Sprostowanie · Ta wersja ogłoszenia zmienia ogłoszenie nr 548928-2026Zobacz poprzednią wersję
ZakończoneTEDOgłoszenie o zamówieniu (UE)

Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości położonych na terenie Gminy Będzino oraz odbiór i zagospodarowanie odpadów z PSZOK

Zamawiający Gmina Będzino (Będzino, Zachodniopomorskie) prowadził postępowanie „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości położonych na terenie Gminy…”. Termin składania ofert minął 28 sierpnia 2026, 12:00.

Otwórz na TED
Zamawiający: Gmina BędzinoBędzino, Zachodniopomorskieopublikowano 17 sierpnia 2026
Termin składania ofert
28 sierpnia 2026, 12:00
Zakończone
Dane ogłoszenia
Zamawiający nie opublikował: wartości szacunkowej, wadium.Mediana planowanego budżetu w kategorii: 1 670 565 zł
Konkurencyjność
~3,0 oferty
umiarkowana
Umiarkowana liczba firm w takich przetargach.
w podobnych postępowaniach (ta branża i region)

Przebieg postępowania

3 wpisy

Kluczowe informacje

Podsumowanie
  • 1

    ZakresPrzedmiotem zamówienia jest odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości na terenie Gminy Będzino oraz odbiór i zagospodarowanie odpadów z PSZOK.

  • 2

    TerminTermin realizacji jest określony od 01.10.2026 do 31.12.2028 dla zadań 1 i 2 oraz od 01.01.2027 do 31.12.2028 dla zadania 3.

  • 3

    ZakresZamówienie obejmuje trzy zadania: odbiór odpadów z nieruchomości zamieszkałych, odbiór odpadów z PSZOK w miejscowości Będzino 17A oraz odbiór odpadów z nieruchomości niezamieszkałych i rekreacyjnych.

  • 4

    WarunkiWykonawca musi mieć wpis do rejestru działalności regulowanej oraz wpis do rejestru podmiotów transportujących odpady, a doświadczenie ma obejmować co najmniej jedną usługę odbioru odpadów komunalnych o masie co najmniej 1000 Mg w ciągu 12 miesięcy.

  • 5

    RyzykoWymagane jest zabezpieczenie należytego wykonania umowy w wysokości 1,5 % ceny całkowitej podanej w ofercie, a PSZOK ma zostać doposażony w prasokontener oraz pojemniki i worki.

Kontekst Atlasu

  • Podobne postępowanie tego zamawiającego z 2026 r. wygrał EKOSAN Spółka z o.o., który złożył jedyną ofertę.
  • Tu trzeba liczyć się z konkurencją: postępowania tego zamawiającego z ostatnich 3 lat przyciągały średnio 4,4 ofert (średnia krajowa: 3,7), a tylko 15% miało jedną ofertę.

Na podstawie ogłoszenia · Zawsze weryfikuj z oryginalnym ogłoszeniem

Alert e-mail

Podobne przetargi na maila

Nowe postępowania z tej kategorii w tym województwie, codziennie rano. Bez konta, rezygnacja jednym kliknięciem.

  • Ścieki, odpady, sprzątanie (CPV 90)
  • woj. Zachodniopomorskie
Przejdź do nawigacji sekcji

Ogłoszenie

Pełna treść ogłoszenia podzielona na sekcje. Użyj wyszukiwania lub nawigacji do szybkiego przejścia.

Sekcje ogłoszenia
Sekcja 1

Zamawiający

PoleWartość
Nazwa zamawiającego

Krajowa Izba Odwoławcza

NIP

5262239325

Adres

ul. Postępu 17a, 02-676 Warszawa

Region (NUTS)

PL911 – Mazowieckie

Sekcja 2

Przedmiot zamówienia

PoleWartość
Nazwa zamówienia

Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości położonych na terenie Gminy Będzino oraz odbiór i zagospodarowanie odpadów z PSZOK

Rodzaj zamówienia

Usługi

Główny kod CPV

90500000-2 - Usługi związane z odpadami

Dodatkowe kody CPV

90511000-2 - Usługi wywozu odpadów; 90512000-9 - Usługi transportu odpadów; 90513100-7 - Usługi wywozu odpadów pochodzących z gospodarstw domowych; 90533000-2 - Usługi gospodarki odpadami

Sekcja 3

Warunki udziału w postępowaniu

PoleWartość
Wadium

Opis gwarancji finansowej: 1.Wykonawca wniesie zabezpieczenie należytego wykonania umowy w wysokości 1,5 % ceny całkowitej podanej w ofercie. 2.Zabezpieczenie należytego wykonania umowy należy wnieść przed zawarciem umowy (za termin wniesienia zabezpieczenia w formie pieniężnej – przelewem – zostanie przyjęty termin uznania rachunku Zamawiającego). 3.Zabezpieczenie należytego wykonania umowy może być wniesione, według wyboru Wykonawcy, w jednej lub w kilku następujących formach: 1) pieniądzu; 2) poręczeniach bankowych lub poręczeniach spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, z tym że zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym; 3) gwarancjach bankowych; 4) gwarancjach ubezpieczeniowych; 5) poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. 4.Zabezpieczenie wnoszone w pieniądzu należy wpłacić przelewem na konto: Urząd Gminy Będzino Pomorski Bank Spółdzielczy Oddział w Będzinie Nr 52 8581 1014 0200 0143 2000 0003 z informacją: „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości położonych na terenie Gminy Będzino oraz odbiór i zagospodarowanie odpadów z PSZOK". Informacja dla Wykonawcy Zagranicznego : IBAN: PL52 8581 1014 0200 0143 2000 0003 BIC/SWIFT: GBWCPLPP 5.W trakcie realizacji umowy Wykonawca może dokonać zmiany formy zabezpieczenia na jedną lub kilka form, o których mowa w pkt 3. Zmiana formy zabezpieczenia jest dokonywana z zachowaniem ciągłości zabezpieczenia i bez zmniejszenia jego wysokości.

Sekcja 4

Procedura

PoleWartość
Tryb udzielenia zamówienia

Przetarg nieograniczony

Termin składania ofert

2026-08-28 12:00

Sekcja 5

Informacje dodatkowe

Z postępowania o udzielenie zamówienia wykluczony zostanie Wykonawca, w stosunku do którego zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których mowa w art.108 ust.1 ustawy Pzp, tj. wykonawcę: 1)będącego osobą fizyczną, którego prawomocnie skazano za przestępstwo: a)udziału w zorganizowanej grupie przestępczej albo związku mającym na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, o którym mowa w art. 258 Kodeksu karnego, b)handlu ludźmi, o którym mowa w art. 189a Kodeksu karnego, c)o którym mowa w art. 228–230a, art. 250a Kodeksu karnego, w art. 46–48 ustawy z dn.25 czerwca 2010r. o sporcie (Dz.U. z 2026.95t.j.) lub w art. 54 ust. 1–4 ustawy z dn.12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U.2026.253t.j.), d)finansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym, o którym mowa w art.165a Kodeksu karnego, lub przestępstwo udaremniania lub utrudniania stwierdzenia przestępnego pochodzenia pieniędzy lub ukrywania ich pochodzenia, o którym mowa w art.299 Kodeksu karnego, e)o charakterze terrorystycznym, o którym mowa w art.115 §20 Kodeksu karnego, lub mające na celu popełnienie tego przestępstwa, f)powierzenia wykonywania pracy małoletniemu cudzoziemcowi, o którym mowa w art.9 ust.2 ustawy z dn.15 czerwca 2012r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2025.1567t.j.), g)przeciwko obrotowi gospodarczemu, o których mowa w art.296–307 Kodeksu karnego, przestępstwo oszustwa, o którym mowa w art.286 Kodeksu karnego, przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, o których mowa w art.270–277d Kodeksu karnego, lub przestępstwo skarbowe, h)o którym mowa w art.9 ust.1 i 3 lub art.10 ustawy z dn.15 czerwca 2012r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – lub za odpowiedni czyn zabroniony określony w przepisach prawa obcego; 2) jeżeli urzędującego członka jego organu zarządzającego lub nadzorczego, wspólnika spółki w spółce jawnej lub partnerskiej albo komplementariusza w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub prokurenta prawomocnie skazano za przestępstwo, o którym mowa w pkt 1; 3)wobec którego wydano prawomocny wyrok sądu lub ostateczną decyzję administracyjną o zaleganiu z uiszczeniem podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, chyba że wykonawca odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert dokonał płatności należnych podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne wraz z odsetkami lub grzywnami lub zawarł wiążące porozumienie w sprawie spłaty tych należności; 4)wobec którego prawomocnie orzeczono zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne; 5)jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dn.16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie; 6)jeżeli, w przypadkach, o których mowa w art.85 ust.1, doszło do zakłócenia konkurencji wynikającego z wcześniejszego zaangażowania tego wykonawcy lub podmiotu, który należy z wykonawcą do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dni.16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, chyba że spowodowane tym zakłócenie konkurencji może być wyeliminowane w inny sposób niż przez wykluczenie wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. 7)Ponadto o udzielenie przedmiotowego zamówienia nie mogą ubiegać się wykonawcy, którzy podlegają wykluczeniu na podstawie na podstawie art. 5k rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dn.31 lipca 2014r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.Urz.UE nr L 229 z 31.7.2014, str.1), dalej: rozporządzenie 833/2014, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Rady (UE) 2022/576 w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.Urz.UE nr L 111 z 8.4.2022, str.1), dalej: rozporządzenie 2022/5762 oraz na podstawie art.7 ust.1 ustawy z dn.13 kwietnia 2022r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U.poz.835). Powyższe wykluczenie następować będzie na okres trwania ww. okoliczności. Zamawiający nie przewiduje fakultatywnych przesłanek wykluczenia z udziału w postępowaniu na podstawie art.109 ust.1 ustawy Pzp.Podmiotowe środki dowodowe 1.Składane z ofertą: oświadczenie, o którym mowa w art.125 ust.1 ustawy Pzp, tj. OŚWIADCZENIE o niepodleganiu wykluczeniu oraz spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, w zakresie wskazanym w SWZ, złożone na formularzu Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia (JEDZ), JEDZ stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert, oraz stanowi dowód tymczasowo zastępujący wymagane przez Zamawiającego podmiotowe środki dowodowe, wskazane w SWZ. 2. Składane na wezwanie: 1)potwierdzających spełnianie przez Wykonawcę warunków udziału w postępowaniu: 1.1)aktualne zaświadczenie o wpisie do Rejestru Działalności Regulowanej, prowadzonego przez właściwy organ administracji w zakresie umożliwiającym wykonanie umowy, o którym mowa w art. 9c i następnych ustawy z dn.13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2025.733t. j.); 1.2) dokument potwierdzający wpis, o którym mowa w art.49 ust.1 ustawy z dn.14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U.2023.1587t.j. ze zm.), dotyczącym podmiotów transportujących odpady, w zakresie rodzaju odpadów komunalnych, których odbiór stanowi przedmiot umowy. 1.3)Wykaz usług wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są wykonywane – złożonego na formularzu zgodnym ze wzorem oraz załączeniem dowodów określających, czy te usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie; dowodami, o których mowa powyżej, są: referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego usługi zostały wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli Wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie Wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy; 1.4)wykaz narzędzi, wyposażenia zakładu lub urządzeń technicznych dostępnych wykonawcy w celu wykonania zamówienia publicznego wraz z informacją o podstawie do dysponowania tymi zasobami. 2)potwierdzające brak podstaw wykluczenia Wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego: 2.1)Informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie: a)art.108 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy, b)art.108 ust.1 pkt 4 ustawy, dotyczącej orzeczenia zakazu ubiegania się o zamówienie publiczne tytułem środka karnego, - sporządzonej nie wcześniej niż 6 miesięcy przed jej złożeniem; 2.2)Oświadczenia Wykonawcy, w zakresie art.108 ust.1 pkt 5 ustawy Pzp, o braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dn.16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2025r., poz.1714) z innym Wykonawcą, który złożył odrębną ofertę, albo oświadczenia o przynależności do tej samej grupy kapitałowej wraz z dokumentami lub informacjami potwierdzającymi przygotowanie oferty niezależnie od innego Wykonawcy należącego do tej samej grupy kapitałowej; 2.3)Oświadczenia Wykonawcy o aktualności informacji zawartych w Oświadczeniach, o których mowa w SWZ w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania wskazanych przez Zamawiającego, o których mowa w: a)art.108 ust. 1 pkt 3 ustawy, b)art.108 ust.1 pkt 4 ustawy, dotyczących orzeczenia zakazu ubiegania się o zamówienie publiczne tytułem środka zapobiegawczego, c)art.108 ust. 1 pkt 5 ustawy, dotyczących zawarcia z innymi Wykonawcami porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji, d)art.108 ust.1 pkt 6 ustawy, e)art. 5k rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dn.31 lipca 2014r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.Urz.UE nr L229 z 31.7.2014, str.1), w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Rady (UE) 2022/1269 w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.U.UE.L.2022.193.1) oraz art.7ust.1 ustawy z dn.13 kwietnia 2022r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa nar. f)o ile dotyczy- oświadczenie podmiotu udostępniającego zasoby o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu JEDZ oraz o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu w zakresie przesłanek i okoliczności wskazanych w art.5k ust.1 Rozporządzenia (UE)833/2014 zmienionego Rozporządzeniem (UE)2022/1269 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie oraz art.7 ust. 1 ustawy z dn.13 kwietnia 2022r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa nar. Zamawiający nie przewiduje zastosowania art.139 ust.1 pzp.

  1. 1.
    Nie podlegają wykluczeniu z postępowania.
  2. 2.
    Spełniają warunki udziału w postępowaniu dotyczące :
  3. 2.1)
    uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów. Wykonawca spełni warunek jeżeli wykaże, że :
    a) posiada aktualny wpis do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9 c i następnych ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach prowadzonego przez właściwy organ, w zakresie objętym przedmiotem zamówienia (Dz.U.2025.733 t. j.),
    b) posiada aktualny wpis, dokonany przez właściwego marszałka województwa, w zakresie rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, o którym mowa w art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U.2023.1587 t. j. ze zm.), dotyczącym podmiotów transportujących odpady, w zakresie rodzaju odpadów komunalnych, których odbiór stanowi przedmiot umowy.
  4. 2.2.)
    zdolności technicznej lub zawodowej. Wykonawca spełni warunek, jeżeli wykaże, że :
  5. 2.2.1.)
    w okresie ostatnich 3 lat, licząc wstecz od dnia, w którym upływa termin składania ofert, a jeśli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, należycie wykonał lub wykonuje co najmniej jedną usługę polegającą na odbiorze odpadów komunalnych z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, o łącznej masie odebranych odpadów komunalnych w ciągu następujących po sobie 12 miesięcy, w ilości conajmniej 1000 Mg ,
  6. 2.2.2.)
    dysponuje :
    a) co najmniej trzema pojazdami specjalistycznymi, przystosowanymi do odbioru zmieszanych odpadów komunalnych ;
    b) co najmniej trzema pojazdami przystosowanymi do odbierania selektywnie zebranych odpadów komunalnych ;
    c) co najmniej jednym pojazdem służącym do mycia i dezynfekcji pojemników na odpady Uwaga: Mając na uwadze art. 117 ust. 1 ustawy Pzp Zamawiający zastrzega, że w sytuacji składania oferty przez Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia oraz analogicznie w sytuacji, gdy Wykonawca będzie polegał na zasobach innego podmiotu, na zasadach określonych w art. 118 ustawy Pzp, warunek o którym mowa w p.pkt 2.2.1., musi zostać spełniony w całości przez Wykonawcę (jednego z Wykonawców wspólnie składającego ofertę) lub podmiot, na którego zdolności w tym zakresie powołuje się Wykonawca – brak możliwości tzw. sumowania zasobów w zakresie doświadczenia.
  7. 3.
    Zamawiający może na każdym etapie postępowania uznać, że Wykonawca nie posiada wymaganych zdolności, jeżeli posiadanie przez wykonawcę sprzecznych interesów, w szczególności zaangażowanie zasobów technicznych lub zawodowych Wykonawcy w inne przedsięwzięcia gospodarcze wykonawcy może mieć negatywny wpływ na realizację zamówienia.
  8. 4.
    zamawiający nie żąda przedmiotowych środków dowodowych.

Analiza rynku

Typowy budżet zamawiającego w tej kategorii CPV, podobne postępowania oraz historia zamawiającego i rynek lokalny.

Typowy budżet w tej kategorii CPV

90500000-2Usługi związane z odpadami
Wszystkie przetargi w tej kategorii
Mediana budżetu
1 670 565 zł
Próbka: 157 postępowań
Ostatnie 12 miesięcy
Środkowe 50% w przedziale
500 000 zł5 110 377 zł
Rozstęp międzykwartylowy
4 610 377 zł
Źródło próbki
CPV 90500000· dokładne dopasowanie (8 cyfr)
Dolny kwartyl
500 000 zł
Mediana
1 670 565 zł
Górny kwartyl
5 110 377 zł
Jak liczymy benchmark?

Statystyki obliczamy z pola wartość szacunkowa zamówienia podanego przez zamawiającego w ogłoszeniu: to budżet planowany, nie zawsze odpowiada cenie kontraktowej po rozstrzygnięciu. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.

Dokumenty i komunikacja

Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.

Platforma zakupowa

Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.

Historia

Poprzednia edycja tego zamówienia

To zamówienie wraca cyklicznie. Zobacz wcześniejszych zwycięzców, kwalifikowane wartości rozstrzygnięć i poziom konkurencji.

  1. 2026wygrał(a): EKOSAN Spółka z o.o.1,1 mln zł1 ofertawynik →

Dopasowanie automatyczne: ten sam zamawiający i zbieżne tokeny tytułu postępowania. Każda część rozstrzygnięcia jest liczona raz (wartość umowy, a przy jej braku cena zwycięska); całe ogłoszenie jest fallbackiem tylko dla starszego wyniku bez zapisu części. Kwota nie jest przypisana widocznemu wykonawcy.

Najczęstsze pytania o to ogłoszenie

Termin składania ofert upłynął 28.08.2026, 12:00. Nabór ofert w tym postępowaniu jest już zamknięty.
Gmina Będzino prowadzi postępowanie, a miejscem realizacji jest Będzino.
Ogłoszenie zostało oznaczone kodem CPV 90500000-2 - Usługi związane z odpadami. CPV (Common Procurement Vocabulary) to unijny słownik klasyfikacyjny, dzięki któremu możesz łatwo porównać to postępowanie z podobnymi zamówieniami w tej samej kategorii.
Pełne ogłoszenie jest dostępne w oficjalnym źródle (portal TED Komisji Europejskiej). Atlas Przetargów prezentuje treść zgodnie z dokumentem źródłowym wraz z linkiem do oryginału.