskazaną ​ kosztorysach szczegółowych, a zatem Odwołujący teoretycznie mógłby podać tam nawet niższą stawkę niż wynika to w z treści tego rozporządzenia. Wobec powyższego sposób prowadzenia postępowania przez Zamawiającego narusza również inne zasady ustawy Pzp, w szczególności zasadę zachowania uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz przejrzystości - począwszy od nieprecyzyjnego sformułowania SWZ i​ formularza ofertowego, którego negatywnymi skutkami Zamawiający próbuje obciążyć Odwołującego, poprzez lakoniczne, kilkuzdaniowe uzasadnienie odrzucenia jego oferty, aż po wskazanie błędnych podstaw prawnych jej odrzucenia. Takie postępowanie nie tylko utrudnia Odwołującemu złożenie oferty w pełni zgodnej z oczekiwaniami Zamawiającego, ale również dochodzenia swoich praw za pomocą środków ochrony prawnej, bowiem to właśnie uzasadnienie decyzji o odrzuceniu oferty stanowi dla Odwołującego podstawę do wniesienia odwołania. Uzasadnienie przedstawione przez Zamawiającego de facto uniemożliwia Odwołującemu ustalenie prawdziwych podstaw faktycznych i prawnych dla odrzucenia jego oferty. Uzasadnienie odrzucenia oferty Odwołującego zostało zawarte w kilku zdaniach, z​ czego niemal połowę stanowi tytuł rozporządzenia oraz cytowane zapisy SW Z. Z pisma Zamawiającego wynika, że podstawę prawną odrzucenia oferty Odwołującego stanowi a​ rt. 226 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy Pzp. W dalszej części Zamawiający zwraca uwagę, że wskazana w ofercie stawka godzinowa jest niższa od minimalnej stawki wskazanej ​ rozporządzeniu, bowiem ustawodawca określił ją na poziomie 18,30 zł. Uzasadnienie jest zbyt lakoniczne. Nadto jest w ono błędne oraz wewnętrznie sprzeczne, gdyż w jego treści odniesiono się wątpliwości Zamawiającego co do tego, czy oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, natomiast samo odrzucenie oferty nie nastąpiło z powodu rażąco niskiej ceny (art.

226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp), lecz z powodu nieważności oferty i jej niezgodności z warunkami zamówienia (art. 226 ust.

1 pkt 4 i 5 ustawy Pzp). Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest zaś to, że Odwołujący nie zna rzeczywistych powodów odrzucenia jego oferty.

Na marginesie Odwołujący wskazał, że cena jego oferty z pewnością nie jest rażąco niska (nawet mając na uwadze porównanie minimalnej stawki godzinowej z rozporządzenia - 18,30 zł brutto - a stawkę za roboczogodzinę wskazaną w ofercie Odwołującego - 18,00 zł netto).

Zgodnie z art. 253 ust. 1 ustawy Pzp Zamawiający ma obowiązek informować wykonawców o przyczynach odrzucenia oferty. Jak wynika z jednolitego w tym zakresie orzecznictwa KIO, uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji zamawiającego powinno wyczerpująco opisywać przyczyny stanowiące podstawę decyzji. Wykonawca musi mieć możliwość odniesienia się do argumentów przedstawionych w uzasadnieniu w przypadku skorzystania ze środków ochrony prawnej. Uzasadnienie decyzji o odrzuceniu oferty Odwołującego przedstawione przez Zamawiającego nie spełnia wymagań, jakie stawna ustawa Pzp, jest bardzo enigmatyczne, a wskazane podstawy prawne błędne i wewnętrznie sprzeczne.

1. Zdaniem Odwołującego jego oferta zawiera cenę, w której zawarta jest stawka godzinowa znacznie przewyższająca minimalną stawkę godzinową wskazaną przez ustawodawcę w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 września 2020 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej.

Odwołujący nie naruszył więc żadnych przepisów o płacy minimalnej, ani warunków zamówienia, stąd odrzucenie jego oferty z tego powodu (art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp) jest w całości nieuzasadnione.

W świetle podniesionych w odwołaniu zarzutów, naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp oraz powołanych okoliczności, dokonane naruszenia przepisów ustawy Pzp w ocenie Odwołującego miały istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Z tych względów Odwołujący uważa odwołanie za konieczne i uzasadnione.

Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron postępowania odwoławczego, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń i stanowisk Stron postępowania, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania.

Izba uznała, iż Odwołujący wykazał interes w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia szkody w związku z ewentualnym naruszeniem przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp, czym wypełnił materialnoprawne przesłanki dopuszczalności odwołania, o​ których mowa w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp.

W postępowaniu zgłoszenie przystąpienia po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca W. K. prowadzący

działalność gospodarczą pod firmą Usługi Budowlane KW BRUK W. K. z siedzibą w Wysokiej Strzyżowskiej (dalej „KW BRUK”).

Izba uznała złożone zgłoszenie za nieskuteczne i nie dopuściła Wykonawcy jako Przystępującego po stronie Zamawiającego.

Zgodnie z art. 525 ustawy Pzp2019 wykonawca zgłaszając przystąpienie ​ ustawowym terminie 3 dni od otrzymania kopii odwołania, wskazuje stronę, do której przystępuje i interes uzyskania w rozstrzygnięcia na korzyść tej strony. Obowiązkowym elementem zgłoszenia jest także dołączenie do zgłoszenia przystąpienia dowodu przesłania kopii zgłoszenia zamawiającemu i odwołującemu. W przedmiotowej sprawie Wykonawca ​K W BRUK złożył zgłoszenie w dniu 14 maja 2021 roku, czyli w ustawowym terminie 3 dni od otrzymania kopii odwołania.

Niestety do zgłoszenia przesłanego do Prezesa KIO nie dołączono dowodu przesłania kopii zgłoszenia do Zamawiającego i Odwołującego. Jest to brak rangi formalnej zgłoszenia, który nie podlega uzupełnieniu a jego wystąpienie powoduje nieskuteczność złożonego przystąpienia.

Izba ustaliła, że:

Na podstawie przekazanej przez Zamawiającego dokumentacji postępowania Izba ustaliła, że zgodnie z zapisami Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej jako „SW Z”) wymagano zatrudnienia w ramach warunków umowy o pracę w rozumieniu ustawy Kodeks pracy przez Wykonawcę i Podwykonawcę osób wykonujących w trakcie realizacji zamówienia czynności polegających na wykonywaniu pracy fizycznej, operatorów maszyn i​ urządzeń.

Z rozdziału SWZ – Opis sposobu obliczenia ceny – wynika, że Wykonawca określa ​ ofercie cenę oferty brutto w złotych, która stanowić będzie wynagrodzenie kosztorysowe za realizację całości w przedmiotu zamówienia. Cenę brutto należało podać w formularzu ofertowym. Wynagrodzenie kosztorysowe, cena brutto oferty w formularzu ofertowym muszą być wyrażone w liczbowo i podane w z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku oraz podane słownie. W podanym wynagrodzeniu kosztorysowym, cenie ofertowej brutto Wykonawca musi uwzględnić wszystkie koszty bezpośrednie i pośrednie, jakie uważa za niezbędne do poniesienia dla terminowego i prawidłowego wykonania przedmiotu zamówienia, zysk, wszystkie wymagane przepisami podatki i opłaty, w szczególności podatek VAT. Do oferty należało dołączyć kosztorys ofertowy szczegółowy. Zgodnie z​ wytycznymi kosztorysowania w skład ceny robocizny wchodzą następujące składniki kosztów pracy robotników zatrudnionych bezpośrednio przy wykonywaniu robót budowlanych:

1. Płace zasadnicze według osobistego zaszeregowania, przyjmowane jako średnie ważone; 2)Premie regulaminowe; 3)Płace dodatkowe (np. za kierowanie brygadą);
2. Płace uzupełniające (wynagrodzenie za okres urlopu, zasiłki chorobowe, odprawy emerytalne i inne); 5)Obligatoryjne obciążenia płac z tytułu składek na rzecz ZUS, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; 6)Odpisy za zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, mieszkaniowy.

Kosztorys ofertowy szczegółowy należało sporządzić na podstawie przedmiaru robót zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie obliczenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym. Zamawiający zaznaczył, że wszelkie ingerencje w pozycje katalogowe norm kosztorysowych będą skutkować odrzuceniem oferty jako niezgodnej z SW Z na podstawie art. 226 ust.

1 pkt 5 ustawy Pzp.

Zamawiający w trybie art. 223 ust. 1 i 224 ust. 1 ustawy Pzp2019 prosił Wykonawcę o​ wyjaśnienie dotyczące ceny w kosztorysie ofertowym; tzn. stawki roboczogodziny 18,00 zł, w szczególności w zakresie:

1. zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy; 2)wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych; 3)oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę; 4)zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz.
2. lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie; 5)zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej; 6)zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie; 7)zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska; 8)wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.

Od 1 stycznia 2021 roku stawka roboczogodziny wynosi 18,30 złotych - podstawa prawna: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 września 2020 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2021 r. Zgodnie z wytycznymi kosztorysowania w skład ceny robocizny wchodzą następujące składniki kosztów pracy robotników zatrudnionych bezpośrednio przy wykonywaniu robót budowlanych:

1. płace zasadnicze według osobistego zaszeregowania, przyjmowane jako średnie ważone, 2)premie regulaminowe, 3)płace dodatkowe (np. za kierowanie brygadą, dodatki funkcyjne, stażowe itp.), 4)płace uzupełniające (np. wynagrodzenia za okres urlopu i inne płatne nie obecności ​ pracy, zasiłki chorobowe nierefundowane przez ZUS, odprawy emerytalne, nagrody jubileuszowe), w 5)obligatoryjne obciążenia płac, np. z tytułu składek na rzecz ZUS, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, 6)odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, mieszkaniowy itp.

Na podstawie § 6 załącznika nr 5 do SW Z tj. wzór umowy, Zamawiający wymagał zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, przez Wykonawcę lub Podwykonawcę (w tym dalszego Podwykonawcę) osób wykonujących w trakcie realizacji zamówienia czynności polegających na wykonywaniu pracy fizycznej, operatorów maszyn i urządzeń.

Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.

Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niski koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Odwołujący złożył następujące wyjaśnienia:

1. Za najważniejsze należy uznać, że zawarta w kosztorysach Wykonawcy stawka roboczogodziny w wysokości 18,00 zł/r-g jest stawka netto (bez podatku vat), natomiast ​ Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 września 2020r., na które powołuje się Zamawiający w piśmie z dnia 28 w kwietnia 2021r. minimalna stawka roboczogodziny w 2021r. wynosi 18,30 zł/r-g (brutto). Tak więc po przeliczeniu stawki netto z kosztorysu na brutto (podatek vat 23%) otrzymujemy wartość 22,14 zł/r-g, a więc spełniony jest warunek minimalnej stawki roboczogodziny z aktu prawnego przytoczonego przez Zamawiającego.

Ponad to:

1. Zawarta w kosztorysach Wykonawcy stawka roboczogodziny w wysokości 1​ 8,00 zł/r-g (netto) podyktowana była założeniami Zamawiającego przyjętym w SIW Z, które uniemożliwiały jakiekolwiek ingerencje w pozycje katalogowe norm kosztorysowych (pkt. 15.7 SIW Z). Przyjęte przez Zamawiającego pozycje katalogowe norm kosztorysowych posiadają normy nakładów rzeczowych i roboczogodzin nie zawsze adekwatne do faktycznej pracochłonności, co przy założeniu w/w warunku w konsekwencji uniemożliwiło ich korektę przy użyciu współczynników, wymagając zastosowanie robocizny na poziomie 18 zł. (netto).
2. Odniesienie Zamawiającego do minimalnej stawki roboczogodziny w wysokości 18,30 zł. (brutto), które zostało wskazane w przytoczonym Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 września 2020r. tyczy się umów zlecenia, jest niekonsekwentne do zapisów pkt. 3.3 SIW Z i § 6 załącznika do SIW Z tj. projektu umowy, które nakłada na Wykonawcę obowiązek zatrudnienia na podstawie umowy o pracę osób wykonujących w trakcie realizacji zamówienia czynności polegających na wykonywaniu pracy fizycznej, operatorów maszyn i​ urządzeń. Minimalna stawka r-g brutto dla umowy o pracę przy założeniach przedmiotowego Rozporządzenia i normatywnej ilości godzin w miesiącu dla roku 2021r. (168 godzin pracy) wynosi 16,66 zł (brutto), tak więc zastosowana stawka r-g w kosztorysach w świetle zapisów SIWZ i Rozporządzenia Rady Ministrów jest prawidłowa.

4,Zawarta w kosztorysach Wykonawcy stawka roboczogodziny w wysokości 1​ 8,00 zł/r-g (netto) pomimo powyższych wyjaśnień wynikała również z zakładanego systemu realizacji inwestycji tj. skrócenia czasu realizacji z czterech do trzech miesięcy, tym samym zmniejszenie ilości roboczogodzin, co w efekcie pozwała na osiągniecie faktycznej stawki za r-g (wynagrodzenia dla pracownika) znacznie wyższej niż minimalna.

Obrazuje to poniższe wyliczenie: -ilość nakładów r-g dla poszczególnych prac objętych inwestycją założono na 1920 (​ w załączeniu kalkulacja roboczogodzin wykonawcy według zakładanego systemu pracy), -kwota przewidziana na robociznę w kosztorysach wynosi bez narzutów netto 43 335,22 zł -stawka r-g netto przy zakładanym systemie wyniesie zatem 43 338,22 zł./1920 r-g = 22,57 zł/r-g.

Wykonawca wskazał na wyjątkowo sprzyjające warunki zamówienia poprzez koncentrację zasobów firmy, która zlokalizowana jest w bliskiej odległości od miejsca inwestycji: kierownik budowy zamieszkały w przedmiotowej miejscowości, pracownicy fizyczni zamieszkali w ościennych miejscowościach (Lubatówka, Dukla, Rogi, Iwonicz).

Kolejny argument to kadra techniczna jak i pracownicy fizyczni z wieloletnim doświadczeniem co pozwala na optymalizację i skrócenie czasu inwestycji. Wykonawca złożył ofertę z ceną, w której zawarta jest stawka godzinowa znacznie przewyższająca wymaganą przez ustawodawcę wysokość tej stawki Zamawiający nie uznał złożonych wyjaśnień i na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy Pzp poinformował Odwołującego, że jego oferta zostaje uznana za odrzuconą. Zamawiający przywołał postanowienia SW Z o zasadach sporządzenia kosztorysu ofertowego, które ustalił. Wskazano, że w postępowaniach dotyczących robót budowlanych wykonawca składa kosztorys ofertowy, w którym wymienia się czynniki produkcji, w tym robociznę. Zgodnie z art. 224 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp wartość kosztów przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o​ minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz. 1564) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie. Zgodnie z przepisami o minimalnym wynagrodzeniu minimalne koszty wynagrodzenia jednej osoby w 2021 roku wynoszą 18,30 zł brutto za godzinę pracy (​ z uwzględnieniem wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2021 roku – 2 800 zł oraz średniomiesięcznej liczby godzin w 2021 roku – 168 h). Na składkę 18,30 zł składają się: - wynagrodzenie bezpośrednie pracownika przysługujące na podstawie umowy o pracę „na rękę”, po odliczeniu z kwoty wynagrodzenia brutto kwot przekazywanych przez pracodawcę tytułem składek ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego, zdrowotnego oraz zaliczek na podatek dochodowy, - koszty ponoszone przez pracownika, czyli kwoty przekazywane przez pracodawcę tytułem składek ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego, zdrowotnego oraz zaliczek na podatek dochodowy, - koszty pracy ponoszone pracodawcę od pensji pracownika (emerytalne, rentowe, Fundusz Pracy, FGŚP).

Zamawiający w trybie art. 223 ust. 1 i art. 224 ustawy Pzp zwrócił się do Odwołującego o złożenie wyjaśnień z dowodami, ponieważ wynagrodzenie pracowników wzbudziło jego wątpliwości. Wezwanie kreuje domniemanie, że oferta wykonawcy jest rażąco niska. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy (art. 224 ust. 6 ustawy Pzp). Poprzestanie na oświadczeniu własnym wykonawcy nie jest w tej mierze wystarczające. Dowodami potwierdzającymi stosowanie wynagrodzenia zgodnego z przepisami o płacy minimalnej są listy płac, zanonimizowane umowy o pracę. Z dowodów tych musi wynikać, że przyjęte w ofercie stawki wynagrodzeń pokrywają się z wynagrodzeniem umownym. Dowodów takich do złożonych wyjaśnień Wykonawca nie złożył. W wezwaniu Zamawiający przedstawił składowe kosztów pracy robotników zatrudnionych bezpośrednio przy realizacji zamówienia, w tym wyliczeniu brak podatku VAT. Skrócenie czasu realizacji zadania, wykształcona kadra i​ zatrudnienie pracowników z miejscowości ościennych nie skutkuje obniżeniem stawki roboczogodziny, wręcz ją zwiększa. Uchybienie Wykonawcy polegające na wyliczeniu ceny niezgodnie z przepisami o płacy minimalnej narusza zasadę równego traktowania i uczciwej konkurencji.

Biorąc poczynione ustalenia pod uwagę, Izba uznała, że odwołanie podlegało oddaleniu w całości.

Z ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę ​(Dz. U. z 2002r., nr 200, poz. 1679 ze zmianami) wynika, że użyte w ustawie określania oznaczają „minimalna stawka godzinowa” – minimalna wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przysługująca przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 i ust. 4 przywołanej ustawy wysokość wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonego ​ trybie art. 2 i art. 4. Do obliczenia wysokości wynagrodzenia pracownika przyjmuje się przysługujące pracownikowi w

składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych, z zastrzeżeniem ust. 5.

Na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 2020 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2021 r. (Dz. U. 2020, poz. 1596) Izba ustaliła, że od dnia 1 stycznia 2021 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 2800 zł (§ 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 2 rozporządzenia od dnia 1 stycznia 2021 r. ustala się minimalną stawkę godzinową ​ wysokości 18,30 zł. w Zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp2019 w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i art. 187, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.

Na podstawie art. 224 ustawy Pzp2019 jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z​ odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Wyjaśnienia mogą dotyczyć w szczególności oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

Z art. 226 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy Pzp2019 wynika, że zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów oraz jej treść jest niezgodna z​ warunkami zamówienia.

Izba zgadza się ze stanowiskiem Zamawiającego przedstawionym w zawiadomieniu o odrzuceniu oferty Odwołującego, że złożona przez Wykonawcę oferta była w swej treści niezgodna z warunkami zamówienia oraz nie uwzględnia warunków wynikających z​ odrębnych przepisów, w tym przypadku przepisów dotyczących zasad ustalania najniższego wynagrodzenia za pracę.

Z zapisów SW Z niezaprzeczalnie wynikało, że w podanym wynagrodzeniu kosztorysowym, cenie ofertowej brutto Wykonawca musiał uwzględnić wszystkie koszty bezpośrednie i pośrednie, jakie uważa za niezbędne do poniesienia dla terminowego i​ prawidłowego wykonania przedmiotu zamówienia, zysk, wszystkie wymagane przepisami podatki i opłaty, w szczególności podatek VAT. Dodatkowo Zamawiający podkreślił, że zgodnie z wytycznymi kosztorysowania w skład ceny robocizny wchodzą określone składniki kosztów pracy robotników zatrudnionych bezpośrednio przy wykonywaniu robót budowlanych, wymieniając je szczegółowo.

Zatem, jeżeli Odwołujący wezwany do złożenia wyjaśnień w zakresie stawki roboczogodziny ujętej w złożonym kosztorysie ofertowym oświadczył, że stawka jest stawką netto (bez podatku VAT), to w ocenie Izby oznacza to, że Wykonawca sporządził kosztorys niezgodnie z wymaganiami Zamawiającego ujętymi w SW Z. Wykonawca w końcowym elemencie złożonego kosztorysu do podanek stawki doliczył podatek VAT. Podkreślić należy, iż podatek VAT nie jest jedynym zobowiązaniem dodatkowym, które należało ująć ​ stawce roboczogodziny. Odwołujący w złożonych wyjaśnieniach w ogóle nie odniósł się do innych obciążeń w publicznoprawnych, mianowicie składek na ubezpieczenie zdrowotne, emerytalne i chorobowe, do ponoszenia których zobowiązany jest pracodawca. Ze złożonych wyjaśnień nie wynikało również, że stawka 18,00 zł te obciążenia zawiera.

Odwołujący napisał jedynie, że po doliczeniu podatku stawka wynosi 22,14 zł/r-g, więc jest wyższa od stawki minimalnej określonej przez ustawodawcę odrębnymi przepisami. O ile założyć można, że możliwe jest pominięcie pewnych innych kosztów lub zastosowanie rozwiązań takie koszty obniżających, czy nieuwzględnienie zysku w wynagrodzeniu wynikającym z​ kosztorysu Wykonawcy, o tyle pominięcie w tym kosztorysie kosztów wynagrodzenia pracowników, które musi ponieść pracodawca jest co najmniej dyskusyjne. Są to bowiem obciążenia o takim charakterze, że Wykonawca zatrudniający osoby na podstawie umowy o​ pracę musi je ponieść, nie może w żaden sposób ich uniknąć. Co najwyżej można przyjąć, że w obecnej sytuacji stanu epidemii, w ramach wzmożonej pomocy Państwa dla przedsiębiorców, w ramach kolejnych tarcz antykryzysowych, dany przedsiębiorca uzyskał odroczenie lub zwolnienie dla tych płatności. Takie jednak okoliczności nie zostały przez Odwołującego przywołane w złożonych wyjaśnieniach.

Bez znaczenia dla oceny prawidłowości działań Zamawiającego pozostają dywagacje Odwołującego wynikające ze złożonych wyjaśnień oraz odwołania, że Zamawiający nie dopuścił jakichkolwiek zmian w poszczególnych pozycjach kosztorysowych. Jeżeli Odwołujący uważał, że pewne pozycje wymagają korekty co do ilości nakładów, w tym czynnika pracochłonności, to winien był w toku prowadzonego postępowania zwrócić się albo z pytaniem albo z prośbą o zmianę do Zamawiającego.

Izba nie podziela również zapatrywań Odwołującego, że Zamawiający winien wystosować do Wykonawcy wezwanie o złożenie dodatkowych wyjaśnień w zakresie podanej przez Odwołującego stawki roboczogodziny.

Odwołujący w tej materii złożył jasne wyjaśnienia, przy czym są one niezgodne z założeniami SW Z i przepisami o pracy minimalnej. Stawka wskazana w ofercie wykonawcy po terminie składania ofert nie może ulec zmianie. Odwołujący przedstawił stanowisko, w jaki sposób jego zdaniem należy daną stawkę wyliczyć, więc również ten element nie podlegał negocjacjom. Odwołujący nie podał w odwołaniu jakie dodatkowe informacje mogłyby wynikać z wyjaśnień, które wpłynęłyby na decyzję Zamawiającego, a sam Zamawiający w informacji o odrzuceniu odniósł się do przedstawionych wyjaśnień, dlaczego są one w jego ocenie nieprawidłowe. Izba nie znalazła podstaw, które uzasadniałby możliwość złożenia dodatkowych wyjaśnień przez Odwołującego.

Nawet gdyby przyjąć (wbrew złożonym przez Odwołującego wyjaśnieniom), że podana w kosztorysie ofertowym stawka wynosi 16,66 zł netto dla osób zatrudnionych na umowę o pracę, a zatem podana wartość 18,00 zł zawiera elementy wynagrodzenia obciążające pracodawcę, to kwota 18,00 zł jest zbyt niska, by teza ta była prawdziwa. ​D o wartości 16,66 zł stawki netto doliczyć należałoby wielkości 9,76% składki emerytalnej (co daje 1,62 zł), 6,5% składki rentowej (co daje 1,08 zł), 1,67% składki wypadkowej (co daje 0,28 zł), FP – 2,45% (co daje 0,41 zł) oraz FGŚP – 0,10%, (co daje 0,02 zł) co łącznie daje 20,48% obciążeń pracodawcy i kwotę 3,41 zł. Zatem pracodawca ponosi koszty łączne ​ wysokości 20,07 zł (16,66 zł + 3,41 zł), a więc jest to kwota wyższa niż 18 zł ujęte w ​ kosztorysie przez Odwołującego. Przy dodaniu podatku VAT stawka łącznie winna wynosić 24,68 zł, podczas gdy w

Odwołujący ujął w kosztorysie stawkę 22,14 zł.

Tym samym Zamawiający prawidłowo wskazał, że oferta Odwołującego nie odpowiadała założeniom SIW Z oraz nie uwzględniała regulacji przepisów odrębnych ​ stosunku do Pzp. w Izba nie podziela także stanowiska Odwołującego, że Zamawiający uchybił regulacjom ustawy Pzp2019 odnoszącym się do konieczności przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji o odrzuceniu oferty. W przedstawionym uzasadnieniu Zamawiający nawiązał do wezwania o wyjaśnienia, które skierował do Odwołującego, odniósł się do treści złożonych wyjaśnień i wskazał, dlaczego uważa, że oferta Odwołującego nie odpowiada założeniom SW Z i innym przepisom. Wbrew twierdzeniom Odwołującego informacja o odrzuceniu oferty nie miała enigmatycznego charakteru i​ zawierała takie elementy, które pozwoliły Odwołującemu na sformułowanie zarzutów ​ ramach korzystania ze środków ochrony prawnej. w Zgodnie z Komentarzem Prawo Zamówień Publicznych pod redakcją Huberta Nowaka i Mateusza Winiarza (UZP, Warszawa 2021) Pzp nie określa, na podstawie jakich innych przepisów oferta może być nieważna, nie zawiera również w tym zakresie żadnego ograniczenia, co oznacza, że norma obejmuje wszystkie przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Izba nie widzi przeszkód, by za taką odrębną regulację uznać przepisy odnoszące się do minimalnego wynagrodzenia za pracę i zasad ustalania tego wynagrodzenia. Niewątpliwie dla dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp2019 będą najczęściej miały zastosowanie zasady dotyczące składania oświadczeń woli wynikające z kodeksu cywilnego, tym niemniej ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i akty wykonawcze do tej ustawy również mają rangę przepisów odrębnych i składane przez wykonawców oferty także mogą być w ocenie składu orzekającego Izby oceniane pod kątem zgodności lub niezgodności z tymi przepisami.

Reasumując, w świetle powyższych ustaleń Izba uznała za niezasadne zarzuty odwołania wskazujące na naruszenia przez Zamawiającego przepisów wymienionych ​ petitum odwołania. Odwołujący w żaden sposób nie wykazał, że Zamawiający naruszył wskazywane przepisy ustawy w Pzp, a jego działania miały charakter świadomy i celowy, samo zaś postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego było prowadzone przy uwzględnieniu zasad przejrzystości, równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.

Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji. ​O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 oraz art. 575 ustawy Pzp2019, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 8 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020r., poz. 2437 ze zmianami), orzekając w tym zakresie o obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli Odwołującego.

Przewodniczący

……………………………